Lodowi wojownicy

Takie tam o zdobywaniu najpiękniejszych, czy najtrudniejszych, zależnie od punktu widzenia, północnych ścian Alp. Magiczne nazwy, Eiger, Matterhorn... Ciekawie napisane, bez zbytniego zamęczania szczegółami, ciekawe nie tylko dla wspinaczy. Klimatem trochę przypomina "Skalne lato" Żuławskiego, opisy konkretnych wejść, trochę wrażeń estetycznych, zachwytów, ale i rozważań "po co i dlaczego". Podobno klasyk, polecam i ja.

Bernadette McDonald wykonała fenomenalną pracę, opisując „Złotą Erę” polskiego himalaizmu oraz jego głównych bohaterów. Kukuczka, Rutkiewicz, Wielicki, Kurtyka, Zawada, Hajzer oraz wielu innych budowało w tamtym okresie tzw. polską szkołę himalaizmu, a przy okazji budowano doskonały wizerunek polski na świecie dzięki pasji, determinacji oraz odwadze. Autorka włożyła bardzo dużo pracy w zebranie materiałów do tej książki, niejednokrotnie spotykając się osobiście z himalaistami ich bliskimi i przyjaciółmi. Próbuje również, znaleźć odpowiedź na pytanie dotyczące fenomenu polskiego himalaizmu i jego sukcesów. Książkę zaliczyłbym do współczesnego „soft power” naszego kraju, a jako dowód można podać to, że Instytut Adama Mickiewicza zakupił edycję angielską do promocji naszego kraju za granicą. Książkę czyta się bardzo przyjemnie, a autorka płynnie meandruje między poszczególnymi bohaterami, miejscami i wyprawami tworząc logiczną całość. Pozycja obowiązkowa dla każdego czytelnika kochającego góry oraz chcącego poszerzyć swoją wiedzę na ten temat. Polecam.

OCENA - 7/10 BARDZO DOBRA „KORONA ZIEMI – NIE PORADNIK ZDOBYWCY” Artura Hajzera to pasjonująca lektura, ukazująca historię zdobywania gór, lecz nie tylko, znajdziemy w niej również masę anegdot, ciekawych spostrzeżeń czy refleksji autora na temat współczesnego alpinizmu, opisów rywalizacji, nieczystych zagrań w środowisku himalaistów, aby być tym pierwszym na wierzchołku, co pozwalało zgarnąć popularność, sławę i pieniądze nie zawsze fair play. Ta książka pokazuje oblicze i majestat góry ich siłę i piękno, oraz człowieka na ich tle, który gotowy jest zrobić wszystko, aby stać się sławnym i rozpoznawalnym. Dzięki niej dowiedziałem się wielu ciekawych rzeczy o których istnieniu nie miałem wcześniej pojęcia, a przecież od dawna interesuję się tematyką górską. Pan Artur Hajzer jak detektyw czy śledczy dotarł do wielu sensacyjnych informacji i w przystępny sposób je przedstawił, przez co książkę czytało się z ogromnym zainteresowaniem i fascynacją. Dla mnie od zawsze Koroną Ziemi było zdobycie 7 szczytów na 7 kontynentach, ale po przeczytaniu tej książki nie jest to już takie oczywiste, program Seven Summits niesie za sobą trochę kontrowersji, a to za sprawą trzech list, które w odmienny sposób klasyfikują szczyty. Listę Jurgalskiego znam od lat, ale pojawiła się jeszcze lista Messnera i Bassa i one zasiały zamieszanie. Dzięki sporom czy dyskusją w tym zakresie niektórzy alpiniści wchodzą na 8, a nawet 9 szczytów, bo są tak zdezorientowani, co staje się zabawne zwłaszcza w XXI wieku, gdy wydaje się nam, że wszystko już zostało zbadane i odkryte. Nie zdradzając dalszych szczegółów, zapraszam wszystkich zainteresowanych do lektury, naprawdę warto przeczytać tę pozycją i poznać refleksje autora, oraz jego opinie o współczesnym himalaizmie, alpinizmie, rywalizacji, wspinaczce w nieco szerszym ujęciu niż znamy to z definicji ujętych w encyklopedii. Trzeba również wskazać, a przede wszystkim docenić ogrom pracy, jaki musiał włożył autor, aby zgromadzić te wszystkie ciekawe i sensacyjne informacje. Niewątpliwą zaletą książki jest narracja, użyty język oraz sposób, w jaki autor przedstawił nam to, co tak naprawdę dziś dzieje się w górach, o czym wielu z nas nie ma pojęcia. Pozycja zmusza nas do refleksji i oceny ludzkich zachowań zarówno w samych górach jak i poza nimi. Polecam. Jack_

Czytając książkę można łatwo wyobrazić sobie, że siedzi się z nimi w pokoju popijając herbatę i słuchając opowieści. Miałam zaszczyt być uczestnikiem prelekcji Krzysztofa Wielickiego. Zarówno on, jak i Leszek Cichy szczęśliwie zakończyli swe himalajskie kariery i do dziś mogą relacjonować przygody swoje i swoich kolegów. Pierwsze zimowe zdobycie Everestu (i to w czasach PRL!) - coś niesamowitego! Stanąć na najwyższym możliwym punkcie na Ziemi... To musi być potężna dawka emocji. Uwielbiam tematykę górską. Przeczytałam wiele biografii i bardzo doceniam wkład Polaków w dzieje himalaizmu. A tylko my, Polacy, możemy sobie wyobrazić jakich trudności doświadczali działacze i wspinacze przy organizacji zagranicznych wyjazdów w czasach PRL.

OCENA - 8/10 REWELACJA Eiger (3970m) szczyt położony w szwajcarskich Alpach w regionie Berner Oberland, to z całą pewnością góra wyjątkowa i piękna. Zawsze mnie fascynowała, szczególnie jej północna ściana, w którą wpatruje się od lat, ponieważ stanowi tło, tapetę na moim komputerowym ekranie. Żeby zobrazować jej niepowtarzalny urok, majestat i surowość, niech każdy sobie wyobrazi 1800 metrowy pionowy blok ze skał i lodu pnący się w niebo. Zdobycie jej wymaga niesamowitej sprawności fizycznej, odwagi, determinacji i miłości do gór, by podjąć się takiego wyzwania. Książka „BIAŁY PAJĄK” Heinricha Harrera to klasyka literatury górskiej, pozycja obowiązkowa dla każdego fana górskich opowieści, ale nie tylko. To przede wszystkim opowieść o sile natury, czyhającym niebezpieczeństwie, o wspaniałych, odważnych i nietuzinkowych ludziach, którzy aby realizować swoje marzenia stawiali na szali własne życie. Czym jest zatem „Biały Pająk”, otóż nazwa ta ma swoją historię i określa szczytową część ściany Eigeru. Gdy patrzymy na nią przed oczami widzimy korpus składający się z wiecznego śniegu i lodu, a wokół rozciągają się wielometrowe białe odnóża na tle ciemnej skały, przypominające ogromnego pająka. Zapraszam do lektury tych niezdecydowanych. Naprawdę warto. Pozdrawiam. Jack_

Zapraszam do zapoznania się z moją recenzją książki „Zdobycie Gasherbrumów” (Sport i Turystyka, 1979 r.) opracowanej pod redakcją Wandy Rutkiewicz, a dotyczącej pamiętnej polskiej wyprawy w pasmo Karakorum, zrealizowanej w 1975 r. (Wyprawa Kobieca w Karakorum 75, Ladies Himalaya Expedition). Książkę tę wygrzebałem na jednej z półek Biblioteki Kraków . Książka bardzo szczegółowo opowiada o tym w jaki sposób doszło do zrealizowania pierwszej tak zaawansowanej logistycznie wyprawy narodowej w pasmo Karakorum, jakie były jej cele oraz jak finalnie udało się je zrealizować. W latach ‘60 i ‘70 ubiegłego wieku po raz pierwszy zaczęto poruszać kwestie wspinaczki sportowej realizowanej przez zespoły kobiece. Również w polskim świecie wspinaczkowym ten temat był poruszany co raz śmielej. Sama Wanda Rutkiewicz niejednokrotnie wypowiadała się na temat różnic we wspinaczce w zespole mieszanym (a więc z męskimi partnerami),a wspinaczce w zespole kobiecym. Uważała, że tylko wspinaczka w samodzielnych zespołach kobiecych, pozwalała jej uczestniczkom na odczuwanie pełni przeżyć i emocji związanych ze zdobywaniem szczytów górskich. Sama Rutkiewicz na starcie swojej kariery - trasy wspinaczkowe w Alpach i Norwegii – wspinała się w zespole z Haliną Krüger-Syrokomską, uzyskując zresztą świetne rezultaty. Zorganizowanie i zrealizowanie typowo kobiecej wyprawy w góry najwyższe, było zatem w tym okresie, wydarzeniem nie tylko na skalę europejską, ale podejrzewam że nawet światową. Nadarzyła się świetna okazja – rok 1975 został ogłoszony przez UNESCO Międzynarodowym Rokiem Kobiet.      Książka jest pełną relacją z organizacji wyprawy narodowej w góry wysokie. Musimy pamiętać, że wyprawa była organizowana w czasie głębokiej komuny, dlatego nie wystarczyło udać się do sklepu, kupić sprzęt do wspinaczki wysokogórskiej i ruszyć na podbój szczytów Karakorum. Czytając opis przygotowań do wyprawy i nie chodzi mi tu tylko o kwestie logistyki i osprzętu, ale również o szereg zabiegów dyplomatycznych, które doprowadziły do udzielenia przez rząd Pakistanu pozwolenia na realizację wyprawy, pokazuje jak jak wielkim wyzwaniem było przygotowanie takiej wyprawy. Równocześnie czytając właśnie o logistycznym przygotowaniu całego przedsięwzięcia, faktycznie myśli się o wyprawie Ladies Himalaya Expedition ‘75, jako o wyprawie narodowej – autorzy szczegółowo opisują jakie wsparcie uzyskano od poszczególnych spółdzielni produkcyjnych, co pokazuje że faktycznie przedsięwzięcie to powinno nosić miano „wyprawy narodowej”. Warto wspomnieć również, że ostatecznie w ramach wyprawy z 1975 r. w paśmie Karakorum miała działać grupa mieszana, ale z wyraźnie wydzielonymi zadaniami – odrębnymi dla zespołu kobiecego i męskiego. Decyzja taka została podyktowana z jednej strony realiami społeczno-kulturowymi (grupa kobieca wędrująca samotnie po muzułmańskim kraju mogła być narażona na szereg niebezpieczeństw),a z drugiej strony kwestiami finansowymi (ówczesne realia gospodarcze nie pozwalały na zorganizowanie dwóch odrębnych wypraw).      W „Zdobyciu Gasherbrumów” bardzo dokładnie, można rzec ze wręcz z kronikarską precyzją, opisano moment przygotowań do wyjazdu: to w jaki sposób był kompletowany zespół wspinaczy, w jaki sposób poszczególne grupy docierały do punktu zbiorczego w Skardu, jak przebiegała wędrówka karawany, jak przebiegały przygotowania do akcji górskiej i ataki szczytowe. Ciekawym rozdziałem, który również znalazł się w omawianej publikacji jest raport medyczny, w którym lekarka wyprawy, opisuje z jakimi trudnościami medycznymi musiała sobie poradzić w trakcie trwania ekspedycji. Znamienny jest fakt, że nie tylko sprawowała opiekę medyczną nad członkami wyprawy, ale również w miarę możliwości i dostępnych środków leczniczych niosła pomoc medyczną kulisom i ludności tubylczej z którą spotykała się w rejonie wyprawy. Co ciekawe, w trakcie organizacji ekspedycji założono również możliwość wystąpienia takich działania i w związku z tym odpowiednio zwiększono zapas leków. Jeśli chodzi o konstrukcję tekstu, to książka została podzielona na rozdziały, za które byli odpowiedzialni poszczególni uczestnicy wyprawy. Jest to bardzo dobry zabieg, bo czytelnik widzi poszczególne wydarzenia z kilku perspektyw, co tworzy w miarę obiektywny obraz zdarzeń. Tekst jest doskonałym świadectwem ogromu trudności i walki również, a może przede wszystkim, ze słabościami własnego organizmu, jakie każdy wspinacz musi przezwyciężyć, żeby pokusić się o zdobycie tych najwyższych punktów na Ziemi. Z drugiej strony w książce zarysowano motywacje poszczególnych uczestników, które kierują nimi przy podejmowaniu decyzji związanych z akcjami szczytowymi. Widać powoli rodzący się konflikt pomiędzy bezkompromisową, nastawioną na cel kierowniczką wyprawy (Wanda Rutkiewicz) a pozostałą częścią zespołu. Z pewnością na tę sytuację ma wpływ przedłużająca się wyprawa bez wyraźnych sukcesów – owszem indywidualne rekordy wysokości były przez poszczególne uczestniczki wspinaczki pokonywane i ustanawiane, ale nie oszukujmy się nie po to się tam wybrały…      Pomimo tych niesnasek wyprawa zakończyła się wielkim sukcesem. Podstawowym celem wyprawy było wejście samodzielnego zespołu kobiecego na szczyt Gasherbrum III (7952 m.),szczyt ten został zdobyty w składzie mieszanym: Wanda Rutkiewicz, Alison Chadwick-Onyszkiewicz, Janusz Onyszkiewicz i Krzystof Zdzitkowiecki. Było to nie tylko I wejście kobiece, ale równocześnie w ogóle pierwsze odnotowane wejście na ten szczyt, który do tego momentu uważany był za szczyt dziewiczy. Pozwoliło ono również na ustanowienie nowego kobiecego rekordu wysokości (który swoją drogą przetrwał około doby). Po raz pierwszy w historii odnotowano kobiece wejście na szczyt Gasherbrum II (8035 m.). Szczyt zdobyty został przez zespół w składzie: Halina Krüger-Syrokomska i Anna Okopińska – było to równocześnie pierwsze wejście samodzielnego zespołu kobiecego na szczyt ośmiotysięczny. Doprowadziło ono do ustanowienia nowego kobiecego rekordu wysokości dla Polski i Europy. Dodatkowo dwa męskie zespoły dokonały wejścia na szczyt Gasherbrum II ustanawiając wysokościowy rekord Polski (odnotowane III i IV wejście; zespół I – Leszek Cichy, Janusz Onyszkiewicz, Krzysztof Zdzitkowiecki; II zespół – Władysław Woźniak, Marek Janas, Andrzej Łapiński).     Książkę przeczytałem z wielkim zainteresowaniem. Pozwoliła mi ona uzmysłowić sobie jak wielkim przedsięwzięciem w tamtych czasach było przygotowanie wyprawy w tak egzotyczny rejon jakim jest pasmo Karakorum. Tekst ubogacony jest cudownymi zdjęciami, które doskonale obrazują przebieg wyprawy. Uważam, że pomimo upływających lat niektóre problemu nie straciły na wymowie i są one aktualne również teraz. Ze swojej strony zachęcam do sięgnięcia po tę blisko 40-letnią już lekturę.

Walter Bonatti - wspinacz legenda, ostatni, romantyczny wojownik ścian, geniusz ekstremalnej wspinaczki w najtrudniejszych ścianach Alp, i to w czasach, gdy nie było jeszcze współczesnych ułatwień, a wspinacz musiał cisnąć skałę techniką hakową (czyli wbijanie młotkiem w ścianę tzw. haków),wiele trudnych dróg w Alpach nazywa się filarami Bonattiego, ograbiony ze sławy pierwszego zdobywcy K2 przez tych, którzy szczyt faktycznie zdobyli. Jego etos wspinaczki był unikatowy, jednocześnie był skromnym człowiekiem, korzystał ze sławy, ale nią nie epatował. Bonatti napisał kilka książek, z których na rynku polskim do dzisiaj ukazała się niestety tylko jedna, czyli rzeczone "Moje góry", zobrazowanie kilkunastu wybitnych przejść Bonattiego do roku 1961. Pozycja literacko dosyć przeciętna, Bonatti średnio pisał (zrobienie Wielkiego Filara Narożnego masywu Mont Blanc, epokowe wydarzenie lat 50-tych w alpiniźmie opisane jak wypad po paczkę fajek do kiosku za rogiem),ale kilka rozdziałów czytało się prima sort (zachodni filar Petit Dru, rzeczone K2, czy tragiczne zdobywanie wariantu Col de Pouterey na Mont Blanc, kiedy zginął przyjaciel i partner linowy Bonattiego, Andrea Oggioni. To ostatnie wydarzenie (z lata 1961r,),odbiło się głośnym echem medialnym i środowiskowym i przyczyniło się do zreformowania alpejskiego ratownictwa górskiego. Dla zobrazowania skali trudności polecam obejrzec krótki, 5-minutowy filmik na Youtube pt. "Bonatti Petit Dru".

Wartościowe treści bo praktycznie nigdzie wcześniej nie opisane. Z przyjemnością poznałam himalajskie (i nie tylko) wyczyny jugosławiańskich wspinaczy w latach ~1970-2010. Bardzo mi się podobał rozdział podsumowujący największe osiągnięcia oraz część o dalszych losach wspinaczy "złotej ery". Dla freaków górskiej literatury pozycja konieczna. Niestety nie jestem jednak fanką pióra Bernadette McDonald. Jest styl nie porywa. Nie sprawia, że książkę czyta się jednym tchem. I zdecydowanie za dużo cytatów z książki Nejca Zaplotnika. Inspiracja inspiracją, ale bez nich książka byłaby o 1/3 chudsza.

Napisane dosyć suchym, wojskowym stylem. Tu nie ma ozdobników, jest konkret. Autor dostał zadanie, dobrał sobie sztab ludzi i wspólnymi siłami dokonali dzieła. A my możemy się dowiedzieć co konkretnie stało za tym sukcesem, ile trzeba było planów stworzyć i pracy wykonać po to, by pewnego dnia panowie Hillary i Tenzing dotarli na szczyt Everestu i zeszli z powrotem, przechodząc tym samym do historii himalaizmu :)

OCENA - 8/10 REWELACJA „GÓRY NA OPAK - CZYLI ROZMOWY O CZEKANIU” Olgi Morawskiej to bardzo interesująca książka. Takich książek na rynku jest stosunkowo mało, które opisują tę drugą stronę górskich wypraw, a mianowicie o tych którzy czekają na swoich bliskich, starając się zrozumieć ich pasję, miłość do gór i często zadają sobie pytanie, dlaczego ich ukochani podejmują tak duże ryzyko, wspinając się na najwyższe góry świata. Autorka podjęła się bardzo odważnego zadania, bowiem zebrała zbiór wypowiedzi, wywiadów, które nie są łatwe, zwłaszcza kiedy straci się tę najbliższą osobę w górach. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, co przeżywają wszyscy Ci, którzy w góry nie chodzą, ale mają wsród swoich bliskich, maniaków górskich wspinaczek. Książka w mojej ocenie bardzo osobista, ponieważ autorka sama straciła swojego męża, który zginął w roku 2009 podczas wyprawy na Dhaulagari (8167 m),więc doskonale wie co czują członkowie rodzin, w jakiej są traumie i jak trudno godzić się z taką stratą. Relacja ta łapie za serce, wprawdzie nie wszystkie wywiady czy rozmowy będą w pełni interesujące, to jednak będzie nam towarzyszyć podczas czytania spora dawka emocji, wzruszeń a nawet łez. Książka ta z pewnością nie jest lekką lekturą po porusza bardzo trudne tematy, trzeba mieć tego świadomość i wybrać dla siebie odpowiedni moment na przeczytanie. Nie zmienia to faktu, że jest to prawdziwa gratka dla fanów górskich relacji, nie tylko. Uważam, że czytelnik mniej obeznany w tematyce górskiej, również z tej książki wyciągnie coś dla siebie, dlatego zachęcam do jej przeczytania bo naprawdę warto. Na zakończenie chciałbym wspomnieć o przepięknych zdjęciach, których autorem był zmarły mąż Pani Olgi Morawskiej, ukazują one bowiem surowość oraz prawdziwe oblicze gór. Pozdrawiam. Jack_

Bardzo dobra książka, która współcześnie by nie powstała. Dobór zdjęc, opisy, niecenzuralne anegdoty- to wszystko wyglądałoby zupełnie inaczej gdyby nad ksiązka pracowali obecni redaktorzy i osoby odpowiedzialne za kreowanie wizerunku w mediach. Poprzez tę ksiązke nastapiło jakieś odbrązowienie wspinaczy, sa tam przedstawione szczegóły o których nikt obecnie nie mówi. Góry i ich próba zdobycia, to jednak nie tylko heroiczna wyidealizowana postawa, ale także egoizm, dyskryminacja wobec kobiec, prywata, a lodowi zdobywcy to nie bohaterowie, ale często prymitywy które zazdroszczą kolegom sukcesów lub kosztem innych chcą go osiągnąc za wszelką cenę. W tym wszystkim postać Ryszarda Pawłowskiego sie wymyka, ale z penoscią jest to człowiek nietuzinkowy, którego chce się poznać.

Jedna z niewielu, jeśli nie jedyna, pozycja górska opowiadająca tylko o kobietach. W książce przedstawiono krótkie historie kobiet, które wspinały się na K2 - dowiadujemy się co znaczyła dla nich ta góra i jak ta niesamowita pasja wpłynęła na ich życie. Ciekawe uzupełnienie wiedzy dla osób interesujących się himalaizmem.

"W stronę Pysznej" to książka, która przybliża świat eksploracji Tatr w dwudziestoleciu międzywojennym - turystycznej, wspinaczkowej, narciarskiej. Tytułowa Pyszna to pasterska hala w górnych partiach Doliny Kościeliskiej, na której stało niegdyś schronisko Polskiego Towarzystwa Narciarskiego - mekka ówczesnych narciarzy. A głównym bohaterem książki jest Józef Oppenheim, wieloletni naczelnik TOPR, znamienity taternik i narciarz, opisuje ona jego działalność górską, także zawodową (był też wziętym fotografem krajobrazu),wreszcie towarzyską. Jest to też w pewnym sensie kronika najważniejszych wypraw ratunkowych TOPR z okresu międzywojennego. Książka napisana barwnym językiem, powstała na kanwie wspomnień partnerki i żony Oppenheima, Wandy Gentil-Tippenhauer. Była ona jej współautorką, w pierwszym wydaniu (1961 r.) jej nazwisko widniało na okładce, w kolejnych wydaniach, które ukazywały się po jej śmierci, jej nazwisko niestety usuwano. Gorąco polecam ten tytuł, podczas lektury znajdziemy się w najpiękniejszych górach świata. Ta książka słusznie zasłużyła na status kultowej. Pozycja obowiązkowa.

OCENA - 7/10 BARDZO DOBRA „MROCZNA STRONA GÓR” Marii Coffey, jest odmiennym spojrzeniem na koszty, jakie ponoszą nie tylko alpiniści, ale i najbliżsi osób uprawiających ryzykowne aktywności w tym przypadku wspinaczki wysokogórskiej. Poruszany aspekt w wymienionej pozycji jest określany mianem ”tabu”, ponieważ, na ogół wspinacze nie lubią się w tej materii wypowiadać, gdy są oto pytani, skrzętnie unikając ten niewygodny temat. Autorka przełamuje tę barierę i w przekonujący sposób pisze o wpływie wspinaczki na życie innych osób. Sama tej traumy doświadczyła, bo była dziewczyną Joe Taskera angielskiego wspinacza, który zginał na północno - wschodniej ścianie Everestu. Wiele upłynęło czasu zanim stanęła na nogi i ułożyła sobie na nowo życie. Do napisania tej książki, skłonił ją udział w seminarium na temat „Kosztów ryzykownych aktywności” na kanadyjskim festiwalu filmów górskich, w Banff. Pozycja trudna, ale warta przeczytania, zebrany w niej materiał oparty jest na faktach i autentycznych wydarzeniach. Wymieniona relacja opowiada o kalectwie, śmierci, stresie, smutku, żałobie po stracie najbliższych, którzy swe życie poświęcili w wyniku realizacji pasji wspinając się w górach w ekstremalnych warunkach, nie bacząc na tych, z którymi przyszło im dzielić życie na nizinach. Ciekawa i interesująca książka, ukazująca tę drugą stronę gór, „mroczną”, czytając tę pozycję w niektórych momentach skłaniałem się do zadawania pytań, między innymi czy warto wiązać swoje życie z kimś, kto ryzykuje własnym w imię pasji, ale nie znalazłem jednoznacznej odpowiedzi, z pewnością więcej potrzebować będą czasu, aby to zrozumieć. Niewątpliwie książka zmusza nas do refleksji i własnej oceny, dlatego warto się z nią zapoznać, do czego serdecznie zachęcam. Pozdrawiam. Jack_

Kangchenjunga (najbardziej prawidłowa pisownia tej nepalskiej nazwy) - określenie jej trzecią, najwyższą górą świata jest oczywiście sporym niedopowiedzeniem, bo Kangchenjunga to cały masyw górski, składający się m.in. z pięciu szczytów głównych (Główny, Yalung Kang, Środkowy, Południowy, Kangbachen, z czego pierwsze cztery można traktować jako oddzielne ośmiotysięczniki),czy mniejszych szczytów wyrastających z tej samej podstawy masywu (Jannu, Siniolchu). Wojciech Wróż - jeden z "wielkich" złotej ery polskiego himalaizmu lat 70-80, obok Kukuczki, Wielickiego, Kurczaba, Chrobaka, Cichego i Kurtyki. I, zdaje się, totalnie zapomniany poza środowiskiem. Jego śmierć w 1986r. sprawiła, że nie zdążył się wybić ponad medialną sławę Kukuczki, czy Rutkiewicz, a zupełnie niesłusznie, bo był wspinaczem lepszym od tej dwójki w kategoriach sportowych. Ładną laurkę dla niego sprokurował Janusz Kurczab w artykule na stronie wspinanie.pl z sierpnia 2011 roku, w 25 rocznicę śmierci. Niestety zapomniana jest również jego jedyna książka, niniejsza pozycja wydana w 1982r., o wyprawie z 1978r. na dziewiczy wierzchołek Kangchenjungi Południowej. Przy okazji wyprawa zdobyła także Kangchenjungę Środkową. Być może zapomnienie wynika z tego że była to wyprawa w stylu oblężniczym, długotrwała, wieloosobowa, z zakładaniem obozów, piętrowym planowaniem każdego detalu, a która zakończyła się pełnym sukcesem bez ofiar śmiertelnych, szczytowe osiągnięcie polskiego himalaizmu pod kierownictwem Piotra Młoteckiego. "Świętą górę Sikkimu" czyta się wybornie, jest to relacja z pierwszej ręki jednego z dwóch członków zespołu, który zdobył wierzchołek południowy. Wróż pisał ze zwadą, humorem, trochę sarkastycznie i złośliwie, ale czuć duży dystans do rzeczywistości i towarzyszy wycieczki. Nie ma tutaj nic odkrywczego, planowanie, organizacja, wyjazd, trekking pod masyw, budowanie obozów, ataki szczytowe, w międzyczasie relacje międzyludzkie i absurdy świata przedstawionego. Nie można się oderwać, czytałem jednym tchem, poznając jednocześnie trochę umysł i serce jednego z "wielkich". Polecam każdemu, kto choć w niewielkim stopniu interesuje się tematyką, a także jest już zmęczony tymi wszystkimi płytkimi książkami, nastawionymi na sensację tragedii górskich. W książce Wróża można znaleźć sól wspinaczki - walka o sukces i wspólna radość całego zespołu. Swój egzemplarz znalazłem w czeluściach jednej z bibliotek, ale pozycja myślę jest dostępna za grosze w antykwariatach.

Dla każdego miłośnika gór będzie to wspaniała lektura. Ten tom to druga część. W pierwszej autorka opisywała swoje wejścia na szczyty wysokie, dość trudne, ale raczej dostępne dla każdego (kto ma czas, pieniądze i siły fizyczne). Były np. Rysy i Kilimandżaro. W tej części autorka (świetna podróżniczka i całkiem dobra pisarka) opisuje wejścia na szczyty trudniejsze. Takie są np. Ruwenzori, Matterhorn czy Denali. Każda wyprawa opisana jest dokładnie, autorka podaje mnóstwo wskazówek i ciekawostek. Te książki to duża dawka wiedzy o górach, ludziach i o świecie. W tej części autorka opisuje m.in. wielu podróżników. Wśród nich pojawia się także Polak, Paweł Edmund Strzelecki, który bardziej znany jest w Australii niż w ojczystym kraju. Co to jest Korona Ziemi? To najwyższe szczyty wszystkich kontynentów. Ile ich jest? Siedem, a może dziewięć? Monika Witkowska wyjaśnia te zawiłości i z wielką pasją opisuje swoje zmagania związane ze zdobywaniem tych szczytów. W każdym tomie jest też polski akcent. W końcu u nas też są góry. Przedtem były Tatry, teraz Karkonosze. Autorka opisuje swoją bardzo ambitną ponad 36-kilometrową wyprawę na Śnieżkę. Ksiażka jest pięknie wydana. Zawiera mnóstwo kolorowych zdjęć, które zawsze są dopasowane do tekstu. Oprócz tego jest tu dużo informacji na temat odwiedzanych gór i regionów. Jest też dużo praktycznych wskazówek i porad oraz górski słowniczek. Pewnie nigdy nie wybiorę się na zagraniczne szczyty opisywane przez autorkę (na Śnieżce byłam trzykrotnie),ale czytanie o nich było przyjemne. Polubiłam panią Monikę i chętnie przeczytam inne jej książki. Polecam miłośnikom gór 😀 Ta książka was zachwyci.

Album z pięknymi zdjęciami. Doskonałe uzupełnienie "Przesunąć horyzont" Martyny Wojciechowskiej. Polecam jeżeli zależy komuś na fotografiach. Jeżeli natomiast liczy na długą opowieść o zdobywaniu góry gór a nie czytał wcześniej książki Martyny może się zawieść nie tylko treścią, ale i wygórowaną ceną.

W historię himalaizmu Artur Hajzer wszedł wyjątkowo mocno, gdy w roku 1989 wraz z Januszem Majerem dokonał spektakularnej akcji ratunkowej na Mount Evereście. Jeden z najlepszych polskich wspinaczy wysokogórskich, współtwórca programu Polski Himalaizm Zimowy. Tu otrzymujemy obraz najciekawszych polskich lat w Górach Wysokich, gdy Leszek Cichy, Wanda Rutkiewicz, Jerzy Kukuczka i wielu innych (w tym autor) podbijali Dach Świata. A że autor miał lekkie pióro, czyta się to bardzo dobrze.

Tadeusz Piotrowski nie tylko był sportowcem. Był przede wszystkim ciekawym świata podróżnikiem, wrażliwym na świat bystrym obserwatorem. Książka nie tylko jest opisem pierwszego w dziejach himalaizmu zwycięskiego zmagania z górami najwyższymi. To także obraz Afganistanu sprzed radzieckiej interwencji. Świata, który bezpowrotnie odszedł. Dla obu tych aspektów zdecydowanie warto po tę opowieść sięgnąć.