Niewolnicy w Breslau, wolni we Wrocławiu: Wspomnienia Polaków wojennego Wrocławia

Niezwykle cenne i ważne wspomnienia.
Umożliwiły mi spojrzenie na wojenny Breslau z zupełnie innej perspektywy niż przy okazji dwóch ostatnich lektur dotyczących tego okresu - oczami, pamięcią polskich przymusowych robotników. To są tragiczne i bolesne opowieści, a jednocześnie niosą dużo pokrzepienia. Choć przedstawiają rozmaite koleje losów to wszystkie coś łączy - opis ogromnej radości z zakończenia wojny. I decyzja o pozostaniu w tym zrujnowanym mieście, związaniu z nim swojego dalszego życia. I czasem jeszcze - duma z dzieła odbudowania.
Ale do mnie i tak najgłębiej przemówiło coś innego. Odczuwam wielki szacunek i wdzięczność dla tych osób, które wykorzystały swe obdarowania (odwagę, zmysł organizacyjny, umiejętności, znajomość języka niemieckiego itp.) by ulżyć niedoli innych - słabszych, mniej zaradnych, chorych, rannych. Ta niepozorna książeczka jest świadectwem wielu takich postaw i działań. Najdłużej (na zawsze?) pozostanie chyba ze mną historia utworzenia szpitala na terenie obozu. Przejmująco opowiada ją Irena Siwicka, jedna z autorek tego dzieła.

Bardzo przydałoby się wznowienie. Egzemplarz, który udało mi się wypożyczyć jest po spotkaniu z introligatorem, a i tak ledwo zipie... Niedziwne - wszak ma już prawie 30 lat. I niestety, za jakiś czas może już nie być okazji, by poznać te teksty.
A tak warte są poznania!

PS. Okazuje się, że w 2020r było wznowienie, ale cóż - w filiach wrocławskiej biblioteki pozostały z niego tylko dwa egzemplarze. Marna to pociecha...

Niezwykle cenne i ważne wspomnienia.
Umożliwiły mi spojrzenie na wojenny Breslau z zupełnie innej perspektywy niż przy okazji dwóch ostatnich lektur dotyczących tego okresu - oczami, pamięcią polskich przymusowych robotników. To są tragiczne i bolesne opowieści, a jednocześnie niosą dużo pokrzepienia. Choć przedstawiają rozmaite koleje losów to wszystkie coś łączy - opis...

Unikatowy wielogłos wspomnień Polaków, których wojenne losy rzuciły w objęcia hitlerowskiego aparatu represji i związały - niekiedy na całe już życie - z niemieckim Breslau i polskim Wrocławiem.

Na książkę składają się relacje kilkudziesięciu osób podzielone na dwie zasadnicze grupy: wspomnienia Polaków skierowanych przez hitlerowców do przymusowych prac w Rzeszy już na początkowym etapie wojny oraz osób, które trafiły do Breslau po upadku Powstania Warszawskiego stanowiąc siłę roboczą dla coraz bardziej chwiejącego się hitlerowskiego potencjału gospodarczego.

Wyczerpująca praca w zakładach przemysłowych, fatalne warunki bytowania: wszy, pchły, pluskwy, głód, terror, niepewność dnia następnego - to wspólny mianownik wielu z tych relacji.
Nieco lepszy los przypadał w udziale tym, którzy trafiali do "prywatnych rąk" niemieckich panów stanowiąc np. pomoc domową. Swoisty "targ niewolników" w centrum Breslau pozwalał niemieckim pracodawcom na wybór towaru...

Wiele z tych wspomnień się krzyżuje, poznajemy niekiedy te same miejsca czy fakty widziane i zapamiętane przez różne osoby. Poznajemy miasto, z jego ówczesną topografią oraz historią, która rozgrywa się na oczach mieszkańców: od niemal sielankowej oazy spokoju po czas kilkumiesięcznego procesu zagłady.
Działania wojenne podczas oblężenia Festung Breslau dotykały bowiem zarówno obrońców, jak i uciśnionych - narażonych na skutki nalotów i ostrzałów.

Ciekawe poznawczo są relacje opisujące kształtowanie się szeroko rozumianej polskości w niemieckim mieście, powstanie ruchu oporu (grupa "Olimp"),przebieg akcji sabotażowych w fabrykach i zakładach. Najbardziej przejmujące momenty dotyczą oczywiście czasu oblężenia i zagłady miasta, w którym wielu z narratorów i bohaterów tego zbioru pozostało już na stałe i pomagało w jego podniesieniu z dna morza ruin.

Pewna surowość tych relacji dodaje im autentyzmu, opowiadają bowiem ludzie z różnym wykształceniem, zróżnicowaną elokwencją, ale - na szczęście - owa prawdziwość nie przepadła w toku prac redakcyjnych nad tym tomem.

Drugie wydanie tej pozycji, poprawione i rozszerzone, ukazało się nakładem wrocławskiego wydawnictwa EMKA i zawiera zdjęcia, reprodukcje rysunków i pomocne dla badaczy tematu aneksy.
Jest to kolejna z tych książek, które dla Wrocławiaków zainteresowanych wojenną historią naszego miasta powinny stanowić obowiązkową część domowej biblioteki.

Unikatowy wielogłos wspomnień Polaków, których wojenne losy rzuciły w objęcia hitlerowskiego aparatu represji i związały - niekiedy na całe już życie - z niemieckim Breslau i polskim Wrocławiem.

Na książkę składają się relacje kilkudziesięciu osób podzielone na dwie zasadnicze grupy: wspomnienia Polaków skierowanych przez hitlerowców do przymusowych prac w Rzeszy już na...

Bardzo autentyczne wspomnienia. Życie zwykłych ludzi, którzy w czasie II Wojny Światowej znaleźli się w Breslau. Od momentu przeczytania książki, chodząc po Wrocławiu wyczuwam historie, rozpoznaję budynki, które znają czasy wojny. Polecam z całego serca!

Bardzo autentyczne wspomnienia. Życie zwykłych ludzi, którzy w czasie II Wojny Światowej znaleźli się w Breslau. Od momentu przeczytania książki, chodząc po Wrocławiu wyczuwam historie, rozpoznaję budynki, które znają czasy wojny. Polecam z całego serca!