41 utonięć

Widzę to tak: gdzieś tam, w szeroko rozumianych Zaświatach, Cortázar z Borgesem i Toporem siedzą na ametystowej chmurze i popijając dobry trunek, trochę z dumą, a trochę z zazdrością kartkują teksty Tomasza Wiśniewskiego. Wyrósł im w tym osobliwym kraju w środku Europy godny kontynuator... Autor bierze rzeczywistość za uszy i patrząc jej w oczy rzuca zuchwale: teraz będzie po mojemu. Bardzo mi się podoba to figlowanie na granicy zdrowego rozsądku, ten mariaż miejskiej szorstkości z pluszem absurdalnego poczucia humoru. Wiśniewski, otwieraj nam tu rodzimą filię Café Panika i opowiadaj, opowiadaj, opowiadaj...

Długo czytałam książkę Marka Bieńczyka. Wymaga bowiem uważności, namysłu, bieżącej refleksji. Mobilizowała mnie do sprawdzania pojawiających się, niestety często nieznanych mi, nazwisk autorów i tytułów. To nie tylko pisarze, poeci, także malarze, aktorzy, muzycy. Pisze Bieńczyk pięknym językiem i z wielką erudycją, nie tylko wprost o literaturze, ale i o np. gestach, przywołując nawet przypominany ostatnio często gest Kozakiewicza. Zdania przenikają się, przechodząc od spraw zwykłych, właśnie wspomnianych gestach, do literatury, muzyki, filozofii. Autor zatrzymuje się i niemalże pochyla nad kreacją francuskiej aktorki Dominique Sandy w filmie "Łagodna". Analizuje detale jej twarzy, przypominając przy okazji okrągłe lusterka z fotografiami idoli swej młodości. Są tu Pola Raksa, Dalida czy Halina Kunicka. Za moment przytacza wiersz Herberta pt. "Dalida". Najlepiej poczułam się w rozdziale poświęconym "książkom pierwszym". Znalazłam tam autorów, których powieści i ja czytałam z dużym przejęciem: Adam Bahdaj, Aleksander Minkowski, Edmund Niziurski. Zwłaszcza ten ostatni i jego "Sposób na Alcybiadesa" - to była jedna z moich ulubionych książek; pozbawiona okładki, z rozpadającymi się stronami, wciąż stoi na półce. Ciamciara, Słaby, Zasępa, Wątłusz, poszukiwania sposobu na "gogów"- to była naprawdę wspaniała lektura. Pisze Bieńczyk, że bohaterowie "przemawiają tu prześmieszną, ale świetną polszczyzną, w której tony wysokie mieszają się z niskimi" - pełna zgoda. Dalej stwierdza: "Po szkolnych, dziecięcych latach tylko Zgrywa przesyła z przeszłości tęskne wezwanie". Do tęsknoty pasują ucieczki i to do nich płynnie przechodzi w kolejnych tekstach; od "wyjścia Czejenów", włóczącego się Humberta Humberta z "Lolity", znikającej na jedenaście dni Agaty Christie czy uciekającego z Syberii Rufina Piotrowskiego. Nad tekstami unosi się duch Marcela Prousta. To do jego dzieła "o poszukiwaniu straconego czasu" często nawiązuje. Trochę mi wstyd, ale nie czytałam. Znam tylko małe fragmenty, w tym ten, chyba najsłynniejszy, o magdalence. W eseju "Żółta ściana" nawiązującym wprost do Prousta i jego dzieła skupia się Bieńczyk na obrazie Vermeera "Widok Delft", "najpiękniejszym obrazie świata". Obejrzałam reprodukcję, rzeczywiście robi wrażenie, ale skoncentrowałam się też na analizowanej w tekście "żółtej ścianie", która stanowi w nim istotę rozważań. Oglądałam obrazy Edwarda Hoppera, którym też poświęca sporo uwagi, powtarzałam za Bieńczykiem pytania, na które być może szuka odpowiedzi kobieta przedstawiona na plakacie "Morning Sun": "Co się zdarzy?, Czy coś się jeszcze zdarzy?, Czy może lepiej, żeby się nie zdarzyło?" Obok Prousta powracają w książce Olga i Dawid. Są na początku, wieńczą koniec, czasem zjawiają się w środku. Kim są? Autor w jednym z wywiadów nazywa ich swoimi przewodnikami. To bliskie mu osoby, Dawid to świadek Zagłady. Bieńczyk z ich pomocą, jak mówi prowadzący rozmowę Maciej Robert, "przekracza gatunkowe ramy eseju i przesuwa się ku prozie". To bardzo wymagająca proza, warto się zatrzymać na niej na dłuższy czas dla pięknego języka, wielu estetycznych doznań, melancholijnej tęsknoty za tym, co minione, utracone i co wciąż trwa - zaklęte w słowach, w literaturze, w muzyce, w obrazach, gestach.

MIgawki z życia pary sześćdziesięciolatków, przeżywających, każde na swój sposób, nieuchronność zbliżającej się starości. Jest to również studium małżeńskich nieporozumień wynikających ze zwykłych niedopowiedzeń. Wszystko to na tle ZSRR lat sześćdziesiątych. Jest to przyjemna, acz nieporywająca lektura. Powiastka z mądrym przesłaniem, o konsekwencjach unikania rozmowy i zamykania się w swoim świecie. Można, ale niekoniecznie.

Na początku zaznaczę , że lubie opowiadania jako gatunek literacki, jednak trzy opowiadania pod tytułem "Lost and Found " Zadie Smith nie usatysfakcjonowały mnie. Oczywiście uznaje fakt , że pisarstwo tej autorki jest bardzo doceniane i uznawane za dobre lub wręcz znakomite. Nigdy nie zachwyciły mnie jej powieści , liczyłam więć na te opowiadania , ale i tu sie zawiodłam,bardzo sucha proza, dziwne dialogi. Sorry...I have lost but I haven't found.

Niesamowicie inspirujące rozmowy ze wspaniałymi, kochającymi literaturę osobami. Tłumaczkami i tłumaczami literatury pięknej. Dwanaście rozmów. Dwanaście światów. Dwanaście podejść i definicji przekładu literackiego. Wszystkie rozmowy mnie zachwycały, ale ostatnia w tomie, z Janem Gondowiczem, wprawiła mnie w euforię. Erudycja, poczucie humoru, lekkość, wnikliwość, miłość do literatury. To książka dla każdego, kto kocha czytać, bo ona uczy, nienachalnie, jak czytać uważnie, głęboko nie tracąc przy tym przyjemności obcowania z tekstem i wyobraźnią autora/autorki i tłumacza/tłumaczki. I cała masa cytatów, które warto zapamiętać: „…muszę wpychać pierzynę do naparstka” Jan Godnowicz „Sukcesu nie odniosłem, ale nie tracę nadziei” Jan Gondowicz „Nie wiem i nie doskwiera mi, że nie wiem” Piotr Sommer „Zdanie bywa nieprześcignionym nośnikiem różnych subtelnych możliwości,” Piotr Sommer „Chodzi o odkrywanie tego, co jest wartością samą w sobie, a nie o wyłączne skupianie się na tym, co przyniesie nam w jakiejś perspektywie wymierną korzyść.” Jerzy Jarniewicz „Stereotypowe myślenie sprawia, że pozostajemy na bezpiecznym poziomie uogólnień” Jerzy Jarniewicz „Nie ma na świecie lepszego zajęcia niż bawienie się w wielkiej piaskownicy języka” Małgorzata Łukaszewicz „Dobrze mi robi cisza i inne niedzisiejsze atrakcje.” Michał Kłobukowski „Ludzkie życie pozbywa się stopniowo substancji, materii, autentycznego przeżywania na rzecz ersatzów” Ireneusz Kania „Każdy z nas marnuje nieprawdopodobną ilość czasu! Przy czym za marnowanie nie uważam na przykład chwil lenistwa, włóczenia się wiele godzin po lasach i polach…” Ireneusz Kania. Jak widzicie te wywiady to nie tylko erudycyjne opowieści o pracy tłumacza i trudach i przyjemnościach tłumaczenia tekstów, ale, może przede wszystkim, o patrzeniu na literaturę i życie, jako splatających się nierozerwalnie wartościach.

Raz. Bo to jest tak: czyta sobie człowiek książkę i kiedy już ją przeczyta, myśli sobie: kim jest jej autor(ka)? Czy to fajna persona? Sympatyczna? A może raczej buc i nadęta opona rowerowa? Pozer(ka) czy skromniacha? Dwa. Następuje chwila prawdy – trwa spotkanie autorskie i twarz z okładki przybiera zupełnie inne kształty, przemawia głosem dla nas zupełnie do twarzy niepodobnym. Zapada kurtyna, walą się ściany i sufit albo jest zupełnie na odwrót. Nasze wyobrażenie materializuje się i albo wali nas w twarz albo gładzi po policzku. I jest jeszcze trzecie spotkanie – dziennik, zapiski niemal intymne. Pisarek i literatów śniadaniowe rozmowy przy kawie. Politykowanie, śmieci wyrzucanie, krytykowanie i chwalenie. Odsłanianie kołdry, drzwi od szafy otwieranie, trochę takie zaproszenie dla nas, maluczkich (i ciekawskich!). I znów – albo wskakujemy pod pierzynkę, nieco tylko onieśmieleni sobą i autorką(em) albo czujemy, że to zupełnie nie to. Spłyciłem strasznie (ale to makabrycznie straszliwie) wszystko to, co J.Dehnel chciał przekazać. Bo przecież nie o okładkę miesięcznika tu chodzi, lajki, serduszka i sx. Ale że jestem od pana Autora starszy, to mogłem. Przeciekawa, zabawna, inteligenta i miejscami zaskakująca błyskotliwością i kategorycznymi sądami książka napisana, gdy J.D. stał się dżentelmenem w „pewnym wieku”, wieku rozliczeń, podsumowań i komentarzy. Jest nieco o pisaniu, życiowych wyborach, remontach, a najwięcej o podróżach, czytelnikach i spotkaniach autorskich (auć!). Dość potężna rozmiarowo (ale to przecież zapis roku całego) wyprawa do codziennego (miejscami zupełnie szarego lecz przeważnie bogatego w zapachy i kolory rodem z delhijskiej ulicy) świata pisarza i twórcy. Jedyny zarzut, jaki ośmielam się stawiać, to brak wyjaśnień personalnych, hu is hu (niekiedy znane tylko z ksywek i imion postaci przepływają jakimiś bezkresnymi falami przez mieszkania, hotelowe pokoje, spotkania i rauty, co jednych może bawić, innych dezorientować). Warto skorzystać z zaproszenia pana Dürera. Dehnela.

"Kora" Lorrie Moore to 8 surowych w formie opowiadań i 8 nieudanych związków. To historie o miłości współczesnej, ale są czymś więcej niż banalnymi współczesnymi historyjkami. Są gorzką prawdą o naszej współczesności. [...] Bohaterowie opowiadań Amerykanki to zwyczajni ludzie, bezbarwni, nieciekawi, nudni. Usiłują nawiązywać relacje, budować związki, lecz są zbyt zakłamani. Mimo wszystko ich ból jest prawdziwy. Nikt tu nie ma siły na zmiany, nie ma tu na nie miejsca i nie ma miejsca na optymizm. Dominuje apatyczna zgoda na klęskę. [...] Cała opinia tu: https://annadlugosz.blogspot.com/2016/09/koraopowiadania-lorrie-moore.html

Dobrze się bawiłam! To nie jest typowa książka. To krótkie scenki z życia dwóch starych przyjaciół. Fred i Mick spoglądają wstecz na swoje życie. Snują rozważania o sukcesach i porażkach, o starości i śmierci. Ciepła opowieść o pragnieniu wiecznej młodości. Pełna zabawnych, błyskotliwych dialogów i ciekawych monologów. Bawi, porusza, prowokuje do myślenia. Można zadumać się nad przemijaniem życia. Myślę, że każdy znajdzie coś dla siebie.

Historia Joli, dziewczyny dorastającej w rozbitej rodzinie. Czasy PRL. Ojciec nie interesuje się rodziną. Brat Joli żyje własnym życiem, matka Joli nie żyje, a mąż ledwo, co ją rozumie. Topienie smutków w alkoholu. Wódki trzeba... Jest lepsza od chleba. Zbyszek kieliszek przyda Ci się. Nie wiem, dlaczego, ale zawsze jak ktoś łapie doła musi sięgnąć właśnie po procenty. Nie lepiej przewałkować temat ze specjalistą? Nie ma się czego wstydzić. Fakt, faktem, że gdy mama i tata się rozstają, cierpią dzieci. Syndrom dzieciaka niekochających się rodziców. Taka osoba nie umie normalnie żyć, żyje jak na autopilocie. Nie ma wpływu na swoje życie, czy warto? Moim zdaniem to żaden wstyd szukać pomocy u specjalistów.

książka wpadła mi w ręce w księgarni - takczytam, kosztowała dychę, nabyłem, bo wcześniej przeczytałem Miedzę i bardzo mi się podobała. to opowieść o wsi, to opowieść o domu zamieszkałym przez babcię, dziadka oraz wnuka, to w zasadzie opowieść wnuka, który ich obserwuje i snuje domysły próbując odgadnąć ich świat. a ich świat jest pełen magii, wierzeń ludowych i zabobonów. dziadek wciąż coś szepta pod nosem, w swoim specjalnym notesie notuje zjawiska atmosferyczne, a jak czuje się źle chodzi na #Podkrzywdzie. babcia nie mówi nic tylko wszystkiemu się z boku przygląda. jest jeszcze stójkowy zamiast plebana. Andrzej Muszyński nie zawodzi warsztatem, czyta się sprawnie i szybko. historia rozwija się dobrze do ostatniego rozdziału oraz epilogu, w którym następuje zwrot i cała magia znika. autor chyba nie miał pomysłu na zakończenie i po najmniejszej linii oporu jakoś domknął tę książkę. a wydawało się, że perypetie bohaterów zaskoczą. nic bardziej mylnego. nie mniej jednak bardzo polecam Podkrzywdzie, powieść przenosi czytelnika w baśniowy świat okolic Pustyni Błędowskie skąd wywodzi się autor.

Czy mamy w Polsce jakąś ambitną literaturę? Ostatnio próbuję, po pewnej przerwie spowodowanej zniechęceniem, dać rodzimej prozie jeszcze jedną szansę. Czy jest ktoś, kto choć próbuje? Ryzykuje? Rozumie Słowo? Z początku myślałam, że może "Uprawa..." będzie taką książką-wybawieniem, która wesprze na duchu mój literacki patriotyzm. Śmierć była tu ukazana genialnie. Te fragmenty miały duszę. Cała reszta.. cóż. Mimo wszystko chcę wspierać takie książki i takich autorów. By mieli odwagę. By tworzyli Słowo - może być dziwne, byle trafne. Bez tego nasza literatura nie ma przyszłości.

Iwaszkiewicza uwielbiam. Z książki na książkę poznaję go coraz lepiej i bardziej się przywiązuję. To zdecydowanie mój komfortowy pisarz. O "Rzeczach" słyszałem wiele złego. Nie mogę się jednak z tymi opiniami zgodzić (przynajmniej nie w całości). Książka Król nie wnosi za wiele, nie pojawiają się nowe, odkrywcze informacje. Mnie osobiście lekko irytowało gdybanie autorki, która wymyślała fabularyzowane sceny. Zamiast napisać rzeczywistą biografię Iwaszkiewicza przez pryzmat rzeczy, które posiadał, powstał niezły bigos. Są tu wymyślone przez Król wycinki z życia Jarosława czy jej wrażenia z podróży po miejscach bliskich zeszłowiecznemu twórcy. Przy tym sporo też powtarza. Nazwanie "Rzeczy" biografią to, wg mnie, spore nadużycie. Nie zmienia to faktu, że przyjemnie i szybko mi się czytało. Polecam, ale nie nastawiajcie się na nic wyjątkowego.

Ludzie rzadko sięgają po książki, które pokazują prawdziwe życie — z tej nudnej i szarej strony. Historia Josepha jest jedną z takich książek i nie będę ukrywać, jest to chyba pierwsza książka tak zwyczajna, a jednocześnie zaskakująca. Jest to zdecydowanie sto dziewiętnaście stron prawdy o życiu zwykłego człowieka, którego spotkało kilka nieszczęść oraz, który pół swojego życia przeznaczył na ciężką pracę. Zupełnie nie wiedziałam czego spodziewać się, zaczynając czytać powieść Marie-Helene Lafon. Z czasem, kiedy mam za sobą przeczytaną coraz to większą ilość książek, zauważam, że najlepiej jest starać się nie oczekiwać wiele od powieści, ponieważ najlepiej jest się troszkę zaskoczyć niż ogromnie rozczarować. Powieść Lafon zaskoczyła mnie swoją prostotą. Nie było to nic skomplikowanego, życie naszego bohatera toczyło się własnymi torami, o których poniekąd sam decydował. Kompletnie nie spodziewałam się z pewnością tego, że ktokolwiek napisał książkę o zwykłym człowieku, pracującym na gospodarstwie, który opowiada, w jaki sposób toczyło się jego życie wśród ludzi, dla których pracował. Warto wspomnieć również o tym, że w książce — może ku rozczarowaniu niektórych czytelników — nie znajdziemy ani jednego dialogu. Książka jest swego rodzaju monologiem, przedstawiającym koleje życia tytułowego Josepha. Jest to jednocześnie prosta i najzwyklejsza, ale również poruszająca — właśnie swoją prostotą — historia. Powieść jest również z pewnością lekką i przyjemną lekturą i mimo swojej objętości potrafi wzruszyć, zmieszać lub po prostu zaskoczyć. Jest to zdecydowanie jeden z przykładów literatury, który pokazuje, że dobra literatura nie musi liczyć trzystu lub więcej stron, aby otrzymać to miano. Gdybym miała się kiedykolwiek zakochać w języku i samym warsztacie pisarskim autora, jest to zdecydowanie ten język, ponieważ w swojej prostocie rozkłada każdego czytelnika na łopatki i pozwala zatracić się w sobie bez końca. Z pewnością każdy w czasie lektury będzie w stanie wyłapać wiele morałów jak i mądrości życiowych, które pozwolą ujrzeć może trochę groteskową prawdę o życiu.

To historia trzech kobiet, które połączyło wspólne dzieciństwo przeżyte w małej miejscowości pod Warszawą. Niby są częścią tej samej społeczności, ale każda z nich pochodzi z innej rodziny, z innego szczebla społecznego. Zuzanna, z inteligenckiego domu, poradzi sobie najlepiej, ale nie ucieknie przed przeszłością. Hela, pomimo chęci innego życia powtórzy los swojej matki, a czasami będzie wyobrażać sobie, jak by to było żyć innym życiem. Ewa, pochodząca z rodziny patologicznej, zapłaci najwyższą cenę, co nie jest zaskoczeniem.. chociaż mogłoby być, bo czy zawsze jest tak, że pochodzenie determinuje przyszłe losy osoby gorzej urodzonej? Czy mało mamy przykładów osób, które przełamały ten stereotyp i zawalczyły o lepszy los, wygrywając? Tutaj tak nie będzie. Autorka uwięziła swoje bohaterki w miejscach, które zostały im przypisane i pozwala im na tkwienie w nich, w dziwnym zawieszeniu. W świecie nieprzyjaznym, pełnym czyhającej przemocy. Dziewczyny w dzieciństwie robią wiele dla bycia akceptowanymi, ale bolesne wydarzenia sprawiają, że zamykają się w sobie, a w późniejszym okresie, rozczarowane dorosłością spoglądają na swoje życie jakby z oddalenia. Jakby patrzyły na nie z boku, z pozycji obserwatora. Nie angażują się, dają się ponieść przetaczającym się przez ich życie wydarzeniom. Żyją pomiędzy snem a jawą, Wszystkie trzy stosują dysocjację, jako mechanizm obronny, pozwalający lepiej poradzić sobie z dotykającą je przykrą rzeczywistością. Każda z nich toczy wewnętrzną walkę, a autorka oddała to pięknym, poetyckim językiem. Poważne tematy odmalowała lekko, delikatnymi pociągnięciami. Bardzo wrażliwa to proza. Niepokoi, pozostawia niedosyt. Nie jest oczywista, pozostawia wiele kwestii niedopowiedzianych. Mnie urzekła.

Michał Głowiński, Carska filiżanka, Wielka Litera 2016 16 opowiadań, a właściwie miniatur prozatorskich autora, którego nazwisko zna chyba każdy polonista z okładek podręczników literatury i rozpraw historyczno-literackich. Dopiero niedawno dowiedziałam się, że również tworzył literaturę, a jeszcze później – dlaczego pisze. Mam tu na myśli tragiczne przeżycia profesora Głowińskiego jako dziecka Holokaustu, które na całe życie naznaczyły go traumą lęku, obawy przed zdemaskowaniem, skrzywdzeniem, klaustrofobią, agorafobią, nie odbierając przy tym samoświadomości, przenikliwości umysłu ani talentu literackiego. Nie jest to lektura łatwa ani rozrywkowa. Wszystkie opowiadania pisane są w pierwszej osobie i zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że autor równa się narrator. Każde z opowiadań w większym lub mniejszym stopniu opiera się na schemacie przywoływania z głębi pamięci okruchów rzeczywistości, zatartych albo niekompletnych, które następnie narrator poddaje obróbce interpretacji. Tytułowa „Carska filiżanka” to ustalanie, skąd takowa wzięła się w domu, skąd pochodziła, kto ją mógł wyprodukować, kupić, znaleźć, ukraść… Ciekawsze i dużo bardziej poruszające są okruchy wspomnień z dzieciństwa i tego, co zaobserwowało dziecko uciekające z getta i ukrywające się po aryjskiej stronie, oraz z czasów młodości, studiów, wyjazdów zagranicznych, obserwacji, przeżyć miłosnych, fascynacji i wnikliwej, często złośliwej obserwacji. Najbardziej rzuca się w oczy specyficzny ekshibicjonizm autora, który, jak sam to określił, przez dziesięciolecia „żył w szafie”, ukrywając swoje pochodzenie, poglądy polityczne, orientację seksualną. Aż z do momentu, kiedy postanowił się odsłonić, zrzucić wszystkie, naprawdę wszystkie zasłony i maski. Swoje i cudze. Polecałabym zwłaszcza opowiadanie „Helmut W.”, „Rusycysta Mordechaj” czy „Bar Ganimed”. Taki ekshibicjonizm aż boli. Pokazuje, że cała prawda bywa często czymś, co wali jak obuchem w głowę. Wyborem czytelnika jest to, czy woli znać prawdę, czy wybiera maski i mity. Nie jest to literatura rozrywkowa i „ładna”. Nie polecam na wakacje.

Książka jest napisana ciekawym zabiegiem. Dopiero po przeczytaniu części o Szwecji odkryłam, że pochodzi z 2015 roku, więc informacje o polskim czytelnictwie są już nieaktualne. Ogólnie książka jest momentami przydługa. Rozumiem, że autorka chciała dać rozmówcom przestrzeń, co jest cenne, ale przez to niektórzy byli chwilami przytłaczający i powtarzali się z wcześniejszymi rozmówcami. Część o Szwecji czytało mi się bardzo sprawnie, bo nie znam tamtejszego rynku ani wydawnictw, więc była to dla mnie świeża i ciekawa perspektywa. Z kolei część o Polsce była szczegółowa, ale zabrakło mi w niej tego szerokiego podejścia, które pojawiło się wcześniej. Nie wiem, czy to kwestia naszej polskiej mentalności i większego zamknięcia, czy po prostu trudno było dobrać podobnych rozmówców ze względu na inną strukturę osób związanych z czytelnictwem i bibliotekami. Myślę, że moje największe niezrozumienie tej książki wynika z tego, że dużo czytam, ale nie znam branży wydawniczej ani mechanizmów, które nią rządzą. Przez to wiele rzeczy, o których mówili rozmówcy, nie było dla mnie jasnych, a sporo wątków zostało jakby powiedzianych „między wierszami”. To tworzyło poczucie, że część ważnych rzeczy została zostawiona w domyśle. Mimo to cieszę się, że mogłam spojrzeć na ten świat z perspektywy sprzed dziesięciu lat. Brakowało mi jednak podsumowania od autorki i jej własnych wniosków po przeprowadzeniu tych rozmów, bo pomogłoby to domknąć całość. W książce bardzo mocno czuć różnicę energii rozmówców. W Szwecji było widać duże wsparcie lokalne i polityczne dla bibliotek, a także ogromną chęć do działania i inicjatywy wśród ludzi. W polskiej części rozmówcy częściej obwiniali kogoś za to, że sytuacja nie wygląda lepiej. Było mi to przykro czytać, bo ostatnio dużo działam z książkami i bibliotekami, i niestety często widzę podobną atmosferę. Wchodzę do biblioteki i mam ochotę od razu wyjść, bo niektóre osoby pracujące tam są tak odpychające, że trudno chcieć je wspierać. I wtedy zadaję sobie pytanie, dlaczego ja mam być miła i zaangażowana, skoro druga strona patrzy na mnie wilczym okiem.

Dla nowej twarzy i dla niewielkiej, niepozornej książki. To zbiór urwanych form z codzienności, na którą patrzy dziecko. Własną rodzinę widzi jako bycie, trwanie tu. Tylko prababka tak naprawdę żyje. Stara schorowana kobieta z alzheimerem i demencją, stara której wydaje się że jest dzieckiem i czasem z walizką i w kapciach staje w ogrodzie i czeka na pociąg. Stoi przy torach, ktore istnieją tylko w jej glowie by po trwaniu w miejscu wrócić do domu. może czeka na śmierć? Moze pociąg mija jej stację bo to nie jej czas? Dziecko trzyma kamień w kieszeni i próbuje mu dać życie, nakarmić go by zyl. A o co w tym świecie chodzi...czy on ma jakiś sens? Czytalam o progu, o szafie-skrytce prababki, o płaczu do wewnątrz i smutku na leżaku obok. Strony tej książki zaprzątają umysł w bardzo dziwny sposób. Najpierw chciałam zrozumieć więcej niż moglam, jakbym sama sobie narzucała intelektualne wyzwanie, jakbym chciała znaleźć drugie dno. Ale tu chyba nie zawsze o to chodzi. To nasz świat, ja jestem dorosła a patrzy na mnie dziecko, wokoło którego toczy sie ten sam świat lecz jakby inny. Trudno szybko przejść, trudno trzasnąć drzwiami, a może latwiej ubrać się w sukienkę trumnę? Smutne, nie dla każdego choć każdy zrozumie Bronkę inaczej. Dlatego nie ocenię

Napisać czyjąś biografię to sztuka! A jeśli ta biografia dotyczy znanego, uznanego, cenionego, poważanego, szanowanego, a na dodatek żyjącego pisarza, a właściwie Pisarza, to sztuka ta urasta do rangi wielkiej. A takie właśnie zadanie otrzymał główny bohater Harry od swojego zleceniodawcy. Problem polegał na tym, że wszystkie zaangażowane w jej powstanie osoby, zupełnie odmiennie widziały jej ostateczny kształt, treść, przesłanie i rolę, jaką miała odegrać. Wytworzyła się między nimi gra psychologiczna o to, czyja wersja i zamysł zwycięży, czyje potrzeby zaspokoi i wreszcie, do kogo będzie należało ostatnie słowo w tej walce. Harry był zaszczycony samym otrzymaniem zlecenia. Znał i cenił sobie Mamoona Azama już jako nastolatek. Napisanie biografii tego prozaika, eseisty i dramaturga dawało mu szansę na wyrobienie sobie nazwiska i pozycji biografa, a przy okazji zgromadzenie na koncie bankowym sporej sumy. Przyświecała mu myśl, że „jeśli napisze dobrą książkę, można żyć w jej blasku przez dziesięć lat”. Miał szczery zamiar tego dokonać. Jego biografia miała być rzetelną i obiektywną. Rob Deveraux, ceniony, awangardowy i ekstrawagancki wydawca chciał przede wszystkim zarobić. A prawdziwe pieniądze zarabia się na kontrowersjach, bo „publiczność lubi widzieć swoich artystów – obnażonych, z opuszczonymi spodniami i wystającym tyłkiem, jak odsiadują długi wyrok w ciupie pełnej seryjnych morderców i srają na widoku”. Biografia miała być ekstremalna, z której Mamoon miał się dowiedzieć o sobie, że „był świntuchem, cudzołożnikiem, kłamcą, zbirem i być może także mordercą”. Miała być również nauczką dla Pisarza i formą dowartościowania się wydawcy, który uważał, że talent jednych nie czyni ich lepszymi od innych. Z kolei żona Mamoona nie ukrywała nadziei na ożywienie popularności niszowego Pisarza, który wprawdzie zbierał liczne nagrody i pochwały, ale nie szły za nimi konkretne pieniądze. Książka miała uchronić małżeństwo przed koniecznością wzięcia kredytu pod zastaw. A sam Mamoon był najmniej zainteresowany powstaniem swojej biografii i starał się bardzo, aby utrudnić i zniechęcić Harry’ego do rzeczowych rozmów z nim. Wyznawał zasadę „Mistrza Zhuanga, patrona demencji, który doradzał: „Usiądź i zapomnij”.” Co stało w sprzeczności z interesem Harry’ego, który chciał usiąść i pamiętać, wspominać, zapamiętywać oraz utrwalać. Trudno było pogodzić Harry’emu wszystkie te postawy, cele i oczekiwania, który z ogromną pasją i rzetelnością starał się być solidnym aranżerem efektu końcowego. Ostatecznie znalazł się w środku burzliwych wydarzeń, które skomplikował romans z pomocą domową Julią i przyjazd jego dziewczyny Alice. Narastające napięcie między bohaterami, prowadzące do rozstrzygającego punktu kulminacyjnego nakładających się zdarzeń, rozładowywały inteligentne dialogi, ekstrawaganckie, odważne i ciekawe wypowiedzi oceniające pisarstwo innych i samych pisarzy, celne riposty i wynikające z tego ironia, sarkazm oraz ogromne poczucie humoru autora. Mam wrażenie, że autor zażartował sobie z ludzkiej potrzeby kreowania siebie bez względu na to, jak wygląda „żywa prawda” i kim się jest – zazdrosną żoną, aktualną kochanką, byłą kochanką, złośliwym wydawcą, sprytnym pisarzem, pomocą domową, rzetelnym biografem czy... czytelnikiem. Wszyscy mamy potrzebę kreowania swojego wizerunku w oczach innych i każdy z nas w tym procesie może stać się zabawny, a nawet śmieszny. I nic tego nie zmieni, bo jedno jest pewne – ostatnie słowo nigdy nie będzie należało do nas. Jesteśmy dla innych takimi, jakimi oni zechcą nas widzieć. http://naostrzuksiazki.pl/

Mocna książka, pierwsza połowa wciągająca, niektóre fragmenty zachwycające. Bardzo mi się podobały takie historie-dygresje, wchodzące na troszkę inny tor niż główna historia, takie backstories postaci - była w nich magia i tempo, chciało się przy nich trwać. Warto też zwrócić uwagę na tło powieści, w którym zauważyć można wydarzenia czy też przemiany miasta i Indii w latach 1970-2000. Pierwsza połowa jest naprawdę bardzo dobra, postać Dimple absolutnie wspaniała, a historie godne uwagi. Niemniej jednak, mniej więcej od połowy powieści działania postaci zaczynają trochę wymykać się spod kontroli, narrator skupia się na bohaterach, których nie chce się śledzić, bo są po prostu irracjonalnie brutalne, szczególnie wobec kobiet. W ogóle przedstawienie relacji między mężczyznami i kobietami w tej książce potrafi szokować, nie ma w nich praktycznie żadnej pozytywnej nuty, a wszystko opiera się na dominacji i wykorzystywaniu, z dużym wyłączeniem kobiecych postaci i ich głosu, a skupieniem na brutalności i przemocy. Ukończenie tej opowieści przyszło mi więc z trudnością. Nie można też powiedzieć, że opowieść zostawia nas z jakąkolwiek pozytywną nutą - może też nie była to jej rola. Zostawia za to z pytaniem: dlaczego ta brutalność nagła i nieuzasadniona wymagała tak szerokiego przedstawienia?

„Fynf und cfancyś” jest uważana za drugą część „Lubiewa”. Wracamy do Michała i Dianki, czyli Milana z Bratysławy z początków lat 90. Zaznaczona w pierwszej książce różnica między homoseksualistami ze wschodu i zachodu Europy zostaje rozwinięta. Zachód, jako ten bardziej ekonomiczny i uporządkowany może i daje więcej szans, ale jest o wiele mniej litościwy. Narracja rozbita na dwóch bohaterów ukazuje historię sukcesu i porażki. Michał, tytułowy fynf und cfancyś, z oczywistych przyczyn cieszy się powodzeniem w kręgu stricherów, czyli męskich dziwek. Diance towarzyszymy przy staczaniu się w odmęty skomplikowanej hierarchii zachodnich klubów. Książka ta opisuje świat pełen sprzeczności. Choć opisy często są zabawne, wydźwięk całości jest raczej tragiczny. Dla obu stron transakcji. Poniżenie i wyparcie czyni ze stricherów emocjonalne kaleki. Bogaci Niemcy odreagowują zbyt wymagające życie, które jednocześnie nie obfituje w żadne ciekawe wydarzenia. W swoich fantazjach cofają się do... początków swojego życia. Dalsze opisy raczej zbędne. Michał, jako ten bardziej świadomy z dwójki bohaterów, zaczyna traktować swój zawód jako sesję psychologiczną, która leczy podstarzałych bogaczy z kompleksów i daje im namiastkę ważności. Jednych i drugich łączy jednak samotność. Przy Michale trzeba się zatrzymać. Znając część życia Witkowskiego, za tym bohaterem musi kryć się kreacja autorska. Nie chodzi tu o imię lub mityczne fynf und cfancyś, a umiejętności krasomówcze. Szesnastoletni Michał z Konina skrzętnie zatarł swoje przeszłe życie, paląc dokumenty na działce. Uwodzi nie tylko nas, ale i swoich klientów opowieściami często wymyślanymi na poczekaniu. Czytelników wprowadza w błąd, fantazjując o tych zdarzeniach, które wydają mu się ciekawsze. Zmienianie szyku i wyolbrzymianie to też cechy języka powieści. Niezwykle dynamiczny i zabawny, rozrasta do mitycznych rozmiarów wydarzenia i sam świat przedstawiony. Michał łączy literaturę z prostytucją, bo według niego w obu przypadkach najważniejsze jest wymyślanie fantazji i mylenie śladów. Witkowski zawsze był dla mnie odtrutką na zastoje czytelnicze. Jego książki są specyficzne, ale jakże polskiej literaturze potrzebne. https://www.instagram.com/metakonteksty/