Bój o Iwo-dzimę

Zawiera wiele interesujących faktów oraz bardzo szczegółowych opisów wydarzeń, widać w niej jednak wpływ ówczesnego reżimu na treść (komuniści Josipa Broza przedstawiani w wyjątkowo dobrym świetle i ani słowa o oporze ze strony Królewskich Wojsk Jugosłowiańskich w Ojczyźnie)

To książka historyczna, o czasach bardzo dawnych, ale i bardzo ciekawych, osadzona w różnych miejscach naszego globu, np. na Dalekim Wschodzie czy w Afryce. Zaskoczyło mnie to, że książka nie jest poprzedzona żadnym wstępem, wprowadzeniem w poruszaną tematykę. Zaczyna się "nagle", od razu autor przenosi nas w odległe miejsca i odległe czasy - barwne i egzotyczne. Książkę można bez wahania polecić wszystkim zainteresowanym tym akurat tematem - podbojów, wielkich władców, upadków państw, zdobywców. Dla mniej zainteresowanych czy mniej obytych z tematyką książka może się okazać zbyt szczegółowa,a zatem warto wiedzieć cokolwiek na ww. temat, żeby najzwyczajniej w świecie nie pogubić się zbyt szybko :)

Książka z serii: "Miniatury morskie". Książka jest właściwie zgrabnym opisem zastawienia pułapki i zatopieniem "Scharnhorst". Można wyciągnąć wniosek, że z powodu słabego rozpoznania lotniczego (Göring nie chciał dać nowych samolotów),kiepskiego radaru ( i jego uszkodzenia) i niechęci spowiadania się Dönitzem przez kontradmirała Ericha Bey'a, Niemcy sami skazali okręt na wieczny spoczynek.

Kolejna pozycja z serii "Wojny morskie", w której autor ukazuje ciekawy wycinek wojny, tym razem z działań na Pacyfiku. W zasadzie należy sobie zadać pytanie - co wiemy z lekcji historii o wojnie na Oceanie Spokojnym? Większość z nas odpowie, że słyszała o Pearl Harbour i Hiroszimie. A czy od 1939 do 1945 roku nie działo się tam nic więcej? Oj działo się i to wiele. W bitwie na morzu jawajskim udział biorą połączone siły Holenderskie, Brytyjskie, Amerykańskie i Australijskie przeciw Japońskim. Autor we wstępie pokazuje jak Japonia przekształciła się z feudalnego średniowiecznego,zacofanego kraju w nowoczesne mocarstwo. Doskonale pokazuje jak kraj nie mający niemal żadnych surowców zdołał zbudować potęgę morską. Nasuwa się logiczny wniosek, że nie wolno zaopatrywać wroga mając w perspektywie tylko własny zysk. Krok po kroku dochodzimy do "dnia wstydu" i do rozprzestrzeniania się Japończyków na południowym Pacyfiku. W momencie kiedy zagrożone stają się posiadłości Holenderskie włącza się do gry kolejny przeciwnik. Holendrzy stają w obronie straconej sprawy. Mając u swojego boku nielojalnych sojuszników podejmują nierówną walkę w obronie swojej kolonialnej ojczyzny. Autor pokazuje jak doszło do bitwy, jak przygotowywali się do niej Japończycy a jak sprzymierzeni. Sama bitwa jak i poprzedzające ją starcia opisane są w sposób bardzo drobiazgowy. Wyraźną pozytywną postacią jest dowódca zespołu okrętów alianckich kontradmirał Karel Doorman. Gelewski wyraźnie z nim sympatyzuje ukazując go jako mądrego i dobrego dowódcę, który świadom słabości, braków i niedociągnięć podejmuje się nierównej walki z przeciwnikiem. Dodatkowo autor wyraźnie ukazuje dwulicowość, malkontenctwo i obłudę aliantów w starciu na morzu jawajskim. Dla mnie zaskoczeniem było, że pokonani w Europie Holendrzy tak dzielnie stanęli do walki z Japońskim najeźdźcą. Natomiast głęboki smutek budzi postawa Brytyjczyków i Amerykanów. Diametralnie dowodzi, że to co modne w kinie niekoniecznie jest autentyczne oraz to, że historię piszą zwycięzcy - nie pokonani. Jak do tej pory seria "Wojny morskie" mimo, że powstała w czasach realnego socjalizmu, w miarę rzetelnie nakreśla aspekty działań na morzu. "Bitwa na morzu..." nie odstaje w żaden sposób od przeczytanych do tej pory pozycji. Duża ilość zdjęć i generalnie ogromna ilość źródeł z których korzystał autor działają na korzyść tej pozycji. Warto przeczytać dla wyrobienia sobie opinii na temat "dzielnych" Brytyjczyków i Amerykanów oraz "lojalnej postawy aliantów" w zmaganiach wojennych. Książka godna polecenia.

Lektura obszernie ukazuje działania bojowe (niestety krótkie) polskiego okrętu. Można poznać historię okrętu, wszelkie aspekty polityczne związane z jego budową , a także krótki przebieg służby. Polecam osobom interesującym się II wojną oraz marynistyką.

Tą recenzją rozpoczynam cykl czytania książek z serii: "Miniatury Morskie". W wojnie na morzu spryt, czy wszelkiego rodzaju działanie alternatywne, sprawiają, że walory jednej strony mogą w mgnieniu oka zostać zredukowane do zera. Przykładem jest użycie Q-shipów przez Brytyjczyków przeciwko kajzerowskim U-Bootom. Głównie nie chodziło o zatopienie okrętu, a raczej o to, żeby Niemcy za każdym razem widząc samotny statek, odpuszczali lub pomyśleli, czy warta 1000 funtów szterlingów torpeda była tego warta. I o tym, jest ta książka. Krótkie (szkoda) przedstawienie historii i generalny wniosek.

Monografia dotycząca obszaru działań wojennych. Jak na standardy "Tygryska" dość rzetelna, sensowna merytorycznie i formalnie. Stopień szczegółowości stosowny dla tytułu popularyzatorskiego. Brakowało mi jedynie nazw kodowych japońskich samolotów, używanych w armii amerykańskiej. Równie zgrabna w warstwie literackiej. Wysłuchałem w dobrej interpretacji Ksawerego Jasieńskiego. 7/10

Styl Autora sprawia, że książkę tą czyta się w jeden wieczór z wypiekami na policzkach, niczym thriller. Tematem "Salw na Atlantyku" jest opis operacji "Rheinübung" w której pancernik Bismarck i krążownik Prinz Eugen wyrwały się przez Cieśninę Duńską na Atlantyk. Pościg za flotą adm. Lutjensa podjęły siły adm. Hollanda (Hood i Prince of Wales, a wcześniej krążowniki Suffolk i Norfolk),później zaś włączył się adm. Tovey (dowódca Home Fleet na czele King Georg V i Rodneya) i adm. Somerville z Zespołem Operacyjnym "H" (lotniskowiec Ark Royal w składzie). Ogromne polowanie w trakcie którego kluczowe stały się trafienia Prince of Wales, a następnie atak torpedowy Swordfishów z Ark Royal doprowadziły do pozbawienia Bismarcka prędkości i zdolności manewrowania. Później to była już zagłada dokonana przez artylerię Rodneya i King Georg V, którą zwieńczył atak torpedowy Dorsetshire. Mamy tutaj również opisany polski akcent tej batalii, kiedy do Bismarcka z zadaniem opóźnienia jego ucieczki i śledzenia go przystąpiły niszczyciele adm. Viana, z polskim niszczycielem Piorun w składzie (dowódca Eugeniusz Pławski). Książka Z. Flisowskiego to na prawdę dobrze opowiedziana historia, narracja to najmocniejsza jej strona. Autor sięga do wspomnień marynarzy biorących udział w tej batalii (np. Mullenheim-Rechberga, czy Sopoćki),mamy ciekawe mapy pokazujące poszczególne starcia, mamy plansze i dane dot. najważniejszych okrętów jakie wzięły udział w tej batalii, a także krótkie biogramy dowódców. Na minus literówki i niekiedy niepotrzebne wtrącenia Autora zalatujące komunistyczną propagandą antyhitlerowską (na szczęście dopatrzyłem się tylko 3-ech takich wtrąceń). Gorąco polecam. Teraz trzeba chyba będzie sięgnąć po wspomnienia cytowanego tutaj Freiherra von Mullenheim-Rechberga (wydane przez Finnę "Pancernik Bismarck"),który na Bismarcku był oficerem artylerii. "Bismarck był największym z pancerników świata ze swoją wypornością prawie 46.000 ton, a w pełnym zaopatrzeniu bojowym 50.000. Przy porównaniu z pancernikami brytyjskimi, francuskimi, czy amerykańskimi uderzała większa szerokość jego kadłuba - 36 metrów, która powiększała stabilność tej pływającej fortecy czy raczej platformy artyleryjskiej, ale nie sprzyjała szybkości. Pancerz stanowił 40% wagi okrętu chroniąc szczególnie istotne dla żywotności okrętu pomieszczenia. 90% kadłuba było spawane. Potężny zestaw turbin i wysokoprężnych kotłów mógł dać moc 150.000 koni umożliwiających rozwinięcie ponad 30 węzłów. Kruppowskie działa uważane były za lepsze konstrukcyjnie od jakichkolwiek innych. Działa 380-milimetrowe (15-calowe) artylerii głównej miały skuteczny zasięg 36 kilometrów, a jeden pocisk ważył około 900 kilogramów, co przy pełnej salwie dawało prawie osiem ton!" (fr. książki).

Pamiętam, że przed wielu laty bardzo mnie ta publikacja zainteresowała. Tematyka wojen prowadzonych na terytorium krajów afrykańskich czy azjatyckich (o ile nie pozostawała w związku z I/II wojną światową) była raczej zagadnieniem niszowym. Ta książka wypełniła w pewnym stopniu istniejącą lukę bibliograficzną, pełniąc niewdzięczną funkcję popularyzowania wiedzy historycznej. Solidnie wydana, choć pozbawiona szczegółowego oprzyrządowania naukowego (przypisy i odnośniki). Od czasu jej wydania minęło ćwierćwiecze, toteż wymagałaby znaczącego uzupełnienia; sytuacja geopolityczna choćby w Afryce (Sudan, Somalia, Erytrea) czy na Bliskim Wschodzie nadal nie jest spokojna. Być może znajdzie się następca Profesora Bartnickiego, który podejmie się takiego zadania.

Książka przybliża nam japońskie samoloty pokładowe biorące udział w zmaganiach powietrznych na wodach dalekowschodnich. Opisy taktyczno techniczne i historia rozwoju poszczególnych typów, zdjęcia i planiki samolotów pokładowych. Choć wydaje się skromna publikacja jednakże przekazuje dużo skumulowanej wiedzy .

Książek Jerzego Perterka nie trzeba nikomu przedstawiać. Wiele osób zaczynało swoją przygodę z historią II wojny światowej z jego książkami. Zwłaszcza tej części morskiej. Sama publikacja jest wydana z 1989 roku, gdzie wiele źródeł nie było dostępnych, więc dziś ma wymiar jako przerwa między innymi tematami. Jest o Scharnhorstie, Gneisenau, Bismarcku i trochę o Prinz Egun, ale dość krótko. Podobnie jak z ich działalnością na Atlantyku i operacji "Cerberus".

Poprawnie opowiedziana historia "Operacji Rheinubung". Czyta się bez zbytnich utrudnień. Książka starannie wydana. Twarda oprawa w kredowej obwolucie, w środku kartki z papieru kredowego - szyty blok. Bardzo dobrze na tym papierze wypadają zdjęcia. Są wyraźne, choć niektóre były ucięte. Nieco gorzej wyglądają rysunki sylwetek okrętów w tekście przewodnim. Są za małe, przez co trudno porównać szczegóły. Mapy czytelne i staranne. Dodatki na końcu książki wartościowe, ciekawy wykaz trafień i historia śledztwa w sprawie zatonięcia Hooda. Czego brakuje ? Dokładnej charakterystyki biorących udział w bitwie okrętów. Mimo drobnych braków, można polecić każdemu.