Piknik na skraju drogi i inne utwory

Nauka to nie wszystko „Wędrująca ziemia” to zbiorów opowiadań od autora „Problemu trzech ciał”. Przekrój opowiadań jest naprawdę ciekawy od czystej komedii przez pierwszy kontakt po katastroficzne wynalazki. Jednak jak zawsze u tego autora, lepiej nie oczekiwać od postaci zbyt wiele. Wędrująca ZiemiaPoczątkowo myślałem, że to książka przedstawiającą tylko tytułową koncepcję (a że „O mrówkach i dinozaurach” to zbiór),czyli podróż naszej planety od Słońca w gwiazdy. Jednak po niektórych fragmentach tytułowego opowiadania odetchnąłem z ulgą, że to tylko opowiadanie. Choć jak zawsze Cixin Liu przedstawia swoje naukowe pomysły w niezwykle realistyczny sposób, tak jako przekaz w kontekście psychologii i socjologii często rozchodzi się w szwach. Tak jest też w tym opowiadaniu, gdy po pierwszej fazie przedstawienie pomysłu naukowo przechodzimy do relacji à la historycznej wielkiej podróży. Autor nie może zdecydować się, czy chce przedstawić osobistą historię bohatera, czy przedstawić nam tę bardziej kronikarską i ekspozycyjną wersję. Powoduje to kontrast i przedstawienie zachowań ludzi i ich grup wydaje się bardziej życzeniem narratora, niż ich realistycznym przedstawieniem. Powody i elementy tego przedstawienia bywają realistyczne, ale mamy tu do czynienia z narracją. Narrator ma pilnować, by czar nie prysł. A tak można powiedzieć, że ludzie uciekają razem ze swoją planetą, ale Słońce się nie rozszerza. Czy to znaczy, że zostali oszukani i uciekają po nic? Takie pytanie zadają sobie mieszkańcy Ziemi, a ja czy było warto je zamieszczać. Już od początku tego opowiadania widać, że całe swoje siły przerobowe Cixin Liu skupił w nim na warstwie hard science fiction. Przez co, po ciekawym wstępie, następuje mocny spadek formy, gdy stara się opisać ludzi i jak reagują na tę podróż. A jak będzie widać dalej, potrafi on pisać ich bardziej realistycznie. GóraW drugim opowiadaniu tym razem to nie Ziemia wyrusza w gwiazdy, a coś przybywa z nich na nią. Opowiadanie składa się z dwóch części, fantastycznej podróży głównego bohatera na tytułową górę i opowieści przybyszów o sobie. Mamy zatem dość staroszkolną rozmowę ekspozycyjną jako ramę narracyjną, jak u Wellsa. Choć Cixin Liu stara się uczłowieczyć naszego głównego bohatera, to możliwość wycięcia jego wątku sprawia, że można o nim nawet zapomnieć. To co najciekawsze to realistyczne przedstawienie obcej cywilizacji, która narodziła się we wnętrzu pustej planety. Autor, którego rodzice byli górnikami, wykorzystuje tu swoją wiedzę geologiczną, która pojawi się jeszcze w dwóch innych opowiadaniach. Jednak mimo tego realistycznego przedstawienia równie ciekawe są tu przedstawione metafory. Choć same w sobie problemy obcych są inne, to można je ekstrapolować na historię ludzkości. Autor przedstawia problemy niedoborów, a także transportu w optymistyczny sposób. Czasem trzeba trochę poświęcenia, by przeskoczyć swoje braki, bo może tylko trochę wyżej znajdziemy odpowiedź na swoje problemy? Skoro dotyczyło to planety obcych, czy nie można tego optymizmu ekstrapolować szerzej? Na cały wszechświat. Jednak my wciąż jesteśmy na naszej planecie i wciąż daleko nam by sięgnąć szczytu góry, by wznieść się choćby na pierwszy typ w skali Kardaszowa. W końcu jak powiedzieli obcy „ewolucja obdarza wszystkie inteligentne formy życia pragnieniem wspinania się wyżej”, a my możemy mieć nadzieję, że ta metafora to prawda. Słońce ChinW „Słońcu Chin” Cixin Liu kontynuuje swój optymizm przez przedstawienie megakonstrukcji – lustra słonecznego. Jednak tym razem robi to na dużo bardziej personalnym poziomie, tak że nie da się oddzielić głównej postaci od tytułowej konstrukcji. Śledzimy historię prostego rolnika, który w komunistycznych realiach, mimo braku wykształcenia (skończył trzy klasy szkoły podstawowej),pnie się po szczeblach awansu społecznego. Dostajemy historię awansu rodem z filmów z PRL (jak np. „Autobus odjeżdża 6.20” z 1954),ale w klimatach science fiction. Podkreśla to podział opowiadania na rozdziały, które reprezentują różne cele życiowe naszego głównego bohatera – Shui. Zaczyna on od „Napić się wody, która nie jest gorzka, zarobić trochę pieniędzy”, by potem przejść przez „Zostać pekińczykiem”, by skończyć wreszcie na „ponownie skierować wzrok ludzkości ku głębi kosmosu”. Choć Shui nie jest wybitną postacią, to jego historię śledzi się przyjemnie. Widzimy, jak wraz ze wzrostem świadomości zmieniają się jego cele, od zmian ilościowych (od „zarobić trochę” do „zarobić więcej”) po jakościowe zaznaczone wcześniej. Choć nie miał tego w planach, to Shui udaje się nawet zaprzyjaźnić ze Stephenem Hawkingiem! To więcej Hawkinga niż w Trylogii WWW Sawyera. Jednak dlaczego Shui chce skierować wzrok ludzkości ku gwiazdom? Jaką drogę przeszedł i jakim wynalazkom towarzyszy prosty Shui, że może mieć tak ambitne plany? By odpowiedzieć na te pytania trzeba cofnąć się do początku i powiedzieć o tytułowym lustrze słonecznym. Ma być ono zbudowanym z nanomateriałów płótnem, które ma być lepszym Księżycem. Lepszym, bo zamiast odbijać rozproszone światło Słońca, kierować jego skoncentrowany promień i nie, to nie śmiercionośny laser, a narzędzie kontroli klimatu. Więcej światła słonecznego to choćby więcej wegetacji. Sam ten projekt jest okazją do skrytykowania ekonomiczności jako jedynego kryterium oceny. Ten megaprojekt jest początkowo opłacalny, ale z czasem coraz mniej. Czy zatem opłaca się go dalej utrzymywać albo wykorzystać w innym celu? W końcu zysk pieniężny nie musi być jedynym, co motywuje ludzi do działania. Prawdopodobnie mamy tu do czynienie z lekką krytyką systemu, w którym funkcjonuje autor. Jednak nie znaczy to, że podobnej nie można odnieść do innych miejsc, środowisk i systemów. A w dodatku science fiction może pokazywać kierunek, gdzie patrzeć, gdy nie patrzy się tylko na pieniądze. Dla dobra ludzkościW tym opowiadaniu Cixin Liu kontynuuje swoją krytykę społeczną. Tym razem jego obiektem jest bardziej rozwarstwienie społecznego – na poziomie intelektualnym, majątkowym i edukacyjnym. Zakończenie tego opowiadania jest absurdalne, ale nie w optymistyczny sposób jak poprzednie dwa. Zaczynamy bowiem od zlecenia trzech morderstw. Morderstw „dla dobra ludzkości”. Gdy nasz bohater ich dokonuje, widzimy tam bardzo dużo człowieczeństwa, a pytanie „dlaczego?” dudni nam w głowach. W końcu te trzy osoby są bardzo dziwnym wyborem. Stety niestety nasza ciekawość zostaje zaspokojona w typowej rozmowie-ekspozycji, która podkreśla tylko wydźwięk opowiadania. Pewni ludzie są zaślepieni pieniędzmi i można zadać pytanie, czy na pewno ludzkość nie zasługuje na swój los? Co ciekawe to opowiadanie jest kontynuacją „Opieka nad bogiem”, które jest dalej w tym zbiorze. Nie trzeba go czytać najpierw, bo oba teksty są zamkniętymi historiami i dzieją się tylko w tym samym świecie. Jednak ktoś może chcieć przeczytać je w innej kolejności, niż zamieszczenie w tej książce. Klątwa 5.0Po lekkim absurdzie poprzedniego opowiadania czas na prawdziwą komedie. Jednak Cixin Liu, podobnie jak Terry Pratchett, utrzymuje opowiadanie w poważnym tonie. Świat jest całkowicie poważny, ale to z naszej perspektywy i narracji dostajemy czystą komedie. Klątwa to wirus komputerowy, który infekuje inteligentne urządzenia, by szkodziły wybranemu użytkownikowi. Początkowo był ograniczoną geograficznie zemstą za zdradę, ale stał się zabawką hakerów. Na szczęście jego cel pozostał jednostkowy, do czasu. W środek akcji wplątani zostają także dwaj ambitni przyjaciele – pisarz science fiction Cixin Liu, autor „Problemu trzech tysięcy ciał”, i pisarz fantasy Pan Dajiao, autor „Dziewięćdziesięciu tysięcy światów”. Już tu wychodzi komizm, choć nie wiem kim jest drugi autor. Całe opowiadanie to dzieło, które świetnie wpasowałoby się w konwencje antologii animacji „Love, Death & Robots” (2019-). I prawdopodobnie dzięki swojemu klimatowi i absurdowi to moje ulubione, choć niekoniecznie najlepsze opowiadanie, w „Wędrującej Ziemi”. MikroeraTo klasyczna opowieść łącząca Liliputów z „Podroży Guliwera” Jonathana Swifta z motywem powrotu rodem z „Powrotu z Gwiazd” Stanisława Lema. Nasz bohater powraca na Ziemię, która jest już zupełnie obca. Natrafia na niej na utopię i ma wybór. Proste przewidywalne, ale przyjemne opowiadanie w tonie melancholijnego optymizmu. PożeraczPożeracz znów prezentuje nam wizję pierwszego kontaktu. Tym razem jest on dużo bardziej w stylu Arthura C. Clarke’a, jednak nie jest wyłącznie pesymistyczna, ma w sobie nutę refleksji i melancholijnego optymizmu, z poprzedniego opowiadania. Jeśli nas nie będzie, to zawsze coś po nas pozostanie. W kierunku Ziemi leci obcy statek, który niczym Galactus z komiksów sieje tylko śmierć i zniszczenie. Nie jest ona jednak bezmyślna, w końcu ta grabież do cna utrzymuje ich statek przy życiu. To samo pewnie można powiedzieć o Galactusie. Krótko mówiąc mamy ciekawe opowiadanie w nurcie katastroficznym i o próbie ocalenia ojczystej planety. Jednak jego rdzeniem jest pytanie o to, co po sobie zostawimy i motywy ekologiczne, niczym w „Bugonii” (reż. Yorgos Lanthimos, 2025). W końcu sposób w jaki żyjemy, jak wygląda nasz świat, odpowiada nam na pytanie, czy przypadkiem my też nie jesteśmy takim pożeraczem. A ostateczny wniosek z tego opowiadania można przedstawić jako: człowiek mrówce dinozaurem, a dinozaur mrówka. Być może to opowiadanie łączy się z „O mrówkach i dinozaurach”, ale to jeszcze przede mną. Opieka nad bogiemTo opowiadanie można ugryźć od bardzo wielu stron. Stosunek do boga? Relacje rodzinne? Obowiązki państwa wobec obywateli? Krytyka konfucjanizmu? Z jakiejkolwiek strony nie podejść jest to ciekawe opowiadanie, które nie przepuści też okazji dać pstryczka w nos kapitalizmowi. Na Ziemię przybywają bogowie – gatunek, który zasiał życie na naszej planecie. Są oni starzy i przybyli do swoich potomków, by ci ich przygarnęli. Bogów jest bardzo dużo, ale zamiast stłoczyć ich w jakimś domu starców lub obozie dla uchodźców, rządy rozdysponowują ich po poszczególnych rodzinach. W oczywisty sposób daje to okazję do powyższych podejść. Co zaskakujące wbrew kontynuacji tego opowiadania „Dla dobra ludzkości”, tu Cixin Liu decyduje się na pozytywną diagnozę ludzkości. Na własne oczyNa końcu dostajemy krótką historię o udostępnianiu zmysłów. Jest to motyw rodem z cyberpunku, jak „Neuromancer” Williama Gibsona, ale nie ma w nim nic niepokojącego. Mężczyzna udostępnia odizolowanej kobiecie swoje zmysły, by ta mogła doświadczać świeżego powietrza. Prosta ludzka historia, której napędem narracyjnym jest tajemnica, gdzie kobieta jest zamknięta.Kula armarniaNa koniec dostajemy ciekawą opowieść wykorzystującą wiedzę o działaniu broni atomowej w celach cywilnych. Zaadaptowanie bomb atomowych do przemysłu cywilnego nie jest łatwe, tak samo jak jej budowy do opowiadania science fiction. Nie jest to jednak jedyny znany mi przykład, bo ta wiedza pojawia się choćby w „Kamelonie” Rafała Kosika. Jednak nie róbcie tego w domu. W fantastyczny sposób ojciec głównego bohatera przekopuje tunel przez jądro planety. W tym czasie niczym w „Futuramie” (1999-2003) lub Bobiverse Dennisa E. Taylora bohater hibernuje i podróżuje w przyszłość, bez działania żadnej z teorii Einsteina. Shen Huabei budzi się dwa razy. Sytuacja w która się wplątuje wydaje mi się nieco absurdalna. Choć ma za zadanie w dynamiczny sposób pchać bohatera i pozwolić, by tłumaczono mu nowy świat, jest jego najsłabszym elementem. Tak samo działa sztuczne tworzenie zagrożenia i kontrastu między dwoma wybudzeniami. W porównaniu z poprzednim opowiadaniem, które dzieje się w tym samym świecie, to wypada blado. Warstwa naukowa, ponownie wykorzystująca jego wiedzę geologiczną, jest bez zarzutu. Jednak to opakowanie nie pozwala mi zanurzyć się w zawieszenie niewiary. A wszystko by opisać konsekwencje i potencjał wielkiej dziury w Ziemi. Ad astra et finitumPo krótkim skomentowaniu lub omówieniu poszczególnych opowiadań, można stwierdzić, że Cixin Liu nie potrafi się zdecydować, czy chce pisać przaśne teksty katastroficzne, czy poważne analizy koncepcji w stylu xkcd. Gdy pozostaje przy warstwie naukowej, krytykuje swój system i społeczeństwo lub po prostu opowiada o człowieczeństwie, udaje mu się lśnić. Niestety, gdy próbuje odejść zbyt daleko i zgłebić się w socjologie lub psychologię, otoczka naukowa upada i trudno utrzymać wiarę w świat przedstawiony. Nie znaczy to, że nie jest on nadal wpływowym pisarzem. Choć to nie jego bezpośrednia adaptacja, to koncept małych ludzi zawitał z nieco innej perspektywy choćby w „Pomniejszeniu” (reż. Alexander Payne, 2017). „Wędrująca Ziemia” dostała swój katastroficzny film w 2019 roku, a „Kula armatnia” i jej tunel zainspirował chyba podobny w „Pamięci absolutnej” (reż. Len Wiseman, 2012). W dodatku otrzymał on za niektóre z zawartych tu opowiadań chińską nagrodę SF – Galaxy Award (https://sf-encyclopedia.com/entry/yinhe_award): „Wędrująca Ziemia” (2000),„Słońce Chin” (2002),„Dla dobra ludzkości” (2005),„Na własne oczy” (1999),„Kula armatnia” (2003). Nagroda ta jest z pewnością warta zachodu, bo uświetnił ją swoją obecnością choćby Rafał Kosik w zeszłym roku. Nie muszę się zgadzać z wszystkimi wygranymi, ale z pewnością Cixin Liu prezentuje w tym zbiorze wysoki poziom, mimo wad. Gdyby porównać poszczególne opowiadania pewnie znalazłoby się więcej problemów. Choćby w „Wędrującej Ziemi” z łatwością spychają Księżyc i naszą planetę z orbity, a w „Pożeraczu” jest to poza zasięgiem ludzkości, mimo wyższego zaawansowania technologicznego. Z innej strony widoczny jest problem genderowy i przestawienia kobiet szczególnie w „Pożeraczu” i „Klątwie 5.0”. Jednak wydaje mi się, że autor potrafi je pisać mniej schematycznie i stereotypowo, co udowodnił „Piorunie kulistym”. Co do powiązań pozostaje też pytanie kolejności opowiadań w zbiorze. Jest to szczególnie interesujące z racji choćby na oddalenie i achronologie „Opieki nad bogiem” i „Dla dobra ludzkości”, gdy ostatnie dwa są obok siebie. Nie jest to też wybór w kolejności wydawania, co widać po nagrodach. Ani alfabetycznie, bo to oryginalna kolejność ze zbioru chińskiego. Mogłoby to być to coś z kolejnością chińskich znaków, ale wedle mojej szczątkowej wiedzy, to też nie to. Po moich opisach widać jakieś powiązania tematyczne między tekstami, ale to nigdy nie jest do końca satysfakcjonująca odpowiedz. Co do powiązań widać je też na poziomie naukowym. Jeśli zna się co nieco o geologii, na podstawie tej wiedzy może wysączkować kilka pomysłów. Czasem pokrywające się elementy tej wiedzy są bardziej widoczne, a czasem mniej, jednak gdy postawić je obok siebie, staje się to bardziej oczywiste. Jest to ciekawe i nie ujmuje nic pisarzowi, bo w końcu świadczy to o kreatywności. Ostatecznie, jeśli ciekawe koncepcje science fiction przewyższają komuś strach przed tekturowymi i głupiutkimi postaciami, to „Wędrująca Ziemia” jako zbiór jest porządną pozycją. Nie można powiedzieć tego o wielu zbiorach, ale jak zawsze, to które opowiadanie przypadnie komuś najbardziej do gustu jest już kwestią czysto subiektywną. Audiobook przesłuchany dzięki życzliwości Miejskiej Biblioteki Publicznej w Z.

„Obcy w obcym kraju” czyli „mokry sen hippisów”. Muszę przyznać, że miałem zupełnie inne wyobrażenie o tej książce. Wynikało ono z tego jak często można się spotkać z tym tytułem w popkulturze oraz z moich wcześniejszych doświadczeń z prozą Heinleina. I tu podkreślam, że mój lekki zawód wynika z błędnych wyobrażeń, ale pod żadnym pozorem nie z tego, że jest to zła pozycja. Książka jest podzielona na pięć części, i po przeczytaniu każdej z nich miałem inne odczucia co do niej. Jeśli oczekujecie po tej książce typowego science fiction z bronią laserową i statkami kosmicznymi, to jest tu tego troszeczkę ale jest to opisane krótko i raczej ogólnikowo. Jest to przede wszystkim komentarz Heinleina na temat Ameryki i społeczeństwa jego czasów (choć akcja osadzona jest w przyszłości). Obrywa się w nim każdemu kto próbuje wywierać wpływ na społeczeństwo poprzez wciskanie mu swoich poglądów. Choć Heinlein był patriotą, ostro krytykuje rząd (a raczej to czym obawia się, że może się stać),wszystkie instytucje policyjne, korporacje, organizacje społeczne i religijne, które w tamtym czasie nadużywały swoich wpływów. Dla Heinleina najważniejszą wartością była wolność i prawo do krytycznego myślenia. I tym jest właśnie ta książka, swego rodzaju „pobudzaczem” krytycznego myślenia. Heinlein próbuje pokazać poprzez zderzanie ze sobą wszelkiego rodzaju ideologi i poglądów, że świat nie powinien ulegać jakiejś grupie tylko dlatego, że inni skandują jej hasła. Opisuje człowieka wychowywanego w kulturze innej planety, który po prostu myśli inaczej niż wszyscy dookoła, i to jak reagują ludzie na jego zachowania i poglądy. Choć książka ta nazywana jest „biblią hippisów”(i nie ma się co dziwić, ponieważ główny bohater promuje wolną miłość i siłą woli potrafi „usuwać zło” wokół niego),to jednak i hippisom się obrywa. Jak to wynika z ludzkiej natury hippisi postanowili zignorować dość istotne elementy powieści, które były dla nich nie wygodne. Wszystko co udaje się Mike'owi udaje mu się dlatego, że dysponuje kosmicznymi umiejętnościami i specyficznymi zasobami. W prawdziwym świecie styl życia dzieci kwiatów zderzał się ze ścianą rzeczywistości w momencie kiedy trzeba było opłacić rachunki za wynajmowane lokum, kupować jedzenie, zmagać się z porannym kacem, głodem narkotykowym oraz wszelkiego rodzaju chorobami wynikającymi z ich stylu życia. Serdecznie polecam te pozycję, jednak proszę pamiętajcie, że nie jest to typowe przygodowe science fiction ale raczej „socjologiczno-filozoficzne” science fiction.

Muszę przyznać, że nie zawiodłem się, a nawet wprost przeciwnie jestem raczej kontent po lekturze tego zbiorku. Co prawda odczuwam pewien dyskomfort czytając obecnie twórczość dystopijną, bo o ile w normalniejszych czasach ją wielbię miłością szczerą, to teraz niebezpiecznie zbliża się do tego co widzę w nagłówkach serwisów informacyjnych. Nie inaczej jest w 'Anatomii', która skupia się na niedalekej przyszłości, zagrożeniach związanych z technologią, AI i tym podobnych. Choć ja w sprawie sztucznej inteligencji jestem raczej spokojny, to nie ona nas wykończy, a raczej brak tej zwykłej, organicznej inteligencji u dumnych przedstawicieli pewnego gatunku wyprostowanej, bezwłosej małpy. Ogólnie polecam, choć wydaje mi się, że siłą autora jest raczej kreacja pewnych wizji, a nie dialogi, które to czasami, szczególnie w opowiadaniu o technologicznym potencjale leśnej grzybni, wydają się żywcem przeniesione z kart polskiej powieści kryminalnej, która to jak powszechnie wiadomo, stoi bardzo złymi dialogami przeważnie.

Pasjonująca książka hard sf. Zawiera 2 połączone pozycje, w jednym grubaśnym tomie: Ślepowidzenie i Echopraksję .Obydwie książki bardzo wymagające skupienia. Bardzo mnie wciągnęła , chociaz momentami byłam zmuszona korzystać z przeglądarki, aby zrozumieć sens specjalistycznych słow dotyczących biologii, psychologii, nowoczesnych technologii. Warto było.

Ciąg dalszy losów Williama Mandelli w nieprzyjaznym weteranom Wiecznej Wojny świecie przyszłości. Tym razem można śledzić zmagania "zwykłych" ludzi w świecie, w którym dominują klony, a indywidualność jednostki nie jest w cenie. Grono weteranów postanawia więc poszukać dla siebie miejsca poza galaktyką, i... porywa statek, by spełnić swój zamiar. A potem wszystko się... dziwaczy. Tak jak pierwsza książka cyklu wprawiła mnie w zachwyt, tak druga trochę jednak zawiodła. Autor kolejny raz stawia przed czytelnikiem ważne pytania o kondycję ludzkości, tym razem jednak po prostu przesadził z oryginalnością... Szkoda. Mimo wszystko książkę czyta się przyjemnie. Cóż z tego, gdy oczekiwania były inne...

Rzadkie powietrze to książka, która stanowi dosyć luźne powiązanie z poprzednią książką Richarda Morgana, czyli z 13, ale moim zdaniem jest od niej lepsza. To dalej połączenie hard sf z kryminałem w stylu noir, z tym że akcja dzieje się już tylko na Marsie. Mamy tu świetnie opowiedzianą historię, z bohaterem który da się lubić, co nie zawsze wychodziło w 13. Jest też świetnie wykreowany, korporacyjny świat, tak różny od Ziemi i rządzony innymi prawami, niż nasza ojczysta planeta. Powieść jest też krótsza, co wychodzi jej na plus, bo nie odnosimy wrażenia, żeby była przegadana i sztucznie rozciągnięta w liczbie słów i stron. Bardzo przypomina trylogię Modyfikowanego węgla, ale tu autor też skupił się na problemach związanych z ingerencją w kod genetyczny człowieka, niż na cyberpunkowych motywach i stąd może zakwalifikowanie tej książki jako kontynuacji cyklu 13, bo Veil, główny bohater też jest jakimś wariantem genetycznym Homo sapiens. Nie jest to łatwa książka. Powoduje zadumę, i zastanowienie się nad skutkami postępu nauki i tego jak go wykorzystujemy, ale do tego autor zdążył już nas przyzwyczaić. Także do tego, że jego książki trzymają wysoki poziom i nie są tylko zwykłą rozrywką. Otrzymujemy coś więcej, tekst, który zapada w pamięć i z dumą może prezentować się na półce, po przeczytaniu. Przednie science fiction, które zachwyca swoją wizją przyszłości, nawet jeśli nie jest ona odmalowana w różowych barwach. Polecam!

Dzień dobry Książka "Kwestia sumienia" nie zapewni nam dużo rozrywki, brak jakiejkolwiek akcji a z czym się zmierzymy? Otóż mamy tutaj podejście typowo filozoficzne o "byt". A czym jest tenże byt? To właśnie główne danie, którym możemy sie delektować czytając słowa autora Jamesa Blicha przelane na papier. Książka dzieli się na 2 części. W pierwszej poznajemy 4 uczonych w tym ojca Ramon Ruiz-Sanchez, który jest jezuitą i biologiem. On tu odgrywa pierwsze skrzypce dlatego nie podaję imion reszty członków załogi. Znajdują się na planecie Lithia oddalonej od Ziemi o 50 lat świetlnych, którą zamieszkują Lithijczycy i celem jest jak najlepsze poznanie ich kultury oraz flory planety. Natomiast druga część to już powrót na Ziemię i tutaj bym musiał zdradzić coś, co sie wydarzyło przed powrotem na ojczystą planetę a tego nie uczynię. Suma sumarum w tej części poznamy bliżej nasze wewnętrzne tytułowe sumienie. Kwestia tego, co, kto i dlaczego. Zostają podjęte różne decyzje, które mają wpływ na to co się wydarzy. Czy to w obawie przed (może) przyszłą zagładą? Czy to strach przed... No właśnie. Tutaj można dużo dywagować bo kwestie poruszone w książce to prawdziwa filozofia. Od razu powiem, że ta opowieść nie jest dla każdego. Trzeba wykazać się tu dużym zrozumieniem i znalezieniem głębszego przekazu jakie nam serwuje autor. Dla mnie to było naprawdę dobre i daję 8/10 z tym, że jak pisałem wcześniej - ta książka wymaga cierpliwości i zrozumienia. Pozdrawiam

To moja pierwsza książka autora. Trafiłam na nią przypadkiem. Nie przepadam za fantastyką, ale zachęcił mnie ciekawy pomysł. Książka zabawna, momentami obnażająca mechanizmy tworzącej się próby współpracy dwóch cywilizacji, które można by porównać do ludzkiego społeczeństwa. Czuję się zachęcona, to była przyjemna lektura, mam chrapkę na coś jeszcze.

W odróżnieniu od większości opinii, uważam, że najmocniejszą stroną tej książki są losy Ravny i jej "drużyny". To właśnie ta część historii – rozgrywająca się w przestrzeni kosmicznej – pozwala w pełni docenić wyjątkowość uniwersum stworzonego przez Vinge’a. Autor prezentuje galaktykę podzieloną na strefy, w których obowiązują różne prawa fizyki – pomysł niezwykle oryginalny i mający ogromne znaczenie dla rozwoju cywilizacji. W tej warstwie fabularnej pojawia się wiele interesujących koncepcji oraz wizji ewolucji przyszłych społeczeństw. Niestety, choć tło jest fascynujące, zabrakło mi większej głębi w przedstawieniu samych bohaterów. Ich podróż ma charakter klasycznej space opery z kilkoma momentami pełnymi napięcia. Czytało się to jednak bardzo przyjemnie. Drugim, mniej dla mnie angażującym wątkiem, jest historia dwójki młodych ludzi, którzy przypadkiem trafiają na planetę zamieszkaną przez pso-podobne sfory, żyjące w realiach przypominających średniowiecze. Ta część opowieści zbliża się bardziej do fantasy, co nie do końca trafiło w moje oczekiwania względem literatury science fiction. W moim odczuciu autor zbyt szczegółowo zagłębił się w ten wątek, co momentami nużyło. Ocena: Świat Sfor – 7/10, reszta – 8.5/10. Łącznie – niecałe 8.

Mam wrażenie, że to taki guilty pleasure i bardzo przyjemna książka do czytania (którą, zresztą, skończyłem praktycznie w jeden dzień). Szybka akcja, prawie wszystko idzie jak po sznurku i wraz z bohaterem mamy satysfakcję z wykonanych działań oraz emocjonujemy się tym, czym on się emocjonuje. W teorii jest to powieść szpiegowska, gdyż bohater jest wysyłany na wrogą planetę jako dywersant i szpieg, natomiast nie ma tutaj tego, czego nie lubię w takich powieściach - postacie co chwilę się tutaj nie oszukują, nie zmieniają frontu itd. Literacko jest bardzo "przejrzyście" - nie ma tutaj kwiecistych opisów, za to prawie cały czas jest akcja, a język, którym jest przekazywana, jawi mi się jako klarowny. Mimo że chyba usłyszałem o "Osie" w kontekście sci-fi pokazującej coś więcej niż tylko przygodę w kosmosie (jest tutaj pokazany mechanizm propagandy i zastraszania obywateli),to powiedziałbym raczej, że to książka przygodowa - proste rozwiązania jasno przedstawione (choć bardzo jednostronnie) sympatie i brak głębi. Dla wielu to będzie wada, a jeszcze muszę im dołożyć gigantyczną wręcz przewidywalność i brak emocji w obrębie tylu emocji. Szczerze mówiąc, takie czytadło. Przyjemne, być może z ambicją na coś więcej, ale dla mnie to po prostu przyjemna książka, którą będę wspominał jako przyjemną krótką powieść, ale bez wpływu na moje życie.

Powieść o alternatywnym modelu społeczeństwa zorganizowanego na wzór ula. Grupa ludzi funkcjonuje jak organizm zbiorowy – z podziałem na role, planowaną reprodukcją, podporządkowaniem jednostki całości i chłodną kalkulacją strat. W tle państwowe agencje próbujące zrozumieć i zatrzymać to, co dzieje się na odizolowanej farmie. Najciekawszy jest sam pomysł: kolektyw jako struktura potencjalnie sprawniejsza niż rozproszona, biurokratyczna organizacja państwa. Ul działa konsekwentnie, państwo gubi się w kompetencjach i odpowiedzialności. Herbert stawia pytanie o skuteczność takiego modelu, nie dając jednoznacznej odpowiedzi. Czytelniczo książka była dla mnie trudna. Początek przeciągnięty, dużo raportów i rozmów, niewiele realnych wydarzeń. Wiele stron to przemieszczanie się po strukturze i analiza zamiast akcji. Spodziewałem się mocniejszej kulminacji – finał jest raczej ideowy niż dramatyczny. To jedna z tych książek, z których bardziej pamięta się koncept niż fabułę. Warto znać dla samego pomysłu, ale jako opowieść nie wciągnęła mnie tak jak inne powieści Herberta.

Ciekawy koncept "nowego człowieka" pokazany poprzez migawki losów kilku osób splatające się w czasie. Czegoś jednak tej powieści brakuje aby buyć bardzo dobrą, chyba przez to zakończenie w style "a teraz na 3 stronach zamkniemy historię". Tak czy inaczej solidna pozycja dla fanów SF.

Dziwaczne, psychodeliczne, abstrakcyjne. Nie balansujące na granicy absurdu, lecz wprost tym absurdem się karmiące. Inne, nietypowe, czasem trudne, czasem zabawne. Takimi przymiotnikami można by określić opowiadania Lafferty’ego zawarte w tym zbiorze. Lafferty to współcześnie mniej znany dawny pisarz science-fiction, ale na wstępie odpowiedziałbym sobie na pytanie, czy aby na pewno z klasycznym sci-fi mamy tutaj do czynienia. Jego opowiadania są niejednokrotnie trudne do sklasyfikowania, a wizja autora trudna do uchwycenia. Pełno tutaj groteskowości, specyficznego humoru, totalnego wykrzywienia rzeczywistości. Z pewnością każde opowiadanie pisane jest z jakimś konkretnym przesłaniem, komentarzem, przestrogą. Nie każde z nich jednak łatwo zinterpretować. Nie wszystkie też przypadły mi do gustu i jakkolwiek zapadły w pamięć. Niemniej kilka tych pozostających w głowie na pewno będę w stanie wskazać, co już jest wartością dodaną po lekturze. Czy polecam, to trudno powiedzieć. Trzeba po prostu mieć ochotę na coś dziwnego, oryginalnego i totalnie odbiegającego od schematu. Nie zawsze ta dziwność działa na korzyść, ale ogólnie rzecz biorąc jest to ciekawy zbiór, warty spróbowania przynajmniej dla paru opowiadań.

Zbiór czterech krótkich powieści napisanych w charakterystyczny, poetycki sposób podobnie do "Kronik marsjańskich", których osią wspólną jest miejsce akcji - miasteczko Green Town. "Słoneczne wino" --- Początek lata 1928 roku w Green Town, małym miasteczku w Illinois. Dwunastoletni Douglas Spaulding i jego 2 lata młodszy brat Tom rozpoczynają wakacje od zbiorów żółtych kwiatów mniszka lekarskiego, z których dziadek robi na zimę słoneczne wino... Kolejne rytuały i epizody z życia miasteczka rysują plastyczny, sielski obraz następujących po sobie letnich dni. --- Trzecioosobowy narrator skaczący od jednego brata do drugiego, przeplatając ich perspektywę także spojrzeniem innych mieszkańców niedużej społeczności. Akcja toczy się niespiesznie jak życie na prowincji, w zgodzie z naturą, a zdarzenia splatają w jedną całość. Plastyczny, poetycki język bogaty w zdobne porównania dodaje magicznego, lekko nierealnego klimatu rodem z baśni. To, co przeszkadzało mi w "Kronikach marsjańskich", tu pasuje zdecydowanie bardziej (choć nie ułatwia lektury). Nostalgiczna aura zaś przypomina własne dzieciństwo... - 8,5pkt "Pożegnanie lata" --- Kontynuacja historii ze "Słonecznego wina". Doug ma już 14 lat, jego brat Tom 12. Razem z kilkoma kolegami organizują paczkę i wypowiadają "wojnę" starym ludziom z magistratu oraz czasowi (np niszcząc wielki zegar w miejskim ratuszu). Pragną pozostać dziećmi i sprzeciwiają się wszystkiemu, co zmusza ich do dorośnięcia (łącznie z głodówką),przez co pakują się w kolejne kłopoty. --- W przeciwieństwie do "Słonecznego wina" mamy tu perspektywę tylko Douga i Toma. Akcja powolna, mniej też tej swoistej magii a poetycki język trochę nie pasuje do opisywania wybryków bandy nieodpowiedzialnych gówniarzy... Końcówka zaś nadrabia, przemyślenia o tym, że wszystko się kończy, lato, wakacje, młodość, życie, że trzeba brać co się da i czerpać radość i siłę z miłości. - 7pkt "Letni ranek, letnia noc" --- Nowelka składa się z krótkich, niezależnych rozdziałów o różnych mieszkańcach Green Town w różnych sytuacjach życiowych na przestrzeni pierwszej połowy XX wieku. Mamy starą pannę mieszkającą samotnie, do której po kilkudziesięciu latach wraca dawny kochanek. Mamy kobietę na wpół żywą zakopaną pod ziemią, którą próbował udusić mąż. Mamy bibliotekarkę, której nikt nie adoruje poza małym chłopcem, czternastolatka zakochanego w młodej nauczycielce, stare małżeństwo, które po 2 latach choroby wychodzi w końcu z odosobnienia, miłość od pierwszego wejrzenia kierowcy autobusu do tajemniczej nocnej podróżniczki... --- Czasem troszkę to romantyczne, czasem smutne, niektóre rozdziały lekko absurdalne (jak ten o miłosnym napoju i samobójstwie grubych starych sióstr) lub ocierające się o grozę (krzycząca zakopana żywcem, wspomnienia Samotnika-dusiciela czy dwie rywalizujące dziesięciolatki, która pierwsza umrze)... --- Ani to powieść, ani opowiadania. Na pierwszą rozdziały się fabularnie nie łączą, na drugą często historie zajmują stronę a nawet mniej, sprowadzając się do jakiejś "mądrości". Najsłabsza pozycja w omnibusie. - 6pkt "Jakiś potwór tu nadchodzi" --- Dwójka niespełna 14to letnich chłopców - Will Halloway i Jim Nightshade to najbliżsi sąsiedzi i najlepsi przyjaciele. Całe dnie spędzają razem i rozumieją się bez słów. Któregoś październikowego dnia, do Green Town w stanie Illinois, czyli do ich miasteczka, w nocy przyjeżdża koleją tajemniczy lunapark. Chłopcy podglądają jego nocne rozkładanie i są świadkami dziwnych, niewytłumaczalnych zdarzeń, brnąc coraz głębiej w niebezpieczne zagadki i niewytłumaczalne zdarzenia (np. cofająca się karuzela odmładzająca ciało starego pana Coogera do ciała 12to letniego chłopca)... --- To pierwsza powieść w zbiorze, która zawiera elementy magiczne i elementy grozy. Jest też najdłuższa ze wszystkich czterech. Konwencja ta jednak, w połączeniu ze specyficznym, poetyckim sposobem pisania pełnym fikuśnych porównań jest dość męcząca i niełatwa w odbiorze. Do tego fabuła powolna, kolejne wydarzenie, które opisuje trzecioosobowy narrator podążający za Willem i Jimem następują powoli przez co nie pociągają za sobą wskazanej ekscytacji, końcówka zaś odlatuje w klimaty Stranger Things. - 6pkt

Wydech Teda Chianga to dla mnie zbiór opowiadań, które pod płaszczykiem science fiction dotykają bardzo podstawowych pytań o człowieka – sens, świadomość, wolność i relację. Najbardziej poruszył mnie „Cykl życia oprogramowania”, bo pokazuje, jak łatwo przekraczamy granicę między „czymś” a „kimś”, kiedy pojawia się więź i odpowiedzialność. Z kolei inne teksty, jak tytułowy „Wydech”, uderzają bardziej w stronę egzystencjalnej refleksji nad przemijaniem i naturą poznania. Chiang nie daje prostych odpowiedzi, ale konsekwentnie prowadzi do jednego wniosku: człowiek jest istotą, która nie tylko myśli, ale przede wszystkim szuka sensu i wchodzi w relacje – nawet tam, gdzie teoretycznie nie powinno ich być.

U la la. Fajne zaskoczenie i jedna z najprzyjemniejszych lektur od dawna, co ciekawe Bobiverse to polecajka z większości zestawień najlepszych sci-fi. A czy naprawdę? Cóż, ta książka nie sili się na nadmierną oryginalność, ultrapoważny styl i ponadczasowe przesłanie. Stylistycznie trochę przypomina mi cykl „Długiej Ziemii”. Luźny język, dużo nawiązań do popkultury, użyte sporo idei nauk ścisłych, a jednocześnie czyta się to doskonale, pierwsza część przeczytałem w dwa dni. Świetne, naprawdę świetne.

O Boże drogi. Ta książka może bardzo, ale bardzo zagrać na przyzwyczajeniach nowoczesnego czytelnika który widząc hasło „postapo” zobaczy oczyma duszy „Mad Maxa” pod wodą. A co dostajemy? Najlepszą książkę o apokalipsie jaką kiedykolwiek powstała i prawdopodobnie powstanie. To nie jest zwykła książka, to absolutne arcydzieło. Tu nie ma wartkiej akcji, cała książka poza jednym rejsem statku to tak naprawdę historia stosunków między ludźmi postawionymi w sytuacji nadchodzącej zagłady. Bez oceniania, bez dramatyzowania, ta książka przybija właśnie nieuchronnością i dojmującą bezsilnością. Końcówka zostawia Cię po prostu z ciszą i ostatnio byłem tak przybity po książce po skończeniu „Kwiatów dla Algernona”. „Ostatni brzeg” powinien być lekturą szkolną, nawet nie ze względu na temat ale to ją został on opisany. Genialne. Dobijające i smutne, ale genialne.

To jedna z tych książek, które po prostu wchodzą. Może nie jest to literatura z najwyższej półki, ale szczerze, bawiłam się przy niej naprawdę dobrze. A przecież o to też chodzi w czytaniu. Każda historia ma w sobie coś przyciągającego i czyta się je z ciekawością. „Jestem legendą” robi największe wrażenie, ale reszta też trzyma poziom. Mają w sobie taki oldschoolowy vibe, który bardzo dobrze się sprawdza. To książka idealna, kiedy chce się po prostu dobrze spędzić czas. Nie jest ambitnie, ale jest wciągająco i przyjemnie. I to w zupełności wystarczy.

Książka z leżaków półkowych, nigdy nie było na nią czasu. A jednak warto po nią sięgnąć, bo w nagrodę otrzymuje się niecodzienną pozycję, niecodziennego Dukaja. To jedna z jego nowszych książek, historia (niesamowicie dukajowa - coś pięknego dla geeków technologicznych, okręty z żelaza ducha dla cesarskiej marynarki nieba) jest tu drugorzędną, a głównym wątkiem są zależności przekazu myśli na język pisany. Zdecydowanie nie jest prosta w odbiorze, wymaga skupienia i poświęcenia, zmuszając czytelnika do refleksji i zastanowienia, daje w zamian ciekawe przemyślenia na temat złożoności przekazu pisma. Warto spróbować się w nią zagłębić.

Bardzo solidny kawał science fiction. Definitywnie nie zgadzam się z niskimi opiniami na jej temat. Nie jest, jak inni recenzenci zdecydowali się ją określić chaotyczna. Ba. Jest wręcz bardzo prostolinijna, a momentami przewidywalna. Co w tym przypadku nie jest niczym złym. Jest to książka łatwa i przyjemna w odbiorze. Co do treści, bez zdradzania szczegółow, mamy tu do czynienia z kryminałem, gdzie główny bohater jest detektywem telepatą, dzięki czemu nie potrzebuje dowodów na winę przestępcy. Wystarczy że owego zdradzą myśli. I to właśnie stanowi główne danie tegoż tytułu. Gdzieś przy 1/3 historii (to nie jest jakiś tzw. spojler zabijający cała misterną intrygę, której tutaj nie ma) nasz protagonista, oraz morderca podają sobie dłonie, życząć sobie powodzenia. Ot i tyle ze szaczegółów. Jak więc można wywnioskować przestępstwo jest doskonałe i cały problem w tym, że morderca nie zdradza się myślami ze swoją winą. Tutaj zaczyna się zabawa w kotka i myszkę. Jeżeli wygra nasz bohater, to mordercę ostatecznie czeka fundowane przez rząd pranie mózgu, które sprowadzi go do poziomu prawie że niemowlaka. A dalej nauka wszystkiego od podstaw. Włącznie z mową, czytanie i pisaniem. Delikwent otrzymuje nową osobowość A co jeżeli przegra... No cóż. To jest właśnie pytaniem jakie stawia ta książka. Czy jest możliwym przechytrzenie człowieka, który może wejrzeć w każdy umysł? Dlatego też nie rozumiem skąd tak niskie oceny. W końcu ideą science fiction jest tworzenie różnego rodzaju opowieści z gatunku: Co by było gdyby za X lat (postęp nauki) wydarzyło się Y (fikcja). Powieść spełnia oba elementy. Naukowy jak i fikcyjny. Cała akcja jest wytworem wyobraźni, a jej akcja dzieje się w przyszłości. Tym którzy nie zapomnieli, że sf to szeroko pojęty gatunek i nie stawiąją przed książka wymagania, aby po jej lekturze mózg wyglądał jak stukrotnie zapętlony precel powinna się spodobać. Życzę miłej lektury.