Bilans wstępny. Długie pożegnania

Czechowa znałem dotąd z jednej powieści, w końcu postanowiłem sięgnąć po trzy jego dramaty zawarte w jednej książce. Nie byłem wieki w teatrze, na szczęście mam bogatą wyobraźnię i podczas czytania mogłem sobie doskonale wyobrazić te wszystkie sceny na deskach teatralnych. W zasadzie każdy z tych dramatów przeczytałem jednym tchem. Wszystkie historie były ciekawe, dialogi i postaci bardzo interesująco przedstawione. Niesamowicie dopracowane, zgłębiające rosyjską duszę, z elementami komediowymi, a także egzystencjonalnymi. I chociaż "Rewizor" jeśli chodzi o rosyjskie sztuki podobał mi się jeszcze bardziej, to i tak wspaniale spędziłem czas z Czechowem.

Przeczytałam gdzieś opinię, że "Zamianę" mógłby napisać Czechow. I faktycznie - wydaje się, że Trifonow widzi podobnie do niego świat. Ta minipowieść (otwierająca cykl opowieści moskiewskich) poświęcona jest w teorii próbie zamiany mieszkania, a w praktyce - podjęciu decyzji o tym, czy zamienić wyznawane wartości i całkowicie ulec poglądom żony. Choć jest to lekcja z moralności, to Trinofow ma dużo zrozumienia dla wszystkich postaci i to sprawia, że tak dobrze się to czyta. Cykl opowieści moskiewskich sprawił, że Trifonow stał się w ZSRR pisarzem znanym i popularnym. "Zamiana" zrobiła na mnie wrażenie i, choć nie aż tak duże jak się spodziewałam, zamierzam sięgnąć po inne jego utwory.

Kobieta, która tymi samymi dłońmi, co przygotowują zmarłe osoby do pochówku, odbiera porody. Inna, która żyje w sposób tak żałośnie niezauważany, że kolejne dowody obojętności wobec niej opisywane przez autora ściskają serce. Dzieci, czyli jak ich nie wychowywać, na przykładzie Pawełka. Wreszcie - postać Rozalii. W tej historii jest dużo wątków. Autor pisze chronologicznie, przeskakując czasami po wiele lat, od zdarzenia do zdarzenia. Przedstawia wiele losów w porywający sposób - ani tak źle, ani dobrze - jak człowiek myśli.

Maria Dąbrowska – „Ludzie stamtąd” „Trzeba było przeżyć gorzki dzień, gdy się pierwszy raz wyszło między ludzi. Lecz dzień ten się przeżyło, a za nim zaczęły sunąć inne.” Powyższy cytat trafnie oddaje ton całego zbioru opowiadań Marii Dąbrowskiej. „Ludzie stamtąd” to zbiór utworów przedstawiających losy bohaterów zamieszkujących polską wieś – Rusocin. Głównymi bohaterami utworu są chłopi: służba, najemcy i wyrobnicy, którzy często stają w obliczu trudnych doświadczeń, które stanowią dla nich test siły charakteru. Pierwsze zetknięcie z „innymi” ludźmi, nowym środowiskiem czy odmiennymi realiami bywa bolesne i pełne rozczarowań, jednak człowiek posiada ogromną zdolność przystosowania – nawet najtrudniejsze chwile mijają, a życie, choć naznaczone bólem, toczy się dalej. Jak sugeruje autorka, jest to nieunikniony etap dojrzewania i poznawania świata. Dużym atutem książki jest styl, którym posługuje się Dąbrowska. Nie idealizuje wsi ani jej mieszkańców; wręcz przeciwnie ukazuje ich z całym bagażem wad, słabości i dramatów, ale także z godnością i wewnętrzną siłą. Bardzo interesującym zabiegiem jest również to, że autorka nie zamyka losów poszczególnych postaci w jednym opowiadaniu, lecz powracają one w kolejnych utworach, co pozwala czytelnikowi lepiej dostrzec ciągłość ich losów i zmiany, jakie w nich zachodzą. To jedna z tych książek, które wymagają skupienia, ponieważ nie oferują łatwych rozwiązań ani pocieszających zakończeń. Jest to literatura, która pozostaje wciąż aktualna i przypomina o tym, że każdy musi przejść swoje „gorzkie dni”, by nauczyć się żyć dalej. Podsumowując, jest to zbiór niezwykle wartościowy, zarówno pod względem literackim, jak i poznawczym. Dąbrowska tworzy obraz świata trudnego, ale prawdziwego, a przez to głęboko poruszającego. #mariadabrowska #ludziestamtad #literaturapieknapolska #klasyka

Czytane wiele lat temu z zachwytem nad nową wersją figury „Żyda wiecznego tułacza”, patrzącego na świat, który wypadł z ram - bez dziwienia się niczemu, a jednocześnie dziwiąc się wszystkiemu. Ot, jeden ze sposobów na przetrwanie w diasporze, opisany z niebywałym dowcipem, choć już w dużej mierze nieczytelnym dla dzisiejszego czytelnika, bo i tej diaspory już nie ma. Kto pojmie dziś w pełni np. tekst, gdy podczas rewolucji do mieszkania wpada typ, który zaczyna od: „Żydzi! Wydali Chrystusa, zdradzili Rosję”, po czym już konkretnie: ”Ta papierośnica jest srebrna?”. Tej diaspory już nie ma. Za to Wieczna Polskość trwa i ma się bardzo dobrze, a nawet z każdym dniem lepiej. Teraz zajrzałem bowiem do tej klasyki, by z oczywistych powodów przypomnieć sobie los Lejzorka, gdy zostaje złapany na nielegalnym przekroczeniu polskiej granicy z sowieckiej Białorusi (brzmi aktualnie?). Co słyszy od przesłuchującego? „Jak ty gadasz do polskiego oficera? To nie twoja Azja. Tu jest Paryż. Mamy Ligę Narodów. Mamy w Wilnie elegancki uniwersytet. Zrodziliśmy Kopernika. W cukierniach mamy wykwintne kokotki. Ja ci rozwalę pysk! (…) Skąd jesteś? Z Homla? Ach tak, czyli żeś Polak. Homelszczyzna to przecież nasze kresy. (…) Jesteś parszywym Żydziakiem, ale i Polakiem wyznania mojżeszowego, ponieważ już niebawem odbierzemy wam tę waszą Homelszczyznę. Wszyscy z Homla w rzeczywistości są Polakami. (…) Wstań i śpiewaj nasz bohaterski hymn….” Inny oficer - bardziej kulturalny, a przede wszystkim bardziej trzeźwy, no i nie leje Lejzorka w twarz – tłumaczy mu, dlaczego Homel jest polski: „Byliśmy tam i z prawa nam się należy. – Pan rotmistrz był w Homlu, To miasto pierwsza klasa, nieprawda? – Pan mnie nie zrozumiał. W Homlu osobiście nigdy nie byłem, ale my Polacy byliśmy, stąd wniosek że moralnie Homel jest nasz”. (…) Niestety, wypuścić pana nie mogę. Pan jest sowieckim szpiegiem i można pana dołączyć do którejkolwiek bądź sprawy: dajmy na to do spisku we Lwowie, do bomb w Wilnie, do sfałszowanych pieczęci w Łodzi, do zamachu na Marszałka w Krakowie, do składu broni w Lublinie….” W końcu dwunasty rotmistrz zawiadomił go uprzejmie: "Wkrótce wyślemy pana z Polski. Lejzorek odetchnął z ulgą. – Chwała Bogu. A jednak nie na próżno zrodziliście Kopernika. (…) Jaką wy macie zdumiewającą wolność. Jak się u was oddycha najpełniejszą piersią. Wystarczy, żeby ostatnie bydlę użyło nie dość dokładnego słówka, to już się je poprawia na koszt państwa. A jakie macie wspaniałe kresy! A w Homlu to sobie macie samych Polaków, którzy wszyscy śpiewają, żeby nie zginąć. Ja rozumiem, że się opłaciło – jak mi mówił siódmy pan rotmistrz – umierać przez 200 lat, żeby uzyskać wreszcie taką niebywałą wolność”. Gdy Lejzorek cieszy się z wydalenia, słyszy w odpowiedzi: „Szalony! O jakiej radości wspominasz. Gdybym miał oschłe serce, mógłbym się cieszyć, że oto jeszcze jeden Azjata opuszcza naszą świętą ziemię! Że oto otrząsamy z siebie jeszcze jednego bolszewika, Tatarzyna, Moskala, gwałciciela, kata, barbarzyńcę. Nie zapominaj, żeście się jeszcze smarkali w dwa palce, kiedy mu już mieliśmy Sienkiewicza”. Tak nas widzieli. Tak nas widzą. Takimi będą nas widzieć

Wpaniale napisana, piękna i bolesna książka. Cieszę się, że znalazłam taką perełkę. Wzruszyła mnie do łez. (mam też skojarzenie: jakby studio Ghibli robiło nadal bardziej brutalne i naturalistyczne filmy (coś w stylu Księżniczki Mononoke) to mogliby to zekranizować, bo to trochę ten vibe)

Książka z tzw. " czarnej serii " PIW - go, ukazującej się od 1968 r. Była jedną z najpopularniejszych serii w Polsce prezentujących współczesną literaturę piękną. Kupowałem ją odkąd pamiętam, pierwszą książką, którą kupiłem ( zaraz po wysprzedaniu całej mojej biblioteczki młodzieżowej, czego do dzisiaj żałuję )była dwutomowa "Rozmowa w katedrze " M. Llosy. Takie rzeczy się pamięta !!! Dorobiłem się ponad dwóch półek, podwójnych rzędów tych książek. Od 2015 r. PIW wydaje ją pod nazwą 'Proza Światowa ". Książka jest opisana, od siebie dodam, że to wymagająca lektura, wymagająca dużego stopnia wrażliwości i empatii. Klasyk literatury, osiągnął statut powieści kultowej. Są dzieła literackie, które wypada i trzeba przeczytać. To jest jednym z nich. Gusty są różne. Po przeczytaniu możesz oceniać, albo i nie. Z czystym sumieniem POLECAM !!!

Biorąc do ręki książkę słyszałam w głowie najsłynniejszy motyw muzyczny z musicalu. W opowieściach jednak to nie bogactwo jest celem życia Mleczarza a rodzina która spędzała mu nie raz sen z powiek. Zachwyca mnie duma i godność głównego bohatera. Warto przeczytać

Uczciwość prowadząca do życiowej porażki Wydawać by się mogło, że przepisem na udane życie jest być uczciwym wobec siebie i innych. Świat jednak nie pozwala na tak łatwą drogę.Te wszystkie wątpliwości poczucia wartości i etyki podejmuje w tym tekście Akos Kertes. Autor bardzo dobrze skonstruował głównego bohatera, i umiejętnie prowadzi przez jego losy. To co co mnie urzekło w tekście to jego otwartość.Niezwykłe jest również poczucie czytelnika po skończonej lekturze jak wiele zostało pytań, na które nie ma jednoznacznej odpowiedzi.

147/130/2025 No, jak się czyta o takim dzieciństwie, to od razu wiadomo, skąd się wzięli ci rewolucjoniści. Praca od świtu do zmierzchu (w "Dzieciństwie" wprawdzie nie u fabrykanta, tylko "na swoim", ale łatwiej przez to wcale nie było), bicie dzieci co sobotę za to co przeskrobały przez cały tydzień (rózgami! przy publiczności!), bieda, choroby i śmierć na każdym kroku. I jeszcze pazerność niesamowita, jak w naszych "Chłopach". Za to dowiedziałam się, co to herbata cegiełkowa (albo ceglana). I nauczyłam się nowej obelgi: solone ucho!

Moje pierwsze spotkanie z Turgieniewem i wiem, że nie ostatnie. Wśród wszechobecnego bełkotu, wulgaryzmów, bylejakości i niechlujności słowa pisanego itp. język Turgieniewa jest po prostu piękny. Czyta się bardzo przyjemnie. A do tego te smaczki jak np. "bezradosne życie".

Przypadkowe spotkanie dwojga ludzi w trakcie podróży przez bezkresną Rosję staje się okazją do opowiedzenia losu rosyjskiego człowieka na przełomie dwóch wojen światowych. Opowieść o losie człowieka, któremu nie dane było cieszyć się życiem, rodzina, przyjaciółmi. Przejmujący opis przypadkowości wypadków w trakcie wojny, przed którymi stawiany jest główny bohater. Przez chaotyczność działań wojennych, mimowolne uwięzienia, wzajemna nieufność towarzyszy niedoli , niepewności każdej chwili życia, po wzloty i upadki nadziei, autor ukazał człowieka w szponach bezgranicznej machiny wojny pozbawionej emocji i empatii. Obnażył kruchość ludzkiej egzystencji w konfrontacji z rzeczywistością wojenną, gdzie los pojedynczej jednostki, skazanej na walkę o przetrwanie w odmętach barbarzyństwa wojny, gdzie zatracają się granice ludzkiej godności, wydaje się skazany na klęskę. W pożodze wojennej, gdzie nie ma miejsca na czułość, po utracie wszystkiego co najcenniejsze, całej rodziny i dóbr materialnych, gdzie zdeptano współobywateli i własny kraj , ten sam bohater, właśnie jako przedstawiciel jedynie słusznego narodu, niesie w sobie organicznie nieusuwalną cząstkę człowieczeństwa, która zachowuje w nim element ludzki, przejawiający się atencja i chęcią opieki nad bezdomnym dzieckiem. Krótkie, przejmujące opowiadanie wojenne, bezbłędnie przejrzyście opisujące bezsens i tragizm wojny, z podkreśleniem niezachwianej godności , integralności charakteru i właściwie ugruntowanej postawie moralnej człowieka radzieckiego. Kto czyta nie błądzi. Kto przeżył wojnę zapłacze. Kto przeżył PRL ten zrozumie.

Tanabaj (główny bohater) wadzi się z życiem uparcie i wytrwale. Wie, że dobiega ono kresu, nie ma co do tego złudzeń, ale chce, jak szlachetny rumak, jak jego bułanek, Gulsary, »umrzeć w pędzie« i kto będzie śmiał odmówić mu tego prawa? Czingiz Ajtmatow stworzył powieść o pięknie i niezniszczalności życia, które pokazał wielostronnie, z pasją, z zaangażowaniem, z tą samą wiarą i nieposkromionym dynamizmem, który cechuje starego człowieka i jego przyjaciela Gulsarego.

wiem ze to nie jest portal dla odjechanych ale wlasnie dzisiaj 30.04 23 jest dzien by napisac o tym. 123 Lata temu zaczela sie wielka ofensywa na Ukraine, Konarmia jest I znaczaca opowiescia Jak i wstydem dla wlasnie polakow .sama opowiesc oszczedna I dlatego tak bolesna.Dziennik 1920 jest wlasciwym dopelniem

Przejmująca w swej prostocie opowieść o stracie, przemijaniu i pożegnaniach. O zmianach, które dla jednych są początkiem nowego życia, dla innych zaś drogą do śmierci. Obrazuje odwieczne różnice pokoleń oraz to, że każde kolejne jest wciąż szybsze i bardziej żądne życia niż wcześniejsze.

W przeciwieństwie do pierwszego tomu, tutaj mamy zbiór dłuższych opowiadań Czechowa. Solidna dawka psychologizmu literackiego i społecznych obserwacji. STEP opisuje podróż księdza z kupcem po rosyjskiej prowincji i rozmowy z miejscowym ludźmi. TRZPIOTKĄ jest bohaterka tytułowa drugiego opowiadania – tragicznego utworu o żonie lekarza, której daleko do wierności homerowskiej Penelopy. Problematyka zaburzeń psychicznych jest obecna w dwóch intrygujących opowiadaniach – SALA NR 6 oraz CZARNY MNICH. Bohaterem pierwszego jest psychiatra, który filozofując sam zatraca się w szaleństwie, natomiast drugiego zakompleksiony neurotyk niszczący własne życie z wizjami mnicha w tle. TRZY LATA opowiada o dramacie mężczyzny, którego sedno polega na kochaniu swojej żony bez wzajemności. Ostatnim utworem jest MOJE ŻYCIE. Jest to opowieść o pochodzącym ze szlacheckiej rodziny młodzieńcu, który wbrew woli i ambicji ojca porzuca urzędy, aby zostać robotnikiem, by w pracy fizycznej znaleźć zadowolenie z życia. Z tej opowieści zapamiętałem zdanie, które brzmi: KTO NIE DBA O KOPIEJKI NIE JEST WART RUBLA – czyli po naszemu - kto nie dba o grosz nie wart złotówki.

Bardzo ciekawa saga chłopskiej, czy raczej chłopsko-rzemieślniczej rodziny z regionu Liptów (miejscowość Hybe i nie tylko), rozgrywająca się w latach 1891 - 1918. Obejmuje trzy pokolenia małorolnych podtatrzańskich Słowaków, dorabiających - przede wszystkim jako murarze - po całym dawnym Królestwie Węgier. Mocną stronę powieści stanowią opisy realiów liptowskiej wsi z przełomu wieków, obejmujących życie codzienne, w tym np. przedstawienie codziennych zajęć czy potraw, obyczajów, wzajemnych relacji i problemów, w tym także osobistych a nawet intymnych. Bohaterowie są wyraziści, może nawet za bardzo, ale inne postacie również. Minusem są natomiast czarne charaktery powieści, ukazane całkowicie i jednostronnie negatywnie, czyli duchowni katolicki i ewangelicki oraz "madziaron", czyli słowacki renegat, chcący być Węgrem. Można odnieść wrażenie, że są szwarccharakterami z racji swoich "funkcji". Zaletę stanowi natomiast zarysowanie sytuacji ekonomicznej i kulturowej Słowaków pod panowaniem węgierskim. Nasi południowi sąsiedzi poddani byli bowiem silnej madziaryzacji, tak jak Polacy rusyfikacji w Kongresówce, a może nawet bardziej dotkliwej w sferze kulturowej. Kolejny plus to zmienne koleje losu bohaterów i brak bajkowych rozstrzygnięć, czyli realizm. Powieść posiada jednak i minusy. Przede wszystkim dość nachalne skrzywienie ideologiczne - powieść opublikowano w 1979 roku, więc wiadomo jakie. Po drugie błędne założenia tłumaczy (dwóch). Nie wiadomo dlaczego imiona słowackie są spolonizowane (np. Marcin, Andrzej, Józef), ale ich zdrobnienia (Janko, Samko, Ondro) - nie. Dawne polskie nazwy Słowackich miejscowości (Święty Mikołaj czyli Liptovski Mikulasz) zamiast ułatwiać - utrudniają orientację w geografii powieści. No i krwawa niedziela miała miejsce w Petersburgu, a nie w Piotrogrodzie, bowiem tą nazwę ówczesna stolica Rosji nosiła dopiero od 1914 roku. Dobra powieść, warta przeczytania. Byłaby jeszcze lepsza, gdyby autor opublikował ją 11 lat później a Polski przekład został uwspółcześniony.