Cóż za wyrafinowana proza! Wspaniałe zdania, paradoksalne przeciwieństwa, alternatywne wersje zdarzeń i ludzi - zachwyty nad “Skazą” można ciągnąć długo, choć nie jest to lektura lekka.
Od początku czujemy się bowiem nieco zdezorientowani, nie wiedząc nie tylko, o co chodzi, ale i gdzie jesteśmy. Ani kiedy. Chcąc nie chcąc, musimy zawierzyć Autorce, kiedy pisze: “Z pewnego punktu widzenia nie ma zmyślonych opowieści. Każda na koniec, wbrew wszelkim pozorom, okazuje się prawdziwa i nieunikniona”.
A druga niezbędna rzecz przy lekturze: sami musimy sobie odpowiedzieć na pytanie, cóż to za świat przedstawiony? Czy jesteśmy wśród byle jakiej scenografii i aktorów, czy też precyzyjniej - statystów, odtwarzających role przypisane im przez nieznanego demiurga?
Według mnie ta programowa zagadkowość to wielka zaleta, jedna z wielu tej niejednoznacznej, nierealistycznej (czy na pewno?) przypowieści, wręcz zmuszającej czytelnika do własnej interpretacji, a pole do tego szerokie…
Taki to nieczęsty rodzaj literatury, który w zasadzie nie daje żadnych odpowiedzi na fundamentalne pytania. Wręcz przeciwnie, na koniec pozostawia człowieka w zadumie. Za to “pracuje” jeszcze długo po przeczytaniu, zwłaszcza w kontekście współczesnym, chociaż ma już swoje lata - 2006. Notabene właśnie o to chodzi w książkach, tych dobrych: kazać nam o sobie jeszcze długo długo myśleć, a może i nie zapominać.
Co tu dużo gadać: bardzo wymagająca to stylistyka. Każde zdanie trzeba czytać “pojedynczo”, a do wielu i wracać. Niektóre wątki znikają, by pojawić się dopiero za jakiś czas w nowej, albo oczywistej, lub wręcz przeciwnej odsłonie. I jeszcze coś, co szczególnie lubię: ani jednego dialogu!
Misterna tu bardzo konstrukcja całości. Na początku nie ma napięcia, które jednak narasta z każdą stronicą. Szybko nastaje atmosfera niepewności, potem już jawnego strachu, któremu towarzyszy jego nieodłączna siostra: pewność i buta władzy, także samozwańczej.
Jesteśmy w jakimś mieście, a konkretnie w jego centrum na placu, dokąd przybywają nieokreśleni uchodźcy, gdzie dokonuje się jakiś niejasny przewrót społeczno-polityczny. Atmosfera gęstnieje gdy do miasta przybywają bliżej nieokreśleni uchodźcy.
“W tle tłum, zawsze ten sam, dźwigający walizki i uginający się pod ich ciężarem, odpoczywający na walizkach, nie pozwalający się łatwo od swoich walizek odpędzić. (...) Bez kanapy, bez fotela, bez sypialni i jadalni każdy z uchodźców zajmował tak mało przestrzeni, że mniej już nie można, ale i tego było za wiele”.
“Nie ma komu zastanowić się, co począć teraz z tym tłumem, który z wolna zawłaszczył całą przestrzeń placu, by pośród upartego zapachu naftaliny siedzieć na walizkach i czekać nie wiadomo na jakie zakończenie”.
“Życie toczyło się ze spokojem tuż obok jakiejś szczególnie groźnej ewentualności, jak to zwykle bywa. Na bolesne pytanie, dlaczego to właśnie pod ich oknami koczują uchodźcy, nie będzie żadnej odpowiedzi”.
Odczytuję tę fabułę jako odnoszącą się do III Rzeszy, choć skojarzenia wyglądają na wymieszane i nieoczywiste. “Bez potwierdzenia w postaci potłuczonego szkła chrzęszczącego pod obcasem, bez witryn zabitych deskami dla ochrony przed rabunkiem, fakty dokonane nie były wiele warte. Żeby stać się rzeczywistością, potrzebowały należycie wyrazistych opisów i odpowiednio podniosłego tonu”.
Albo i inaczej: może chodzi tu o jakiś historyczny “bezczas” lub też wszystkie możliwe czasy równolegle - coś takiego, jak w znakomitej a gruntownie zapomnianej książce Piotra Wojciechowskiego “Czaszka w czaszce”. Nagle w “Skazie” pojawiają się bowiem pogłoski o zbliżających się ostatecznych rozstrzygnięciach: a to o rychłym alianckim desancie, a to armii Kołczaka, która przywróci prawowite rządy, a to uzbrojonych partyzantach, obiecujących ratunek przed katastrofą anarchii, a to o międzynarodowych siłach pokojowych, a to o nadciągających Hunach; nadlatuje też helikopter. Czy to tylko odwieczna historia wygrano-przegranych w skrócie?
U mieszkańców domów przy placu początkowe współczucie wobec uchodźców w miarę szybko przemienia się w złość i rozgoryczenie (brzmi znajomo….?). Oddane jest to w mistrzowski sposób: “Około południa w witrynie zakładu fotograficznego nie było już ani jednego ślubnego zdjęcia. Zniknął także portret aktorki filmowej w białym lub futrze, a zamiast niego pojawiła się zupełnie nowe ekspozycja: mocno powiększony i przez to marnej jakości zdjęcie mężczyzny z rzędem orderów na marszałkowskim mundurze, białym jak śnieg. Zamiast powłóczystego spojrzenia spod długich rzęs – ostry, arogancki wzrok, przeszywający na wylot niczym wystrzał z dubeltówki”.
Domyślamy się, czego to zapowiedź. “Uchodźcy są uchodźcami, ich los jest przesądzony i oczywisty dla każdego oprócz nich samych: nigdzie nie ma dla nich miejsca, ani tu, ani tam. W tej kwestii warto liczyć przede wszystkim nad cud. Czyż nie lepiej więc, żeby to wszystko, co jest im jeszcze pisane, nastąpiło niezwłocznie?”.
Pierwszym krokiem jest, jak zawsze, segregacja: “To, co tutejsze, zostało na powrót oderwane od tego, co napłynęło skądinąd, i był to pierwszy krok do uporania się z nieporządkiem”.
“Naraz zaczynają się obawiać czegoś nieokreślonego, choć już przywykli, że to ich się obawiano”.
“Ogłoszono tłumowi zarządzenie o konfiskacie lasek i rzeczywiście laski zostały złożone we wskazanym miejscu, wszystkie, nie wyłączając tej białej, po czym w rękach gwardzistów stały się narzędziem utrzymania porządku. Podwładni widzą, że teraz porządek opiera się już tylko na ich skrupulatności, inaczej mówiąc, na ciosach ich pałek, i tak będzie, powiedzmy, przez najbliższe pół godziny”.
Nienazwana groza narasta: “Nawet gdyby najwyższym nakładem starań pozbawić uchodźców tej właściwości tak dla ogółu kłopotliwej, jaką było życie - niewiele dobrego udałoby się przez to osiągnąć, cóż bowiem począć wtedy z przyprawiającą o ból głowy liczbą niepotrzebnych ciał?”.
“Uchodźcy to sprawa osobna. Umrą i o wszystkim zapomną. Razem z nimi znikną ich cierpienia. (...) Jakaż to ulga dla mieszkańców kamienic. Po co przyzwalać na istnienie, które nie służy żadnemu godnemu celowi, a tylko hołduje nieładowi przemiany materii, nieustannemu krążeniu nadziei i rozpaczy, i pod żadnym względem, przenośnym ani dosłownym, nie spełnia wymogów schludności”.
Nie wiemy, jak t o się stało. Zrozumieniu mechanizmu może służyć zdanie o solidnych drzwiach zamykających s z c z e l n i e schron w piwnicy budynku, do którego wtłoczono tłum uchodźców.
Pozostały po nich artefakty: “I dopiero tamte, wcześniejsze zdjęcia, gdzie widać ich jeszcze w pełni urody, zdrowia i pomyślności, byłyby właściwą po nich pamiątką. (...) Oczy patrzące w przyszłość bez śladu przerażenia, ubrania z prosto spod igły, jeszcze nie zszargane przez los. Oto, co powinno pozostać ich wizytówką w tej historyjce, gdy sami już ją opuścili”.
“Zdania uchodźców od początku nie wzięto pod uwagę w żadnej kwestii, więc tym mniej liczono się z nim teraz, kiedy ich już nie było”.
“Stan pierwotny, trwający szczęśliwie, zanim się pojawili uchodźcy, został przywrócony. Wdarłszy się tak natarczywie w sam środek swojskiej przestrzeni, nie dość obszernej i nie dość zasobnej dla wszystkich, zostali z niej jednak ostatecznie wykluczeni, raz na zawsze usunięci z pola widzenia”.
W tej nierealistycznej, słusznie nie przywiązującej wagi do niezbitych (?) faktów, jest też możliwość że “uchodźcy” wydostają się z pułapki i jadą do Ameryki, gdyż schron okazuje się pusty (jak Grób po 3 dniach?). “Jest pusto, zupełnie pusto we wszystkich kątach, nie ma tam nikogo. Tylko powietrze stoi ciężkie od oddechów i naftaliny”.
“A za oknem czyste niebo, zimne jak lód”.
Inne cytaty:
“Jeśli ta historyjka należy do mnie, już tylko zaciskam powieki, żeby nic nie widzieć”.
“W magazynku znajduje się jeden nabój (...),jeden nabój to mało, ale też o wiele za dużo, skoro każdy z osobna mógł nim zostać trafiony. Nabity rewolwer w zasadzie powinien prędzej czy później wystrzelić, choć liczono właśnie na niedoskonałość reguł, na to, że się od czasu do czasu zacinają”.
“Generał od samego początku nie rozumiał nic: w jego historyjce, tej, z której się wziął i do której zamierzał powrócić, panowały najlepsze wojskowe porządki, do niczego innego nie był przyzwyczajony. Chętnie mu udzielono wyczerpujących wyjaśnień, z których zrozumiał jeszcze mniej”.
“Cokolwiek by zrobić, zawsze wychodzi się albo na tchórzliwego asekuranta, albo na nieodpowiedzialnego hazardzistę, i trudno utrzymać się pomiędzy skrajnościami”.
“Jedyna szansa na szczęśliwe zakończenia tkwi w skracaniu opowieści. W urywaniu wątków w samą porę, zanim zszargają się, poplączą i zasupłają. A przede wszystkim w unikaniu puent jak ognia, który raz zaprószony, wypali wszelką nadzieję”.
Truizmem byłoby dodać, że Tulli jest wyznawczynią pesymistycznej wersji dziejów. “Każdą historię pustoszą napięcia, każdą niszczy skaza pogardy (...). Szczęśliwe zakończenia nigdy nie bywają szczęśliwsze niż to możliwe”.
Szukamy ofert...
1088 
275 
OPINIE i DYSKUSJE o książce Saturn. Czarne obrazy z życia mężczyzn z rodziny Goya
Ależ to jest dobre!
Ależ to jest dobre!
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo tożałosny produkt literackiego wyrobnika, który sam jest produktem wszystkich postępowych zabobonów i klechd.
Średnio wprawny rzemieślnik pióra lansuje się na geniuszu pędzla, którego bez krępacji obrabia ze wszystkich stron tak żeby było słusznie, żeby dobrze się sprzedało, no i żeby dostać jaką nagrodę.
Naturalnie bez zawracania sobie głowy takimi przestarzałymi sprawami jak źródła, poszlaki i zdrowy rozsądek. Oczywiście wszystko leci jako powieść czyli jest licentia poetica, a więc odtenteguj się pan panie złośliwy recenzent, bo jestem kryty.
żałosny produkt literackiego wyrobnika, który sam jest produktem wszystkich postępowych zabobonów i klechd.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toŚrednio wprawny rzemieślnik pióra lansuje się na geniuszu pędzla, którego bez krępacji obrabia ze wszystkich stron tak żeby było słusznie, żeby dobrze się sprzedało, no i żeby dostać jaką nagrodę.
Naturalnie bez zawracania sobie głowy takimi przestarzałymi sprawami...
Wciągająca.
Narracja trzech osób, przeplatająca się i odnosząca do tych samych wydarzeń - widzianych tak różnie z perspektywy ojca, syna i wnuka, wciąga i każe wydać osąd o każdej z tych postaci.
Jaki jest ojciec, Francisco, a jaki jego syn Javier? A Mariano - syn i wnuk?
Bardzo dobra literatura.
Wciągająca.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNarracja trzech osób, przeplatająca się i odnosząca do tych samych wydarzeń - widzianych tak różnie z perspektywy ojca, syna i wnuka, wciąga i każe wydać osąd o każdej z tych postaci.
Jaki jest ojciec, Francisco, a jaki jego syn Javier? A Mariano - syn i wnuk?
Bardzo dobra literatura.
Nie chwyciło
Nie chwyciło
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toSpodziewałem się nieco więcej ale chwilami Dehnel zaskakuje. Nie wiem na ile w tym literackiej fikcji ale i tak wygląda na nieźle porąbaną rodzinkę.
Spodziewałem się nieco więcej ale chwilami Dehnel zaskakuje. Nie wiem na ile w tym literackiej fikcji ale i tak wygląda na nieźle porąbaną rodzinkę.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toJacek Dehnel, Saturn
Znane jest powiedzenie z kręgu zakręconych psychologów: żeby dojrzeć, dorosnąć, trzeba „zabić” własnego ojca i matkę. Dopiero wtedy staje się na własnych nogach
Cóż zrobić jednak, kiedy toksyczny ojciec czy matka jest osobą wybitną, geniuszem, artystą, rzutkim biznesmenem? Synowi czy córce dużo trudniej się odciąć, tym trudniej, im bardziej zależny jest od rodzica, im słabszy psychicznie. Ojciec, genialny malarz Francisco Goya, dominuje nad otoczeniem tłamsi rodzinę, żonę, syna, kochanki mocą swojej osobowości. Syna chciałby wychować na obraz i podobieństwo swoje, więc wścieka się na to, że mu nie wychodzi. Że syn jest inny, ma inne zainteresowania, inny temperament. Usiłuje rządzić nim w każdej kwestii, wyboru żony, spędzania wolnego czasu, malowania. Nie pozwala się rozwinąć, krytykuje większość poczynań, rzuca obelżywe epitety… Z prawdziwą przykrością czyta się o ekscesach Goyi, bez wątpienia jednego z najciekawszych malarzy na świecie, którego dzieła wypełniają muzea z madryckim Prado na czele. O ile to prawda.
Życiorys Goyi nie był tak powszechnie znany, więc powieść Dehnela, oparta na materiałach źródłowych i monografiach badaczy, stanowi również kopalnię wiadomości. Nie ma nic lepszego dla popularyzacji człowieka lub tematu niż opisać go w świetnej powieści, odmalować barwnym językiem, okrasić szczegółami i pikantnymi anegdotami, dołożyć opisów miejsc, ludzi, obrazów i sytuacji. Myślę jednak, że autorowi nie bardzo zależało na popularyzacji. Postawił śmiałe tezy odnośnie preferencji seksualnych artysty, autorstwa licznych jego dzieł, przede wszystkim Czarnych obrazów, sposobu dochodzenia dzieła do swojego ostatecznego kształtu. Rzecz w tym, że to już jest fikcja literacka, prawdziwa lub tylko prawdopodobna. Ale jak to jest napisane! Jako literatura powieść „Saturn” wywołuje piorunujące wrażenie, jest naprawdę znakomita.
Szczególnie ciekawie prezentuje się sam zamysł narracyjny, by świat przedstawiony ukazać jako opowieść dwóch, a potem już trzech osób: artysty, jego syna Javiera i wnuka Mariana. Każdy z tych monologów reprezentuje inny styl, inny charakter, inny język, inne, całkowicie odmienne spojrzenie na te same fakty, te same sytuacje, te same wydarzenia. Narracja w pierwszej osobie pozwala na to, by czytelnik musiał się zastanowić, niczym sędzia, gdzie jest prawda i ile jest prawdy w każdej z trzech relacji. Bardzo subiektywnych relacji, całkowicie odmiennych punktów widzenia i diametralnie odmiennych konstrukcji psychicznych. Czyta się to świetnie, a przy tym czytelnik zmuszony jest do uznania, iż prawda jest zawsze subiektywna i rzadko kiedy przynależy do jednej ze stron. Nawet jeśli jedna ze stron to geniusz.
Dobra literatura to taka, która potrafi zbulwersować, zadziwić, zaszokować i rzucić snop nowego światła na, wydawałoby się, znane sprawy. Z tego punktu widzenia powieść Dehnela to wspaniała literatura! Nawet jeśli świat opisany nie do końca jest zgodny z prawdą, a w każdym razie z prawdą udowodnioną. Ale przecież powieść to nie postanowienie sądu. Polecam!
Jacek Dehnel, Saturn
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toZnane jest powiedzenie z kręgu zakręconych psychologów: żeby dojrzeć, dorosnąć, trzeba „zabić” własnego ojca i matkę. Dopiero wtedy staje się na własnych nogach
Cóż zrobić jednak, kiedy toksyczny ojciec czy matka jest osobą wybitną, geniuszem, artystą, rzutkim biznesmenem? Synowi czy córce dużo trudniej się odciąć, tym trudniej, im bardziej zależny...
Jest w alegorycznym „Saturnie” niezwykłość, bo łączy sztukę i szał literacko-biograficzno-malarski. Całość rozpoczyna cytat: „Powiedz mi, kto wymyślił ojca, i pokaż mi gałąź, na której go powiesili”. A zatem jest o płomieniu geniuszu, patriarchalnej ojców tyranii, synów kastrowaniu, wnuków ubóstwianiu i władzy, która z różnych źródeł pochodzi: z pieniędzy, talentu i lędźwi. Królewski blichtr stołecznego dworu i położona gdzieś po Madrytem willa, dom słynnego malarza Francisco José de Goya y Lucientes. To właśnie na jego ścianach powstanie oniryczno-ekspresyjny cykl czternastu posępnych „Czarnych obrazów”, o przytłaczających barwach (stąd ich nazwa),ze słynnym „Saturnem pożerającym własne dzieci”, urokliwym „Psem”, w towarzystwie gęb i fizjognomii groteskowych, obrzydliwych i tragicznych.
Dehnel prowadzi swą opowieść oddając głos raz mistrzowi, raz jego synowi, nieszczęsnemu Javierowi, by pod koniec udzielić antenowego czasu wnukowi Goi – chłopcu o imieniu Mariano. Bo „Saturn” to opowieść o niszczeniu, o sile ojcowskiej miłości, która z miłością ma niewiele wspólnego, o ojcowskich rozczarowaniach i spuściźnie nie tylko artystycznej.
Goya to człowiek okrutny, pożerający wszystkich i wszystko to, co znajdzie się w zasięgu jego władczego wzroku. Czyś jest kobietą czy mężczyzną, żoną, synem czy przyjacielem – zostaniesz zjedzony, wykorzystany i wypluty. Goya jest kolosem, który przemierza doliny i zadeptuje każdy nowy pęd. Nie pozwala mu wznieść się ku życiodajnemu słońcu, rzuca swój cień daleko, a ten wżera się w ziemię i wypala w niej wszystko to, co żywe i radosne.
To również schorowany starzec z Domu Głuchego, który tworzy dziwaczne, nasycone grozą Pinturas Negras. Jakby mu było mało.
Autor tak nas prowadzi, byśmy podziwiając geniusz – wątpili weń i kwestionowali autorstwo dzieł. Podsyca wątpliwości, chwyta za dłoń tylko po to, by zostawić nas w ciemności. A gdy „Saturn” ma się ku końcowi, kiedy wszystko jest już na opak, JD wyciąga kolejnego asa z rękawa. Genialne zakończenie fenomenalnej historii.
W tle saturnizm, zapętlona w malarskich pociągnięciach wrogość, nienawiść i pożądanie. Wielowątkowe, wciągające po uszy i jak zwykle – świetnie napisane.
No uwielbiam.
Jest w alegorycznym „Saturnie” niezwykłość, bo łączy sztukę i szał literacko-biograficzno-malarski. Całość rozpoczyna cytat: „Powiedz mi, kto wymyślił ojca, i pokaż mi gałąź, na której go powiesili”. A zatem jest o płomieniu geniuszu, patriarchalnej ojców tyranii, synów kastrowaniu, wnuków ubóstwianiu i władzy, która z różnych źródeł pochodzi: z pieniędzy, talentu i lędźwi....
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toGoya wielkim malarzem jest i cześć. Można się spierać ale po co? Niemniej w pewnym momencie ktoś zakwestionował autorstwo części jego dzieł, przede wszystkim tzw. czarnych obrazów z Domu Głuchego. I to jest jedna z osi tej historii.
Goya wielkim malarzem jest i cześć. Ale jakim był człowiekiem, mężem, ojcem? Ponoć nie tak wielkim. I to jest druga oś tej historii.
Książka, pod względem warsztatowo-konstrukcyjnym, napisana jest bez zarzutu, z doskonałymi postaciami na których całość się zasadza, ciekawą pierwszoosobową narracją trzech postaci, samego Goi, jego syna i wnuka. Niemniej, mimo tej biegłości, zostałem z ambiwalentnymi uczuciami. Mianowicie, wszystkie trzy pierwszoplanowe postacie są odpychające, obłudne, obrzydliwe na różne sposoby, nikczemne, każda po swojemu. Dodatkowo rzeczywistość świata przedstawionego nacechowana jest wyraźnie turpistyczną dosadnością. W efekcie, dostajemy dobrze napisaną opowieść o brzydkich ludziach w brzydkim świecie. Ciężko czerpać z tego przyjemność.
A tytułowy Saturn, pożerający własne dzieci, to nikt inny jak sam Goya.
Doceniając warsztat, pozostaję z odczuciem odrazy.
Wysłuchałem w bardzo dobrej interpretacji Kamila Prubana.
8/10
Goya wielkim malarzem jest i cześć. Można się spierać ale po co? Niemniej w pewnym momencie ktoś zakwestionował autorstwo części jego dzieł, przede wszystkim tzw. czarnych obrazów z Domu Głuchego. I to jest jedna z osi tej historii.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toGoya wielkim malarzem jest i cześć. Ale jakim był człowiekiem, mężem, ojcem? Ponoć nie tak wielkim. I to jest druga oś tej historii.
Książka,...
Madryckie Prado to jedno z najwspanialszych muzeów na świecie. Dziesiątki Velazquezów, Rubensów, El Greków. Ale to te podpisane „Francisco José de Goya y Lucientes” zapadają najbardziej w pamięć. Na tle innych „starych mistrzów” błyszczą swoją „osobnością”. „Saturn” dla miłośnika malarza z Fuendetodos jest więc naturalnym wyborem.
Dehnel skonstruował swoją opowieść na trójgłosie Goyów: Franciska, jego syna Javiera i wnuka Mariano. Głosy opowiadają „historię alternatywną”, czyli przypisująca autorstwo naściennych obrazów z Quinta del Sordo nie Franciscowi, ale Javierovi de Goi. Odczuwałem wręcz fizyczny ból czytając te „bluźnierstwa”, bo wszak w „czarnych obrazach” widać niepodrabialne postrzeganie świata i światła artysty, a przede wszystkim sposób jego myślenia, wchłanianie brutalności świata i potrzebę jej przetwarzania artystyczną ekspresją, tak charakterystyczną dla drugiej połowy życia mistrza.
Jest tyle niedopowiedzeń związanych z twórczością Goi (choćby z portretami księżnej Alby czy Ferdynanda VII) i relacją tych dzieł z życiem prywatnym twórcy, że nie ma co wymyślać karkołomnych zagadek, gdzie ich nie ma. Gdyby jeszcze wizja Dehnela osłodziła ten niesmak swoją literacką maestrią, pewnie moja ocena byłaby wyższa. Niestety maniera autora zaczyna szybko męczyć. Srogie rozczarowanie.
Madryckie Prado to jedno z najwspanialszych muzeów na świecie. Dziesiątki Velazquezów, Rubensów, El Greków. Ale to te podpisane „Francisco José de Goya y Lucientes” zapadają najbardziej w pamięć. Na tle innych „starych mistrzów” błyszczą swoją „osobnością”. „Saturn” dla miłośnika malarza z Fuendetodos jest więc naturalnym wyborem.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDehnel skonstruował swoją opowieść na...
Świetnie się bawiłam! Może także dlatego, że jedyne w miarę pozytywne i jakoś ludzkie postacie to ...kobiety.
Powieść znakomicie się wpisuje w dyskusje o twórczości Goi, hiszpańskiego malarza z XVIII w. Jak na tamte czasy żył długo, pracował bardzo dużo, zostawiając potężny dorobek kilkuset obrazów i niezliczonych grafik oraz rysunków. Teraz może się okazać, że znaczna część nie wyszła spod jego ręki, w tym słynne Czarne Obrazy. Opowieść , jaką snuje autor glosami trzech mężczyzn z tej rodziny jest swoistą wariacją na te mat możliwych losów zarówno owej rodziny jak i twórczości seniora, czyli Francisca Goi.
Oj, nie lubili się ci panowie, nie lubili. Może dlatego o synu malarza tak niewiele wiadomo, poza tym, że był.
Dodatkową wartością są analizy kilku dzieł artysty - przejmujące i zachęcające do ponownego obejrzenia albumu z pracami.
Świetnie się bawiłam! Może także dlatego, że jedyne w miarę pozytywne i jakoś ludzkie postacie to ...kobiety.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPowieść znakomicie się wpisuje w dyskusje o twórczości Goi, hiszpańskiego malarza z XVIII w. Jak na tamte czasy żył długo, pracował bardzo dużo, zostawiając potężny dorobek kilkuset obrazów i niezliczonych grafik oraz rysunków. Teraz może się okazać, że znaczna...