Tatami kontra krzesła. O Japończykach i Japonii

Książka bardzo przyjemna w odbiorze. Napisana z humorem i pewnym luzem. Z perspektywy normalnego człowieka, jego doświadczeń i nalotu kulturowego. Bardzo spodobało mi się, ze autor pisał o tym wszystkim tak jak On to widział, bez upiększania, ukrywania myśli i bez cenzurowania ich na zasadzie - tak nie powinienem myśleć, co ludzie powiedzą. Książka szczera i z dystansem <3

Anna Ikeda – Życie jak w Tochigi. Na japońskiej prowincji Japonia to kraj, który jest pierwszy na liście tych, które bardzo chciałabym odwiedzić. Dlatego też z ogromną przyjemnością sięgam po reportaże o kraju kwitnącej wiśni. Tym razem jednak trafiłam na książkę, zupełnie inną od dotychczas przeze mnie czytanych. „Życie jak w Tochigi. Na japońskiej prowincji” to tak naprawdę zbiór różnych wydarzeń z życia autorki oraz jej przemyśleń dotyczących kulturowej odmienności, codziennego życia, wierzeń Japończyków itp. Przybliża ona czytelnikom swoją codzienność i bez owijania w bawełnę mówi o tym, co jej się nie podoba w kraju, w którym przyszło jej żyć. Aspekty, które opisuje jak np. brak ogrzewania, trudności ze znalezieniem pracy, kąpiel oszczędzająca wodę, japońskie przedszkola oraz praca w nich i wiele innych, są przybliżone czytelnikowi w sposób łatwy, lekki i wartki, przez co książkę tę czyta się szybko i przyjemnie. Liczne anegdoty z życia autorki przeplata ona z ciekawostkami z historii i kultury Japonii. Całość natomiast pięknie uzupełniają własnoręcznie zrobione fotografie. Książkę czytało mi się bardzo dobrze i spodobało mi się to, że autorka jest szczera z odbiorcami i opisuje otaczającą ją rzeczywistość bez upiększania. Ukazuje prawdziwą Japonię i Japończyków, którzy mogą szokować Europejczyków swoim podejściem do życia oraz poglądami np. na temat przyjezdnych. „Życie jak w Tochigi” to wyjątkowa książka, która daleka jest od stereotypów i mitów. Styl autorki może być odebrany jednak dwojako. Była to książka, którą omawiałam na prowadzonym przeze mnie Dyskusyjnym Klubie Książki i zdecydowanie podzieliła ona uczestników spotkania. Styl, przeze mnie odbierany jako lekki i przyjemny, dla niektórych był infantylny, czepialski i pozbawiony konkretów. Uważam, że jest to świetna historia dla osób, które szukają innego podejścia do reportażu, coś na zasadzie bloga opisującego codzienne życie w danym kraju. Jednocześnie jest to książka wartościowa pod względem merytorycznym, gdyż mimo licznych anegdot poznać można Japonię od zupełnie innej strony.

Książka znakomita. Autorka sporo czasu spędził w Chinach poznając przede wszystkim kuchnię, ale także kulturę i historię tego kraju. Jestem pełna podziwu dla pasji z jaką to robiła. Książka zawiera niewiele przepisów, za to mnóstwo przemyśleń na temat wpływu uwarunkowań historycznych, geograficznych i społecznych na kuchnię w poszczególnych regionach Państwa Środka. Polecam wszystkim, którzy chcą poznać najludniejszy kraj nie tylko od strony kulinarnej. Wszystko to na dokładkę opisane jest barwnym, wartkim językiem

Książka podobała mi się. Taka forma pamiętnika dodatkowo z analogowych lat. Zawsze marzyłem o podróży do kraju kwitnącej wiśni i nadal jest to na mojej liście. Dzięki tej książce bardziej poczułem ten kraj. Pewne fakty są zdumiewające. Zachęcam do lektury.

Za pierwszym razem słabo do mnie trafiła ta książka. Akcja dzieje się tylko w jednym miejscu, tworzącym jakąś taką karykaturę społeczeństwa. Grupka dziwnych bohaterów i zdawałoby się szczątkowa fabuła. Ale jest w tym jakaś głębia, którą odkryłem dopiero czytając książkę drugi raz. Jak już wczuje się w jej specyficzny klimat, to staje się naprawdę wciągająca. Chyba najambitniejsze dzieło Bruczkowskiego.

Świetna książka dla fanów Tokyo. Nie tylko jako samego miejsca, ale także jako kultury techniki i obyczajów. Napisana w przystępnym jeżykiem, z przeplatanymi anegdotkami i humorystycznym podejściem autora. Zdecydowanym plusem książki są kody querty dzięki, którym możemy na własne oczy zobaczyć filmy nakręcone w samym sercu Kraju Kwitnące Wiśni. Polecam szczególnie dla wybierających się do tego tętniącego życiem miasta, ponieważ zawiera wiele szczegółowych informacji, które są warte przyswojenia!

Po luzackiej i pełnej humoru "Bezsenności w Tokio" spodziewałam się kontynuacji tej formy wspomnieniowej i dokładnie w takiej atmosferze w drugiej dla mnie powieści, a trzeciej po "Singapur czwarta rano", dla autora. O tym, że nie będzie dokładnie tak samo, zrozumiałam, gdy poznałam głównego bohatera, a zarazem narratora nowej historii – jak utrzymuje autor w rozdziale "Poksiążkowe", opartej na prawdziwych wydarzeniach – Michała. Artystę grafika zatrudnionego w tokijskim biurze, w którym przed wyjazdem do Singapuru pracował sam autor. I to właśnie tylko jego osoba wraz z kilkoma przyjaciółmi wiązała obie powieści. Wszystko inne było nie z poprzedniej bajki, łącznie z moimi odczuciami. Przede wszystkim gatunek literacki, z którego wyborem autor miał problem. Zaczął od dobrej powieści przygodowej dla młodzieży, z tą różnicą, że bohaterowie byli dorośli i może dlatego tak bardzo podobała się mojej zaprzyjaźnionej młodzieży. Mnie przypominała trochę swoimi elementami serię dla młodego czytelnika "39 Wskazówek". Było bojowe zadanie-zagadka do rozwiązania – nagłe zniknięcie Jamesa, przyjaciela z biura. Metody poszukiwania głównie oparte na odkrywaniu wskazówek-podpowiedzi do napotykanych rebusów, rozwiązywanych na drodze dedukcji wraz z „drużyną” znajomych. Brawurowe podążanie za nimi i prowokowanie sytuacji niebezpiecznych, a co najgorsze, mało prawdopodobnych, w które brnęliby tylko nastolatkowie kierowani nieodpartą ciekawością. Przypominało mi to trochę harcerskie podchody. W tle pojawiała się powieść społeczno-obyczajowa ukazująca codzienne życie Japończyków, by na koniec (i ta końcówka była najlepsza, szkoda, że nie właśnie taka od początku!) zamienić się niepostrzeżenie w thriller niosący ostatecznie przesłanie filozoficzne na temat samotności człowieka w ogóle, a zwłaszcza wyobcowania cudzoziemca. To jeszcze nie wszystko tego miszmaszu. W fabułę autor wplótł, prezentowany na szarym tle, pamiętnik Jamesa, odczytywany z ogromną ciekawością przez bohaterów, ale z mniejszą już przeze mnie. Gdyby tak skonstruowaną opowieść odrzeć z japońskości, miałabym ogromny problem z jej doczytaniem do końca, z powodu jej infantylności. Na szczęście posłuchałam mojej zaprzyjaźnionej młodzieży i przeczytałam najpierw debiut. Dzięki temu potraktowałam tę nieporadnie skonstruowaną hybrydę jak kontynuację doświadczeń życia w Japonii. Tych realiów było mnóstwo. Zarówno w nawiązaniach do poprzedniej powieści, jak i zupełnie nowych. Jednak nie powiem, że mnie ta książka rozczarowała. Raczej zaskoczyła swoją odmiennością i odwagą popełnienia powieści beletrystycznej, bezlitośnie ukazującą braki warsztatowe autora. Mam wrażenie, że bycie pisarzem beletrystycznym trochę przerosło możliwości podróżnika-pisarza. naostrzuksiazki.pl

Pozycja ta zawiera zbiór baśni, o których autor dowiedział się od mieszkańców Japonii. Są one barwne, wręcz kolorowe, a przy tym śmieszne i pouczające. Sprawiają, że pobudzają naszą wyobraźnię do pracy, wpływają na ciekawość, a nawet odwołują się do naszych emocji. Płacz mężczyzny jest tutaj czymś normalnym, a wrzaski i krzyki kobiety czymś zwyczajnym. Świat magiczny przeplata się ze światem realnym w taki sposób, że od razu traktujemy oba jako jeden rzeczywisty. Jednakże baśnie bez postaci magicznych: bogów, demonów oraz zagubionych lub szukających zemsty dusz, byłyby nudne. W tej pozycji jest ich cała plejada. Są nawet oddzielne rozdziały im poświęcone: upiory, lisy (jedne z moich ulubionych), węże, demony, tengu, dzik i borsuk, żółwie i krab oraz smoki. O każdym bóstwie bądź zbłąkanej duszy po kilka baśni. Nie mamy do czynienia tylko z cesarzami, wielkimi władcami ale również z pospólstwem i ich problemami życia codziennego. Oczywiście co to byłyby za opowieści bez jakże ważnych w świecie Japonii mnichów. To właśnie głównie dzięki nim poznajemy Amidę, czy Kannona oraz w kółko wypowiadaną przez nich świętą sutrę lotosu. Więc jak można zauważyć dowiadujemy się z tych baśni doprawdy wiele. Odpowiadają one na różnorodne pytania: jak powstałych niektóre świątynie. Skąd wzięła się zemsta demonów. Jak odkryto złoża złota i skąd wziął się dym z góry Fuji. Historie o miłości bogów z śmiertelnikami. Dowiadujemy się kilku momentów z życia świętobliwych mnichów: Shoku, Seimei, Nihio. A żeby się w tym wszystkim połapać wystarczy przeczytać kilkadziesiąt pierwszych stron wyjaśniających, co, gdzie, kiedy i dlaczego, z kim, na co i po co. Religia, wierzenia, mity, legendy. Wszyściutko w jednej zgrabnej książce! Tylko pamiętajcie o jednym małym szkopule: są one tylko i wyłącznie dla dorosłych: 18+ widnieje na okładce Podsumowując: Baśnie, baśnie i baśnie!!! Cudowny świat, który poucza w jaki sposób zachowywać się wobec bogaczy, biednych i potrzebujących. Wartości moralne i społeczne przekazane w zaledwie jeden pozycji. Pamiętajcie! Kiedy staruszek poprosi Was o pomoc – może okazać się bogiem, który sowicie wynagrodzi za dobry uczynek! Więcej na: http://recenzjedevi.blogspot.com/2015/06/basnie-japonskie-royall-tyler.html Zapraszam!

Zabawna i wnikliwa podróż po Chinach, które dla Europejczyka mogą wydawać się obcą planetą. Autor spędza kilka miesięcy przemierzając Państwo Środka, aby ,,rozeznać" się w kraju zanim sprowadzi żonę i dzieci. Zwiedza Pekin, Szanghaj i Hongkong, ogląda Wielki Mur, poznaje pustynię Gobi i Tybet. To co przeżywa czasami jest zabawne, czasami niezrozumiałe, a czasami mało zachęcające do odwiedzenia tego olbrzymiego kraju. Warto przeczytać, żeby samemu wyrobić sobie opinię.

Ta jest książka już od kilku lat spoczywa na półkach bibliotecznych, zatem historie są na obecne czasy dość odległe, niemniej warto przeczytać, bo ukazuje życie kobiet w różnych okresach Chin, od rewolucji kulturalnej, poprzez kolejne lata, a skończywszy na dziewięćdziesiątych. Autorka pracująca jako spikerka radiowa dostała pozwolenie na prowadzenie audycji o kobietach chińskich, co było swoistym novum w mediach w tym kraju. Jej program okazał się sukcesem, ale czasami był to sukces kłopotliwy politycznie, a także wymagał poświęcenia czasu i emocji. Autorka dociekała wielu niesprawiedliwości względem kobiet, ale nie wszystkie mogła poruszać na antenie ze względu na specyfikę swojego kraju. Niemniej próbowała przemycać niektóre w jakiś zawoalowany sposób, aby choć trochę wesprzeć pewne grupy kobiet, sprawy, trudności, itp. Książka napisana nieco archaicznym językiem, czasami "słodko-pudrowym", z bardzo różnymi opowieściami, o nierównym poziomie. Niemniej historie były ciekawe, bo ukazywały coś niezbyt znanego i bardzo poruszającego, niektóre historie nawet wstrząsały. Wszystkie dotyczyły losów kobiet w ówczesnych Chinach, patriarchalnym świecie, w którym kobieta miała jasno określoną rolę społeczną, służyła do konkretnych zadań, celów, a czasami wręcz do prostego używania, jak sprzęt zaspokajający konkretne funkcje. Tak było, ale warto byłoby przeczytać współczesny odpowiednik, aby przekonać się czy i jak kultura i traktowanie kobiet zmieniły się w Chinach na przestrzenie ostatnich dwudziestu lat.

#rodzinnewyzwanie2024 "Japoński wachlarz. Powroty" Joanna Bator Bardzo ciekawe spojrzenie autorki na Japonię, w której spędziła w ramach otrzymanych grantów kilka lat. Bator ukazuje nam kulturę, zwyczaje Japonii tak trochę od strony kulturoznawczej, a trochę od kuchni. Ale fascynację tym krajem czuć w niemalże każdym zdaniu. Tym ciekawiej było mi czytać "Japoński wachlarz. Powroty", że czytałam bodajże w ubiegłym roku, albo dwa lata temu "Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet" p. Bednarz. Każda z tych książek pokazuje ten sam kraj, a jednak od zupełnie innej strony.

Nie lubię i nie czytuję książek naszych celebrytów i podróżników, gdyż to są najczęściej bardzo komercyjne pozycje. Oczywiście gdy mamy w perspektywie odwiedzenie danego kraju, mogą być pomocne, gdyż dzięki temu będziemy wiedzieć jakie miejsca i zabytki warto zwiedzić i liźniemy trochę historii i kultury tego kraju. Właśnie liznąć, ale nie poznać, czy poczuć dany kraj. Tylko ktoś, kto jest mieszkańcem tego kraju, może nam opowiedzieć o wiele więcej, szczególnie o jego mieszkańcach niż człowiek przybywający z zewnątrz. Jednak w przypadku Chin i panującej tam cenzury, prawdę o tym kraju można napisać, dopiero, gdy się go opuści. Tak też zrobił autor, swoją wędrówkę po Chinach opisał, dopiero gdy opuścił Chiny. Poznajemy Chiny na początku lat osiemdziesiątych XX wieku. Skończyły się rządy Mao i Bandy Czworga, a władzę przejął Deng Xiaoping. Nowy przywódca był bardziej pragmatyczny, stawiał na rozwój gospodarki, szczególnie przemysłu. Otworzył do pewnego stopnia kraj na Zachód, a także zaczęły ukazywać się zachodnie powieści tłumaczone na Chiński. Powstawały też różnego rodzaju pisma literackie, gdzie chińscy poeci i pisarze mogli publikować. Nawet przynależność do buddystów jest tolerowana. Jednak otwarcie się na Zachód nie oznacza, że społeczeństwo chińskie może upodabniać się do społeczeństw zachodnich. Rusza kampania przeciw zepsuciu duchowemu, w której zwalczano wszelkie przejawy „burżuazyjnej postawy życiowej”. Ma Jian jest chińskim malarzem, pisarzem i fotografem, pracującym, jako firmowy fotograf w Zakładach Petrochemicznych Yanashan, a gdy jego fotografia zdobywa nagrodę w krajowym konkursie, przeniesiono go do stolicy. Zostaje zatrudniony w wydziale kontaktów z zagranicą Ogólnochińskiej Unii Związków Zawodowych i jeździ po kraju, robiąc zdjęcia chińskiego przemysłu, aby pokazać na Zachodzie, jak prężnie rozwija się gospodarka Chin. Dostaje do swojej dyspozycji malutki domek, który staje się miejscem spotkań pisarzy, malarzy, poetów, dysydentów i znajomków, a czasami udaje się przemycić zachodniego dziennikarza. Dyskutują o sztuce i polityce, o socjalizmie z chińską twarzą, piją i słuchają głośno muzykę. Oczywiście ściąga to uwagę nie tylko sąsiadów, ale też milicji. Już sam wygląd Ma Jian, w stylu zachodnim, długie włosy i dżinsy nie podoba się władzom. Kiedy rusza kampania przeciw zepsuciu duchowemu, on staje się przykładem burżuazyjnej postawy życiowej. Autora zostawia żona i zakazuje kontaktów z córką, coraz więcej znajomych zostaje ostrzeżonych, żeby się z nim nie kontaktować. Kiedy zostaje w zakładzie pracy zmuszony do samokrytyki, nie wie, jak postąpić. Zbiera najpotrzebniejsze rzeczy, kupuje bilet kolejowy do stacji najdalej wysuniętej na zachód Chin i ucieka. W dzisiejszych czasach nawet nie kupiłby biletu, a co dopiero wsiąść do pociągu. Okazuje się, że to była najlepsza decyzja. Po paru latach dowiaduje się, że w ramach kampanii przeciw zepsuciu duchowemu, 1 milion ludzi zostało aresztowanych, a 24000 zostało zamordowanych, on mógł być jednym z nich. Książka jest opisem jego trzyletniej wędrówki po Chinach, gdzie nie cel wędrówki jest ważny, ale sama droga. Chociaż, jako nowo nawrócony buddysta pragnie odwiedzić Tybet, aby uzyskać duchowe wyciszenie i spokój. Cała jego podróż ma na celu wewnętrzne oczyszczenie, poszukiwanie sensu naszego życia i odnalezienie radości i nadziei w życiu. W czasie tej trzyletniej wędrówki przemierza 9600 kilometrów, podróżując pociągami, autobusami, stopem, pieszo, a nawet rowerem, czym się da. Często piesza wędrówka przez pustkowia wiąże się z głodem, zimnem, chorobami, pchłami, wszami, starciami z bezpańskimi psami i milicją. Odwiedza najbiedniejsze rejony Chin, wioski zamieszkałe przez różne mniejszości etniczne, między innymi plemiona koczownicze, Bo, Naxi, Wa. W większości z nich panuje skrajna nędza i żyją, jak za Mao. Odwiedza małe górskie osady, niedostępne świątynie, cmentarzyska i poznaje legendy, podania, zabobony. Dociera do miejsc, do których nawet Chińczycy nie docierają, jak sanatorium dla trędowatych. Dociera też do małych miasteczek, ale też dużych miast, gdzie gwałtowny rozwój przemysłu, powoduje smog i ogromne zapylenie, zatrucie środowiska. Oczywiście odwiedza też znane wszystkim miejsca, jak Mur Chiński, Armię Terakotową, czy Klasztor Shaolin, ale bardziej niż zabytki interesują go ludzie tam żyjący. W czasie drogi wysyła listy do przyjaciół, artykuły do gazet i określa, gdzie będzie za miesiąc. Często oprócz listów udaje mu się dostać pieniądze za publikację tych artykułów. Żeby przeżyć, chwyta się różnych zajęć, zostaje fryzjerem, wróżem, czy wynalazcą cudownego wybielacza do zębów. Dociera wreszcie do Tybetu, ale buddyzm w wydaniu chińskim go rozczarowuje. Książka posiada podtytuł „Kiedy krajem rządzi zgraja bandytów, ludzie zachowują się jak bestie”, z którym nie mogę się zgodzić. Parę razy zupełnie obcy ludzie ratują mu życie i pomagają mu wrócić do sił. Wydaje się, że im biedniejsze wspólnoty, tym dla nich oczywista jest pomoc drugiemu człowiekowi. Pomagają mu też znajomi poeci, dziennikarze i znajomi znajomych, którzy wystawiają mu zaświadczenie, że jest dziennikarzem i ułatwia to mu poruszanie się po kraju. Pomoc uzyskuje od terenowych pracowników kultury, dziennikarzy, a nawet ludzi z Urzędów Bezpieczeństwa. Zaprzyjaźnia się lekarzami, hotelarzami, drobnymi przedsiębiorcami, a także artystami, takimi jak on. Kiedy ludzie dowiadują się, że mieszkał w Pekinie, wszyscy pragną dowiedzieć się o życiu w Pekinie. „Czerwony pył” jest wspaniałą powieścią drogi, dzięki której możemy poznać Chiny, które nie ujrzymy z oficjalnych dokumentów. Autor świetnie wyważył pomiędzy opisami samej drogi, wewnętrznymi przeżyciami autora i opisami, często wręcz poetyckimi wspaniałej przyrody i wspaniałych widoków, które mu było dane podziwiać. Żeby ułatwić czytelnikowi wyobrażenie jego drogi, na początku książki zamieszcza naniesioną jego drogę na mapę chin. Także na początku każdego rozdziału możemy zobaczyć, jaką drogę przemierzy w tym rozdziale. Książka była dla odkrywczą lekturą, dzięki której zobaczyłam inne oblicze Chin.

Jeśli ktoś zastanawiał się dlaczego te "chińskie matki" katują swoje dzieci wielogodzinnymi ćwiczeniami gry na instrumencie i rozwiązywaniem zadań matematycznych, książka daje na to odpowiedź. I (spoiler) nie jest to wcale "dla własnej, chorej satysfakcji". A może jednak trochę? Ciekawa perspektywa, warto się zapoznać.

Książka bardzo dobrze napisana, trudno się od niej oderwać pomimo czasem bardzo drastycznych opisów. Pomyśleć, jaki świat byłby piękny, gdyby nie wszyscy zakompleksieni, fanatyczni przywódcy na całej Ziemi. Każdemu, kto teraz będzie mi narzekać, że świat jest okropny, bo chleb czerstwy i trzeba wyrzucić, albo dziewczyna go porzuciła i nie ma już po co żyć, cisnę w niego tą książkę, żeby nabrał rozumu.

Jest to dzieło wyjątkowe. Ogrom pracy i opis zjawisk dokonanych przez Ruth Benedict nawet dziś, po 80 latach od wydania robią wrażenie. Nie można jednak zapomnieć, że jest to praca naukowa, przez co wymaga wzmożonej uwagi. Ma też dwa problemy. Benedict nigdy w Japonii nie była a swoją pracę napisała na podstawie wywiadów i materiałów źródłowych, przez co brakuje tu bezpośrednich obserwacji życia mieszkańców Kraju Kwitnącej Wiśni. Drugim jest założenie pracy. Badaczka dostała zlecenie na napisanie podręcznika dla amerykańskich dyplomatów, służby wojskowej i pracowników cywilnych ułatwiającego zrozumienie tego kraju. Brakuje tu choćby wzmianki o atakach na Hiroshimę i Nagasaki czy relacji o zniszczeniach wojennych. Aspekt propagandowy jest tu mocno wyczuwalny, apoteoza dziejowej misji Amerykanów mocno gryzie. To antropologiczna baśń.

Nieduża objętościowo książka, w dodatku podzielona na niewielkie rozdziały z licznymi ilustracjami, jest lekturą tak naprawdę na jedno posiedzenie, pomimo że rozstrzał tematyczny poruszanych zagadnień jest tak duży, iż każdy z jej fragmentów mógłby funkcjonować jako niezależny artykuł. To, co łączy wszystkie omawiane zagadnienia, to stan w jakim znalazło się Cesarstwo Japońskie po katastrofie w Fukushimie w 2011 r. Nie ma tu wiele o kulturowym dziedzictwie gejsz i samurajów, za to wiele jest krytycznego namysłu nad kondycją japońskiego społeczeństwa i japońskiej gospodarki. Z lektury książki możemy dowiedzieć się wiele o specyfice japońskich portali społecznościowych, trudnościach w tworzeniu start-upów, czy postawie przeciętnego Japończyka wobec przesiedleńców z okolic Fukushimy. Autor celnie punktuje japońskie skostnienie i brak innowacyjności oraz archaiczność pewnych struktur myślenia, które hamują wszelkie przemiany społeczne. Jednocześnie szok wywołany nieudolnością działań organów państwowych po katastrofie w 2011 r. wywołał w społeczeństwie chęć radykalnych zmian. Dziś z perspektywy czasu możemy powiedzieć, że opinia publiczna nie zdołała wymóc najbardziej trudnych reform, takich jak odejście od energii atomowej, czy zwiększenie konkurencyjności gospodarki. Horyzont spraw omawianych przez Rafała Tomańskiego jest bardzo szeroki, choć jednocześnie odnosi się wrażenie, że żadna z nich nie została mocniej przeanalizowania. Można odnieść wrażenie, że mamy do czynienia z pobieżnym przeglądem największych japońskich bolączek, które ujawniły się z zdwojoną mocą po feralnych wydarzeniach sprzed dziewięciu laty. Tomański opowiada o tych sprawach interesująco, ale raczej w formie zajawki. I jeśli pod takim względem potraktujemy tę książkę, może ona pomimo swoich mankamentów przynieść wiele frajdy. Na minus należy ocenić stronę techniczną wydania - pomimo atrakcyjnego wyglądu i dobrej jakości papieru, książka jest niezbyt solidna i zaledwie po kilku latach stania na półce i może dwukrotnej lektury, ewidentnie zaczyna się rozklejać. Nie wiem, czy miałem w ręku felerny egzemplarza, czy też ta edycja jest tak nieschludnie wydana.

Nie jest to stricte pamiętnik Murasaki Shikubu, mało tu także o intrygach. ,,Opowieść Murasaki" to głównie książka o przeżyciach wewnętrzych Murasaki, wzbogacona o poezję japońską i dość obszerne opisy zwyczajów z epoki Heian. Książka opiera się na zachowanych dziennikach Murasaki, nie do końca zostało zaznaczone, co jest prawdą, a co fikcją. Ale nawet nie przeszkadza mi to bardzo, ponieważ autorka świetnie opisała przeżycia wewnętrzne kobiety na przestrzeni życia.

Książkę czyta się bardzo przyjemnie. Doceniam przedstawienie swojej japońskiej rodziny przez autorkę. Minusem dla mnie było rozrzucenie tematów, momentami wszystko nie łączyło mi się w całość. Dużo informacji mnie zaciekawiło, ponieważ nie sięgałam nigdy po pozycje dot. życia w Japonii, jednak jak wspominali inni czytelnicy - autorka mogłaby bardziej rozwijać najistotniejsze wątki.

„Kultura japońska” to taka pigułka wiedzy o kulturze i sztuce Japonii od starożytności do końca XX wieku. Część tematów jest opracowana starannie i dogłębnie, ale inne bywają potraktowane całkowicie „po łebkach” lub nie są w ogóle wspomniane, choć powinny być. I z tego powodu nie mogę tej pozycji ocenić zbyt wysoko. Rozumiem, że w publikacji, która skupia się na sztuce niekoniecznie należy rozpisywać się o polityce czy historii, ale gdy Varley już to robi, to wydaje się przemilczać istotne kwestie i wprowadza nieraz czytelnika w błąd. Parokrotnie usprawiedliwia japońską agresję podczas II wojny światowej (ponadto twierdzi, że USA było słabe i nieprzygotowane do konfliktu…), słowem też się nie zająknął nigdzie o okupacji Korei i zbrodniach, jakich Japończycy dopuścili się na innych narodach. Im bliżej jesteśmy współczesności – a autor komentuje kulturę i sztukę Japonii od starożytności – tym bardziej można odnieść wrażenie, że wątki i zagadnienia są omawiane pobieżniej. Pierwsze wydanie książki pojawiło się w latach 70. XX wieku, ale wznawiana były również po 2000 roku, więc dało się uzupełnić pozycję o nowe i ważne treści. Niestety nie ma wzmianki o np. anime „Akira”, które jest równie rozpoznawalną japońską marką, co prace Hokusaia czy nobliści z literatury. Jest u Varleya coś o mandze, ale cały dotyczący jej fragment bardzo został spłycony. Gdy autor traktuje o kulturze i sztuce wydaje się, że zwykle wie, co pisze (ale jako laik z historii sztuki, a zwłaszcza tej dawnej, nie mam jak tego zweryfikować), ale już przy historii bywa z tą wiedzą różnie. Jeszcze gorzej, gdy Varley odnosi się do psychologii i np. pisze o tym, że spanie w łóżku z babcią może prowadzić do homoseksualizmu. Rozumiem, wiedza się aktualizuje i parę dekad temu nie wszystko jeszcze było dla nas jasne, ale współczesny czytelnik, czytając „Kulturę japońską” może się natknąć na wiele podobnych przestarzałych i nieaktualnych twierdzeń.

Fajna lekka książka, która mnie miło zaskoczyła. Poczułam się prawie jakby była częścią opowiadanych historii. W jakiś sposób polubiłam ten kraj bardziej. Naprawdę przyjemna książka, widać autorki zainteresowanie i równowagę w poglądach. Przez co myślę że na żywo mogłabym z nią porozmawiać o dodatkowych przemyśleniach jakie nie pojawiły się w książce.