Skarby. Poszukiwacze i strażnicy żydowskiej pamięci

🔰"Sposobem mojego miasta na pamięć jest totalna niepamięć."
🔰"Robię rzeczy elementarne i zwykłe. Próbuję zbierać okruchy pamięci i ułożyć z nich cokolwiek jako niezgodę na to, co stało z ludźmi, którzy tutaj żyli."
W przestrzeni publicznej po Żydach w Polsce zostało niewiele materialnych śladów. Kiedy potomkowie ocalałych z Zagłady przyjeżdżają tutaj, by dowiedzieć się czegoś o rodzinnych stronach przodków, uderza ich niemal zupełny brak materialnych śladów. Ale to nie tak, że przepadło absolutnie wszystko. Tu i ówdzie można odnaleźć fragmenty macew z wyrytymi na nich imionami i nazwiskami zmarłych, stare fotografie, przedmioty osobiste, rodzinne pamiątki, opuszczone lub zasiedlone budynki. W pamięci ludzi pozostały historie, które jeśli nie będą utrwalone, umrą razem z nimi, utracimy je bezpowrotnie.
Patrycja Dołowy podąża za nielicznymi pasjonatami pragnącymi ocalić istniejące jeszcze ślady wspólnego polsko - żydowskiego sasiedztwa. Jej reportaż jest wielowątkową opowieścią o pamięci i o relacjach, jakie rodzą się pomiędzy wnukami polskich Żydów a ludźmi, którzy tutaj, na miejscu, zdecydowali się stanąć na straży tego, co jeszcze po tym sąsiedztwie pozostało.
Temat ważny i potrzebny, ale w tej książce został opowiedziany wyjątkowo nieudolnie i chaotycznie. Miałam wrażenie, że poszczególne historie celowo pokawałkowano, wrzucono do kapelusza, wymieszano i ułożono według jakiejś pokrętnej koncepcji. Najbardziej męczyła i nużyła mnie przypadkowość oraz fragmentaryczność zaprezentowanych opowieści. Drażniła mnie także doklejona do nich na siłę metafizyka. Żadna historia nie poruszyła w sposób znaczący mojej wrażliwości. Wielokrotnie czułam znudzenie, zniecierpliwienie, chciałam porzucić tę książkę. Jest ona modelowym przykładem tego jak można zmarnować potencjał i pogrzebać ważny temat. Tutaj został on zaledwie muśnięty.
A przecież można było opowiedzieć o tym jak skutecznie działała zaprogramowana przez powojenne polskie władze machina społecznej amnezji. Jak przez dziesiątki lat wypierane były z naszej świadomości wszelkie ślady świadczące o istnieniu żydowskich społeczności na prowincji. Jak sprowadzano tę kwestię do enigmatycznych komunikatów o Holokauście i powstaniu w getcie warszawskim. Jak utrudniano życie nielicznym zapaleńcom, którzy usiłowali ocalić istniejące jeszcze ślady tamtego świata i wreszcie o tym, jak na wszystkich szczeblach bagatelizowano coraz bardziej widoczne przejawy antysemityzmu wśród odradzających się skrajnie prawicowych, nacjonalistycznych środowisk.
Szkoda, że autorka nie poszła tym tropem, że utknęła w gąszczu miałkich dywagacji i ugrzęzła w chaotycznym labiryncie opowieści, w labiryncie, który sama zbudowała.

🔰"Sposobem mojego miasta na pamięć jest totalna niepamięć."
🔰"Robię rzeczy elementarne i zwykłe. Próbuję zbierać okruchy pamięci i ułożyć z nich cokolwiek jako niezgodę na to, co stało z ludźmi, którzy tutaj żyli."
W przestrzeni publicznej po Żydach w Polsce zostało niewiele materialnych śladów. Kiedy potomkowie ocalałych z Zagłady przyjeżdżają tutaj, by dowiedzieć się...

Książka o ludziach ,którzy próbują ratować pamięć o Żydach w swoich mniejszych i większych społecznościach.
O przeciwnościach którym stawiają czoła.
O podejrzliwości z jaką się mierzą.
O osamotnieniu w swoich działaniach.
O tym ,że w Polsce wciąż nie jest lekko z przypięta łatką: "ten od Żydów".
Ale to także książka o sukcesach, satysfakcji, gdy się uda. O odnalezionych "skarbach", które dalekie są od złotych gór.

"...widział Żydów prowadzonych do komór gazowych, którzy krzyczeli do mijanych ludzi:
Pamiętajcie nas!"

Książka o ludziach ,którzy próbują ratować pamięć o Żydach w swoich mniejszych i większych społecznościach.
O przeciwnościach którym stawiają czoła.
O podejrzliwości z jaką się mierzą.
O osamotnieniu w swoich działaniach.
O tym ,że w Polsce wciąż nie jest lekko z przypięta łatką: "ten od Żydów".
Ale to także książka o sukcesach, satysfakcji, gdy się uda. O odnalezionych...

Co dostałem od Żydów?

Polska pełna jest żydowskich rzeczy. Porzuconych, wziętych pod opiekę, przywłaszczonych, przejętych, znalezionych i takich, które wciąż czekają na odkrycie. Kurzą się na strychach, zalegają w piwnicach, tkwią w podziemnych skrytkach lub na widoku w serwantkach za szybą. Pozornie przynależą do swojego miejsca” – tak pisze Patrycja Dołowy w prologu Skarbów. Czy jest to zatem kolejna książka o rzeczach, które opowiadają historie ludzi (ten rodzaj narracji jest znany polskiemu czytelnikowi, patrz: Wicha, Szatters)? Tylko częściowo. Przedmioty są w tle tej opowieści. Głównymi jej bohaterami, narratorami są tzw. poszukiwacze i strażnicy żydowskiej pamięci.
[...]
Cała recenzja dostępna tutaj: https://www.przewodnik-katolicki.pl/Archiwum/2022/Przewodnik-Katolicki-28-2022/kultura-i-czas-wolny/Co-dostalem-od-Zydow

Co dostałem od Żydów?

Polska pełna jest żydowskich rzeczy. Porzuconych, wziętych pod opiekę, przywłaszczonych, przejętych, znalezionych i takich, które wciąż czekają na odkrycie. Kurzą się na strychach, zalegają w piwnicach, tkwią w podziemnych skrytkach lub na widoku w serwantkach za szybą. Pozornie przynależą do swojego miejsca” – tak pisze Patrycja Dołowy w prologu...

40/100%

40/100%

Ta historia wędrówek po miejscach, śladach pamięci żydowskiej. Ta książka to wędrówka w poszukiwaniu strażników pamięci, miejsc w których odnaleźć można ślady utraconego dziedzictwa społecznego. To także książka o poszukiwaniach śladów potomków polskich Żydów. To historia odnajdywania ludzi , którzy stoją na straży pamięci o swoich żydowskich sąsiadach. To bardzo ważna książka o pamięci tych, którzy tutaj żyli.

Ta historia wędrówek po miejscach, śladach pamięci żydowskiej. Ta książka to wędrówka w poszukiwaniu strażników pamięci, miejsc w których odnaleźć można ślady utraconego dziedzictwa społecznego. To także książka o poszukiwaniach śladów potomków polskich Żydów. To historia odnajdywania ludzi , którzy stoją na straży pamięci o swoich żydowskich sąsiadach. To bardzo ważna...

Bardzo interesujące opowiadania warto przeczytać.

Bardzo interesujące opowiadania warto przeczytać.

Co po nas zostanie. Czy wiedza o przeszłości i swoich korzeniach jest do czegoś potrzebna. Książka o przywracaniu pamięci, o najważniejszych skarbach – odnalezieniu swojej historii. Choć też o trudnej prawdzie związanej z łapczywością na „skarby pożydowskie”. Osobiście temat tego co było przed nami, jak wyglądały różne miejsca, kto w nich żył, jak żył zajmuje mnie od dawna. Ta książka w szczery do bólu, choć bardzo subtelny – detaliczny sposób pokazuje, że nie chcemy tej pamięci, boimy się jej.
Lektura „Skarbów” pozwala na wejście w buty tych którzy szukają, zachowują i składają historię ze strzępków. Sama książka składa się z takich strzępków – krótkich migawek (rozdzialików) składających się czasem w całość, a czasem w ułamek czyjejś historii, pozwalać czytelnikowi uczestniczyć w procesie odkopywania drobnych i z pozoru nieważnych historii.

Co po nas zostanie. Czy wiedza o przeszłości i swoich korzeniach jest do czegoś potrzebna. Książka o przywracaniu pamięci, o najważniejszych skarbach – odnalezieniu swojej historii. Choć też o trudnej prawdzie związanej z łapczywością na „skarby pożydowskie”. Osobiście temat tego co było przed nami, jak wyglądały różne miejsca, kto w nich żył, jak żył zajmuje mnie od...

To bardzo przyjemne uczucie czytać książkę, której autorkę nie dość, że się poznało (i zamieniło z nią parę zdań),to jeszcze dotyczącą osób, które także znam osobiście. To był całkiem nowy rodzaj doświadczenia podczas obcowania z literaturą.
Sama książka jest również niezwykła, bo dotyczy holocaustu z nieco lżejszej strony. Czyta się ją troszkę jak baśń o poszukiwaczach skarbów. Miałam wrażenie, że razem z nimi chodzę po tych strychach i piwnicach starych kamienic, czuję na rękach kurz i słyszę szelest odręcznie narysowanej mapy prowadzącej do ukrytego przez dawnych żydowskich mieszkańców złota.
Jest to kilka opowiedzianych historii rozsianych po całej Polsce. Nie tylko o tych ludziach, co ukryli lub, co szukają, ale też o samych przedmiotach. Szuka się nie tylko kosztowności, ale też śladów pamięci. Ruin, macew czy w ogóle żydowskich cmentarzy, po których została tylko pamięć najstarszych mieszkańców.
Bardzo mnie pociągały te opowieści zwłaszcza, że często wspominana jest tam „pusta dziura” w człowieku, którą i ja czuję. I której nie ma czym zapełnić… bo ja także mam taką historię, której nie da się opowiedzieć do końca…
Też czuję, że po tamtym świecie została straszliwa pustka…
Książka (jak dla mnie) ma tylko dwie wady:
Opowieści nie są napisane od początku do końca, tylko „poszatkowane” na wiele części i przemieszane ze sobą. Wnikliwy i skupiony czytelnik poradzi sobie, ale taki jak ja - który nie wciąga całej książki w dwa dni, tylko dozuje ją sobie przez 3 tygodnie, będzie miał z tym kłopot.
Drugą wadą jest brak zdjęć i to już jest wielki problem dla tak wścibskiego czytelnika jak ja! Jakże pragnęłabym zobaczyć tę cukiernicę Rosenthala, pustą skrytkę po skarbie, starą ręcznie rysowaną mapkę, czy taki strych!
Domyślam się, że był powód dla którego nie pokazano takich rzeczy czy miejsc, ale niestety nie ma zdjęć nawet synagog, odnalezionych macew ani tej jedynej w całości ocalałej mezuzy, o której mowa w jednej z historii.
Czuję przez to straszliwy niedosyt!
Ale czyta się tę książkę z wypiekami na twarzy! Więc zdecydowanie ją polecam.

To bardzo przyjemne uczucie czytać książkę, której autorkę nie dość, że się poznało (i zamieniło z nią parę zdań),to jeszcze dotyczącą osób, które także znam osobiście. To był całkiem nowy rodzaj doświadczenia podczas obcowania z literaturą.
Sama książka jest również niezwykła, bo dotyczy holocaustu z nieco lżejszej strony. Czyta się ją troszkę jak baśń o poszukiwaczach...

Temat świetnie wybrany - bardzo rzadko dotychczas poruszany w literaturze, choć w kulturze szeroko rozumianej już się pojawiał (jako festiwale, obchody wybranych świąt). Autorka wykonała bardzo dużo pracy, docierając i wysłuchując tych historii - każda inna, inne też emocje opowiadającego, inna szczegółowość opowieści, a to wszystko pięknie zebrane w pewien hołd pamięci. Jedyne co mi przeszkadzało i odebrało nieco przyjemności z czytania, to poszatkowanie tych historii - jest wiele wątków, w każdym z nich jakiś bohater opiekujący się historią i jakiś bohater tejże historii, więc tych imion, opowieści i wątków jest naprawdę dużo. A poszatkowanie ich jeszcze na przeplatające się historie wprowadziło dodatkowy chaos, choć może miało służyć jakiemuś dynamizmowi. Mam nadzieję, że ta książka pozostanie we mnie na dłużej i pozwoli lepiej dostrzegać otaczającą nas rzeczywistość, z jej materialnymi przejawami, ale też historiami ludzkimi ukrytymi za tymi rzeczami.

Temat świetnie wybrany - bardzo rzadko dotychczas poruszany w literaturze, choć w kulturze szeroko rozumianej już się pojawiał (jako festiwale, obchody wybranych świąt). Autorka wykonała bardzo dużo pracy, docierając i wysłuchując tych historii - każda inna, inne też emocje opowiadającego, inna szczegółowość opowieści, a to wszystko pięknie zebrane w pewien hołd pamięci....

W Swarzędzu w którym mieszkałem też jest były cmentarz żydowski ,wzdłuż ulicy Poznańskiej ale nie ma tam niczego co by o tym świadczyło ,na części terenu jest dom kultury a na drugiej prywatny właściciel chciał postawić hotel ale mu się to nie udało ,podobno nie doglądał się z gmina żydowska. Do samej książki, to jest ona trochę roztrzepana i czasami można się pogubić w historiach.

W Swarzędzu w którym mieszkałem też jest były cmentarz żydowski ,wzdłuż ulicy Poznańskiej ale nie ma tam niczego co by o tym świadczyło ,na części terenu jest dom kultury a na drugiej prywatny właściciel chciał postawić hotel ale mu się to nie udało ,podobno nie doglądał się z gmina żydowska. Do samej książki, to jest ona trochę roztrzepana i czasami można się pogubić w...