Pamiątka po dobrej matce, czyli ostatnie jej rady dla córki

Powstała w 1819 r. "Pamiątka po dobrej matce" była pierwszym podręcznikiem dla pensji żeńskich napisanym w języku polskim. Młoda, bo 21-letnia wówczas Hoffmanowa z marszu zdobyła sławę i otrzymała za swoje dzieło dożywotnią rentę. Obecnie trudno jest zrozumieć nie tylko zachwyty nad tą książką, ale również to, że był to podręcznik. Dlaczego? "Pamiątka" stanowi zbiór dobrych rad, jakie na łożu śmierci pozostawia swej córce Amelii jej matka, Maria, która umiera z powodu zbytniej "tkliwości"(dziś powiedzielibyśmy, że była zbyt wrażliwa). Nie od dziś wiadomo, że kto ma miękkie serce ten musi mieć twarde... cztery litery, ale żeby zaraz z tego powodu przenosić się na tamten świat? Nie mniej jednak dogorywa i pomna swoich błędów tworzy wypełnione dobrymi radami dzieło, które składa się z czterech części, w obrębie których znajdują się rozdziały poruszające określone kwestie, np. "O miłości", "O przyjaźni", "O małżeństwie", "O miłości macierzyńskiej" itd.itp.

Każdy rozdział zaczyna się od krótkiego, zabawnego lub ładnego wierszyka z morałem, po którym następują istotne rady i wskazówki dla młodych, powoli wkraczających w życie panien. I tak dla przykładu, w rozdziale "O wielkim świecie i opinii" autorka radzi: "tańcuj tylko do lat trzydziestu" ("Pamiątka...", s. 259) - coś czuję, że jestem na przegranej pozycji, a szkoda, bo lubię tańczyć :D; w rozdziale "O przesadzie" dowodzi, że "udając na przykład wybredność co do towarzystwa, jedzenia, usługi, wkrótce dziwaczną zostać można, a dziwactwa nieznośną czynią kobietę, i sobie i drugim." ("Pamiątka...", s. 209) - Ciekawe co na to wielbicielki slow fashion ;) Choć faktycznie wielu sprzedawców uważa za zawracanie głowy pytania o skład materiału itp. wybrzydzanie ;); w rozdziale "O miłości" dowodzi: "Prawdziwa miłość tak jest rzadką na ziemi, tyle za sobą niesie goryczy, tak obejść się bez niej może kobieta, że choć jej nie doświadczysz, szczęścia to twojego nie umniejszy." ("Pamiątka...", s. 131) - może i racja, zwłaszcza jak się człowiek napatrzy na wielkie miłości, które szybko przeradzają się w wielką nienawiść :(; Nie brakuje również patriarchalnych poglądów tamtych czasów: "Być żoną i matką, przeznaczeniem kobiety; na to jest stworzona, i cel wszystkich nauk, napomnień, całego jej wychowania ten jest: żeby potrafiła uszczęśliwić małżonka i dobrze wychować dzieci." ("Pamiątka...", s.223)

Hoffmanowa w swojej książce zachowuje powszechnie uznane, konserwatywne poglądy swoich czasów. Rewolucyjne przekonania pierwszych emancypantek, zwanych entuzjastkami zostają przez nią odrzucone, pomimo że sama stanowi doskonały przykład kobiety niezależnej, która pierwsza w Polsce żyje z pracy piórem, a za mąż wychodzi dopiero w wieku trzydziestu jeden lat z prawdziwej miłości.

"Pamiątka..." to prawdziwy bestseller XIX-go wieku, wielokrotnie wznawiany i ceniony, mimo że pomysł na niego nie był świeży, a zaczerpnięty z niemieckiego poradnika Jakuba Glatza. Nie zmienia to jednak faktu, że Tańska jako pierwsza postanowiła napisać podręcznik dla młodych panien, podczas gdy inni, bardziej doświadczeni pisarzy tylko krytykowali użycie na pensjach francuskich powieści typu "Adela i Teodor" Stefanii Genlis, ale nie zrobili niczego by zastąpić je książkami w języku polskim.

Co do wartości merytorycznej książki, to choć obecnie nie wydaje się ona znacząca, musimy pamiętać, że powstała ona w czasie, gdy powszechne kształcenie kobiet było jeszcze w powijakach, więc z historycznoliterackiego punktu widzenia "Pamiątka..." jest dziełem ważnym, o którym powinno się choć wspominać na lekcjach języka polskiego i historii.

Powstała w 1819 r. "Pamiątka po dobrej matce" była pierwszym podręcznikiem dla pensji żeńskich napisanym w języku polskim. Młoda, bo 21-letnia wówczas Hoffmanowa z marszu zdobyła sławę i otrzymała za swoje dzieło dożywotnią rentę. Obecnie trudno jest zrozumieć nie tylko zachwyty nad tą książką, ale również to, że był to podręcznik. Dlaczego? "Pamiątka" stanowi zbiór...

XIX-wieczny poradnik matki dla córki, jak być dobrą żoną i matką. Świadectwo mentalności epoki i sposobu postrzegania roli kobiety przez ówczesne społeczeństwo.

XIX-wieczny poradnik matki dla córki, jak być dobrą żoną i matką. Świadectwo mentalności epoki i sposobu postrzegania roli kobiety przez ówczesne społeczeństwo.