Archetypy i symbole: pisma wybrane

Książka ta jednocześnie była tym, czego szukałem u Eliadego, jak i była w stanie mocno zaskoczyć. Spotkać się można tu z dogłębną analizą tematu, niekiedy mocno dygresyjna, ale nadal bardzo rzeczowa. Pozycja wprowadza cierpliwego czytelnika w magiczny świat szamanów.

„Jeżeli prawdą jest, że zdolność do dziwienia się jest początkiem mądrości, to prawda ta stanowi smutny komentarz do mądrości współczesnego człowieka. Mimo wszystkich zalet wynikających z osiągnięcia wysokiego stopnia literackiej i powszechnej edukacji – utraciliśmy ów dar dziwienia się czemukolwiek”.( s.9) Erich Fromm, zapomniany język, wstęp do rozumienia snów, baśni i mitów. Przekł. J. Marzecki. Biblioteka Myśli Współczesnej. PIW. Warszawa 1994. Erich Fromm w Zapomnianym języku: • wprowadza Czytelnika w świat języka symbolicznego; • konfrontuje Freuda z Jungiem; • pisze o historii interpretacji snów; • odwołuje się do mitów, baśni, rytuałów i powieści; • wybiera: mit o Edypie, o stworzeniu świata, bajkę o Czerwonym Kapturku, • skupia się na rytuale szabatu i Procesie Kafki. Nieprzypadkowo Fromm - to moralista, filozof, psycholog, twórca psychoanalizy humanistycznej, intelektualista o wybitnych zdolnościach i wyjątkowym autorytecie moralnym. Jak napisze: „Kiedy śpimy, budzimy się do innej formy istnienia. Śnimy.” I doda, że we śnie jesteśmy autorami fabuły, nie stosujemy się do żadnych praw logiki, pomijamy takie kategorie, jak: czas i przestrzeń, nic nas nie ogranicza. Miałem sen …- może powiedzieć Każdy. Język symboliczny, a w głównej mierze język snów pozostaje w kręgu zainteresowań Fromma. Najprostsza definicja symbolu to: „coś, co oznacza coś innego”.Fromm nie byłby sobą, gdyby myśli nie rozwinął. [zobacz: s. 17] Interpretacja baśni o Czerwonym Kapturku zamyka się zdaniem: „Bajka ta, w której głównymi postaciami są trzy pokolenia kobiet (myśliwy w końcu – to konwencjonalna postać ojca, bez większego znaczenia)…”s. 208 Czytasz „zapomniany język” Fromma i marzenia senne nie mają żadnych tajemnic, łącznie z interpretacją baśni i mitów. 10/10

Po przeczytaniu tej księgi, człowiek ma wrażenie jakby przeczytał wszystkie książki świata. Wszystkie księgi, mity i legendy jakie stworzyła ludzka cywilizacja. Oczywiście przesadzam - ale takie właśnie uczucie jest we mnie tuż po ukończeniu "Złotej Gałęzi". Dzieło znamienite, które na zaledwie 500 stronach uczy nas o genezie i znaczeniu ludzkich mitów oraz o tym jak przenikają się one wzajemnie, a ich echa słychać poprzez czas i przestrzeń, poprzez wieki i kontynenty. Książka ta daje czytelnikowi ogromną wiedzę, inspiruje do dalszych poszukiwań, a także uczy szacunku do rytuałów, obrzędów i obcych kultur. Bo choć różne populacje modlą się do różnych bogów, to tak naprawdę wszyscy myślimy tymi samymi schematami i jesteśmy do siebie bardziej podobni niż nam się wydaje.

Książka, której raczej nie zabrałbym do plecaka na bezludną wyspę, ale choćby z racji, że autor to guru w tych sprawach, warta przeczytania. Szczególnie przez tych, którzy na przekór epoce, uważają, że religia (sfera sacrum)ma, ewentualnie może mieć po pewnych turbulencjach sporo do zaproponowania w naszych dosyć dynamicznych czasach. Z uwagi na fakt, że książka powstała kilkanaście olimpiad temu , trzeba mieć świadomość, że forma prezentacji problematyki może momentami sprawiać wrażenie nieco muzealnej, ale rocznik pierwszej butelki mszalnego wina tę niedogodność całkowicie rekompensuje.

Co za książka! Miejscami przegadana, powtarzalna, przetłumaczona raczej średnio (składniowo i stylistycznie przeważnie wszystko gra, ale tłumaczka miała tendencję do nie zawsze uzasadnionych kalk, takich jak nadużywane "rewelatorski" czy eskamotaż), dosyć pyszałkowata w ciągłym narzekaniu, dlaczego nikt nie może zrozumieć i przyjąć teorii autora, przecież są tak oczywiste i w oczywisty sposób bezbłędne. A jednak cała koncepcja narodzin wszystkich religii ze wspólnototwórczego zbiorowego zabójstwa kozła ofiarnego i Nowego Testamentu jako tekstu antyreligijnego jest rzeczywiście inspirująca. Podobnie zresztą jak filozoficzna interpretacja Parakleta - Ducha działającego w dziejach, dzięki czemu kultura rozwija się w kierunku dostrzegania niewinności kozła ofiarnego i niezgody na zbiorową przemoc. Wszystko to jest wpisane w teorię mimetyzmu, która była konikiem Girarda, i przyprawione niechęcią do dekonstrukcji i zjawiskach pokrewnych. Przed lekturą warto dostroić swoje oczekiwania - nie tyle jest to książka popularnonaukowa o etnografii, antropologii czy nawet historii religii, co raczej esej filozoficzny.

Dla jasności książka nie tyle jest przedstawieniem egzystencjalizmu co próbą interpretacji osoby Outsidera. Wilson tropi obcego. Poddaje analizie głównie postacie literackie, namiętnie odczytując wszytko przez pryzmat biografii autorów. A opisując życie artystów sięga do pozostawionych przez nich pism. Dziwi podejście do chronologii, Wilson potrafi przedstawić pięć książek Hessego pod rząd dla przedstawienia widzianej przez się ewolucji Outsidera, ale nie dostrzega powiązań między poszczególnymi autorami, a przecież w dużej mierze to lektury ich kształtowały. Zastanawia również dobór książek. Z powieści Sartra tylko Mdłości, z Camusa tylko Obcy. Za to opowiadania Hemingwaya, Graham Greene, Henry James, Lawrence, mistyka buddyjska, Schiller, Goethe, poeci angielscy... Niemniej od tego co jest bardziej zastanawia to czego nie ma. Może to wina braku formalnego wykształcenia, może braku dostępnych lektur, może zaś anglosaskiego pochodzenia. Bardzo to wszytko niespójne, ale jeśli kogoś ciekowi zdecydowanie warto się zapoznać. Napisana przez samouka, chwilami przypomina typowo "szkolne" porównanie, ciekawe czy edukacja pozwoliłaby na wybicie się z tej formy. Autor próbuje stworzyć system, nazywa go w posłowiu "Nowym Egzystencjalizmem" lub co gorsza "egzystencjalizmem fenomenologicznym", będzie go tworzył przez kolejne książki. Ale wszystko to trąci myszką, a i mistyką przy okazji, i dość znamienny jest fakt, że autor największym powodzeniem cieszył się w Stanach.

Potęga mitu jest zapisem rozmów dziennikarza Billa Moyersa i Josepha Campbella - jednego z najwybitniejszych mito i religioznawców. Nie będę ukrywał, że dla mnie jest to najważniejsza albo jedna z najważniejszych książek jakie w życiu czytałem. Campbell dokonuje analizy mitu, jego znaczenia w naszym życiu, wyjaśnia co mity mówią o nas samych i jak wiele łączy wszystkie religie świata. To nie jest atak na którąkolwiek religię. Nie znajdziecie tu nic o tym, że - jak głoszą różnej maści wrogowie sacrum - religie to zło, nic o fanatyzmie, o wojnach religijnych. Książka prezentuje piękno religii, ich mądrość głoszoną przez święte księgi i wielkich mędrców: Jezusa, Buddę i innych. Potęga mitu ukształtowała moje poglądy na religię. Chociaż sam Campbell był niewierzący, dzięki temu dziełu skrystalizowały się moje poglądy na religię. Neguję tak skrajny ateizm Richarda Dawkinsa jak i radykalny fundamentalizm religijny. Jest to także dzieło o tolerancji religijnej i lepszym zrozumieniu obcych wierzeń. Dla ludzi, którzy nie mają dużego pojęcia o innych religiach niż ich własna, będzie to wspaniała lekcja religioznawcza. Obowiązkowy tytuł dla każdego kto mieni się kulturalnym człowiekiem i jedna z największych pereł literatury religioznawczej i mitoznawczej.

Oczywiście Johan Huizinga w Homo Ludens (1938) (konieczny klasyk) przedstawia zabawę jako fundament kultury, kształtujący prawo, sztukę czy wojny poprzez rywalizację i rytuały. W neoliberalnym kontekście jego idee są reinterpretowane: Zabawa a rynek: Huizinga podkreśla agon (rywalizację) w zabawie, co współgra z neoliberalną konkurencją (np. grywalizacja w pracy). Jednak neoliberalizm sprowadza zabawę do narzędzia produktywności, sprzecznego z jej bezinteresownością. Komercjalizacja: Huizinga ostrzegał przed utratą ducha zabawy na rzecz utylitaryzmu. Dziś zabawa jest towarem (esport, parki rozrywki), co oddala ją od jego ideału. Indywidualizm kontra wspólnota: Huizinga widział zabawę jako więź społeczną, ale neoliberalizm promuje indywidualne osiągnięcia (np. aplikacje fitness), spłycając jej wspólnotowy wymiar. Krytyka i recepcja: Współczesna krytyka zarzuca Huizingi nadmierny fokus na rywalizację, pomijając zabawę kooperacyjną. W Polsce, po 1989 roku, jego prace inspirują refleksję nad kulturą w dobie kapitalizmu. Oczywiscie Homo Ludens jest aktualne, ale neoliberalizm przekształca zabawę w narzędzie rynku, co kłóci się z wizją Huizingi. Jego idee skłaniają do pytania, czy zabawa może oprzeć się komercjalizacji.

Oszałamiające postkolonialne studium okresu kolonizacji nie-rozumu przez rozum. Apeluję o nowe wydanie!!! Wraz z wstępem [ważnym!], pominiętym w tym z 1987 i uzupełnionym o indeksy, by można się było tym sprawniej posługiwać. To doktorat Foucaulta, [nie powieść, więc wiadomo, że odbiór nie jest prosty]. Wydaje mi się że na tym etapie jeszcze nie znalazł swojej poetyki, którą znamy z późniejszych rozpraw. Tu jest jeszcze trochę rozchwiany i mnie się to podoba. Może inaczej nie da się pisać o dziejach "GWAŁTU, który rozum dokonuje na nierozumie". Nie są to dzieje psychiatrii!!! ale próba uchwycenia czegoś, czego już nie ma ["szmer podziemnych owadów"], co jeszcze rachitycznie przeciwstawiało się rozumowi w 'epoce klasycyzmu' - pomiędzy renesansem a końcówką XVIIIw. - zanim jeszcze nie-rozum został ostatecznie ujarzmiony, zamknięty w zakładzie dla umysłowo chorych i opatrzony numerem jednostki chorobowej. Dlatego Foucault bada ślady tej konfrontacji: obiegowe mniemania, instytucje, środki sądowe, policyjne, naukowe pojęcia, starając się robić to delikatnie, czujnie, by nie dać się zmanipulować mniemaniu, które wspomniany wyżej GWAŁT sankcjonowało.

Zacząłem czytać w tłumaczeniu Bienestocka z 1911 roku (odradzam), ale kontynuowałem w tłumaczeniu Iwaszkiewicza z 1966 roku (polecam). Bienestock tłumaczył z przekładu niemieckiego - to wydanie ma zupełnie zmienioną strukturę, pełne jest streszczeń, interpretacji; raczej zabytek historyczny dla tych, którzy chcą się czegoś dowiedzieć o recepcji Kierkegaarda w Polsce, a nie dla tych, którzy chcą poznać dzieło Kierkegaarda. Sięgnąłem po "Bojaźń i drżenie" po lekturze Mitu Syzyfa Camusa - Kierkegaard był tam krytykowany za swój "skok" wiary, który autor "Dżumy" ocenił jako "samobójstwo filozoficzne". Chciałem się dowiedzieć w zasadzie czym ten skok jest bezpośrednio u źródła i czyje pisanie bardziej mnie przekonuje. Bo sam chyba skłaniam się bardziej ku teizmowi niż ateizmowi, choć jak ze wszystkim dzisiaj - i tutaj jestem pewnie gdzieś na spektrum ;) Nie jestem specjalnie obyty w lekturach filozoficznych - ale w przypadku egzystencjalistów to nie przeszkadza, bo oni są bardzo "literaccy". Obydwaj - i Kierkegaard i Camus w odwołują się do fundamentalnych postaci z europejskiej mitologii antyczno-chrześcijańskiej; u Camusa mamy Hamleta, Don Juana i w końcu Syzyfa, który jest główną postacią jego eseju, a u Kierkegaarda jest to Abraham - ojciec wiary nie tylko chrześcijańskiej, też judaizmu i islamu. Mamy u Duńczyka też odwołania między innymi do Szekspira, Eurypidesa, Goethego, ale i wielu innych postaci literackich. Skupia się on na bohaterach tragicznych, próbując narysować różnicę między nimi a "rycerzami wiary", który mogą dokonywać podobnych czynów, ale z innych pobudek - pierwsi w ramach etyki, drudzy w ramach osobistego stosunku do absolutu, czyli ponad (lub poza) etyką. U Kierkeegarda odpowiedzią na trwogę w obliczu braku sensu jest wiara, u Camusa bunt. U Kierkegaarda Bóg jest absolutem, u Camusa Bóg jest nieobecny i człowiek musi żyć bez transcendencji, w pełniej świadomości absurdu. To są bardzo odrębne odpowiedzi na doświadczenie egzystencjalnej trwogi i poczucia absurdu istnienia. Bojaźń i drżenie to dziełko średnio trudne, ale - że tak powiem - przyjemne. Dużo odniesień, ironiczny, subkiektywny styl celujący we współczesnych sobie, aluzje do aktualnych mu pisarzy. Autor stosuje tutaj lirykę maski - wydaje tę książkę pod pseudonimem Johannes de Silentio, który próbuje pojąć czyn Abrahama. Taki zabieg pozwala się zdystansować do tematu i popłynąć w rozważaniach - co zresztą robi. I nie ma tutaj jednoznacznych odpowiedzi - jest raczej oglądanie paradoksu wiary, próby uchwycenia jej istoty, z bardzo subiektywnej perspektywy. Jak zauważa Iwaszkiewicz (w znakomitej przedmowie), Kierkegaard "bardzo często mówi o "wierze" jak gdyby w oderwaniu od tego, w co wierzy. Wiarę uważa za pewien stan, euforię (...). Ta wiara jako namiętność, nieuchronnie połączona z cierpieniem, zawrotem głowy, z szaleństwem absurdu, daleka jest od ukojenia mistyków. (...) Nie ma obcowania z absolutem (...). Bóg milczy."

Piekne, głębokie, z krwi i kości, niefiltrowane, upaćkane, prawdziwe, nieubłagane. Książka wobec której nie można przejść obojętnie (i nie powinno). Poza ciekawymi, barwnymi i interesującymi opisami przemyca masę prawd o człowieku, jego myślach, fantazjach, korzeniach. Oczywiście nie dla zestandaryzowanych pingwinów którym może przeszkadzać fikcja literacka.

„Sen jest spersonalizowanym mitem, mit zdepersonalizowanym snem”. „Bohater o tysiącu twarzy” to niezwykła literacka przygoda, awanturnicza wręcz, która prowadzi do samego serca mitów świata, tam, gdzie one się rodzą i dojrzewają. Autor jest szczodry, obdarowuje nas nie tylko całkiem sporą dawką rzetelnej wiedzy, ale do tego pozwala wniknąć w mechanizmy ludzkiego myślenia, w podstawy naszego pragnienia wiary w cuda, spostrzec i rozważyć uniwersalność pewnych schematów, przewijających się zarówno w dawnych wierzeniach, jak i w nowożytnych religiach. Porównując je, dostrzegając szereg podobieństw i zbieżności, Joseph Campbell opracowuje model, archetyp mitycznego bohatera, podróżnika, niespokojnego poszukiwacza, łącząc najważniejsze elementy rozmaitych religii, co mogłoby, choć nie mam w to wielkiej wiary, wygasić antagonizmy między nimi. Praca jest naukowa, z pogranicza religioznawstwa, historii, antropologii kultury, psychologii, a nawet literaturoznawstwa i filmu. To bardzo szerokie opracowanie, perfekcyjnie zredagowane, podzielone na czytelne rozdziały, okraszone fotografiami i mnóstwem przypisów, cytatów, odniesień. Zajmuje całą naszą uwagę, wymaga pełnego zaangażowania i skupienia, dając w zamian wiele satysfakcji i olśnień. Wciąga i zachęca do spaceru ścieżką znanych już lektur, ale też do uzupełnienia wiedzy o te, których przy okazji tego tematu po prostu nie można pominąć. Wchodzimy więc do świata fantazji, które wszakże nie biorą się znikąd, a z naszej podświadomości, to „Królestwo człowieka pod podłogą względnie przytulnego pomieszczenia, które zwiemy naszą świadomością, kryje niewyobrażalne jaskinie Aladyna. W jaskiniach tych znajdują się klejnoty, ale zamieszkują je też niebezpieczne dżinny – niewygodne albo wyparte tam siły psychiczne, którym nie śmielibyśmy pozwolić ingerować w nasze życie”. Przyczajone, czekają więc na dogodny moment, by móc się wtrącić, wpłynąć na nasze decyzje, chyłkiem, jednak całkiem skutecznie. Książka oferuje nam zgrabne i jak najbardziej uprawnione połączenie mitologii i klasycznej psychoanalizy, zaś wyciągane z tego mariażu wnioski niejeden raz zaskakują. Operujemy symbolami powszechnie znanymi, które są pewnymi archetypami, rozumieć je musimy za to bardzo indywidualnie, przepuszczając przez osobistą historię. Poznajemy najważniejsze cechy wspólne mitologii i religii i poddajemy je skrupulatnej analizie/psychoanalizie. Podstawą jest przemiana, a u jej zarania zawsze stoi podróż, porzucenie znanej już rzeczywistości, w drodze zaś mierzenie się z trudnościami, walka z nadnaturalnymi istotami, przekraczanie swoich możliwości, znajdowanie niespodziewanych zasobów mocy i zdolności – czyli proces inicjacji, by móc powrócić tak zmienionym do dawnego świata, silniejsi, rozumniejsi, świadomi celów, wytyczanych dla dobra wszystkich współmieszkańców, świadomi, że jesteśmy w stanie je osiągnąć. Monomit ma bohatera, którego zwycięski powrót staje się wielką szansą dla lokalnej, a nawet szerszej społeczności, jak na przykład w przypadku Mojżesza czy Buddy. W pierwszej części opracowania zajmujemy się rozmaitymi wariantami przemiany bohatera, drugi natomiast nosi znamienny tytuł” „Cykl kosmogoniczny”, i bierze pod lupę zagadnienia ogólniejsze, dotyczące porządku świata, jego formowania się i powolnego zmierzania ku zagładzie, by w końcu rozpadł się całkiem, co może stanowić szansę na odrodzenie. Teoria teorią, jednak wyprawa w mityczne krainy, które dotąd nie budziły w nas głębszych, ontologicznych i egzystencjalnych skojarzeń, odnajdywanie w nich zupełnie nowych ścieżek interpretacji, które, chcąc nie chcąc, odnosimy także do siebie, jest niesamowitą przygodą, wzbogacającą i zadziwiającą. Pomaga nam lepiej zrozumieć osobiste motywacje, wywlec na światło dnia tłumione lęki, zracjonalizować je, oswoić. Śledzimy jak powstają wierzenia, jak ważną spełniają rolę, zarazem robimy też sobie coś w rodzaju autopsychoanalizy, odrzucając precz kolejne zasłony. Wspinamy się na świetlistą górę, albo po pniu drzewa życia, wyciągającego konary ku niebu – to środek Wszechświata, przez który przepływa życiodajna energia, jego symbole bywają rozmaite, za to jej odczytanie zawsze jedno. Mit musi być brutalny, ścierają się w nim siły dobra i zła, ich pierwotne esencje. Autor przytacza opowieści dobrze nam znane, z mitologii greckiej i, wtórnej wobec niej, rzymskiej, ale także motywy biblijne i te dla nas nowe, obce – afrykańskie, arabskie, z Indii i Chin. Nie waha się wspomagać fragmentami literatury czy nawiązywać do sztuki filmowej albo filozofii. Wszystko po to, by jak najpełniej zobrazować w złożoności, różnorodności pejzażu, obyczaju, kultury, wspólne jądro, myśl przewodnią, która wszystkie owe opowieści ze świata łączy. Niewątpliwie mamy do czynienia z pracą naukową, jednak napisaną z pasją, z wyobraźnią, z narracyjną wprawą i dużą umiejętnością objaśniania w przystępny sposób niełatwych treści. Zagłębiamy się więc w krainę baśni, królów, mędrców, gadających żab i minotaurów skrytych w krętych labiryntach, jednak widzimy w nich coś dużo, dużo więcej – odniesienie zarówno do świata jako całości w czasie i przestrzeni, i do tego naszego maleńkiego świata, skrytego w podświadomości, z której czasami się wychyla. To schronienie niepozorne i niepoznane, o którym łatwo zapominamy, ono zaś przypomina o sobie w snach, kiedy przestajemy być czujnymi strażnikami własnych myśli, i okazuje się wówczas, że ma do powiedzenia całkiem sporo. Dlaczego człowiekowi nawet teraz, w dobie technologicznego rozwoju i racjonalnego myślenia, wciąż potrzebne są mity, wiara… To autor także stara się wyjaśnić, kładąc nacisk na fakt, że dzisiaj potrzebujemy ich nawet bardziej niż kiedykolwiek, by mieć się czego uchwycić, by poczuć jedność z innymi, my, ludzie samotni w tej naszej chłodnej racjonalności, pozbawieni głębszych duchowych przeżyć, stęsknieni za wspólnotą idei, za więzią, nadzieją… Campbell pisał to z górką pół wieku temu, co powiedziałby dzisiaj, w XXI wieku, czasie depresji i spektrum autyzmu, wirtualnej rzeczywistości, narastającej wrogości i coraz większego wyobcowania? Za egzemplarz książki dziękuję: https://sztukater.pl/

Wielki filozof pisze o człowieku i dla człowieka. Teksty zawarte w tej niewielkiej książeczce mogą i powinny dotrzeć do każdego i dotycząc każdego bez względu na wiek, wykształcenie, pochodzenie, zapatrywania. Ingarden niejako schodzi z wyżyn świata czystych pojęć i abstrakcji i odpowiedzieć na pytania które od zawsze nurtują ludzi, bez patosu i pustych nic nie znaczących słów.

Do sięgnięcia po tę pozycję zachęcił mnie "Wstęp do psychoanalizy". Tutaj przy pomocy wielu przykładów Freud skupia się na zjawisku zapominania i bada jego mechanizmy. Rozwija także kwestię przejęzyczeń i błędów, o których wspomina we "Wstępie...". Badacz ludzkiej psychiki nawiązuje też do literatury pięknej i znajduje w niej poparcie dla swoich teorii. Analiza marzeń sennych interesująca.

„To książka pełna najpiękniejszych zdań na temat literatury, jakie kiedykolwiek zostały spisane po polsku. ” Mariusz Szczygieł Książka stała się bestsellerem, była wielokrotnie wznawiana i jest uważana za biblię i lekturę obowiązkową dla miłośników literatury i warsztatu pisarskiego !!! Pisarz był dwukrotnie nominowany w latach 1957 i 1959 do Nagrody Nobla. Niestety, nie był komunistą, jak chociażby Szymborska, czy działaczkom, jak ta druga "gwiazda" antychrześcijańsko - tęczowo - lewackiego odchylenia i d.... zbita, jak to się mówi. O tym, że autor był świetnym historykiem i obserwatorem niech świadczy fakt, że w 1947 r. w " Odrodzeniu " napisał: " Niebawem rozpoczną Niemcy wielką ofensywę moralną przeciw tym, których wczoraj zabijali i tępili z zamiarem całkowitej zagłady. W coraz już śmielszej propagandzie ludność polska, nawet księża polscy są przedstawiani jako nieludzcy oprawcy na Ziemiach Odzyskanych, Można być pewnym, że w niedalekiej przyszłości znajdą się pióra dość nikczemne, by, najpierw zohydzić męczeńskie narody, następnie zaryzykować rehabilitację katów Europy. Nie wystarczy protestować, karcić, oburzać się, trzeba zmusić do myślenia, trzeba także pióra złamać wstydem. Może to zaś uczynić tylko ciągła naoczność faktów " No tak, wszystko przewidział, tylko jednego... nie. Nie połączył faktów związanych z rozbiorami Polski i z tym, że należy do Wielkiego Narodu IDIOTÓW. Powinien przewidzieć, że kilka dekad później, Polską będzie rządził niemiecki namiestnik !!! Książkę POLECAM !!!

deterministyczna teoria zachowań człowieka, wynikających z działania nieświadomych sił, nad którymi jednostka ma bardzo ograniczoną kontrolę.... id - popędy, ego - mediator, superego - normy i zakazy, popęd śmierci - Thanatos, popęd życia (libido) - Eros, Edyp, kastracja, psychozy, nerwice na tle trójkąta o bokach: ja-ojciec-matka, szok kobiety bez członka i kastracyjny, stosunki wobec psychiatry jako zastępcy rodzica, powtarzanie i przymus powtarzania, rozszczepienia ego, wyparcia, etc... *** psychoanaliza freudowska w całości zakazana była we wszystkich reżimach o naturze faszystowskiej: - III Rzesza (1933–1945) - Freud był Żydem, a psychoanaliza była uznawana za „żydowską naukę”, - Austria po Anschlussie (1938) - Freud uciekł do Londynu, a jego Instytut Psychoanalityczny został zamknięty, - Włochy faszystowskie (lata 30) - formalna cenzura oraz brak publikacji, - ZSRR (lata 30-80) - psychoanaliza została uznana za „burżuazyjną pseudonaukę”, - Hiszpania frankistowska (lata 40-50 - twarda dyktatura, oraz 50-70 liberalizacja) - psychoanaliza była ideologicznie nieakceptowana - brak publikacji...

Pesymistyczne maksymy autora noszą w sobie niewiele mądrości, a sporo pretensjonalnego tonu, który znać chociażby z demotywatorów. Co lepsze i co gorsze zostały w tym wydaniu oznaczone przypisami. Zarówno te przypisy, jak i sporych rozmiarów wstęp, zasługują na duży plus. Dzięki temu dziełko to czytało się mniej sucho. Mimo wszystko nie rozumiem, dlaczego la Rochefoucauld zapisał się na kartach światowej filozofii. Jego maksymy są niekiedy odważne, ale rozważania moralne wydają się mizerne. Jak dla mnie to bardziej literat niż filozof.

To nie jest zwykła autobiografia, lecz intelektualna spowiedź uczonego, który własne życie uczynił polem badań. Jung ukazuje swój ogromny wkład w rozwój psychologii poprzez osobiste doświadczenia, często naznaczone tragizmem i poświęceniem, także kosztem relacji rodzinnych. Mistycyzm, wizje oraz opisy zjawisk paranormalnych wprowadzają element grozy, a jednocześnie odsłaniają cenę, jaką płacił za bezkompromisowe zgłębianie nieświadomości, nierzadko balansując na granicy obłędu. Kluczowa jest jego polemika z Freudem i świadome odejście od psychoanalizy, które stało się fundamentem psychologii analitycznej oraz ważnym filarem współczesnej nauki. Obok "Człowieka i jego symboli" to lektura obowiązkowa dla tych, którzy chcą zrozumieć myśl Junga i potraktować ją jako wstęp do poznania samego siebie. Punkt mniej za momentami zbyt trudny język i nie do końca udane próby wyjaśnienia wyjątkowo złożonych idei. Mimo to warto.

o książce, o ile dobrze pamiętam, opowiadał #HenrykWaniek w "Literackich witaminach" emitowanych w czasie pandemii w PR II Polskiego Radia. poszperałem trochę na aukcjach internetowych i za niemałe pieniądze zdobyłem pozycję. tradycyjnie odłożyłem na półkę by nabrała mocy i po jakimś czasie sięgnąłem. _________ po przeczytaniu stwierdziłem, że to jedna z książek, którą zabrałbym na bezludną wyspę. Początkowo miałem pewne obawy czy aby pozycja nie jest dla mnie za trudna, bo przecież napisał ją malarz, a nie pisarz. ale #AlfredKubin pisze nadzwyczaj dobrze i sprawnie, więc z czytaniem nie było problemu. Jest trochę filozofii, jest trochę malarskich wizji, a całość wciąga bardzo mocno. żałuję tylko, że wcześniej nie zapoznałem się z twórczością rysunkową i malarską Kubina, ponieważ miałbym lepsze wyobrażenie o Państwie Snu. _________ #Potamtejstronie opowiada o Państwie Snu, a dokładnie o mieście, stolicy - Perła, do której na resztę życia zostaje zaproszony monachijski rysownik wraz żoną. w tę utopijną krainę sprowadza go najlepszy przyjaciel z dzieciństwa - Patera, który jak się później okazuje jest założycielem i dyktatorem krainy. początkowo rysownik jest zachwycony egzystencją w tym dziwnym miejscu, później jednak odkrywa mroczne tajemnice skrywane przez społeczeństwo. problem zaczyna się pojawiać, gdy rysownik zamierza spotkać się z Paterą by mu podziękować. _________ to antyutopia z systemem totalitarnym w tle, napisana w obawie przed grozą rozpoczęcia XX wieku. niezwykle barwne i zarazem makabryczne wizje jakie przedstawia autor w książce wynikają prawdopodobnie ze schizofrenii na którą cierpiał. bardzo dobrze mi się czytało. jeśli ktoś lubi #rok1984 to ta pozycja to absolutny #mustread. w książce znajduje się również biografia autora, w której on sam opowiada jak doszedł do pozycji austriackiego Goyi.

Książka wydana w latach 60 ubiegłego wieku, ponad 60 lat temu. Mimo to, spostrzeżenia w niej zawarte są aktualne. Generalnie autor opisuje wpływ otaczającej przestrzeni na człowieka. Jak różni się percepcja przestrzeni w różnych kulturach i jakie to za sobą niesie konsekwencje. Jako, że praca została napisana ponad pół wieku temu, to nie została dotknięta dzisiejszą poprawnością polityczną i kulturową. Wiele z myśli tam zawartych pewnie dziś miałoby problem z ukazaniem się, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych. Nie oceniam, czy to dobrze, czy źle. Po prostu poznajemy taki surowy, bezpośredni punkt widzenia. Niektóre myśli można określić, jako wizjonerskie, np. fragmenty dotyczące transportu samochodowego i wpływu na środowisko i człowieka. Poleciłbym te fragmenty wszystkim przeciwnikom wyprowadzania ruchu samochodowego z centrum miast. Czasem autor uważa jakieś zjawisko społeczne za zagrożenie. Zabawne, że prawie 70 lat później, nadal uważamy to tylko za zagrożenie. To znaczy, że finalnie jakoś sobie z tym zagrożeniem poradziliśmy.