Prawo do ignorowania państwa

Prawo do ignorowania państwa zostało oryginalnie opublikowane w 1851 roku jako XIX rozdział książki Herberta Spencera pt. Social Statics. Postawiona przez Autora już w pierwszych zdaniach teza, której łatwo domyślimy się już po samym tytule eseju, może niektórym wydać się kontrowersyjna, radykalna, wręcz niezgodna z intuicją. Niemniej siła tego tekstu tkwi w jego bogatej i pieczołowitej argumentacji, której nawet sceptyczni Czytelnicy nie mogą po prostu zlekceważyć.

Esej ma nie tylko znaczenie historyczne, choć osoby zainteresowane rozwojem myśli wolnościowej otrzymują jeden z najlepszych przykładów tego, jak bliski współczesnemu libertarianizmowi potrafił być XIX-wieczny liberalizm w ujęciu reprezentantów, którzy nie bali się szukać daleko idących implikacji podstawowych założeń tego nurtu. Przede wszystkim przedstawiamy pracę, której teza oraz argumentacja – mimo odniesień Autora do współczesnych mu postaci i problemów – pozostaje w dalszym ciągu aktualna.

Wierzymy, że siła tego eseju może sprawić, że jego temat będzie choć trochę bardziej obecny w rozmowach prywatnych oraz w debacie publicznej. Uważamy, że nawet fundamenty ustroju, w którym żyjemy, nie powinny być przez odpowiedzialnych obywateli przyjmowane bezrefleksyjnie. Powinny one podlegać dyskusji, a ich ewentualna akceptacja powinna zależeć od stojących za nimi argumentów, a nie wynikać z przyzwyczajenia, strachu lub skutecznego odwracania uwagi wtórnymi, bardziej powierzchownymi problemami.

Dlatego, choć Prawo do ignorowania państwa stanowi rozdział szerszej pracy, tekst ten zasługuje na to, by być rozpowszechniany jako samodzielna, przystępna i stosunkowo niedługa e-broszura.