Emily Jane Brontë
Jej ojcem był Patrick Brunty (nazwisko zmieni na Brontë w dorosłym życiu),niezamożny pastor, wywodzący się z rodziny chłopskiej. Emily wychowywała się na plebanii w Haworth wraz z bratem Patrickiem Branwellem i siostrami: Anne, Charlotte, Marią oraz Elizabeth. Była silnie związana z Anne, Charlotte i Patrickiem. Po śmierci matki dziećmi opiekowała się ciotka, Elizabeth Branwell. Bliska dzieciom (szczególnie Emily) była także służąca Tabitha Akroyd, nazywana „Tabby”. która pracowała w domu rodziny Brontë przez prawie 30 lat. Tabby została przez Emily sportretowana w Wichrowych Wzgórzach jako Ellen Dean.
Zgodnie z wolą ojca, dzieci miały uzyskać wykształcenie. Patrick uczył się w domu, natomiast siostry miały je zdobyć na pensji Cowan Bridge, przeznaczonej dla dzieci duchowieństwa. Warunki tam były jednak bardzo złe, na tyle, że dwie najstarsze siostry Brontë zmarły na gruźlicę – Maria 6 maja 1825, a Elżbieta 15 czerwca tegoż roku. Od tego momentu wszystkie dzieci (z wyjątkiem Charlotte, którą w 1831 wysłano na półtora roku do szkoły z internatem) pozostawały i uczyły się w domu. Dużą rolę w tej domowej edukacji pełniła dobrze zaopatrzona biblioteka pastora Brontë oraz prenumerowane przez niego czasopisma omawiające aktualne życie literackie i kulturalne.
Od wczesnych lat młodości pisała utwory poetyckie i opowiadania. Rodzeństwo Brontë tworzyło wspólnie opowieści pt. Glass Town (które następnie zmieniły się w kroniki fikcyjnego państwa Angria). Z czasem Emily i Anne zaczęły tworzyć własny literacki „serial” – opowieści o fikcyjnej wyspie Gondal. Siostry wykonywały ręcznie malutkie książeczki, w których drobnym pismem uwieczniały swoją twórczość. Emily pisała o Gondal od 1831 roku aż do swojej śmierci. Choć cykl Gondal zawierał fragmenty prozatorskie i wierszowane, tylko część z tych ostatnich zachowała się do dziś.
W wieku 14 lat Emily wysłana została do szkoły w Roe Head, jednak jej niezależny charakter trudno znosił szkolny rygor i oderwanie od ukochanej przyrody, szybko też zaczęła podupadać na zdrowiu. Pracująca w tej samej szkole jako nauczycielka, Charlotte zdecydowała o wysłaniu siostry do domu, gdzie Emily szybko wyzdrowiała. Na jej miejsce pojechała Anne. Emily w tym czasie zajmowała się domem i uczyła się sama.
W 1837 zaczęła pracować jako nauczycielka w szkole w Law Hill. Nie wiadomo, ile spędziła tam czasu – nie wspomina o tym w swojej twórczości i listach. Z korespondencji Charlotte wiemy, że warunki pracy były dla Emily bardzo ciężkie – pracowała od 6 rano do 23.00, z półgodzinną przerwą. Wiadomo też, że Emily bardzo nie lubiła pracy nauczycielskiej.
W 1837 zaczęła pracować jako nauczycielka w szkole w Law Hill. Nie wiadomo, ile spędziła tam czasu – nie wspomina o tym w swojej twórczości i listach. Z korespondencji Charlotte wiemy, że warunki pracy były dla Emily bardzo ciężkie – pracowała od 6 rano do 23.00, z półgodzinną przerwą. Wiadomo też, że Emily bardzo nie lubiła pracy nauczycielskiej.
1845 roku Charlotte przypadkowo przeczytała ręcznie zapisany tomik wierszy napisanych przez Emily. Choć Emily twórczością literacką zajmowała się przez całe życie, nie pozwalała innym czytać swoich utworów. Charlotte była zachwycona i zdumiona wysoką wartością utworów siostry, dostrzegając w nich dziką, melancholijną i podniosłą melodię. Swoje wiersze zaprezentowała Charlotte również Anna. Trzy siostry zdecydowały, że zbiorą swoje utwory i wydadzą je w jednym tomiku, pod trzema (męskimi) pseudonimami (Emily występowała jako Ellis Bell). Tomik Poems by Currer, Ellis and Acton Bell ukazał się w maju 1846 roku, nakładem wydawnictwa Aylott and Jones. Choć wiersze zdobyły pewne pozytywne recenzje, to jednak nie zyskały popularności – sprzedały się tylko 2 egzemplarze tomu, siostry zdecydowały więc o wycofaniu nakładu.
Nie wiadomo dokładnie, kiedy Emily Brontë rozpoczęła pisanie powieści Wichrowe Wzgórza. Było to prawdopodobnie jesienią 1845 roku. Utwór wydany został w 1847 pod pseudonimem Ellis Bell. Ponieważ w tym samym czasie ogromną popularnością cieszyła się powieść Charlotte Jane Eyre, również opublikowana pod pseudonimem o nazwisku Bell, czytelnicy zainteresowali się także Wichrowymi Wzgórzami. Powieść zyskała nieprzychylne recenzje, ganiono ją za to, że jest brutalna i ponura. Nie miało to dobrego wpływu na Emily, która miała naturę samotniczą, była domatorką spragnioną spokoju ducha, a do pomysłu wydania swojej twórczości od początku odnosiła się niechętnie. Emily odsunęła się od Charlotte, którą mogła uważać za odpowiedzialną za całe zamieszanie i zbliżyła się do brata, Branwella. Pełnił on rolę rodzinnego wyrzutka, którego wieloletnia niemożność znalezienia zawodu czy utrzymania posady, uzależnienie od opium i alkoholu, kłopoty miłosne i załamania nerwowe były przyczyną cierpień całej rodziny.
Powieści sióstr Brontë sprzedawały się dobrze, budziły też zainteresowanie czytelników. Nikt jednak (nawet wydawca) nie znał tożsamości autorek. Spekulowano, że choć wydano je pod 3 różnymi nazwiskami, to autor jest w istocie jeden, a całe zamieszanie z autorstwem było w istocie wywołane przez wydawcę, aby podnieść zainteresowanie książkami. Aby ukrócić te spekulacje, Charlotte zdecydowała, że należy się ujawnić. W lipcu 1848 roku wraz z Anną udała się do wydawcy, Georga Smitha i przedstawiła mu dwie z trzech autorek piszących jako bracia Bell, w tym tożsamość autorki Wichrowych Wzgórz. Ceniąca sobie samotność i spokój Emily nie była zadowolona z pozbawienia anonimowości i miała o to duży żal do siostry.
We wrześniu 1848 roku zmarł Branwell, podczas pogrzebu Emily zaziębiła się. Odmawiała wszelkiego leczenia i przyjmowania jakichkolwiek leków. Z czasem z prawdopodobnie łatwej do wyleczenia choroby wywiązało się zapalenie płuc, pojawiły się też objawy gruźlicy. Emily nadal nie podejmowała leczenia – nie chciała położyć się do łóżka, skontaktować z lekarzem ani brać leków. Dopiero w dniu swojej śmierci zgodziła się położyć na sofie i pozwoliła na wezwanie lekarza. Na leczenie było już jednak za późno. Zmarła 19 grudnia 1848 roku, w wieku 30 lat.
Zobacz stronę autora
Szukamy ofert...
OPINIE i DYSKUSJE o książce Wichrowe Wzgórza
Recenzja książki Wichrowe wzgórza autorstwa Emily Brontë to w gruncie rzeczy próba uchwycenia niezwykłej intensywności emocji, które wręcz wylewają się z każdej strony tej powieści. To nie jest zwykła historia miłosna, to opowieść o uczuciach przeżywanych do granic możliwości, jakby bohaterowie odczuwali wszystko trzykrotnie silniej niż przeciętny człowiek. Miłość, nienawiść, zazdrość i pragnienie zemsty osiągają tu niemal ekstremalne natężenie, co sprawia, że czytelnik nie pozostaje wobec nich obojętny.
Już od pierwszych stron uwagę przykuwa złożoność fabuły i zawiłość ludzkich losów. Narracja, prowadzona wielotorowo i z różnych perspektyw, początkowo wprowadza spory chaos i może wywoływać pewien mętlik. Relacje między bohaterami są skomplikowane, a ich historie splatają się w sposób, który wymaga od czytelnika skupienia i cierpliwości. Jednak to właśnie ta niejednoznaczność i stopniowe odkrywanie powiązań sprawiają, że powieść wciąga coraz bardziej.
Szczególnie interesujące, choć jednocześnie budzące mieszane uczucia, są postaci Catherine Earnshaw i Heathcliff. Trudno jednoznacznie określić ich jako bohaterów pozytywnych lub negatywnych. Ich zachowanie wprowadza chaos w życie innych postaci, a podejmowane przez nich decyzje często prowadzą do cierpienia i tragedii.
Heathcliff, mimo że od początku przedstawiony jest jako postać tragiczna, nie budzi pełnego współczucia, bo jego późniejsze życie, zdominowane przez okrucieństwo, zemstę i chęć zadośćuczynienia własnym krzywdom, czyni go bohaterem niemal mrocznym i trudnym do polubienia.
🎩👗
Podobnie Catherine - nieposłuszna, impulsywna, momentami samolubna, również nie wzbudza jednoznacznie pozytywnych emocji. Jej wybory i sposób bycia przyczyniają się do dramatów, które rozgrywają się wokół niej. Relacja między nią a Heathcliffem jest pełna sprzeczności i napięć, co tylko potęguje wrażenie emocjonalnego chaosu.
🎩👗
Mimo tych wszystkich zastrzeżeń trudno odmówić powieści wyjątkowości. Jak to często bywa z klasyką — broni się ona sama. „Wichrowe wzgórza” to dzieło niepowtarzalne, pełne namiętności i skrajnych emocji, które nie pozwala oderwać się od losów tragicznych bohaterów. To książka, która może budzić sprzeczne odczucia, ale właśnie dzięki temu pozostaje w pamięci na długo i skłania do refleksji nad naturą ludzkich uczuć.
Recenzja książki Wichrowe wzgórza autorstwa Emily Brontë to w gruncie rzeczy próba uchwycenia niezwykłej intensywności emocji, które wręcz wylewają się z każdej strony tej powieści. To nie jest zwykła historia miłosna, to opowieść o uczuciach przeżywanych do granic możliwości, jakby bohaterowie odczuwali wszystko trzykrotnie silniej niż przeciętny człowiek. Miłość,...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toSkrajnie monotematyczna i nudna powieść o bohaterach, których jedynym problemem są ich emocje i namiętności (którymi nadmiernie się egzaltują). Postacie są płaskie, w zasadzie poza ich namiętnościami ciężko jest zobaczyć ich dodatkowe motywacje. Dodatkowo czytając tą książkę dzisiaj, widać w niej tylko przemoc fizyczną i psychiczną, która w zasadzie nie jest niczym motywowana poza sadyzmem i ewentualnie różnicami społecznymi.
Skrajnie monotematyczna i nudna powieść o bohaterach, których jedynym problemem są ich emocje i namiętności (którymi nadmiernie się egzaltują). Postacie są płaskie, w zasadzie poza ich namiętnościami ciężko jest zobaczyć ich dodatkowe motywacje. Dodatkowo czytając tą książkę dzisiaj, widać w niej tylko przemoc fizyczną i psychiczną, która w zasadzie nie jest niczym...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toJedna z moich ulubionych książek z lat młodości ,piękna historia miłości.
Jedna z moich ulubionych książek z lat młodości ,piękna historia miłości.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toWiadomo, klasyka...
Wiadomo, klasyka...
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to„Zaczął bić głową o szorstką korę drzewa, spoglądać w niebo i wyć nie jak człowiek, lecz jak zwierzę śmiertelnie udręczone przez sztylety i włócznie. Zobaczyłam na pniu kilka śladów krwi, poplamione były także jego ręka i czoło; najpewniej scena, którą oglądałam, była powtórzeniem tego, co po kilkakroć odbyło się już w nocy. Nie czułam współczucia, ale przeraził mnie ten obraz.”
📖 Tytuł – Wichrowe wzgórza
✍️ Autorka – Emily Brontë
🏢 Wydawnictwo – Zysk
📚 448 stron
📅 Premiera – 03.03.2026
📂 Kategoria – klasyczna powieść angielska XIX wieku
🤝 Współpraca barterowa
Wichrowe wzgórza to jedna z najbardziej intensywnych i poruszających historii miłosnych w literaturze. To opowieść o uczuciu, które nie jest lekkie ani romantycznie idealne – przeciwnie, jest dzikie, bolesne, obsesyjne i niszczące. Miłość Heathcliffa i Catherine to emocja, która przekracza granice życia i śmierci, rozsądku i moralności.
To właśnie ten wątek sprawia, że powieść jest tak wyjątkowa. To nie jest historia o szczęśliwej miłości, lecz o uczuciu, które potrafi ranić, uzależniać i prowadzić do autodestrukcji. Bohaterowie są skomplikowani, pełni sprzeczności i trudnych emocji, a ich relacja jest burzliwa, pełna napięcia i dramatyzmu. Czytelnik jednocześnie ich rozumie, współczuje im i czuje niepokój wobec tego, co się między nimi dzieje.
Ogromnym atutem tej powieści jest jej klimat – mroczny, surowy i przepełniony emocjami. Wichrowe krajobrazy doskonale oddają stan duszy bohaterów, a całość tworzy historię, która zostaje w głowie na bardzo długo.
Warto również wspomnieć, że w 2026 roku powieść doczekała się kolejnej ekranizacji, co tylko potwierdza jej ponadczasowość i nieustającą siłę oddziaływania. Historia napisana ponad sto lat temu nadal inspiruje i porusza kolejne pokolenia.
To książka wymagająca, momentami trudna, ale absolutnie wyjątkowa. Pełna emocji, pasji i literackiego piękna.
Serdecznie dziękuję Wydawnictwu Zysk za egzemplarz do współpracy barterowej. To klasyka, do której warto wracać – i którą z całego serca polecam.
#WichroweWzgórza #EmilyBrontë #WydawnictwoZysk #klasykaliteratury
https://www.facebook.com/photo?fbid=1753865982575802&set=a.782581979704212
„Zaczął bić głową o szorstką korę drzewa, spoglądać w niebo i wyć nie jak człowiek, lecz jak zwierzę śmiertelnie udręczone przez sztylety i włócznie. Zobaczyłam na pniu kilka śladów krwi, poplamione były także jego ręka i czoło; najpewniej scena, którą oglądałam, była powtórzeniem tego, co po kilkakroć odbyło się już w nocy. Nie czułam współczucia, ale przeraził mnie ten...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMinusem jest dla mnie zdradzenie najważniejszych wydarzeń już na pierwszych stronach powieści.
Minusem jest dla mnie zdradzenie najważniejszych wydarzeń już na pierwszych stronach powieści.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toProszę nie dać się zwieść nagłówkom głoszącym, że to "romans wszechczasów". To jest opowieść o chorowaniu! Nie będzie spoilerem, jeśli powiem, że niemal każdy z bohaterów w młodym wieku zostaje pokonany przez chorobę (fizyczną lub psychiczną). Powieść jest naprawdę świetna, ma niepowtarzalny klimat i trzyma w napięciu, ale miłości jest w tym wszystkim najmniej.
Proszę nie dać się zwieść nagłówkom głoszącym, że to "romans wszechczasów". To jest opowieść o chorowaniu! Nie będzie spoilerem, jeśli powiem, że niemal każdy z bohaterów w młodym wieku zostaje pokonany przez chorobę (fizyczną lub psychiczną). Powieść jest naprawdę świetna, ma niepowtarzalny klimat i trzyma w napięciu, ale miłości jest w tym wszystkim najmniej.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toZemsta, obsesja i tragizm. Mocna lektura, która pozostawia sobie bolesny ślad.
Zemsta, obsesja i tragizm. Mocna lektura, która pozostawia sobie bolesny ślad.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKiedy czytałam tą książkę jako nastolatka, a później oglądałam film, wydawała mi się piękna- pełna emocji, miłości przeplecionej z zazdrością. . Teraz, po obejrzeniu nowej wersji filmu, postanowiłam ją sobie odświeżyć. Owszem, nadal tu pełno emocji, zazdrości, zawiści, ale też pełno niezrozumiałej i niepotrzebnej przemocy( fizycznej, jak i słownej). Całkiem niezłe tu studium postaci i tego, jak warunki, w jakich dorastamy czy przebywamy, wpływają na nasze uosobienie.
Kiedy czytałam tą książkę jako nastolatka, a później oglądałam film, wydawała mi się piękna- pełna emocji, miłości przeplecionej z zazdrością. . Teraz, po obejrzeniu nowej wersji filmu, postanowiłam ją sobie odświeżyć. Owszem, nadal tu pełno emocji, zazdrości, zawiści, ale też pełno niezrozumiałej i niepotrzebnej przemocy( fizycznej, jak i słownej). Całkiem niezłe tu...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to„Wichrowe Wzgórza” to powieść o wielu poziomach, która wymyka się prostym klasyfikacjom. Można ją czytać jako gotycki horror, pełen mroku, niepokoju i niemal namacalnej obecności czegoś nieuchwytnego. Można też widzieć w niej historię obsesji, niszczącej namiętności i emocji, które przekraczają granice życia i śmierci.
Podczas lektury wyraźnie czuć przestrzeń tej opowieści - powiew wiatru na wrzosowiskach, złowrogą ciszę wokół posiadłości, napięcie zawieszone w powietrzu. To książka, która oddziałuje nie tylko treścią, ale też atmosferą. Krajobraz i natura nie są tu tłem, lecz pełnoprawnym uczestnikiem wydarzeń.
Sięgnąłem po nią ze względu na istniejącą nową adaptację filmową, choć samego filmu jeszcze nie oglądałem. Tym bardziej lektura pozwoliła wejść w tę historię bez uprzedzeń, skupić się na języku i konstrukcji postaci. A są one dalekie od jednoznaczności - trudno je polubić, ale nie sposób o nich zapomnieć.
To nie jest powieść łatwa ani przyjemna w klasycznym sensie. Raczej surowa, intensywna i momentami przytłaczająca. Ale właśnie w tej bezkompromisowości tkwi jej siła. „Wichrowe Wzgórza” zostają w czytelniku na długo, jak echo wiatru, które nie chce ucichnąć.
„Wichrowe Wzgórza” to powieść o wielu poziomach, która wymyka się prostym klasyfikacjom. Można ją czytać jako gotycki horror, pełen mroku, niepokoju i niemal namacalnej obecności czegoś nieuchwytnego. Można też widzieć w niej historię obsesji, niszczącej namiętności i emocji, które przekraczają granice życia i śmierci.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPodczas lektury wyraźnie czuć przestrzeń tej opowieści...