Wilki podchodzą ze wszystkich stron

TW: 1. okrucieństwo wobec zwierząt i to takie naprawdę potworne i plastycznie opisane, 2. gwałty Dziwi mnie sumarycznie niska ocena. Książka jest bardzo dobra i wcale nie trudna w odbiorze. Owszem, opisuje, i to z detalami, ludzi podłych, jednak podaje wszytko wręcz niczym kronika kryminalna. W niejakiej opozycji do zła ludzi opisana jest przyroda, choć szczątkowo i nie łagodzi potworności. A potworności jest tyle że w zasadzie mówimy o karykaturze. Świnie które dorwały się do koryta i wypaczają wszystko co wypaczyć się uda. Znamienną i poetycką sceną jest ta gdy dwóch tępych chłopaków odłupuje od krzyży figurki Jezusków by bez najmniejszych różnic upodobnić się do swojego noszącego na szyi krzyżyk idola. Jest to chyba najważniejsza scena pokazująca bezmyślność całego miasteczka. Polecam tylko ludziom o mocnych nerwach.

Przeczytałam kolejne opowiadania Romana Bratnego i muszę stwierdzić, że jest to dobra książka. Każde opowiadanie wnosi coś innego, czasami jest w nich trochę przygnębienia, melancholii, przemijania i śmierci. Wkrada się do nich również nutka tajemniczości, jest i namiastka czasów wojennych, ale głównie akcja toczy się w czasach powojennych w komunistycznej Polsce. Są również poruszone sprawy polityczne, niezgodność poglądów pomiędzy synem a ojcem. Każde opowiadanie ma konkretne zakończenie, rozwikłanie niedomówień, które przewijały się przez opowiadania. Są o ludziach, mimo że żyjących w innych czasach, to problemy są na czasie.

Kto zna lub otarł się o "ulicę" ten poczuje klimat bardziej. Początkowo miałem wrażenie jakby braku zakończenia poszczególnych opowieści. Ale po kilku opowiadaniach już mi to nie przeszkadzało, bo też i autorowi nie chodziło o domykanie historii ...

Przeczytałem kolejny raz.Chyba bardziej ciekawa i aktualna,szczególnie dzisiaj jest Historia "Cudownej Meliny".Jeden cytat z książki: "Nienormalność komunistycznego świata.Conrad w powieści "W oczach Zachodu" mówi o "ślepej zaciekłości poglądów" ludzi,którzy przy pomocy rewolucji chcą zbawiać świat".Bardzo ważne ostrzeżenie: "Doświadczenie uczy,jak łatwo przymknąć oczy na rzeczywistość.Niedosłyszeć,niedowidzieć.Zgodzić się na grę,którą rządzący proponują-na świat pozorów".Chyba bardzo na to liczy,pewien niepozorny poseł!.Gdzieś mam podziemne wydanie "Cudownej Meliny...

Wyprawa do świata i osób które już się nie pojawiają na tapecie, w nagłówkach, wręcz na marginesie historii. Sam kojarzyłem z rzdka postacie wywoływane z pamięci Marka Nowakowskiego, osoby której się chwała należy bowiem uniknął zarazy komunizmu która zatruwała ówczesne umysły intelektualistów, co świadczy tylko o tym że umysły te wcale wielkie nie były, bardziej pragmatyczne, nastawione na przetrwanie w jakże ciężkich czasach. Mimo braku znajomości książkę tą dobrze się czyta, i ciekawostek sporo można wyłowić jak szczupaka o 5 rano nad rzeką...

Super książka. Dolorado stanowi mniejszą część całego wydania. Większość to opowiadanie (Tańcowały dwa Michały) o prawdziwych kulisach powstawania tego dzieła. Dolorado bardzo mi się podobało ale druga część po prostu mnie wbiła w fotel. Czyta się jak rasową powieść sensacyjną i ciężko się od niej oderwać. Historia jest głównie o tym jak autor został namówiony na napisanie monodramu, żeby potem jeździć po całym kontynencie amerykańskim i wystawiać to wspólnie z aktorem-oszustem. Zauroczony wizją podróży tej podróży dał się zwieść, wciągnąć i zadłużyć oszutowi, który potem jeszcze długo czerpał profity z jego naiwności. Postać Pierożka, czyli oszusta jest tu po prostu niesamowita. Jest to coś w rodzaju ówczesnego Simona Levieva z głośnego kilka lat temu dokumentu "Oszust z Tindera". Jest niewiarygodne ile osób i na jakie rzeczy potrafi naciągnąć a gdy ktoś go przejrzy jak bez skrępowania potrafi prosto w oczy patrzeć i dalej oszukiwać. No i oczywiście obraz Polonii Amerykańskiej nie jest zbyt pochlebny. Wszędzie tylko jak tu gonić za dolarem. Byleby tych kilka banknotów więcej skądś wyciągnąć. A jak trzeba to oszustwem, żebractwem albo i jednym i drugim. A kto bardziej okantuje to na tym większy szacunek zasługuje.

Przeczytałem jednym tchem. Oczywiście, podczas lektury, stawały mi przed oczami kadry z filmu, ale to tylko dodawało waloru. Myślę, że w wielu miejscach książka przewyższa film (rozwinięte wątki przeszłości Joli czy dzieciństwa Szu). No i do tego parę życiowych porad do wykorzystania na codzień. Nie tylko dla oszustów;-)

Wciągnęło mnie od pierwszej strony. Zaczęłam czytać i nagle znalazłam się w latach siedemdziesiątych w Krakowie. Nagle wszystko stało się szare, brudne i zabłocone. Snułam się za jakimś tam gościem, co ma w kieszeni wezwanie na kolegium. Poczułam się wprost zaniepokojona, bo co chwilę okazywało się, że ktoś o faceta się pytał i jeszcze twierdził, że wszystko można odkręcić. Strach zaczął mi podpełzać do gardła. Wiele takich smaczków z komuny tutaj znalazłam. Klimat tamtych czasów mi się przypomniał. Myślę, że dlatego ta książka ma takie niskie oceny, bo na pewno nie wszyscy czytający pamiętają tamte czasy i opowiadanie do nich nie przemówiło. Ale warto przeczytać i zamyślić się nad PRL-em, bo kto wie czy tamte czasy znowu nie nadchodzą.

Malutka książeczka, opisująca cztery dni kwietnia 1945 roku, kiedy to 10 Dywizja Wojska Polskiego forsowała Nysę. A mnie się wydaje, że to o walce z samym sobą, kiedy rzeczywistością jest wojenna codzienność. O wyrzutach sumienia, że jesteśmy tym kim jesteśmy. Że udało nam się przeżyć, kiedy nasi bliscy spoczywają w nie poświęconych mogiłach. Że mamy w sobie uczucia, których wojna nie zdołała zabić. Że dotyka nas szczęście, kiedy wydaje się, że nie powinno. Kiedy je odczuwamy, a powinniśmy zgorzknieć obdarci z uczuć. Powinniśmy?

Książka bardzo surowa. Na każdej stronie mamy zarówno historię, jak i bohatera tak topornego, prostego... ale jednak w ta prostota niesie głębokie przesłanie o trudzie życia, o chęci do życia, o pragnieniu życia, o próbie poradzenia sobie z nim. Ciekawa pozycja.

Autora wcześniej nie znałem lecz gdzieś z przypisów się dokopałem do tej pozycji. Bardzo wciągająca, choć pisana dialogiem, ale ma to swój urok. Ciekawe spojrzenie na to co by się stało jakby nie stało się coś innego. Podobno to fizyka, ale jakaś dziwna dla inżyniera;) Polecam aby zaburzyć swoją świadomość współczesno-historyczną.

Przedstawiany świat jest smutny, brudny, biedny. Taki był obraz Polski sprzed lat. Może go już nie ma, a może to kwestia zagłębienia się w realiach wielu popeerelowskich rodzin robotniczych, miejskich. Może sposobem jest szukać sensu i zadawać pytania bez oczekiwania na odpowiedź. Mimo niezbyt górnolotnego języka pisarskiego Himilsbacha, opowiadania są jednak z puentą, może prostą i nie w blasku fleszy, ale takie było, a może ciągle jest, życie wielu ludzi.

„...Dokuczliwe dźwięki, które wydaje miasto, ucichły zupełnie, jakby zamknięto szczelnie wszystkie okna wychodzące na tamten obcy świat. Murder odczekał jeszcze chwilę, potem ruszył w głąb świata swojego. Idzie, porusza się bezszelestnie. Podnosi lewą łapę, aby przekroczyć gałązkę leżącą w poprzek jego drogi, gałązkę, która gdyby jej dotknął, wydałaby niepotrzebny głos. Potem przekracza lewą tylną łapą tę gałązkę, nie poruszywszy jej, nie oglądając się poza siebie, doprawdy, jakby miał oko w tej łapie. Oczywiście, łapą nie można widzieć, ale cóż z tego, że nie można wiedzieć? Kot Murder wykonuje tylną łapą taki właśnie ruch, jaki jest potrzebny, aby gałązki nie trącić – i basta. Bo kot Murder w każdym swoim ruchu – stąpnięciu, zatrzymaniu się, skręcie, skoku – musi być absolutnie doskonały. Świat Murdera w swojej stałości i niezmienności, którą Murder tak ceni, jest jednak bardzo różnorodny, tak różnorodny, że wydaje się ciągle zmieniać. Aby istnieć w tym świecie, Murder musi być miękki, giętki, jego ruchy muszą być płynne, nie mogą się nigdy powtarzać. Każdy ruch musi być inny, ale każdy precyzyjny. Ciało Murdera nie może być twarde i kanciaste jak krawędź betonowych schodów, jak futryna okna, jak żelazna poręcz. Murder nie został zrobiony przez człowieka, wystrugany z drzewa ani wykuty z kamienia. Na ziemi i pod niebem, wśród roślin i zwierząt Murder jest częścią całego świata (a może i wszechświata?),tylko bardziej zagęszczoną, samoistną i ogromnie samodzielną, i to jest właśnie egzystencja Murdera. Ale czy kocur Murder wie coś o tym? Murder nie musi nic wiedzieć, bo on jest właśnie tym życiem, tą egzystencją. Wystarczy jeśli, jak to już powiedziałem, zachowa poczucie, że nie jest nikim ani niczym, tylko sobą...” "Najlepiej w życiu ma Twój Kot, bo jest przy Tobie" – napisała z Zakopanego przyszła noblistka Wisława Szymborska do Kornela Filipowicza. Szymborska napisała całą serię absurdalnych dwuwierszy o kotach. "Przyszła Kizia zjadła śledzia/ i spytała się o Fredzia", "Przyszła Kizia zjadła klenia/ i w tygrysa się zamienia", "Przyszła Kizia zjadła szprota/ i udaje superkota". Ważne i istotne miejsce zajmował kot, koty w życiu prozaika, zwłaszcza kotki...a kobiety musiały mieć się na baczności, bo kotki chętnie drapały po nogach z pończochami...i mogły chodzić po biurku pomiędzy rękopisami, dokumentami... Mistrz zwięzłej formy porusza sprawy ważne dla prostego człowieka. Poruszające miniatury filozoficzno - autobiograficzne dotyczące prawdy i egzystencji, naznaczonej traumą wojny i okupacji, pięknem natury dokąd prowadzi oniryzm i surrealizm, jednostka ludzka w konflikcie z samym sobą i globalną wioską, niezrozumienie i poszukiwanie, moralne rozważania i wybory, przeciwwagą staje się poczucie humoru. Uniwersalizm, aktualność tekstów, piękna polszczyzna, warsztat i to, co tylko potrafi uchwycić Kornel Filipowicz, to pozornie chłodne bez emocji teksty, które pulsują i krążą podskórnie...

Książka napisana jest językiem przystępnym dla dzieci, lecz treści, które zawiera, wykraczają daleko poza ten przedział wiekowy. Jest to zbiór opowiadań na skraju ponurej rzeczywistości domów dziecka i baśniowego surrealizmu. Historie pełne są smutku i rozczarowań. Niektóre momenty wprawiają w osłupienie, inne bawią. Niestety, za każdym razem świat czarów i wyobraźni, który tak misternie był wprowadzany od samego początku, pryska niczym mydlana bańka.

Niełatwo określić, czym jest ta wybitnie przenikliwa analiza Peerelii z połowy lat 70. To osobliwy gatunek, jakby spowiedź intelektualna połączona z traktatem moralnym i esejem o Polsce. Ogrom tu tematów, które były wtedy przedmiotem zaniepokojenia polskiego inteligenta… Napisana w 1975 r., była wydana w 1978 r. - jako pierwsza rzecz w niezależnym obiegu wydawniczym. Głównym tematem były dylematy życia w Peerelii człowieka myślącego, a nawet wybitnie mądrego - Kazimierza Brandysa. Rozliczenie jego krótkiego zaangażowania w komunizm już dziś nikogo nie interesuje. A sam pisarz chyba niesłusznie lekko zapomniany (to moja jego piąta książka, satysfakcja zawsze ta sama lub zbliżona – oceny od 7 do 10). Formalnie jest to rzekoma odpowiedź na socjologiczno-kulturowo- psychologiczne pytania kwestionariusza przygotowanego przez amerykańskiego socjologa. Główna teza nie jest nowa: polskie życie zbiorowe, kultura i polityka ukształtowały swoistą „nierzeczywistość”, dla której jednostka i jej tożsamość nie ma absolutnie zdanego znacznie – liczy się zbiorowość. I nie jest to wymysł Peerelii, która tę zasadę przyjęła za swoją. Ta głęboka analiza odważnie przeciwstawia się popularnemu wtedy, jak sam pamiętam, schematowi „dobre społeczeństwo – zła władza”. Taki pogląd musiał godzić w dobre samopoczucie na własny temat. Zarazem to i swoisty samouczek dla innych: jak się zachowywać, aby ocalić to, co najważniejsze, czyli samego siebie samego, świadomość historyczną, tożsamość kulturową. I nie jest bynajmniej tak, że to już całkowicie nieaktualna lektura. Mocno bowiem na czasie wydaje się wadzenie się z polską formą. Pytanie, czy chodzi tylko o nierzeczywistość PRL, czy też może to stała cecha każdej polskiej formy, nie tylko chyba państwowej (jako nawiązanie do Gombrowicza). Najlepiej czytać to po wybitnym „Rondzie” Autora, bo narrator jest tożsamy – choć nie jest to warunek konieczny. Są tu zresztą odniesienia do tej książki, według mnie nieustępującej wiele najlepszej jego, czyli „Wariacjom pocztowym”. Brandys trzeźwo i bez złudzeń patrzył w przyszłość, znając nieusuwalne nasze wady jako społeczeństwa: „Nie mam nadziei, aby przyszła rewolucja potrafiła usunąć najgłębszą ludzką niepewność – odróżniania w każdej sytuacji dobra od zła”. Inną obawą Autora, która spełniła się nawet chyba nadmiarowo, był obraz masowego, zunifikowanego społeczeństwa, w którym jednostka jest tylko nieco inaczej zagrożona niż w czasach totalitaryzmu. 50 lat temu pisał: „Dzisiejsze masy nie lubią abstrakcyjnych pojęć. Niechętnie słuchają, kiedy im się mówi o wolności i sprawiedliwości”. Według Autora, człowiek wyodrębniony z masy będzie dla niej podejrzany. „Będzie podejrzany dla masy, która chce być najedzona, ubrana i zmotoryzowana, zabawiana filmami i piosenkami. Dla średniej, która woli być najedzona, ubrana i zabawiana niż myśleć. Myślenie jest wysiłkiem, jest także niepokojem i ryzykiem”. W dobrych książkach można się przeglądać jak w przeczystej wodzie górskiego strumienia… Silnie odebrałem doświadczenie formacyjne Autora, który podczas studiów w latach 30. dostał na UW laską w głowę od oenerowskiego studenta, gdy udzielał pomocy pobitemu Żydowi („Polska mnie dopadła, wymacała i stłukła. Leżąc słyszałem nie śpiew i nie kolędę. Słyszałem szurgot i wrzask”). I zadziwiła go reakcja jego ojca: „Miał mi wyraźnie za złe, że nazywam po imieniu rzeczy, o których należało milczeć (...) Mój ojciec wolał nie słyszeć takich słów, jak +Żyd+, +krew+ czy +masakra+. Może właśnie dlatego, że nie był antysemitą i nie lubił brutalnej siły, każdą wzmiankę o antysemityzmie uważał za wulgarny nietakt”. I jeszcze inny rodzinny incydent, po którym już poszłooo: „Przy którejś wigilijnej kolacji ojciec jak zwykle zaczął recytować z pamięci opis śmierci Podbipięty w oblężonym Zbarażu (…) Wtedy z sadystycznym spokojem napomknąłem o pacyfikacjach ukraińskich wsi dokonywanych przez naszą kawalerię. (…) Ojciec rzucił się na mnie z laską”. Cytaty: ”Nie widziałem powodu, żeby rozpaczać nad losem wywłaszczonych fabrykantów czy ziemian, ale w tym samym okresie docierały do mnie wiadomości o brutalnym traktowaniu chłopów, którzy sprzeciwiali się spółdzielniom rolniczym”. „Polacy mają kompleks lokalności, wiedzą, że mówią szyfrem i że rozwiązywanie ich szyfru nie interesuje cudzoziemców”. „Przez dwieście lat jedyną żywą postacią kobiecą w polskiej literaturze był cień zmarłej dziewczynki”. „Wszystko jest prawdą i nic nie jest fałszem, wszystko jest fałszem i nic nie jest prawdą”. „Czym jest moda, jeśli nie rzędem zer dopisanych do czyjegoś gustu, i czym jest totalizm, jeśli nie rzędem zer dopisanym do czyjejś przemocy”. „W Polsce może się jednak zdarzyć, iż człowiek zdaje sobie sprawę, że z pewnych rzeczy nie zdaje sobie sprawy”. „Historię zazwyczaj poznajemy w formie naiwnej, dopiero później osaczają nas jej demony”. „Ukrywano przede mną grzechy świata, nędzę, politykę, prostytucję i tajemnice płci. Na tym polegało wychowanie”. „Polska upadła nie dlatego, że naród za bardzo kochał wolność, lecz raczej przez to, że pewna jego część za bardzo kochała siebie”. „Wolność, tolerancja i solidarność narodowa w Polsce nigdy nie ogarniały całego społeczeństwa”. „Najpierw samemu się siedzi, a później wsadza się innych i daje się w mordę, tak jak się brało”. „Nie zdradza nas tylko milczenie, ale właśnie milczenie jest najtrudniejsze. Zawsze podziwiałem ludzi, którzy opanowali te sztukę – umieć milczeć, to prawie tyle, co zachować siebie na własność”. „Zaczynałem rozumieć: jest źle, kiedy prawa się łamie, ale naprawdę źle jest wtedy, gdy ludzie zapomnieli o swych prawach”. „Powstawały trzeźwe, praktyczne teorie, filozofie nieczystego sumienia. Jedna z nich głosiła, że lepiej milczeć i być, niż usunąć się i zwolnić miejsce dla innych, inni będą gorsi. Druga ujmowała rzecz otwarcie: wszystko wraz z nami jest gnojem, tylko zakłamani idioci udają postawy moralne, i właśnie ich, tych najniebezpieczniejszych, razem z ich postawami trzeba wdeptać jak najgłębiej w gnój, samemu siedząc na wierzchu”. „Jeśli można pozbawić nas praw, to nie oznacza, że wolno nam o nich zapomnieć. Bo tylko my sami możemy zniszczyć prawa: jeśli o nich zapomnimy, jeśli przestaniemy je znać”. „Od razu mnie zapytał, co sądzę o jego przemówieniu. Powiedziałem, że znakomicie przemawiał i że między innymi oklaskiwało go wielu skurwysynów”. „W kraju, w którym podczas wojny Niemcy zgładzili 3 miliony Żydów, ludzie ocaleni od komór gazowych znowu dowiadywali się z gazet, że są o b c y t e j z i e m i„. „Historia każdego narodu ma swoje światło i ciemność”.

Dyszka jak nic, lekturka w sam raz na weekend, samo się czyta. Pościgi, strzelaniny, Bieszczady - wywiad, kontrwywiad, alkohol, kobiety i Zenon Góral. Raz w lesie pod ostrzałem artylerii, raz w barze pod ogniem pytań szpiega w spódnicy, a nieraz i pod wpływem. Książka napisana świetnym językiem, rzeska fabuła, no i przynajmniej mi łatwo było utożsamić z głównym bohaterem, pomimo tego, że w 2021 nazwisko "porucznik Zenon" nie brzmi legitnie.:)

"Lata płyną, a szczęścia nie ma". To cytat z książki, który znakomicie i w najkrótszy sposób określa, ujmuje historie ludzkie w książce zawarte. Bohaterowie opowiadań szczęścia nie mają, a okrutny los pokaże swą moc w pełni, komplikując lub kończąc biedne życie. Książka zawiera dwa świetne opowiadania. Pierwsze nosi tytuł "Na wybojach" ("Uchaby"),drugie "Trójka, siódemka, as" ("Trojka, siemiorka, tuz"). W obu opowiadaniach większość bohaterów nie wiedzie łatwego i dostatniego życia. Postacie zmagają się z różnymi problemami i w obu nowelach w pewnym momencie nadchodzi przełomowy moment, który zaważy na ich dalszych losach. Główni bohaterowie zetkną się np. z ludzką znieczulicą i bezdusznością urzędniczą (opowiadanie pierwsze) lub z bandytyzmem, złodziejstwem i niepohamowaną chciwością (opowiadanie drugie). W obu opowiadaniach dochodzi do tragedii, ofiar, trudnych decyzji, próby sił i charakterów, a przede wszystkim starcia dobra ze złem. Po przeczytaniu ostatnich zdań tej niewesołej, lecz rewelacyjnej książki powróciłem do słów piosenki nuconej przez jednego z bohaterów drugiego opowiadania. Mogą one służyć za refleksyjne podsumowanie obu krótkich opowieści i nimi zakończę także tę opinię, polecając jednocześnie książkę, która warta jest przeczytania. Oto wspomniane, jakże prawdziwe słowa piosenki: "Ach, dla jednych to życie jest cudne - Sama radość, marzenia i sny! A dla innych jest wstrętne i brudne - Sama rozpacz, nieszczęście i łzy..."

"Nagi maj" to krótka książeczka, ale zawierająca w treści mnóstwo przywar społeczeństwa. Bratny w sposób karykaturalny przejaskrawił ludzkie zachowania. Przedstawił tragizm , a jednocześnie i komizm postaci zamieszkujących w fikcyjnej miejscowości. Pijaństwo, ubóstwo, zakłamanie i brutalny brudny świat przeplatają się w całej książeczce. Nie jest to łatwa książka, ale napisana dosyć interesująco.