K2 8611 m. Ostatnia bariera

Napisane dosyć suchym, wojskowym stylem. Tu nie ma ozdobników, jest konkret. Autor dostał zadanie, dobrał sobie sztab ludzi i wspólnymi siłami dokonali dzieła. A my możemy się dowiedzieć co konkretnie stało za tym sukcesem, ile trzeba było planów stworzyć i pracy wykonać po to, by pewnego dnia panowie Hillary i Tenzing dotarli na szczyt Everestu i zeszli z powrotem, przechodząc tym samym do historii himalaizmu :)

Zapraszam do zapoznania się z moją recenzją książki „Zdobycie Gasherbrumów” (Sport i Turystyka, 1979 r.) opracowanej pod redakcją Wandy Rutkiewicz, a dotyczącej pamiętnej polskiej wyprawy w pasmo Karakorum, zrealizowanej w 1975 r. (Wyprawa Kobieca w Karakorum 75, Ladies Himalaya Expedition). Książkę tę wygrzebałem na jednej z półek Biblioteki Kraków . Książka bardzo szczegółowo opowiada o tym w jaki sposób doszło do zrealizowania pierwszej tak zaawansowanej logistycznie wyprawy narodowej w pasmo Karakorum, jakie były jej cele oraz jak finalnie udało się je zrealizować. W latach ‘60 i ‘70 ubiegłego wieku po raz pierwszy zaczęto poruszać kwestie wspinaczki sportowej realizowanej przez zespoły kobiece. Również w polskim świecie wspinaczkowym ten temat był poruszany co raz śmielej. Sama Wanda Rutkiewicz niejednokrotnie wypowiadała się na temat różnic we wspinaczce w zespole mieszanym (a więc z męskimi partnerami),a wspinaczce w zespole kobiecym. Uważała, że tylko wspinaczka w samodzielnych zespołach kobiecych, pozwalała jej uczestniczkom na odczuwanie pełni przeżyć i emocji związanych ze zdobywaniem szczytów górskich. Sama Rutkiewicz na starcie swojej kariery - trasy wspinaczkowe w Alpach i Norwegii – wspinała się w zespole z Haliną Krüger-Syrokomską, uzyskując zresztą świetne rezultaty. Zorganizowanie i zrealizowanie typowo kobiecej wyprawy w góry najwyższe, było zatem w tym okresie, wydarzeniem nie tylko na skalę europejską, ale podejrzewam że nawet światową. Nadarzyła się świetna okazja – rok 1975 został ogłoszony przez UNESCO Międzynarodowym Rokiem Kobiet.      Książka jest pełną relacją z organizacji wyprawy narodowej w góry wysokie. Musimy pamiętać, że wyprawa była organizowana w czasie głębokiej komuny, dlatego nie wystarczyło udać się do sklepu, kupić sprzęt do wspinaczki wysokogórskiej i ruszyć na podbój szczytów Karakorum. Czytając opis przygotowań do wyprawy i nie chodzi mi tu tylko o kwestie logistyki i osprzętu, ale również o szereg zabiegów dyplomatycznych, które doprowadziły do udzielenia przez rząd Pakistanu pozwolenia na realizację wyprawy, pokazuje jak jak wielkim wyzwaniem było przygotowanie takiej wyprawy. Równocześnie czytając właśnie o logistycznym przygotowaniu całego przedsięwzięcia, faktycznie myśli się o wyprawie Ladies Himalaya Expedition ‘75, jako o wyprawie narodowej – autorzy szczegółowo opisują jakie wsparcie uzyskano od poszczególnych spółdzielni produkcyjnych, co pokazuje że faktycznie przedsięwzięcie to powinno nosić miano „wyprawy narodowej”. Warto wspomnieć również, że ostatecznie w ramach wyprawy z 1975 r. w paśmie Karakorum miała działać grupa mieszana, ale z wyraźnie wydzielonymi zadaniami – odrębnymi dla zespołu kobiecego i męskiego. Decyzja taka została podyktowana z jednej strony realiami społeczno-kulturowymi (grupa kobieca wędrująca samotnie po muzułmańskim kraju mogła być narażona na szereg niebezpieczeństw),a z drugiej strony kwestiami finansowymi (ówczesne realia gospodarcze nie pozwalały na zorganizowanie dwóch odrębnych wypraw).      W „Zdobyciu Gasherbrumów” bardzo dokładnie, można rzec ze wręcz z kronikarską precyzją, opisano moment przygotowań do wyjazdu: to w jaki sposób był kompletowany zespół wspinaczy, w jaki sposób poszczególne grupy docierały do punktu zbiorczego w Skardu, jak przebiegała wędrówka karawany, jak przebiegały przygotowania do akcji górskiej i ataki szczytowe. Ciekawym rozdziałem, który również znalazł się w omawianej publikacji jest raport medyczny, w którym lekarka wyprawy, opisuje z jakimi trudnościami medycznymi musiała sobie poradzić w trakcie trwania ekspedycji. Znamienny jest fakt, że nie tylko sprawowała opiekę medyczną nad członkami wyprawy, ale również w miarę możliwości i dostępnych środków leczniczych niosła pomoc medyczną kulisom i ludności tubylczej z którą spotykała się w rejonie wyprawy. Co ciekawe, w trakcie organizacji ekspedycji założono również możliwość wystąpienia takich działania i w związku z tym odpowiednio zwiększono zapas leków. Jeśli chodzi o konstrukcję tekstu, to książka została podzielona na rozdziały, za które byli odpowiedzialni poszczególni uczestnicy wyprawy. Jest to bardzo dobry zabieg, bo czytelnik widzi poszczególne wydarzenia z kilku perspektyw, co tworzy w miarę obiektywny obraz zdarzeń. Tekst jest doskonałym świadectwem ogromu trudności i walki również, a może przede wszystkim, ze słabościami własnego organizmu, jakie każdy wspinacz musi przezwyciężyć, żeby pokusić się o zdobycie tych najwyższych punktów na Ziemi. Z drugiej strony w książce zarysowano motywacje poszczególnych uczestników, które kierują nimi przy podejmowaniu decyzji związanych z akcjami szczytowymi. Widać powoli rodzący się konflikt pomiędzy bezkompromisową, nastawioną na cel kierowniczką wyprawy (Wanda Rutkiewicz) a pozostałą częścią zespołu. Z pewnością na tę sytuację ma wpływ przedłużająca się wyprawa bez wyraźnych sukcesów – owszem indywidualne rekordy wysokości były przez poszczególne uczestniczki wspinaczki pokonywane i ustanawiane, ale nie oszukujmy się nie po to się tam wybrały…      Pomimo tych niesnasek wyprawa zakończyła się wielkim sukcesem. Podstawowym celem wyprawy było wejście samodzielnego zespołu kobiecego na szczyt Gasherbrum III (7952 m.),szczyt ten został zdobyty w składzie mieszanym: Wanda Rutkiewicz, Alison Chadwick-Onyszkiewicz, Janusz Onyszkiewicz i Krzystof Zdzitkowiecki. Było to nie tylko I wejście kobiece, ale równocześnie w ogóle pierwsze odnotowane wejście na ten szczyt, który do tego momentu uważany był za szczyt dziewiczy. Pozwoliło ono również na ustanowienie nowego kobiecego rekordu wysokości (który swoją drogą przetrwał około doby). Po raz pierwszy w historii odnotowano kobiece wejście na szczyt Gasherbrum II (8035 m.). Szczyt zdobyty został przez zespół w składzie: Halina Krüger-Syrokomska i Anna Okopińska – było to równocześnie pierwsze wejście samodzielnego zespołu kobiecego na szczyt ośmiotysięczny. Doprowadziło ono do ustanowienia nowego kobiecego rekordu wysokości dla Polski i Europy. Dodatkowo dwa męskie zespoły dokonały wejścia na szczyt Gasherbrum II ustanawiając wysokościowy rekord Polski (odnotowane III i IV wejście; zespół I – Leszek Cichy, Janusz Onyszkiewicz, Krzysztof Zdzitkowiecki; II zespół – Władysław Woźniak, Marek Janas, Andrzej Łapiński).     Książkę przeczytałem z wielkim zainteresowaniem. Pozwoliła mi ona uzmysłowić sobie jak wielkim przedsięwzięciem w tamtych czasach było przygotowanie wyprawy w tak egzotyczny rejon jakim jest pasmo Karakorum. Tekst ubogacony jest cudownymi zdjęciami, które doskonale obrazują przebieg wyprawy. Uważam, że pomimo upływających lat niektóre problemu nie straciły na wymowie i są one aktualne również teraz. Ze swojej strony zachęcam do sięgnięcia po tę blisko 40-letnią już lekturę.

Takie tam o zdobywaniu najpiękniejszych, czy najtrudniejszych, zależnie od punktu widzenia, północnych ścian Alp. Magiczne nazwy, Eiger, Matterhorn... Ciekawie napisane, bez zbytniego zamęczania szczegółami, ciekawe nie tylko dla wspinaczy. Klimatem trochę przypomina "Skalne lato" Żuławskiego, opisy konkretnych wejść, trochę wrażeń estetycznych, zachwytów, ale i rozważań "po co i dlaczego". Podobno klasyk, polecam i ja.

Bardzo dobra książka, która współcześnie by nie powstała. Dobór zdjęc, opisy, niecenzuralne anegdoty- to wszystko wyglądałoby zupełnie inaczej gdyby nad ksiązka pracowali obecni redaktorzy i osoby odpowiedzialne za kreowanie wizerunku w mediach. Poprzez tę ksiązke nastapiło jakieś odbrązowienie wspinaczy, sa tam przedstawione szczegóły o których nikt obecnie nie mówi. Góry i ich próba zdobycia, to jednak nie tylko heroiczna wyidealizowana postawa, ale także egoizm, dyskryminacja wobec kobiec, prywata, a lodowi zdobywcy to nie bohaterowie, ale często prymitywy które zazdroszczą kolegom sukcesów lub kosztem innych chcą go osiągnąc za wszelką cenę. W tym wszystkim postać Ryszarda Pawłowskiego sie wymyka, ale z penoscią jest to człowiek nietuzinkowy, którego chce się poznać.

"W stronę Pysznej" to książka, która przybliża świat eksploracji Tatr w dwudziestoleciu międzywojennym - turystycznej, wspinaczkowej, narciarskiej. Tytułowa Pyszna to pasterska hala w górnych partiach Doliny Kościeliskiej, na której stało niegdyś schronisko Polskiego Towarzystwa Narciarskiego - mekka ówczesnych narciarzy. A głównym bohaterem książki jest Józef Oppenheim, wieloletni naczelnik TOPR, znamienity taternik i narciarz, opisuje ona jego działalność górską, także zawodową (był też wziętym fotografem krajobrazu),wreszcie towarzyską. Jest to też w pewnym sensie kronika najważniejszych wypraw ratunkowych TOPR z okresu międzywojennego. Książka napisana barwnym językiem, powstała na kanwie wspomnień partnerki i żony Oppenheima, Wandy Gentil-Tippenhauer. Była ona jej współautorką, w pierwszym wydaniu (1961 r.) jej nazwisko widniało na okładce, w kolejnych wydaniach, które ukazywały się po jej śmierci, jej nazwisko niestety usuwano. Gorąco polecam ten tytuł, podczas lektury znajdziemy się w najpiękniejszych górach świata. Ta książka słusznie zasłużyła na status kultowej. Pozycja obowiązkowa.

Autor to lekarz, alpinista, ratownik TOPR i działacz turystyczny. W czasie II wojny światowej został internowany w Szwajcarii, gdzie wraz z kolegami założył słynny Klub Wysokogórski "Winterthur" z którym wspinał się na alpejskie szczyty. Książka jest jego górską autobiografią, opisuje w niej wspinaczki w Tatrach i Alpach oraz wyprawy w Himalaje i Karakorum. To zapis całej epoki, napisany barwnym językiem, naprawdę warto.

Książka napisana przez podróżnika nie przez literata, dlatego oceniam ją pod kątem emocji, zaangażowania i determinacji. Jest to dziennik podróży obejmujący prawie roczne przygotowania w czasach PRL-owskich. Aż wierzyć się nie chce, jak to wszystko wyglądało (np. himalaiści malują na śląsku kominy, aby dorobić do wyprawy!!!!): Walka o każdy datek, stare samochody STAR i Nysa udostępnione na wyprawę, samodzielne sprowadzane "nowoczesne" materiały na poszycia namiotów, itp. Można rzecz książka historyczna :) Ale już same dni w Himalajach naładowane są mega pozytywną energią i ogromnymi emocjami. Wejście na szczyt wywołuje wzruszenie - tym bardziej, kiedy grupa łączy się z bazą u podnóża Lhotse i słyszy Mazurka Dąbrowskiego.

Walter Bonatti - wspinacz legenda, ostatni, romantyczny wojownik ścian, geniusz ekstremalnej wspinaczki w najtrudniejszych ścianach Alp, i to w czasach, gdy nie było jeszcze współczesnych ułatwień, a wspinacz musiał cisnąć skałę techniką hakową (czyli wbijanie młotkiem w ścianę tzw. haków),wiele trudnych dróg w Alpach nazywa się filarami Bonattiego, ograbiony ze sławy pierwszego zdobywcy K2 przez tych, którzy szczyt faktycznie zdobyli. Jego etos wspinaczki był unikatowy, jednocześnie był skromnym człowiekiem, korzystał ze sławy, ale nią nie epatował. Bonatti napisał kilka książek, z których na rynku polskim do dzisiaj ukazała się niestety tylko jedna, czyli rzeczone "Moje góry", zobrazowanie kilkunastu wybitnych przejść Bonattiego do roku 1961. Pozycja literacko dosyć przeciętna, Bonatti średnio pisał (zrobienie Wielkiego Filara Narożnego masywu Mont Blanc, epokowe wydarzenie lat 50-tych w alpiniźmie opisane jak wypad po paczkę fajek do kiosku za rogiem),ale kilka rozdziałów czytało się prima sort (zachodni filar Petit Dru, rzeczone K2, czy tragiczne zdobywanie wariantu Col de Pouterey na Mont Blanc, kiedy zginął przyjaciel i partner linowy Bonattiego, Andrea Oggioni. To ostatnie wydarzenie (z lata 1961r,),odbiło się głośnym echem medialnym i środowiskowym i przyczyniło się do zreformowania alpejskiego ratownictwa górskiego. Dla zobrazowania skali trudności polecam obejrzec krótki, 5-minutowy filmik na Youtube pt. "Bonatti Petit Dru".

Książkę polecam bardzo opisuje polską czterdziestoosobową wyprawę w Alpy która miała wiele sukcesów górskich i jedną dokonana przez grotołazów możemy w niej znaleźć głośne nazwiska jak Długosz,Skoczylas czy Hajdukiewicz którzy napisali później 2 książki o wyprawie na Dhaulagiri jest to lektóra obowiązkowa.

Mmmm…! Spotkanie z tą książką, to był uczta. Może będzie dobrze, gdy powód mojego zachwytu pokażę poprzez kontrast. Żyję w czasach, gdy na pierwszych stronach internetu (kiedyś — gazet) pojawia się i jest sławiony i wzbudza żywe zainteresowanie i sensację ktoś, kto, na przykład: w czasie wielkiego koncertu na skalę światową wyszedł w samych majtkach i… usiłował zaśpiewać; ktoś, kto poprzez swoje konto na YouTube czy Facebook`u, samemu nie tworząc żadnej wartościowej treści, żadnej sztuki w postaci malarstwa, muzyki czy literatury i nie dzieląc się nią, wyśmiewa jednak potknięcia innych, parodiuje ich, o ile nie powiedzieć — ubliża im, a przez to zyskuje nawet miliony oglądających i tysiące „podążających za nim”; ktoś, kto niby przeciera szlaki „kultury i mody”, bo pokazuje taki sposób przerabiania własnego ciała (języka? ucha? nawet gałki ocznej?),jakiego świat jeszcze nie widział. Tymczasem to tylko bezwartościowy kicz, „napompowane balony”, które w kontekście prawdziwych wyzwań życiowych i prawdziwych przejawów piękna i miłości serca ludzkiego, mówiąc językiem psalmu, są „jak plewa, którą wiatr rozmiata, a która nie może się ostać” (por. Ps 1, 4–5). Czytając relacje, pamiętnik (?) Mariusza Zaruskiego, w wielu miejscach można było czytać z rozdziawioną buzią i zadziwionymi oczami, zdając sobie sprawę, do jakich rzeczy, do jakiego heroizmu był zdolny ten człowiek. Jako pierwsze czymś wspaniałym na kartach „Na bezdrożach tatrzańskich” jest zachwyt pana Mariusza pięknem Tatr, dowartościowanie ich ponadczasowości. I te jego komentarze, które mówią o spotkania z czymś, co nie tylko przekracza granice geograficzne, ale i ludzkie, a wreszcie jest otarciem się o mistykę! Cytaty na poparcie tego: „Tatry są naszą pustynną świątynią; z nich siła ożywcza promienieje na całą krainę, gdzie mowa polska rozbrzmiewa”; „Wartość Tatr dla naszego społeczeństwa jest niematerialnej natury. Nie lasy, nie hale, nie granit stanowią skarb bezcenny, którego strzec czujnie należy, lecz urok pustynnych tych obszarów, majestat jakiejś wielkiej świątyni przyrody”. . Druga perełka, którą odnalazłem w książce, to heroizm jego serca w kontekście odkrywania, badania i opisywania tychże gór. Sądzę, że my, którzy dziś doskonale wiemy: co to Tatrzański Parka Narodowy, którędy wiodą dostępne dla ogółu turystów trasy na Giewont (wchodząc od wschodu albo od zachodu; trzecia możliwa — no strony Czerwonych Wierchów 😊),w których miejscach są schroniska z noclegiem, ciepłymi posiłkami i niekiedy innymi jeszcze atrakcjami, nie tak łatwo zdajemy sobie sprawę, ile heroizmu ducha oraz ile wysiłku fizycznego wymagało udawanie się w miejsca, w których do tamtej pory nikt z turystów nie był, a które pan Zaruski wraz ze swoją kompanią nawiedził jako pierwszy. A co jeszcze bardziej zadziwiające — cześć tych odkryć, tras wycieczek albo miejsc właśnie została przez niego dokonanych zimą! Książka wyraźnie akcentuje, że w tamtych czasach, na początku XX wieku, udanie się na wycieczkę na jakiś szczyt w zimie dla niektórych było wręcz niewyobrażalne! Przez niego. Zaruskiego, zostało odkrytych też wiele jaskiń! . Trzecia perełka. Najcenniejsze dla mnie w tej książce było spotkanie się ze świadectwem o człowieku, który nie tylko, że zachwycał się górami jako przepięknym „echem bezkresów wieczności”, człowiekiem, który smakując „pokarm gór”, starał się przybliżać go innym, dzielił się z innymi, ale który wreszcie z niewyobrażalnym wręcz zaparciem się siebie RATOWAŁ LUDZI — niekiedy dziwnych i naiwnych turystów, którzy bez jego i jego kompanii ogromnie ofiarniczej posługi, wypraw (często nocnych i wielodniowych),niechybnie zginęliby. Uważam, że należy to podkreślić szczególnie w kontekście naszych czasów, w których spotykamy zachwyt jakimś napompowanym kiczem pseudokultury, w których wysoki poziom egoistycznej konsumpcji niestety skutecznie zablokował w wielu ludziach zdolność i chęć dzielenia się tym, co piękne i wartościowe, w których przesycenie obrazami okrucieństwa i przemocy stępiło wrażliwość na cierpienie, a nawet zagrożenie życia, którego doświadcza człowiek obok nas będący. Czy każdemu z nas, który — o ile to możliwe — nawet co roku udajemy się w Tatry jest jasne, że ten trzeci akcent, wielkość serca pana Mariusza, zaowocowała powstaniem GOPR`u, Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego? Czy dziś, słysząc w górach odgłos helikoptera spieszącego komuś na ratunek, wszyscy mamy przed oczyma choćby jedną z wypraw pana Mariusza, która jemu i kompanom groziła nie tylko utratą zdrowia, ale i życia? Aby wzmocnić wartość jego wkładu w powstanie tego, co dla nas dziś jest oczywiste i może nie wzbudza najmniejszego poczucia sensacji, podzielę się tym, co następuje. Najbardziej wstrząsający w całej książce był dla mnie opis tej wyprawy pana Mariusza dla ratowania nieszczęsnych wycieczkowiczów, w której on i towarzysz doszli do takiego wyczerpania (fizycznego, ale i psychicznego),że omal sami nie umarli. Nota bene! — w niedalekiej odległości od tego, którego przyszli ratować. I wtedy, jak czytamy, zapadła drastyczna decyzja: aby obok martwego turysty nie pozostały jeszcze dwa ciała samych ratowników — konieczny jest odwrót… Wydaje mi się, że każdy, kto czyta takie świadectwo, będzie inaczej myślał o górskich ratownikach czy odgłosie helikoptera, gdyż będzie wiedział, co dzieło się kiedyś, a było doświadczeniem autora książki, i co doprowadziło do powstania wspomnianej służby. . Jeszcze jedno. Poprzez lekturę tej książki czytelnik może odnaleźć impuls, którym — dzięki swemu potężnemu doświadczeniu tatrzańskiemu — Mariusz Zaruski zapewne chętnie poruszyłby młode pokolenie, ale także i innych, starszych, a dzięki któremu KSZTAŁTOWAŁBY SIĘ CZŁOWIEK: człowiek zahartowany, odważny, silny duchem i odpowiedzialny. W opowieści autora można zauważyć, że już wtedy ubolewał on nad słabą kondycją (psychiczną, moralną) człowieka. Co powiedziałby w czasach, gdy heroiczności niektórych była i jest kształtowana przez „odwagę” potrzebną do klikania w świecie gry komputerowej, albo przez niby odważne nocne, nie pozwalające innym spać wojaże na motorze przez środek wielkiego miasta? Dla niego nawet sala sportowa jawi się jako coś niewystarczające do formowania człowieka prawdziwie odważnego i zahartowanego duchem. Cytaty: „Istotą taternictwa jest walka. Walka z przeciwnościami i niebezpieczeństwami świata tatrzańskiego; w konkluzji ostatecznej - walka z samym sobą. I z tego też powodu nie jest ono sportem. Albowiem treścią sportu każdego jest wyścig, w zdobycie rekordu, zwyciężenie innego człowieka. Tu zaś idzie o zdobycie turni i zwyciężenie siebie samego”; „Niebezpieczeństwo, grożące życiu, budzi instynktowny opór, powoduje walkę, a ta jest niczym innym jak ćwiczeniem, doprowadzonym do granic doskonałości w odniesieniu, naturalnie, do sił danej jednostki”. Oczywiście nie znaczy to, aby autor książki zachęcał nas do udania się w Tatry i wyszukiwania ekstremalnych sytuacji ku zagrożeniu zdrowia i życia. Chce on raczej powiedzieć, iż prawdziwość i głębokość tatrzańskiego doświadczenia jest szkołą życia o wiele większej wartości niż jakikolwiek sport czy ćwiczenia, których my, w przewadze „miejscy turyści” się chwytamy. Cytat? „...stwierdzam tylko fakt, że alpinizm wszelaki bez porównania dalej sięga w głąb jaźni współczesnego kulturalnego człowieka, niż on sam nieraz przypuszcza, i nie jest ani sportem, ani środkiem pedagogicznym, ale bezpośrednio z bezkresów wieczności wypływa”. . Uważam, że dla tych, co choć trochę otarli się o Tatry albo inne góry i doświadczyli tego swoistego „mysterium tremendum et fascinosum” (→ tajemnicy strasznej, ale i fascynującej),książka Mariusza Zaruskiego „Na bezdrożach tatrzańskich” będzie świetną pozycją dla lektury, ale i następujących po niej przemyśleń. . Na deser jeszcze jeden cytat. Dla uśmiechu, ale i dla czegoś więcej: - Kto są ci panowie z grubymi linami, czy to są kominiarze? - Nie, panie, to są turyści. - Co robią panowie turyści? - Chodzą po górach. - Dlaczego oni chodzą po górach, czy szukają złota lub skarbów? - Zgadłeś pan. Szukają skarbów, ukrytych w kształtach górskiej przyrody, widokiem tych skarbów napawają swe oczy, niewysłowiony czar ich wchłaniają całą treścią swej duszy do ostatniej kropelki, do dna - zupełnie tak, jak przed chwilą wchłonąłeś pan piwo ze swego kufla. Różnica w tym tylko, że kufel pański teraz już próżny, skarby gór zaś są niewyczerpane: odnawiają się wiecznie, z każdym słońcem wschodzącym powstają do nowego życia jak feniks ze śmiertelnych popiołów, bo one żyją, panie, i góry żyją. . ks. Paweł Kamola

Jedna z niewielu, jeśli nie jedyna, pozycja górska opowiadająca tylko o kobietach. W książce przedstawiono krótkie historie kobiet, które wspinały się na K2 - dowiadujemy się co znaczyła dla nich ta góra i jak ta niesamowita pasja wpłynęła na ich życie. Ciekawe uzupełnienie wiedzy dla osób interesujących się himalaizmem.

Właściwie kultowa pozycja o polowaniu w nieskalanym wtedy klimacie Alaski opisana przez hr. Jarosława Potockiego. Jest rok 1937, przyjaciel z Francji działając w imieniu Muzeum w Paryżu w celu uzupełnienia kolekcji m.in entomologicznej, zaprosił go na polowanie na m.in. łosia, niedźwiedzia brunatnego, barana górskiego i karibu. Oczywiście trofea mierzone i porównywane z tzw rekordami. Podchodzenie z lokalnym przewodnikiem ułatwia znalezienie miejsca obfitującego w okazy poszukiwanego zwierza. Myśliwy musi się nachodzić i wziąć pod uwagę ryzyko bezpośrednich spotkań z szarżującym łosiem. Wieczorne opowiadania przewodników i innych myśliwych, przy ognisku o swoich przygodach, dodatkowo ubarwiają lekturę. Hr.J.Potocki świetnie wprowadza w nastrój polowania umiejętnymi opisami okolic a nawet towarzyszącej pogody. Opisy kolejnych wypraw, czynią lekturę b.przyjemną i odprężającą, widać że przedmiot polowania nie jest sam w sobie celem, choć pewnie zaspokaja jakieś atawistyczne odruchy. Obrońcy zwierząt wtedy nie byli zauważani albo była ich znikoma ilość.Polecam nie tylko wszystkim myśliwym. 9/10. Jedyna lepsza pozycja to "Ryk tygrysa".

OCENA - 8/10 REWELACJA Eiger (3970m) szczyt położony w szwajcarskich Alpach w regionie Berner Oberland, to z całą pewnością góra wyjątkowa i piękna. Zawsze mnie fascynowała, szczególnie jej północna ściana, w którą wpatruje się od lat, ponieważ stanowi tło, tapetę na moim komputerowym ekranie. Żeby zobrazować jej niepowtarzalny urok, majestat i surowość, niech każdy sobie wyobrazi 1800 metrowy pionowy blok ze skał i lodu pnący się w niebo. Zdobycie jej wymaga niesamowitej sprawności fizycznej, odwagi, determinacji i miłości do gór, by podjąć się takiego wyzwania. Książka „BIAŁY PAJĄK” Heinricha Harrera to klasyka literatury górskiej, pozycja obowiązkowa dla każdego fana górskich opowieści, ale nie tylko. To przede wszystkim opowieść o sile natury, czyhającym niebezpieczeństwie, o wspaniałych, odważnych i nietuzinkowych ludziach, którzy aby realizować swoje marzenia stawiali na szali własne życie. Czym jest zatem „Biały Pająk”, otóż nazwa ta ma swoją historię i określa szczytową część ściany Eigeru. Gdy patrzymy na nią przed oczami widzimy korpus składający się z wiecznego śniegu i lodu, a wokół rozciągają się wielometrowe białe odnóża na tle ciemnej skały, przypominające ogromnego pająka. Zapraszam do lektury tych niezdecydowanych. Naprawdę warto. Pozdrawiam. Jack_

OCENA - 7/10 BARDZO DOBRA „KORONA ZIEMI – NIE PORADNIK ZDOBYWCY” Artura Hajzera to pasjonująca lektura, ukazująca historię zdobywania gór, lecz nie tylko, znajdziemy w niej również masę anegdot, ciekawych spostrzeżeń czy refleksji autora na temat współczesnego alpinizmu, opisów rywalizacji, nieczystych zagrań w środowisku himalaistów, aby być tym pierwszym na wierzchołku, co pozwalało zgarnąć popularność, sławę i pieniądze nie zawsze fair play. Ta książka pokazuje oblicze i majestat góry ich siłę i piękno, oraz człowieka na ich tle, który gotowy jest zrobić wszystko, aby stać się sławnym i rozpoznawalnym. Dzięki niej dowiedziałem się wielu ciekawych rzeczy o których istnieniu nie miałem wcześniej pojęcia, a przecież od dawna interesuję się tematyką górską. Pan Artur Hajzer jak detektyw czy śledczy dotarł do wielu sensacyjnych informacji i w przystępny sposób je przedstawił, przez co książkę czytało się z ogromnym zainteresowaniem i fascynacją. Dla mnie od zawsze Koroną Ziemi było zdobycie 7 szczytów na 7 kontynentach, ale po przeczytaniu tej książki nie jest to już takie oczywiste, program Seven Summits niesie za sobą trochę kontrowersji, a to za sprawą trzech list, które w odmienny sposób klasyfikują szczyty. Listę Jurgalskiego znam od lat, ale pojawiła się jeszcze lista Messnera i Bassa i one zasiały zamieszanie. Dzięki sporom czy dyskusją w tym zakresie niektórzy alpiniści wchodzą na 8, a nawet 9 szczytów, bo są tak zdezorientowani, co staje się zabawne zwłaszcza w XXI wieku, gdy wydaje się nam, że wszystko już zostało zbadane i odkryte. Nie zdradzając dalszych szczegółów, zapraszam wszystkich zainteresowanych do lektury, naprawdę warto przeczytać tę pozycją i poznać refleksje autora, oraz jego opinie o współczesnym himalaizmie, alpinizmie, rywalizacji, wspinaczce w nieco szerszym ujęciu niż znamy to z definicji ujętych w encyklopedii. Trzeba również wskazać, a przede wszystkim docenić ogrom pracy, jaki musiał włożył autor, aby zgromadzić te wszystkie ciekawe i sensacyjne informacje. Niewątpliwą zaletą książki jest narracja, użyty język oraz sposób, w jaki autor przedstawił nam to, co tak naprawdę dziś dzieje się w górach, o czym wielu z nas nie ma pojęcia. Pozycja zmusza nas do refleksji i oceny ludzkich zachowań zarówno w samych górach jak i poza nimi. Polecam. Jack_

Bernadette McDonald wykonała fenomenalną pracę, opisując „Złotą Erę” polskiego himalaizmu oraz jego głównych bohaterów. Kukuczka, Rutkiewicz, Wielicki, Kurtyka, Zawada, Hajzer oraz wielu innych budowało w tamtym okresie tzw. polską szkołę himalaizmu, a przy okazji budowano doskonały wizerunek polski na świecie dzięki pasji, determinacji oraz odwadze. Autorka włożyła bardzo dużo pracy w zebranie materiałów do tej książki, niejednokrotnie spotykając się osobiście z himalaistami ich bliskimi i przyjaciółmi. Próbuje również, znaleźć odpowiedź na pytanie dotyczące fenomenu polskiego himalaizmu i jego sukcesów. Książkę zaliczyłbym do współczesnego „soft power” naszego kraju, a jako dowód można podać to, że Instytut Adama Mickiewicza zakupił edycję angielską do promocji naszego kraju za granicą. Książkę czyta się bardzo przyjemnie, a autorka płynnie meandruje między poszczególnymi bohaterami, miejscami i wyprawami tworząc logiczną całość. Pozycja obowiązkowa dla każdego czytelnika kochającego góry oraz chcącego poszerzyć swoją wiedzę na ten temat. Polecam.

Rzadko już teraz można dotrzeć do książek opisujących autentyczne, romantyczne czasy zdobywania wysokich gór. A ta książka jest właśnie takim autentykiem. I dlatego jest bezcenna. Lata 30 XX wieku i wejścia na poziom prawie 7000 m. Na ile to było trudne i pionierskie może świadczyć fakt, że Everest został zdobyty 20 lat później.

OCENA - 8/10 REWELACJA „GÓRY NA OPAK - CZYLI ROZMOWY O CZEKANIU” Olgi Morawskiej to bardzo interesująca książka. Takich książek na rynku jest stosunkowo mało, które opisują tę drugą stronę górskich wypraw, a mianowicie o tych którzy czekają na swoich bliskich, starając się zrozumieć ich pasję, miłość do gór i często zadają sobie pytanie, dlaczego ich ukochani podejmują tak duże ryzyko, wspinając się na najwyższe góry świata. Autorka podjęła się bardzo odważnego zadania, bowiem zebrała zbiór wypowiedzi, wywiadów, które nie są łatwe, zwłaszcza kiedy straci się tę najbliższą osobę w górach. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, co przeżywają wszyscy Ci, którzy w góry nie chodzą, ale mają wsród swoich bliskich, maniaków górskich wspinaczek. Książka w mojej ocenie bardzo osobista, ponieważ autorka sama straciła swojego męża, który zginął w roku 2009 podczas wyprawy na Dhaulagari (8167 m),więc doskonale wie co czują członkowie rodzin, w jakiej są traumie i jak trudno godzić się z taką stratą. Relacja ta łapie za serce, wprawdzie nie wszystkie wywiady czy rozmowy będą w pełni interesujące, to jednak będzie nam towarzyszyć podczas czytania spora dawka emocji, wzruszeń a nawet łez. Książka ta z pewnością nie jest lekką lekturą po porusza bardzo trudne tematy, trzeba mieć tego świadomość i wybrać dla siebie odpowiedni moment na przeczytanie. Nie zmienia to faktu, że jest to prawdziwa gratka dla fanów górskich relacji, nie tylko. Uważam, że czytelnik mniej obeznany w tematyce górskiej, również z tej książki wyciągnie coś dla siebie, dlatego zachęcam do jej przeczytania bo naprawdę warto. Na zakończenie chciałbym wspomnieć o przepięknych zdjęciach, których autorem był zmarły mąż Pani Olgi Morawskiej, ukazują one bowiem surowość oraz prawdziwe oblicze gór. Pozdrawiam. Jack_