Matura 2025 z języka polskiego: jakie były lektury i tematy wypracowań?

Konrad Wrzesiński Konrad Wrzesiński
05.05.2025

Za nami matura z języka polskiego – pierwszy z egzaminów, przed którym stanęli tegoroczni maturzyści. Najciekawsze z naszego punktu widzenia są rzecz jasna książki, których znajomością musieli wykazać się uczniowie. CKE opublikowało już pełen arkusz. Sprawdźcie, jak poradzilibyście sobie z maturą 2025.

Matura 2025 z języka polskiego: jakie były lektury i tematy wypracowań? Ben Mullins on Unsplash

240 minut – tyle czasu na napisanie matury z języka polskiego na poziomie podstawowym mieli maturzyści. Przystąpiło do niej około 275 tysięcy uczniów z całego kraju.

Egzamin podzielony był na trzy części: język polski w użyciu, test historycznoliteracki i wypracowanie. Najwięcej emocji od lat wzbudzają rzecz jasna tematy ostatniej z nich.

Książki na maturze? Do wyboru

Od kilku lat podkreśla się, że tematy wypracowań są na tyle ogólne, że szeroka znajomość kanonu lektur nie jest konieczna. Co obrotniejsi maturzyści do tego stopnia opanowali tematykę uniwersalnych powieści z listy lektur obowiązkowych, że mogą użyć ich do dowolnego w zasadzie tematu.

Tak było przed rokiem, gdy tematy brzmiały: „Bunt i jego konsekwencje dla człowieka” oraz „Jak relacja z drugą osobą kształtuje człowieka?”. Dwa lata temu: „Człowiek – istota pełna sprzeczności” i „Co sprawia, że człowiek staje się dla drugiego człowieka bohaterem?”.

Nie chciałbym po dziadersku narzekać, że na mojej maturze konkretnie pytano mnie o „Przedwiośnie”. Fakt, że „Lalka” pasuje do każdego z tematów, ukryć jednak trudno. I nie inaczej było w tym roku.

Matura 2025: tematy wypracowań

Pierwszy temat, który mogli wybrać tegoroczni maturzyści, to: „Źródło nadziei w czasach trudnych dla człowieka”. Drugi z nich to z kolei: „Jak błędna ocena sytuacji wpływa na życie człowieka?”.

I znów znajomość „Lalki” byłaby bardzo przydatna. Młodszy brat wrócił zresztą właśnie do domu i opowiada, że wybrawszy drugi z tematów, sięgnął do analizy dzieła Prusa (obok „Zbrodni i kary” i „Kordiana”). Rzecz prosta – w kontekście błędnego oceniania intencji Łęckiej przez Wokulskiego.

Można by też odwołać się do „Potopu” czy „Króla Edypa”. W pierwszym przypadku świetnie sprawdziłyby się choćby „Inny Świat” Herlinga-Grudzińskiego czy „Przedwiośnie” (choć zła ocena intencji rewolucjonistów przez młodego Barykę pasowałaby i do drugiego z tematów).

Wybór był więc, jak widać, szeroki. Z drugiej strony można by argumentować, że tematy wymagają pewnej dojrzałości, samodzielności myślenia i umiejętności łączenia utworów z tematem. A jakie książki wy wybralibyście w obu przypadkach?

Matura z języka polskiego: arkusz CKE

Lektury pojawiały się oczywiście nie tylko przy okazji wypracowania. Uczniowie mieli za zadanie pracować na fragmentach takich utworów jak „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”, „Pieśń 14” Jana Kochanowskiego, „Dziady cz. III” Adama Mickiewicza czy wiersze Józefa Wittlina i Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.

Ciekawym zadaniem była analiza okładki „Roku 1984” Orwella w kontekście problematyki utworu. Nie zabrakło też „Tanga” Sławomira Mrożka.

Cały egzamin maturalny z języka polskiego znajdziecie poniżej.


komentarze [31]

Sortuj:
więcej
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
MagicznyKokietek - awatar
MagicznyKokietek 07.05.2025 10:25
Czytelniczka

Mnie jednak boli tyłek, że mieli tak uproszone 😅 Nie musieli się odwoływać do Mickiewicza czy Prusa, a to wypisanie kanonu lektur z tytułami i autorami w arkuszu eliminuje potencjalne kardynalne błędy, gdzie uczniowi myli się nazwisko autora. Ale cóż, takie czasy...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Allmighty Eternally - awatar
Allmighty Eternally 06.05.2025 13:46
Czytelnik

dobrze, że zdawałem w starych (nie)dobrych czasach, kiedy było tylko wypracowanie; dodatkowo to był pierwszy rok, gdy wprowadzono 4. temat; ponieważ byłem leniwy wybrałem analizę wiersza i moje przygotowanie ograniczyło się do przeczytania rozdziału 'liryka' w 'Zarysie teorii literatury'                                                                                     

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Allmighty Eternally - awatar
Allmighty Eternally 05.05.2025 23:16
Czytelnik

Carl Sagan? miała być matura z polskiego a nie fizyki K.W.                                                                                     

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 06.05.2025 09:12
Czytelniczka

Teksty, na podstawie których pisze się notatkę syntetyzującą (wcześniej robiąc zadania przygtotowujące też na nich oparte) mogą być z każdej dziedziny, na każdy temat. Na maturze próbnej w grudniu 2024 dotyczyły np. matematyczności świata. 😉

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Ktosia - awatar
Ktosia 06.05.2025 11:16
Czytelniczka

W grudniu 2024 zapewne? A pamiętasz może jak dokładnie brzmiało to pytanie o matematyczność świata? Zabrzmiało intrygująco.                                                                               

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 06.05.2025 11:21
Czytelniczka

Oczywiście 2024, już poprawiam.
Tu masz link do arkusza, patrz zadanie 5:
https://arkusze.pl/maturalne/jezyk-polski-2024-grudzien-probna-podstawowa.pdf

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Ktosia - awatar
Ktosia 06.05.2025 18:26
Czytelniczka

U mnie te linki nie działają 😕 pewnie dlatego, że loguję się bezpośrednio przez stronę LC.                                                                                   

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 06.05.2025 18:42
Czytelniczka

Jak skopiujesz link to też nie działa?

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Allmighty Eternally - awatar
Allmighty Eternally 06.05.2025 22:06
Czytelnik

bo link do pdfa, który automatycznie może się otwierać - wszystko zalezy od przeglądarki                                                                                     

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Ktosia - awatar
Ktosia 07.05.2025 12:59
Czytelniczka

Nie miałam pojęcia, że tak można, po prostu skopiować. W Chrome działa.  Świetne te pytania o matematyczność świata.                                                                                 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 07.05.2025 13:05
Czytelniczka

Jak dla kogo, moi uczniowie je przeklinali.  😉

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Allmighty Eternally - awatar
Allmighty Eternally 07.05.2025 15:51
Czytelnik

dziwne a ciekawe rzeczy pisze pan dr hab. - wpadł w tak głębokie koleiny swojej wąskiej naukowości, iż horyzont mu się nieco zawęził                                                                                   

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Ktosia - awatar
Ktosia 07.05.2025 19:47
Czytelniczka

@LetCentryczna przynajmniej nie spali i główkowali 😄 a jak im poszło?                                                                                   

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 07.05.2025 20:01
Czytelniczka

Dobrze, akurat notatkę syntetyzującą wykuliśmy na blachę, przerobiliśmy chyba na milionie przykładowych tekstów. Wkurzali się tylko o tę matematykę, bo to tradycyjnie jest zmora uczniowska, a tu jeszcze na polski im wlazła. Prześladowanie normalnie.  😅

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Ktosia - awatar
Ktosia 07.05.2025 21:03
Czytelniczka

A czy udało im się dać temu wyraz w odpowiedziach? Tej frustracji na wszechobecną matematykę? Czy też odpowiadali grzecznie?                                                                              

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 07.05.2025 21:06
Czytelniczka

To nie wypracowanie. W tych zadaniach nie ma możliwości wyrażenia własnych emocji.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Ktosia - awatar
Ktosia 07.05.2025 21:46
Czytelniczka

Ach, kurde. To pewnie bym je oblała, podchodząc z marszu. Chyba że miałabym Ciebie za nauczycielkę 😃                                                                                       

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 07.05.2025 21:48
Czytelniczka

Każdy nauczyciel by Cię o tym uprzedził, nie tylko ja.  😉

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Allmighty Eternally - awatar
Allmighty Eternally 07.05.2025 21:56
Czytelnik

ale tam nie było pytań o wzory ani wyliczenia limesów wię o co się wkurzać?
                                                                                     

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 07.05.2025 22:00
Czytelniczka

Skoro zadajesz takie pytanie, to nie rozumiem, czemu Cię zdziwiła fizyka na przedwczorajszym egzaminie.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Allmighty Eternally - awatar
Allmighty Eternally 07.05.2025 22:04
Czytelnik

wpadłem                                                                                     

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 07.05.2025 22:08
Czytelniczka

Jak śliwka w kompot albo gruszka do fartuszka.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Ktosia - awatar
Ktosia 08.05.2025 11:09
Czytelniczka

Ja rozumiem, że każdy nauczyciel by mnie uprzedził. Ale ja lubię czuć, że nauczycielowi zależy, by mi dobrze poszło. I że ma poczucie humoru. A Ty masz, @LetCentryczna 

Pamiętam moją panią od matmy w podstawówce. Wkurzała się, gdy ktoś nie rozumiał, bardzo widowiskowo. Potem przepraszała i tłumaczyła do upadłego. 

Ona była dziesięć razy fajniejsza niż pani od matmy w...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Ktosia - awatar
Ktosia 08.05.2025 11:19
Czytelniczka

A i pozwolę sobie dodać, że dla mnie nauczyciel powinien być wymagający. Bo np. moją pierwsza polonistka w liceum trochę przesadziła, w ogóle nie sprawdzając, czy czytamy lektury. W efekcie ze starożytności nie przeczytałam nic. Potem mieliśmy taką, której się bałam, bo po każdej wypowiedzi niezgodnej z jej widzimisię, następowała chwila ciszy, a następnie leciał tekst...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 05.05.2025 19:49
Czytelniczka

Tematy wypracowań moim zdaniem wcale nie takie oczywiste, odpowiednie lektury nie od razu przychodzą na myśl. Nauczycielski nos podpowiada mi, że wielu uczniów zastanawiało się dłuższą chwilę, zanim przystąpili do pisania.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
bARTosz - awatar
bARTosz 05.05.2025 19:30
Czytelnik

Jakby mi się to trafiło 10 lat temu, to bym dał radę. Ja pamiętam swój okres nauki. Do technikum szedłem jako uczeń między 3/4, i z roku na rok szedłem wyżej. No i jako jedyny miałem 5 na koniec 😎 Polonistka mówiła, zdasz na 100%. Owszem byłoby tak, gdyby nie inne polonistki, które faworyzowały "swoich uczniów". To skandal to skandal mylić Stefana Żeromskiego ze...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
AleksandraK - awatar
AleksandraK 05.05.2025 16:25
Czytelniczka

Ja pamiętam jak w liceum pani od polskiego z wypracowań stawiała mi ciągle 2. Mówiła że pisze nie na temat i nie zdam matury. Maturę zdałam, bez problemu… 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Batalia - awatar
Batalia 07.05.2025 02:34
Czytelniczka

Ale problemy z interpunkcją zostały do dziś.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
AleksandraK - awatar
AleksandraK 07.05.2025 07:06
Czytelniczka

Lepsze z interpunkcją niż z chamstwem, kiedy się nie ma nic mądrego do powiedzenia. Mam nadzieję, że przynajmniej napisanie komentarza sprawiło ci przyjemność. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Sea_Of_Darkness - awatar
Sea_Of_Darkness 05.05.2025 15:38
Czytelniczka

Bardzo mi się podoba temat Jak błędna ocena sytuacji wpływa na życie człowieka?, bardzo aktualny w dzisiejszych czasach. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Konrad Wrzesiński - awatar
Konrad Wrzesiński 05.05.2025 14:30
Redaktor

Zapraszam do dyskusji.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam