Życie codzienne kobiet w PRL

Podczas czytania książki Życie codzienne kobiet w PRL najbardziej męczyła mnie jej chaotyczna struktura. Pierwszy rozdział sprawia wrażenie zbioru przypadkowych historii i tematów, przez co łatwo zapomnieć, że publikacja ma dotyczyć przede wszystkim życia kobiet. Zamiast tego autor często skupia się na ogólnym opisie realiów epoki, który nie zawsze jest bezpośrednio powiązany z doświadczeniem kobiet. Znacznie lepiej wypada rozdział drugi - uporządkowanie narracji według osi czasu nadaje tekstowi większą spójność i ułatwia odbiór. Niestety, w trzecim rozdziale autor ponownie wraca do formy luźnego zbioru anegdot i sytuacji dla wybranych przez siebie kategorii, które nie składają się na wyraźnie zarysowany, syntetyczny obraz. W gruncie rzeczy wiele z przedstawionych przykładów sprowadza się do oczywistego wniosku, że kobiety w PRL funkcjonowały w trudnych warunkach, co nie jest odkryciem wymagającym tak obszernej argumentacji. Uważam, że książka mogłaby być znacznie krótsza, a jednocześnie bardziej konkretna. Przykładem nadmiernego rozwlekania treści jest podrozdział "W porze 'pierwszej zmiany'", w którym autor rozpoczyna opis od zdania "Kobiety pracujące codziennie przekraczały próg swojego zakładu…", po czym przez kilkanaście linijek wylicza niemal wszystkie możliwe miejsca pracy. Tego rodzaju wyliczenia niewiele wnoszą do analizy, a podobne „lanie wody” pojawia się w książce niestety częściej.

Podczas czytania książki Życie codzienne kobiet w PRL najbardziej męczyła mnie jej chaotyczna struktura. Pierwszy rozdział sprawia wrażenie zbioru przypadkowych historii i tematów, przez co łatwo zapomnieć, że publikacja ma dotyczyć przede wszystkim życia kobiet. Zamiast tego autor często skupia się na ogólnym opisie realiów epoki, który nie zawsze jest bezpośrednio...

450 stron, a przypisy na końcu książki... To jakaś kpina.

450 stron, a przypisy na końcu książki... To jakaś kpina.

Żeby napisać książkę o życiu codziennym kobiet w PRL trzeba być albo geniuszem albo arogantem. Wyzwaniem staje się bowiem nie tylko oddzielenie tego, co można nazwać światem kobiet od świata mężczyzn w tej dość specyficznej epoce, w której różnice płci raczej zacierano niż eksponowano. Łatwo tu o banalne schematy i irytujące uproszczenia. Potem jeszcze trzeba mieć na uwadze, że omawiana epoka jest dość długa i lata 50. od lat 80. dzieli przepaść, także w praktykach dnia codziennego. Nie da się ukryć, że realia życia kobiet w Warszawie znacząco odbiegały od tego, czego doświadczały mieszkanki Śląska czy Podlasia. A to właśnie "życie codzienne" powinno oddawać tę różnorodność, uwarunkowania losu kobiet (jeśli bywały inne, niż mężczyzn - tym bardziej) doświadczenia zmienności i konfrontacji tego, co prywatne z tym, co publiczne, a także tego, co postulowane z tym, co rzeczywiste. Jednak będąc Błażejem Brzostkiem można sprawę uprościć. Kobiety nie muszą być aż tak zróżnicowane i wielobarwne, a ich obraz codzienności można uprościć do statystycznej Polki (jak wówczas pisano),okrasić to wszystko ciekawostkami z ówczesnej prasy, a całości nadać pozory pracy naukowej połączonej z popisami retorycznymi autora. Wbrew pozorom życie kobiet w PRL to temat, którego tylko niektóre aspekty doczekały się poważnych opracowań, reszta nadal leży odłogiem. Autor zakochany w swojej własnej elokwencji pisze głównie o tym, jakimi tematami w owej epoce zajmowała się prasa, budując wycinkowy i często nieprawdziwy obraz życia kobiet w PRL. Na koniec dwa moje ulubione cytaty z książki: "Przeżycia religijne [kobiet] są lepiej udokumentowane niż seksualne, ale ich zewnętrzne przejawy i opisy wydają się raczej ubogie" i drugi "Jeśli w Polsce zaznaczyła się „rewolucja seksualna”, to jednym z jej atrybutów był namiot" Takich popisów retorycznych Autora cierpliwy czytelnik znajdzie znacznie więcej.

Żeby napisać książkę o życiu codziennym kobiet w PRL trzeba być albo geniuszem albo arogantem. Wyzwaniem staje się bowiem nie tylko oddzielenie tego, co można nazwać światem kobiet od świata mężczyzn w tej dość specyficznej epoce, w której różnice płci raczej zacierano niż eksponowano. Łatwo tu o banalne schematy i irytujące uproszczenia. Potem jeszcze trzeba mieć na...