Vademecum złego ojca - 3

Motyw kobiet ukrywających się w przebraniach mężczyzn jest stary jak świat. Często przewijał się w twórczości Williama Szekspira czy w baśniach. Czy komiks Huberta i Zanzima jest w stanie dodać coś nowego do tego motywu? Akcja rozgrywa się w czasach renesansu we Włoszech. Młoda dziewczyna Bianca ma zostać wydana za mąż za bliżej jej nieznanego Giovanniego. Matka chrzestny ujawnia dziewczynie sekret – w jej rodzinie od pokoleń kobiety przekazują sobie tzw. „męską skórę”, czyli idealne przebrania pozwalające zamienić się w mężczyznę. Bianca postanawia więc przebrać się za młodzieńca, aby bliżej poznać swojego przyszłego męża. Głównym tematem komiksu jest pewna hipokryzja i różnica w traktowaniu mężczyzn i kobiet. Teoretycznie wszyscy we włoskim mieście są bardzo bogobojni, ale w rzeczywistości folgują sobie w zakazanych barach, a w rodzinie dochodzi do przemocy domowej. Na dodatek kobiety za te same przewinienia są karane o wiele surowiej niż mężczyźni. Dzięki przebieraniu się za Lorenza Bianca może to odczuć na własnej skórze. Przez to rozwija się jako postać i staje się bardzo niezależna. Należy przy tym pamiętać, że jest to baśń. Pewne uproszczenia mogą być irytujące jak chociażby Lorenzo, któremu niemal wszystko się udaje, ale jest to element konwencji. Przy tym też jest to dosyć ironiczna baśń, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę co tak naprawdę prowadzi tutaj do szczęśliwego zakończenia. Rysunki pozornie wydają się bardzo proste. Jednakże wraz z kolejnymi stronami można dojrzeć tutaj nawiązania do sztuki średniowiecznej czy renesansu. W pamięć zapadł mi kadr z kazaniem brata głównej bohaterki. Historia ta prawdopodobnie nie wnosi nic nowego do wyświechtanego motywu, ale jest bardzo sprawnie opowiedziana. Niestety przedstawione tu problemy są dalej zbyt aktualne i być może o pewnych sprawach trzeba przypominać, aby historia nie powtarzała się.

„Incel”, jak tytuł wskazuje, jest historią o mężczyźnie odnajdującemu przyjaźń i zrozumienie tam, gdzie najmniej się tego spodziewał - w Lesie Bielańskim. Nie no. Tak serio to o przegrywie. Archetypicznym, zdawałoby się, warszawskim przegrywie, pracującym w Żabce, bojącym się zagadać do płci przeciwnej, bez przyjaciół, co namiętnie wrzuca w internet atmosferyczno-black metalowe playlisty i posty na temat własnego spierdolenia na przegrywczan.org. Jan Mazur bardzo wdzięcznie tworzy obraz postaci, z którą z początku momentami człowiek (ja) się może utożsamiać, acz finalnie jednak budzi głównie pogardę. Osoby mało odpornej, ukształtowanej przez bolesne momenty, bez tarczy ochronnej, osoby głęboko samotnej i podatnej na wpływy. Osoby siedzącej we własnej głowie i gnojącej się za wszystko. To wszystko przy użyciu ukochanego przeze mnie estetycznego minimalizmu, który doskonale spaja tę historię, dzięki czemu jest tym bardziej wyrazista zwraca uwagę dokładnie na to, na co powinna. Przy takiej formie nic nie może być dziełem przypadku i treść komiksu jest niejako obnażona, a autor treścią się totalnie wybronił. Jest jakaś namacalność w tym komiksie. Jest ponury i lekki, swojski i przerażający. Dużo tu samotności i black metalu. Tak jak należy. Po więcej recenzji zapraszam na Instagram: @traczytanko

Wspaniale zobrazowana klęska Dust Bowl oczami młodego fotografa z Nowego Jorku. Komiks autorstwa holenderskiej rysowniczki, która zręcznie posługuje się obrazem. Piasek wręcz wysypuje się z komiksu. Historia do głębi poruszająca. Przestroga dla przyszłych pokoleń.

Komiks o bardzo neurotycznym i skoncentrowanym na sobie rysowniku komiksów. Ja rozumiem introwertyzm, ale człowiek mógłby wyluzować, bo tworzenie komiksów świata nie ratuje, nawet jeśli całe życie człowieka kręci się wokół tego, a tego typu dylematów doświadcza z pewnością każdy pisarz.

"Piękna" to alternatywna wersja bajki o Kopciuszku. Pewna biedna i brzydka dziewczyna, o wiele mówiącym imieniu "Flądra", zyskuje od wróżki dar. Od tej chwili inni będą widzieli ją jako piękną, choć w rzeczywistości pozostawać będzie szpetna. Konsekwencje rzuconego na dziewczynę czaru są ogromne. Mężczyźni szaleją na jej punkcie. Gotowi są zabijać i wydawać wszystkie pieniądze, a nawet toczyć wojny. Nasza główna bohaterka w końcu czuje się pożądana, czego wcześniej zazdrościła innym dziewczętom. Czy staje się bardziej empatyczna dzięki doswiadczeniu wcześniej życia w niedoli?  Wiele tu się dzieje, a bohaterowie obdarzeni są charakterystycznymi cechami. Jak to w baśniach. W miarę rozwoju akcji każdy z nich zmienia się i to radykalnie. A my zadajemy sobie pytania: czy piękno to jest coś obiektywnego, wynikającego z istoty osoby lub rzeczy? Czy może piękno jest sprawą czysto subiektywną i wynika z indywidualnego postrzegania i oceny? Czy piękno jest dobre? Czy piękno daje szczęście? Do czego może doprowadzić uleganie skłonnościom i chęć "posiadania" pięknej osoby lub rzeczy na wylacznosc? Niby dorośli ludzie mają te sprawy poukładane. Ale powrót do tych nastoletnich rozważań może nas poprowadzić do innych odpowiedzi. Rysunki tutaj są płaskie, czarno-białe z dodatkiem plam jednego koloru. Mają swój prosty, szlachetny styl. Kadry rysowane bardzo pewną ręką. Robią dobre wrażenie i pasują do bajkowej konwencji. To jest ciekawy komiks, ale jakiejś głębi tu nie odnalazłem. Warto zapoznać się z tą bajką dla dorosłych, bez nadmiernych oczekiwań.

Kolejny dobry komiks, choć "Otchłań zapomnienia" podobała mi się bardziej. Punktem wyjścia jest fotografia zrobiona w 1946 roku. Ważnym tłem jest frankistowski reżim, ale na pierwszy plan wysuwa się historia pewnej rodziny i jej członków. Autor skupia się na jej przeszłości, więziach, wspomnieniach, marzeniach i dramatach, tworząc poruszający obraz. Bardzo podobało mi się wykonanie tego komiksu, wątek Edenu, historii bibiljnej i rozkład kadrów - zwłaszcza początkowych i końcowych - to coś, co mocno przykuwa uwagę.

O homo ale nie sapiens, są też ciotki i inne stworki. Bajka super kolorowa a jednak nie męcząca oczu, taka spokojna, niby dla dzieci ale nie całkiem bo jest przemoc nie wspominając o gorszym. Zakończenia nie pojąłem - zaraz poczytam je jeszcze raz. Za fantazję, kolory, rysunki i ciekawe pomysły. Książka podchodzi pod nurt LGBT ale delikatnie. Zasada trójek z pewnością dla kogoś na kogo nie ma takiego wpływu zło z przemocy gdyż pod cukierkową sielanką kryją się poważne problemy. Dla kogo? Od 15+, może a może dopiero od 30+? Z pewnością kontrowersyjne dzieło przez duże E-O. Chciałbytm tak rysować jak Tomasz Spell!!! Chyba, że to AI? (Przepraszam, podziwiam) A i duże wydanie (format) na PLUS!

Wiedźma, przyzwany demon, zjawa porywająca samotnych spacerowiczów i jedno życzenie... Czy może być coś ciekawszego? Otóż tak, lepsze poprowadzenie rozpoczętych wątków. Nie wystarczy wrzucić do jednego worka fajne motywy, potrząsnąć i oczekiwać gotowego dzieła. Mimo tych niedociągnięć i niedopowiedzeń, oniryczność tej historii coś we mnie poruszyła. Przepadłam w pięknym stylu graficznym, zapisałam nawet kilka cytatów. Smutno mi przede wszystkim dlatego, że potencjał tej opowieści wystarczyłby na serię składającą się z kilku tomów.

Kojarzycie to zdjęcie z grupą mężczyzn siedzących na metalowej belce gdzieś ponad rozrastającym się miastem? To jeden z tych obrazów, który żyje już własnym życiem, stał się popkulturową ikoną wyjętą poza rzeczywisty kontekst. Jeśli kiedykolwiek zastanawialiście się, kim są ci ludzie, jak się tam znaleźli, powinniście przeczytać rewelacyjną powieść graficzną Giant, w której za scenariusz i rysunki odpowiada Mikaël Suivre. To rewelacyjna historia osadzona w czasach wielkiego kryzysu, kiedy do Nowego Jorku wciąż napływały fale imigrantów, a jednocześnie o pracę było coraz trudniej. W tym świecie załapanie się do pracy na budowie drapacza chmur, bez kwalifikacji, było jak manna z nieba. Mikael wciąga w tę historię, zaczynając od mocnego akcentu, jakim jest śmierć jednego z robotników. Motyw ten jest nie tylko próbą uchwycenia uwagi czytelnika, ale i punktem wyjścia do całej opowieści. Autor świetnie buduje klimat swojej opowieści. Po pierwsze - graficznie, decydując się na utrzymanie całej opowieści w palecie barw kojarzonych ze starymi zdjęciami w sepii, ale też kreską nieco przypominającą szkice rysowników z gazet. Mikaelowi udaje się też w oszczędny sposób ożywić całe tło fabularne, pojedynczymi scenami oddając atmosferę czasów - nędzne mieszkania robotników, często zbiorowe, proste przyjemności, popijawy i inne "uciechy" w kontaktach towarzyskich. Wystarczy kilka kadrów, by odwołać się do tego, co czytelnik już wie, widział, o czym czytał, a dzięki temu sama historia pozostaje nieprzegadana. To opowieść, która paradoksalnie mocno wybrzmiewa właśnie teraz, kiedy obserwujemy wszystko, co dzieje się w Stanach Zjednoczonych. Ponieważ opowieść Mikaela przypomina, że Ameryka to kraj budowany rękami imigrantów, zasilany ich marzeniami i pracą. Choćby dla tak banalnego przypomnienia warto po tę historię sięgnąć. Ale nie tylko. Obok obrazu codzienności najniżej w hierarchii stojących robotników budowlanych, pracujących bez zabezpieczeń, za marne stawki, ale wdzięcznych za jakąkolwiek pracę, mamy też historię samotnego mężczyzny, który izoluje się od wszystkich. Nieprzystępny, wzbudzający ciekawość wielkolud, skrywa wrażliwe wnętrze i z czasem objawia się jako człowiek zamknięty we własnym bólu. Jego historia osobista jest przypomnieniem też o bolesnych kartach historii Irlandii i ranach, które zmęczeni walką imigranci zabrali ze sobą do nowego świata. Mikael zdaje się operować na znanych schematach fabularnych, ale operuje nimi z takim rozmysłem, że udaje mu się stworzyć opowieść emocjonalnie angażującą i wciągającą. To opowieść, która jest przypomnieniem przeszłości, uniwersalnym odbiciem historii, a jednocześnie pozostaje jednostkowa. Przepięknie wybrzmiewa w niej ludzka niedoskonałość, samotność, która staje się skorupą odgradzającą od bólu, ale też potrzeba relacji z drugim człowiekiem, nawet jeśli ze świadomością, że jest ona złudna. W strukturze opowieści ujawnia się scenariuszowy talent autora, który zamyka historię robotników w klamrze radiowego głosu komentującego rzeczywistość. Jednocześnie autor nie napędza biegu wypadków przesadnym nagromadzeniem twistów. W tej historii rozwija się społeczno-obyczajowe tło, jak i tajemnica skrywana przez tytułowego bohatera. Oba te plany ze sobą współgrają, przeplatają się i rozwijają w nieco gawędziarskim rytmie, podkręconym choćby przez pojawienie się dociekliwej dziennikarki. Mikael postawił na proste emocje, na historię, która wyda się znajoma nam wszystkim, jednocześnie oddając autentyzm zamknięty w fikcji. Wizualnie komiks również przemawia prosto, ale dobitnie. Kolorem, kreską, ale też kadrami. Udaje się w nich zamknąć zarówno codzienną rutynę, jak i dynamiczne, zaskakujące zdarzenia. Starannie rozłożone akcenty i pomniejsze sceny budują autentyczne tło dla fikcyjnych zdarzeń i nie ma tu miejsca na przypadkowe, zbędne sceny. Kadry wizualnie osadzają czytelnika w strukturze opowieści i jej atmosferze. Niemal filmowo zderzają ze sobą metaforyczną przyziemność życia budowniczych Nowego Jorku z rozpasaną, sięgającą nieba ambicją możnych. To komiks przypominający czytelnikowi o tym, że ambicje jednych okupione były często ciężką pracą innych. O zderzeniu nadziei z rzeczywistością. O jednostkowych tragediach, które wpływały na wielu ludzi. Świetnie opowiedziana obrazem i słowem historia.

Amerykańskie przedmieścia są pełne świrów. Na zewnątrz wszystko wygląda normalnie. Tymczasem w głowach kotłują się szalone pomysły. Wszędzie są poukrywane trupy w szafach. Piękne domy, równo przycięte trawniki to tylko fasada. Opowiadania utrzymane w pastelach. Wydają się być niezobowiązujące i przyjemne dla oka. Tymczasem tym, co spod romantycznej warstwy przebija, jest desperacja i brutalność. Zapada w pamięć.

"Mały astronauta" to pierwszy komiks wydawnictwa Lost In Time, który kupiłem już jakiś czas temu. Czemu? Bowiem moi bliscy przyjaciele mają adoptowaną córkę z dziecięcym porażeniem mózgowym, a właśnie o tym jest historia, którą Jean-Paul Eid przedstawił nam na kartach swego komiksu. Z jednej strony wiedziałem czego się spodziewać, bowiem wiele razy przebywałem w towarzystwie takich osób, z drugiej córka przyjaciół jest o wiele bardziej sprawna, choć w ogromnej mierze osiągnęła to dzięki ich wręcz morderczej determinacji i tytanicznej pracy, która trwa nieprzerwanie od wielu lat. Naprawdę wielu. Bohater tej opowieści obrazuje nam jednak mniej radosną wersję, gdzie dziecko nie mówi, nie chodzi, a jedynie się uśmiecha. Centralną postacią jest Tom, zaś jego historię w formie wspomnień, poznajemy dzięki jego dorosłej siostrze, która odwiedziła ich stary dom, obecnie wystawiony przez inną rodzinę na sprzedaż. Wędrując z pomieszczenia do pomieszczenia powoli powraca do czasów narodzin brata oraz kolejnych lat, kiedy to wykryto u niego chorobę i z nią walczono. Przedstawia na swój własny sposób jakie piekło przechodzili jej rodzice, jak życie całej rodziny diametralnie się zmieniło i ile trudności czekało ich na nowej wyboistej drodze. Tak, to jest groza, ale nawet w niej da się odnaleźć radość. Wiem, co mówię bo wielokrotnie widziałem to u moich przyjaciół i ich córki. Przyznam się też otwarcie, że sam nie wiem czy dałbym radę. Wiecie, nie mogę mieć dzieci, wraz z żoną przegraliśmy walkę o nie, ale nie jestem pewien czy gdybym został postawiony w tej sytuacji co moi przyjaciele lub postacie zobrazowane w komiksie to podołałbym tym wyzwaniom. Nie mam zamiaru kłamać i udawać, że byłoby inaczej. Na pewno podjąłbym walkę, ale czy w niej wytrwał? Nie jestem pewien. Dlaczego? Bo to naprawdę mordercza i nieraz niekończąca się bitwa. Wieczna wojna, która nie wiesz jak długo potrwa, bo nie u każdego jest happy end. Być może część z was, którzy czytają to co napisałem, zacznie na mnie wieszać psy, wyzywać od tchórzy i tak dalej, ale widziałem przez lata jak to wygląda, a byłem jedynie obserwatorem. I to takim, który nigdy nie mógł mieć i nigdy nie będzie mógł posiadać własnych dzieci. Zatem mogę uchodzić w oczach innych za wygodnego i w pełni to rozumiem. Nie zmienia to jednak faktu, że takie dzieci mają szansę na szczęśliwe życie, a część z nich, co widzę po córce przyjaciół, może nawet być w ogromnym stopniu samodzielna. Jednak jak wspomniałem - to wymaga wręcz morderczej walki, a nie każdy jest na nią gotów. "Mały astronauta" również i ten aspekt przedstawia. Owszem, rodzice Toma walczą, ale nawet oni mieli chwile słabości czy poznali tych, którzy zaczęli się poddawać. Mieli szczęście, bo nie zostali sami, stale otrzymywali wsparcie, a to dodawało im sił. Niestety nie zawsze tak jest i często rodzice dzieci niepełnosprawnych pozostają sami w tej walce, a leczenie i rehabilitacja słono kosztują. O tym też mówi ten komiks. Dla mnie ta opowieść to arcydzieło, choć trudne i bolesne, ale dzięki temu prawdziwe. Pięknie zilustrowane, ale przede wszystkim wspaniale opowiedziane, przedstawiające nierówną walkę o jak największą sprawność własnego dziecka, które przecież kiedyś dorośnie. A przynajmniej każdy rodzic ma taką nadzieję. Komiks też bardzo dobrze obrazuje, że dla dzieci wiele barier po prostu nie istnieje. One są ciekawskie, chcą się bawić i poznawać świat. Pragną doświadczać, a to czy ktoś jest na wózku czy chodzi samodzielnie najczęściej nie ma znaczenia. Dopiero kiedy doroślejemy zaczynamy zapominać o tej niewinności, dlatego warto ją w sobie pielęgnować, bo potrafi nas uchronić przed złem, które sami często tworzymy. "Mały astronauta" to komiks potrzebny. Powinien go przeczytać każdy niezależnie od tego czy ma dzieci, czy ich nie posiada. To opowieść o nauce rozmawiania z innymi, walce o każdy dzień i choć jeden uśmiech. O wygrywaniu małych bitew, które dodają nam sił, gdy zaczyna ich brakować. Choć zdaję sobie sprawę, że nie każdemu uda się przetrwać wojnę, to ostatecznie pozostają wspomnienia, które potrafią nas zabrać w podróż po cichym kosmosie. MOJA OCENA - 10!/10

Zostałem wielkim fanem Rutu Modan przy okazji “Ran wylotowych”, które zachwyciły mnie kameralnością, pisaniem relacji i zgrabnością scenariusza. Toteż długo nie czytałem z zamówieniem kolejnego komiksu autorki. “Tunele” są wyraźnie inne. Już sama kreska jest bardziej przerysowana, koślawa, ciut bardziej eksperymentująca z formą, ale jednocześnie lekko skręcająca w stronę komiksu humorystycznego. Którym notabene “Tunele” nie są, ale mają wyczuwalnie lżejszy ton. O cóż tu chodzi? W ręce córki znanego (choć już starego i nie do końca kontaktującego) archeologa trafia prawdziwy rarytas: tablica ze wskazówkami jak odnaleźć Arkę Przymierza. Kobieta bez dłuższego pomyślunku pakuje manatki, załatwia ekipę, zabiera dzieciaka ze szkoły i jedzie. Kopać. A tak się składa, że kopać muszą pod murem bezpieczeństwa na terenie Izraela, z arabską wioską po drugiej stronie. Autorka kopie tu tunele, kopie w przeszłości bohaterów, ale i w ich teraźniejszości. Cały komiks to trochę wielkie równanie relacji między przeróżnymi postaciami, które czytelnik stopniowo rozwiązuje, poznając coraz więcej zmiennych. Mnóstwo tu gierek, zdrad, rodzinnych niesnasek, rodzinnych pogodzeń, rozważań i relacji na tle religijnym i kulturowym, niektórych wcale nie tak oczywistych i zero-jedynkowych jak można by się spodziewać. Najbardziej urzekł mnie tu ton historii. Niejednoznaczny, nie stroniący od wyolbrzymień, dystansu i elementów humorystycznych, jednocześnie ani trochę nie bagatelizując poruszanych tematów, których wachlarz jest tu naprawdę szeroki. Jest tu miejsce na komiks przygodowy, dramat rodzinny, historię sensacyjną, komedię, a wszystko ładnie się zazębia wokół bardzo zgrabnej i mądrej opowieści. Rutu Modan wciąż na tak. Mniej niż w “Ranach wylotowych”, ale wciąż bardzo na tak. Po więcej recenzji zapraszam na Instagram: @traczytanko

Wyjątkowo Roca mnie nie porwał. Historia poruszająca i niezwykła, ale wykonanie nieszczególnie przypadło mi do gustu, mam wrażenie, że jest dość schematyczne i zabrakło tego "czegoś", co tak cenię w jego komiksach. Gdy przeczytałam, że tylko Hiszpanie nie mieli gdzie wrócić, to trochę jednak przewróciłam oczami, bo myślę, że niektórzy, chociażby nasz naród, miałby też sporo do powiedzenia w tym zakresie. Zaskakująco sporo literówek i błędów.

Kristo - krótko. Mimo pozornej gruboskórności i chłopackiej, neurotycznej dosłowności w pewnych aspektach budowania narracji i nastroju jest to ten autobiograficzny komiks subtelny i inteligentny. Sedno tragedii zostało podane niespodziewanie i delikatnie, od autora wymagało to dystansu i dojrzałości. Historia okazała się tak nośna i popularna, że na jej podstawie powstał film pełnometrażowy i serial animowany. Warto, choćby dlatego, że chyba wszyscy mamy w sobie własnego pancernika, choćby i kieszonkowego.

Ocena faktyczna to 7+. Piękne ilustracje, kolory i forma, bo nie jest to taki zupełnie standardowy komiks. Cieszę się, że go wypożyczyłem z toruńskiej Książnicy, bo sam bym pewnie nie kupił, a myślę że wart jest przeczytania (szczególnie, że szybko to idzie).

Aimée de Jongh zobrazowała poczucie winy oraz jego destrukcyjny wpływ na życie Simona, który nigdy nie przepracował traum z przeszłości, przez co zmuszony jest obecnie skonfrontować się z własnymi dylematami bez odpowiedniego wsparcia. Byłoby mu łatwiej, gdyby stanął do walki z jednym przeciwnikiem. Niemniej, snucie podobnych rozważań nie ma większego sensu, skoro w „Powrocie pszczołojada” tragedie zostają zwielokrotnione, a granice między nimi wyraźnie zatarte, dzięki czemu łatwiej dojść do wniosku o ich wzajemnym oddziaływaniu na kondycję psychiczną człowieka. Samobójstwo nieznanej kobiety, dramatyczny finał sprzeczki ze szkolnym kolegą oraz widmo bankructwa z powodu nierentowności rodzinnej księgarni łączy błędne przekonanie Simona o odpowiedzialności za każde z tych zdarzeń, mimo że nie mógł im zapobiec. Wykształcił w sobie mechanizm zaprzeczenia traumie, w związku z czym nie widzi potrzeby skorzystania z fachowej pomocy. Wspomniany problem dostrzega autorka, która do świata Simona wprowadza tajemniczą Reginę, aby przypomnieć bohaterowi o mądrości płynącej z obserwacji pszczołojadów w okresie jego dorastania. Im dalej w las, tym więcej drzew, co idealnie opisuje rozwój wydarzeń z niedawno poznaną dziewczyną oraz przewrotny finał komiksu o potrzebie rozpoczęcia wszystkiego od nowa. Aimée de Jongh poprowadziła swój debiut sprawną ręką, o czym świadczy graficzne dopracowanie angażującej fabuły z intrygującą końcówką. Przez chwilę rozważałem, czy na korzyść ilustracji nie zadziałałoby dodanie im barw, jednak po zamknięciu oczu i wyobrażeniu sobie potencjalnej kolorystyki doszedłem do wniosku, że efekt byłby groteskowy, a co mogłoby przekreślić „Powrót pszczołojada” w oczach wielu czytelników.

Krzyś w poszukiwaniu dobrego komiksowego s-f. Oto komiks o płaczących androidach, uznany za jeden z lepszych komiksów s-f ostatnich lat. Mamy tu twarde SF z bardzo konkretnymi założeniami: ludzkość tworzy sztuczną inteligencję na swoje podobieństwo, wgrywa całą dostępną ludziom wiedzę, coby stworzyć androidy do opieki i towarzystwa dla ludzi starszych. Naukowcy pracujący nad tymi istotami wierzą jednak w ich większy potencjał i dają im możliwość wyjścia poza przeznaczoną im ścieżkę. Ale zaraz później historia przyspiesza, rozrasta się, skacze w przyszłość i demonstruje imponującą skalę i pomysłowość. Na początku imponują założenia komiksu i zaangażowanie w zbudowanie spójnej wizji świata, choć wybija z rytmu nadmiar dość naiwnie moralizatorskich komentarzy. Później komiks robi się ciut all over the place, poszatkowanie historii wybija, ale ostatecznie komiks zwycięża. Duże przeskoki w czasie pokazują ciekawą i niejednoznaczną wizję przyszłości, choć na pewno nie jest to wizja na wskroś optymistyczna. Ale punkt wyjścia związany ze sztuczną inteligencją z czasem okazuje się bardziej sposobem na pokazanie pewnych zmian i zjawisk, aniżeli motywem głównych rozważań. Jest momentami naprawdę ponuro i dystopijnie, ale w pewien romantyczny sposób. Jest to też (a może przede wszystkim) komiks o relacji dwóch androidów: Węgla i Krzemienia. O obietnicach i o konfrontacji własnych potrzeb z potrzebami innych. Jest to relacja bardzo wyrazista, silna, zmienna i fascynująca. Im dłużej mija czasu od lektury, tym głębiej ten komiks we mnie wchodzi. Pełno tu goryczy, rozczarowania i piękna. Będzie czytane ponownie. Po więcej recenzji zapraszam na Instagram: @traczytanko

Na tom „Ameryka Północna” składa się 11 krótkich komiksów. Ten zbiór serwuje między innymi: - opowiadanie o Admirale, który tylko na pozór bezowocnie spędza całe dnie przed swoją chatą, czekając na comiesięczną dostawę cygar; - historię o miłośniku złota z żelazną ręką, która okazuje się bardzo użyteczna i otworzy mu drogę do zdobyci bogactwa; - opowieść o miłośniku bluesa, który wyruszył w świat w poszukiwaniu miejsca, które mógłby nazwać swoim, a którego podróż pomoże mu zrozumie, gdzie to miejsce było od początku. Twórczość Toppiego jest niezwykła. O ile historie są same w sobie ciekawe, o tyle tym, co przyciąga mnie tego artysty, jest jego styl. Toppi umiejętnie przedstawia losy poszczególnych bohaterów, zamykając je w krótkich formułach, przy czym po ich lekturze nie pozostaje uczucie niedosytu. To zbiór opowiadań o poszukiwaniu celu, konsekwencjach i wartościach. Wydawnictwo Lost in Time wydało go w dużym formacie, w twardej oprawie. Osobiście uważam dzieła Toppiego za godne uwagi. [Za egzemplarz do recenzji dziękuję wydawnictwu Lost in Time]

Powracają bohaterowie pierwszego tomu, a historie tu zawarte świetnie określa podtytuł: Zmierzch. Zmierzch bohaterów, czyli co dzieje się z tymi, którzy wydawać by się mogło osiągnęli wszystko, co było do osiągnięcia. Ważki problem nie tylko literacki, potraktowany z przymrużeniem oka, ironią, a zarazem prawdziwie i oryginalnie. I jest jeszcze wątek jak na "końcu historii" rodzą się nowi bohaterowie... Czego chcieć więcej?

Jeden z tych komiksów, którego warstwa wizualna spodobała mi się o wiele bardziej, niż fabularna. Historia jakich w SF wiele – dystopijna przyszłość, wszechobecne roboty i nasz bohater – buntownik z wyboru i kontestator rzeczywistości. Na plus – uniwersum, fantastyczne, ekspresyjne rysunki, niezły koniec. Bez szału – główny bohater i fabuła. Nie oczekiwałem niczego przesadnie rozbudowanego, ale mam wrażenie, że z tej historii naprawdę można było wycisnąć więcej. Z tego co się orientuję „Niepamięć absolutna” jest debiutanckim komiksem obydwu autorów. Za to daję jedną gwiazdkę ekstra. I z niecierpliwością czekam na to, co jeszcze wymyślą.