Władza i jednostka

Relacja władzy do jednostki, czy też odwrotnie, to jeden z najbardziej doniosłych problemów polityczno-społecznych wszystkich czasów. Stosunek ten kształtował się historycznie w sposób rozmaity, najczęściej jednak władza znaczyła wszystko, natomiast jednostka, jeśli nie podporządkowała się jej dyktatowi, kończyła marnie. Tak było, z małymi wyjątkami, przez całe dzieje ludzkości. Dopiero dosyć niedawno uznano, iż człowiek jest jednak podmiotem posiadającym swoje prawa, a to, co śniło się myślicielom epoki Oświecenia, zaczęło powoli być realizowane w praktyce (często bardzo kulawej).
Bertrandowi Russellowi nic, chyba poza matematyką i logiką, nie było tak bliskie, jak właśnie prawa jednostki do skutecznego oporu przeciwko bezmyślnym decyzjom władz, które co rusz prowadziły do rozpaczy i marazmu znakomitej większości społeczeństw. W swym jak zwykle błyskotliwym i, jak na niego, nad wyraz zwięzłym zbiorze myśli w tym przedmiocie, porusza się swobodnie po historycznych meandrach rozwoju zagadnienia władza - jednostka. Słusznie np. zauważa, iż demokracja ateńska miała przewagę nad każdą następną odmianą tego systemu, także w XX wieku. Wspomina w pracy problemy separacji i wzajemnej kontroli poszczególnych władz w państwie, co puentuje dosyć banalną uwagą (chociaż, jak pokazało ostatnie 8 lat w naszym kraju, nie dla każdego jeszcze jest to truizm): "Nawet prawomocny proces nie wystarcza, jeśli sędziowie nie są niezależni od władzy wykonawczej". Interesująco wypowiada się również o tym, kiedy rewolucja jest dopuszczalna oraz kiedy należy, a kiedy nie, być posłusznym wobec prawa. Podsumowuje natomiast swój niesamowity szkic w swoim, czyli filozoficznym stylu, tłumacząc, że "państwo" jest tylko abstrakcją, a nie bytem samym w sobie. Absolutyzowanie tej abstrakcji kończyło się zazwyczaj w przeszłości bardzo źle, a na pewno z wielką niekorzyścią dla jednostki i jej praw.
Rozważania angielskiego myśliciela są jak najbardziej aktualne i dzisiaj, w dobie niekończącego się rozwoju technologicznego, a także zakusom różnych małych watażków, do przedkładania swej zakompleksionej żądzy władzy nad szczęście i dobrobyt wszystkich jednostek tworzących społeczeństwo.

Relacja władzy do jednostki, czy też odwrotnie, to jeden z najbardziej doniosłych problemów polityczno-społecznych wszystkich czasów. Stosunek ten kształtował się historycznie w sposób rozmaity, najczęściej jednak władza znaczyła wszystko, natomiast jednostka, jeśli nie podporządkowała się jej dyktatowi, kończyła marnie. Tak było, z małymi wyjątkami, przez całe dzieje...

Zbiór cennych wykładów, który, gdyby był wydany dzisiaj, nie tyle nie utraciłby nic ze swojej aktualności, co jeszcze by na niej zyskał. Właśnie dziś, w świecie wielkich korporacji, stopniowego zaniku jednostki w morzu ludzkiej masy pozycja ta otwiera ospałe oczy czytelnika, a zarodki własnych, nieśmiałych przemyśleń i lęków powoli jakby kiełkują...

Zbiór cennych wykładów, który, gdyby był wydany dzisiaj, nie tyle nie utraciłby nic ze swojej aktualności, co jeszcze by na niej zyskał. Właśnie dziś, w świecie wielkich korporacji, stopniowego zaniku jednostki w morzu ludzkiej masy pozycja ta otwiera ospałe oczy czytelnika, a zarodki własnych, nieśmiałych przemyśleń i lęków powoli jakby kiełkują...