Spotkanie w przestworzach 3. Antologia młodych '80

Szkoda, że w tej antologii znalazły się fragmenty powieści "Umrzeć, by nie zginąć" oraz "Arsenał". To znaczy szkoda, że tylko fragmenty bo na tyle mnie zainteresowały, że teraz chcę je przeczytać do końca (chociaż to niekoniecznie znaczy, że są wybitne). W antologiach wolałbym jednak nie czytać fragmentów większych dzieł ze względu na to, że nie zawsze udaje się zdobyć dany tytuł aby go potem dokończyć - dobrze, że w obecnych czasach mamy internet :) Początkowo myślałem, że antologia ta, podobnie jak następne części, nie miała fajnych opowiadań i chciałem dać niższą ocenę. Dobrze, że przejrzałem bo poleciłbym opowiadanie "Nieobecność" (szkoda, że zakończenie było takie "zwyczajne") oraz "Eutanazja" i "Oni" (pomysł fajny ale zakończenie...). Opowiadania Jerzego Lipki w ogóle do mnie nie trafiły - nie polecam. P.S. Moja opinia bazuje na niepełnej antologii (tylko 304 strony) dlatego gdy doczytam do końca być może zmienię ocenę.

Przeczytać i podać dalej. Przez przystąpieniem do czytania trzeba wyzerować umysł i wszystko co powstało po roku 1979 schować do szuflady. Konfrontacja z tym co powstało później, może być szkodliwa dla odbioru. Jak to w zbiorach bywa, opowiadania są zróżnicowane pod względem objętości, tematyki i formy - każdy fan typowej fantastyki z odrobiną fantasy znajdzie coś dla siebie. Które przypadną do gustu to rzecz indywidualna. Z wyjątkim Głowackiego i jego całkowicie nieudanej - czego się można było spodziewać - stylizacji na Lema (Lem był jeden, sam i niepowtarzalny). Poziom literacki wszystkich autorów jest identyczny (z niewielkimi fluktuacjami). Najtrudniejszym w odbiorze, ze względu na formę, jest opowiadanie 'Lęk'- bez interpunkcji i wersalików ale szczęśliwie z akapitami. Z pewną satysfakcją odnaleźć można wiele z wątków i pomysłów w późniejszych filmach - czy to faktyczne zapożyczenia trudno orzec.

Pojęcie piekła „ Porzućcie wszelką nadzieję wy, którzy tu wchodzicie” – grzmiał wielki Dante Alighieri, kiedy opisywał piekło. Dziewięć kręgów, wśród nich ten ósmy – dla oszustów, czarowników, skorumpowanych polityków, schizmatyków, alchemików… Czy książka Krzysztofa Borunia „Ósmy krąg piekieł” o tym właśnie jest? Nic bardziej błędnego. To opowieść typu science – fiction, starego typu, w której więcej człowieka niż maszyn. Napisał ją człowiek, który był miłośnikiem nauki, zwłaszcza astronautyki. Dziś trochę zapomniany… a szkoda. Omawiana przeze mnie jego powieść jest przede wszystkim tekstem o ludzkości, o tym jaka może być, jeśli tylko zechce. Bo tu jest dobrze. Po prostu człowiekowi na tej planecie jest dobrze. Świat spokojny. Wszyscy happy. Jak w tym świecie odnajdzie się mnich inkwizytor z 1593 roku Modestus Munch? Kiedyś skazywał heretyków na śmierć. Teraz nagle znalazł się pod koniec XXI wieku na planecie, która ciągle była Ziemią. Ale jakże inną… I tu zaczynają się refleksje teologiczno – światopoglądowe. Czytałam już kilka książek typu s-f na podobny temat. Nie były ciekawe. Raziły pustotą skojarzeń, brakiem podstaw filozoficznych i raczej budziły śmiech niż skłaniały do refleksji. Tym razem jest inaczej. Mnich z pomocą życzliwych mu ludzi próbuje adaptować się w zupełnie nowych czasach i środowisku. Wszystko właściwie toczy się powoli. Nikt nikogo nie pogania. Modestus poznaje nową rzeczywistość, nową technikę, wszystkiego dotyka, doświadcza. Czynimy to wraz z nim. Wizja nowego świata też nas interesuje. Nie jesteśmy jednak nią zasypywani. W centrum nadal pozostaje człowiek, a wszystko, co skonstruował służy mu. Czy inkwizytor to zrozumie? Oczywiście pojawiają się wątpliwości. Bo gdzie w tym wszystkim jest Bóg? Na świat patrzymy głównie oczyma starego mnicha. Widzimy jak rodzą się jego zwątpienia, ale raczej ich nie popieramy. Chociaż… może ma rację, bo spotyka na swej drodze tych, co się nie zgadzają z obrazem aktualnych dni. Znaków zapytania jest coraz więcej. Trzeba zapytać papieża, wszak to osoba, która powinna wszystko wiedzieć. Papież za czasów Modestusa też był. Trzeba więc do Rzymu…. Toczy się mądra rozmowa… a może nie? Gdzie w owych przyszłych czasach jest miejsce na nieśmiertelną duszę? Może trzeba umrzeć, żeby ją ocalić? I tak powoli, krok po kroku brnęłam w treść opowieści o tym, co by było gdyby… Chwilami aż miałam ochotę pogadać z naszym głównym bohaterem, wytłumaczyć mu, że jedno nie wyklucza drugiego, że można tak żyć, że najważniejsze to nie krzywdzić… Słowem, niewielka książka trochę zapomnianego pisarza wryła mi się mocno w pamięć. Autor opisując przyszłość skupia się na potrzebach człowieka, na jego postawie wobec bliźniego. Nikogo nie potępia. Daje jednak możliwość wyboru. Mnichowi też. Jest to zatem zupełnie inne s-f niż to, do którego ostatnio przywykliśmy. Bardziej mu do Verna niż Lema. Ten pierwszy zachwycał się zdobyczami techniki, które służyły człowiekowi do osiągnięcia celu. Ten drugi ostrzegał, że maszyna może stać się zagrożeniem dla jej konstruktora. U Borunia jest równowaga. Może to i spojler, ale niech zachęci was do sięgnięcia po tę książkę...

Słyszałem o tym tytule i szczerze mówiąc spodziewałem się więcej. Dopiero spojrzenie na datę napisania tej krótkiej powieści wyjaśniło mi, dlaczego było o niej głośno, mimo iż nie jest to porywająca lektura. Poziom literacki jest niestety mizerny, podobnie jak sama fabuła. Opisywane zdarzenia są wielce naiwne, a główny bohater zachowuje się bardzo nieracjonalnie. Można wręcz stwierdzić, że "O czym marzą psyborgi" to tylko skrót powieści, gdyż całość jest bardzo uproszczona. Pomimo tego, ze względu na datę powstania nie mogę ocenić niżej jak "dobra".

Ciekawa książka akurat na 2-3 godzinną podróż pociągiem. Wciągnie na tyle, aby umilić podróż, ale nie pozostaje na długo w pamięci ze względu na dosyć prosty motyw przewodni - w niektórych momentach wręcz przewidywalny. Co denerwowało to ciągłe żarty ze strony załogi... w przypadku pierwszego kontaktu z obcą cywilizacją spodziewałem się patetyzmu, a nie kabaretu, przez co moment ten traci na wartości i burzy całą tą wstępną, zagadkową otoczkę. Mimo wszystko, książka wzbudza w czytelniku chwilowe refleksje nad życiem, dlatego można ją z czystym sumieniem polecić osobom, które chciałyby zaczerpnąć trochę fantastyki bez zmęczenia materiałem. :)

Żył sobie człowiek potwornie okaleczony mòzgowym porażeniem dziecięcym. Ledwo chodził. Bardzo niewyraźnie mòwił. Słabo widział. PRL ani III RP nie dały Mu szansy. Zmarł w przytułku. Co po Nim zostało? Ta jedna książka. Spaceopera może dla nieco młodszego czytelnika ale kreślona z rozmachem i niosąca ciepłe przesłanie humanistyczne. Odległa od chłodnej technokratycznej prozy lema. "Gwiezdne szczenię" prosiło się o kontynuację - niestety nigdy nie nastąpiła..

Jak to bywa w zbiorkach opowiadań sf (nawet jednego autora) nie są one równe... to znaczy nie każde przypadnie do gustu czytelnikowi. "Pęknięty dzban" należał do tych ciekawszych. Inni opiniujący już wspomnieli podobieństwo do "Seksmisji" a ja bym dorzucił "Matriarchat" Marcina Wolskiego (jednak zupełnie niehumorystycznie). Zwłaszcza w obecnych czasach to opowiadanie nabiera nowego sensu, kiedy wojna płci przeszła z "wojny" do bardzo negatywnych emocji, do pogłębionych podziałów i oczekiwań. Do prawdziwej wojny płci. Kiedy na serio proponuje się by "zawiesić" prawa wyborcze mężczyznom. "Pęknięty dzban" nabiera nowego wymiaru... "Łowcy meteorytów" mają coś w sobie z "Solaris" i "Odysei kosmicznej 2000". To z pewnością do tego opowiadania odnoszą się słowa z okładki "Wszechświat jest w nas. Popatrzmy więc, co dzieje się w ludzkim umyśle". Nadprzyrodzone, niezrozumiałe... wystawiające na próbę. "Umarł w butach" niezłe, żartobliwe. Przypomina mi historię Enora Asvitza z "Metody doktora Quina" Janusza Zajdla. "Rzeźbiarze o poranku"... bardzo ładne... rzekłbym nawet... wzruszające. Chociaż to nie jedyne opowiadanie z wątkiem miłosnym. Tytułowy "Opus na trzy pociski" nieco mną zachwiał. Myślę, że to nie tylko wyobraźnia autora czy jego umiejętności liryczne... opowiadanie dziwne, wciągające. jednak trudno było mi się na nim skupić. Kwiecistość opisów, zawiła fabuła na pograniczu snu. To generalnie problem niektórych opowiadań. Czytałem je i umysł odpływał, traciłem koncentrację... autor nie potrafił czasami przykuć mojej uwagi. Tak było zwłaszcza w "Enklawy szczęścia". Do tego stopnia, że straciłem sens tego opowiadania. Nie mniej jednak to bardzo ciekawy zbiorek, który zachęcił mnie by sięgnąć po więcej opowiadań tego autora.

Interesujący zbiór opowiadań hard s-f, gdzie "hard" to nacisk na aspekt naukowy. Nie każdemu się spodoba - teksty są spokojne, bez dynamicznych akcji (poza jednym wyjątkiem),z naciskiem na rozwikływanie danych problemów. Dobra, stara szkoła polskiej sf. Warto choćby spróbować.

Jej bardzo ciężko mi się to czytało. Klimat "Delirium w Tharsys" jest lepki i ciężki. Czytanie nie było przyjemnym doświadczeniem, ale co nie oznacza że złym. Czasami musiałem czytać akapity, albo nawet rozdziały drugi raz. Ten język jest tak specyficzny, opisy tak rozbudowane, że przyzwyczajony do prostszej formy się gubiłem. Czasem mnie to irytowało, że to jest przerost formy nad treścią, ale jednak treść również była bogata. Co więc mamy? Historia ostatnich (?) dni ludzkości, którą próbuje ratować główny bohater z księżyca który człowiekiem nie jest. Ostatnia enklawa ludzkości jest miejscem zepsutym, ludzie są słabi i zdegenerowani. Nad wszystkim roztacza się senna atmosfera marazmu gdzieniegdzie wypluwająca szaleństwo zdesperowanych jednostek. Ludzie giną w walce z tajemniczym nie do końca znanym wrogiem, a główny bohater został wysłany z księżyca żeby uratować gnijącą ludzkość. W książce jest mnóstwo świetnych wyrazistych charakterów. Janko, Stinson, Feretrius, Mokande. O co chodzi w tej książce? Poza tym, że całość jest bardzo artystyczna i wydaje mi się że mocno osobista, to ma na celu przedstawić naturę ludzkości która nie potrafi wytrzymać sama ze sobą i kieruje się wprost ku samozagładzie. Tak naprawdę żeby zrobić jakąś większą analizę tej książki trzeba by poświęcić kilka wieczorów a nie 10 minut przed spaniem, ale dla ludzi spragnionych mrocznego ciężkiego Sci-fi i dla fanów Dukaja (tak! jest w niej coś bardzo Dukajowego) jak najbardziej polecam.

Bardzo ambitne podejście do tematyki science-fiction. "Filozoficzne + miejscami egzystencjonalne s-f" w naprawdę dobrym wydaniu. Zbiór kilku bardzo pomysłowych historii, z których "Pamiętnik", czy tytułowy "Tak bardzo chciał bytć człowiekiem" z pewnością zasługują na oddzielną ekranizację. Nie głupie, przemyślane i dające miejscami do myślenia. Zdecydowanie polecam. Jestem pozytywnie zaskoczony.

“Wojna skrzydlatych” to krótka powieść SF Poula Andersona. Nie jest najlepszą książką tego autora ale w żadnym wypadku nie jest zła. Napisana pod koniec lat 50tych zeszłego wieku, ma w sobie zarówno cechy literatury typu pulp, jak i trochę bardziej “współczesnego” hard SF. Fabuła śledzi poczynania trójki rozbitków na obcej planecie, którzy utkwili z dala od wszelkich ośrodków ludzkiej cywilizacji. Pomóc im mogą jedynie tubylcy, czyli rasa tytułowych “skrzydlatych” obcych. Niestety pomiędzy obcymi trwa zażarta wojna i nie w głowie im pomaganie jakimś dziwnym przykutym do ziemi istotom. Czasu na znalezienie wyjścia z tej sytuacji, nasi bohaterowie mają niewiele, ponieważ ich zapasy żywności są ograniczone, a nic co rośnie na tej obcej planecie nie jest zdatne do spożycia przez człowieka. Jak to u Andersona bywa, mamy świetnie wykreowany świat oraz bardzo wyraziste postaci. Zarówno główni, ludzcy, bohaterowie jak i przedstawiciele obcej rasy, pomimo ograniczonych rozmiarów powieści, pokazani są w naprawde ciekawy sposób. Prawie każdy z nich ma unikalne cechy, jakieś cele, konkretne miejsce w tym co dzieje się wkoło oraz własną opinię na temat następujących wydarzeń. Nie ma tutaj postaci “papierowych”. Tak samo świat przedstawiony, planeta Diomedes, wykreowany został po mistrzowsku. Nie jestesmy zasypywani detalami, ale otrzymujemy na tyle dużo informacji, żeby zrozumieć tło historii. To w jaki sposób działa świat ma dla czytelnika sens, a zarazem też znaczenie dla fabuły. Przede wszystkim jest to miejsce ciekawe i obce, odmienne od Ziemi, co jest chyba ważne w SF. Dużo słabiej wypada sama fabuła, jest dość prostolinijna i szczerze mówiąc, oprócz kilku małych zwrotów, raczej nic wielkiego tu się nie dzieje. To właśnie fabuła nosi największe znamiona ery pulpu. Ale to nie znaczy, że książka jest przez to słaba. “Wojna skrzydlatych” to naprawdę fajne, klasyczne lekko hard (xD) SF. Szczerze mówiąc, pośród współczesnych dzieł nurtu, ze świecą szukać równie solidnej pozycji. Dużo bardziej wolę prostą fabułę ale osadzoną w ciekawych i wiarygodnych ramach świata przedstawionego niż ciągnące się tomami opasłe sagi, gdzie może i jest sporo akcji, ale całość z trudem trzyma się kupy. Ciekawe jest to, że gdzieś z tej historii wypływa wniosek, że nie ma co skupiać się na różnicach pomiędzy rasami/klanami jednego gatunku, bo to tylko ogranicza a wspólne działania pozwolą na rozwój wszystkich (z małą pomocą kosmicznego kapitalizmu xD). “Wojna Skrzydlatych” to lektura na maks 2 - 3 godzinki i biorąc pod uwagę jaki daje zwrot za tak niewielką inwestycje czasu, dla fana nurtu jest strzałem w dziesiątkę. Wystawiam sześć planetolotów na dziesięć!

Pierwszy kontakt z fantastyką włoską i jakże udany, ale możliwe również, że jedyny na skutek braku tłumaczeń innych dzieł autora, czy szerzej innych włoskich pisarzy SF na język polski. Zbiór zawiera krótsze i dłuższe utwory, jedne napisane lepiej, a inne gorzej. Niektóre są bardzo ciekawe z nowatorskim spojrzeniem i konstrukcją fabularną oraz nutką humoru, a inne sztampowate, powielane wielokrotnie przez innych autorów SF. Pozycja warta zainteresowania i poświęconego czasu.

Kupując książkę z antykwariatu za 6 zł nie miałem wysokich oczekiwań. Spodziewałem się raczej książki sci-fi, która się "słabo zestarzała". Dostałem jednak całkiem niezłą powieść, którą mi się dobrze czytało. Zanim opowiem więcej o książce chciałbym napisać coś o autorze. Kupując "Zamknięty świat" nie miałem absolutnie żadnego pojęcia kim jest James Gunn [i nie chodzi o reżysera] i w trakcie lektury zacząłem trochę o nim czytać. Okazało się, że przyczynił się znacząco do promowania gatunku science-fiction w Stanach Zjednoczonych. Pełnił on funkcję przewodniczącego Stowarzyszenia Amerykańskich Pisarzy Science Fiction oraz stał na czele Science Fiction Research Association. Był także założycielem i dyrektorem Centrum Badań Fantastyki Naukowej działającego w Kansas. I jego pierwszą wydaną powieścią jest "Zamknięty świat" napisana w 1955 roku :O Więc nie tylko poznałem ciekawego autora, ale również przeczytałem jego debiutancką książkę :zbirb_cojapacze: Teraz o samej powieści - na planecie Brancusi mnich William Dane odkrywa tajemniczy artefakt pochodzący jeszcze za czasów Drugiego Imperium. Nie wie do czego jest zdolny ten artefakt, jednak wie, że nie może trafić on w niepowołane ręce. Musi być czujny, bo relikt wzbudza zainteresowanie samego Imperatora i nie powstrzyma się przed niczym, by go zdobyć. Pomysł na fabułę początkowo nie wyróżnia się - ot, kolejny WAŻNY artefakt, który ma zmienić losy wszechświata. Jednak w trakcie lektury dowiadujemy się czegoś więcej. Tutaj jest sporo elementów filolopunku - głównie o społeczeństwie i jak ludzie mogą przyczynić się do zmian. Te elementy bardzo przypominały mi książkę "Dzieci umysłu" Orsona Carda. Jednak nie tylko filozofią książka żyje - mamy tutaj też sporo dynamicznej akcji, ucieczek itp. Autor nieźle wplata te fragmenty w narrację książki. Na plus też chcę dać setting - jak na 1955 rok, książka dobrze się broni. Autor unikał szczegółowych opisów technologii, dzięki czemu nie mamy wrażenia, że dostajemy kolejny "retro futuryzm". Jeżeli chodzi o minusy, to mam tak naprawdę dwa - zbyt dużo fragmentów książki jest skupionych na kościele i jaką rolę odgrywa on w społeczeństwie. Trochę mi to zalatuje propagandą i pokazaniem jak to istotny i fundamentalny jest to aspekt. Drugi punkt to sam bohater. Z bogobojnego mnicha William staje się zawodowym najemnikiem i cichym zabójcą - i to w przeciągu może miesiąca xD Niby mała rzecz, ale jakoś mi przeszkadzała Kończąc moją recenzję - jestem zadowolony, że trafiłem na tę książkę. Fajnie się czytało i mogę polecić. Dobrze wydane 6 zł xD Moja ocena to 7/10

Czy książka wydana w 1988 roku może nieść aktualne przesłanie? Tak. Głowacki wysnuł wizję przyszłości, która - mimo, że nie nadeszła - czai się za rogiem. Dowodem na istnienie człowieka jest czip. o losie człowieka decyduje system, który daje i odbiera punkty - ogranicza swobodę lub ją przyznaje. Padają nadal aktualne pytania o sens życia, wolność jednostki oraz manipulację informacją.

Jak już w szkole zainstalowali obowiązkową religię (a zbiegło się to akurat z moją prywatną rezygnacją z tej formy rozrywki),robiło się z klechy balona, kiedy i jak się dało. Kiedyś wymyśliłem, że Jezus to ufok i wyłożyłem całą koncepcję. Sługa boży był bezradny. Aż tu okazuje się, że kilka lat przed tą moją facecją, ktoś wpadł na podobny pomysł i zrobił z tego nowelę. Oczywiście, ani ja, ani Fiałkowski nie wymyśliliśmy niczego oryginalnego, wcześniej byli m.in. Zelazny, Däniken, Mostowicz&Górny&Polch, czy nawet Bułhakow. To były czasy gdy tego typu koncepcje były modne. Akcja powieści - wydarzenia doprowadzające do ukrzyżowania mesjasza - ma miejsce w nibylandii ale uderzająco podobnej geograficznie i geopolitycznie do Jerozolimy sprzed dwóch tysięcy lat. Autor opierając się na biblijnych przekazach (ale nie tylko, są tu ślady i innych tradycji) tworzy fabułę, w której mesjasz jest przedstawicielem wysoko rozwiniętej cywilizacji. Odwrotnie niż w biblii wszystko tu się ładnie zazębia logicznie, mamy niezłą konstrukcję postaci, psychologicznie koherentną, choć trochę szwankuje koncepcja motywacji działania tej obcej cywilizacji, no ale biblia jest tak absurdalnie bezrozumnym bzdetem, że autor "Adama..." i tak wykonał tytaniczną pracę prostując te głupoty. Oczywiście mamy tu również rozważania na temat dobra/zła i rozmaitych pochodnych, które niczego specjalnie nie urywają, ale też nie obrażają intelektu. Warsztatowo nie można niczego specjalnie zarzucić, czyta się swobodnie, bez oporów, choć nie jest to styl artystyczny, raczej rzeczowy, lekko szorstkawy. Nie jest to dzieło wybitne, ale zupełnie niegłupie i pod wieloma względami przetrwało znacznie lepiej niż rówieśnicy. Można je wciąż czytać bez zniesmaczenia. 7/10

Nie jestem fanką książek typu science fiction. Ale bardzo spodobało mi się opowiadanie "Stowarzyszenie Sennej Telewizji". Możemy z niego wyciągnąć dwa wnioski: albo odnaleźć w nim sposób myślenia człowieka cierpiącego na zaburzenia psychiczne lub poznać pogląd autora na to, w jaki sposób rządy mogą wykorzystywać technologię do wpływu na mózg jednostki, tzw. pranie mózgu i manipulacja. Dla tej historii dałabym 10 gwiazdek. Reszta 6 bo nie jestem fanką takich opowiadań.

Zastanawiam się czy ta powieść nie jest popularniejsza w Polsce, niż w ojczyźnie pisarza (USA),a może nawet, niż w reszcie świata. Takie to były czasy: w latach osiemdziesiątych XX wieku wszystko zachodnie, co się u nas ukazywało oficjalnie, a szczególnie na łamach Fantastyki, mogło zyskać status powieści kultowej... WIĘCEJ: https://seczytam.blogspot.com/2024/04/c-c-macapp-zapomnij-o-ziemi.html