Taniec na gruzach. Nina Novak w rozmowie z Wiktorem Krajewskim

Żałoba po stracie babci. Autor dzieli się swoimi wspomnieniami i uczuciami związanymi z ukochaną opiekunką. Ta króciutka książka ma niesamowity ładunek emocjonalny. Humorystyczne anegdotki mieszają się z rozpaczą po śmierci bliskiej osoby. Relacja tych dwojga była doprawdy niezwykła. Jedyna w swoim rodzaju. Tak jak i ich nietuzinkowe osobowości. Jest tu trochę rodzinnych sekretów, a trochę podkoloryzowania przeszłości. Dużo szczerości, aż do bólu i kłamania prosto w oczy. Cięte dialogi i celne riposty. Nic nie jest czarno-białe. Zachwyciło mnie ile sprzeczności można zamieścić w takiej krótkiej formie. Książka nieco podobna tematyką do "Bezmatek" i "Rzeczy, których nie wyrzuciłem", ale jednak zupełnie odmienna.

Wybrałam tę książkę w postaci audiobooka do samochodu. To był błąd – cały czas prowadziłam przez załzawione oczy. Na początku zdziwiłam się, że jest taka krótka. Teraz już wiem, że tyle wystarczyło. Zaglądamy do różnych przybytków, które człowiek – korona stworzenia, najwyższy stopień na drabinie ewolucji – zbudował dla racjonalizacji cynicznego wykorzystywania tych, którzy nie umieją się przed nim obronić. Dostajemy krótkie migawki na życie krowy mlecznej i mięsnej, świni, gęsi, karpia, ale także ukochanego domowego chomiczka, śmiesznej małpki, pociesznego delfinka, słodkiego pieska z płaską mordką. I nagle wszystkie nasze problemy przestają być ważne – bo doświadczamy codzienności wypełnionej cierpieniem od pierwszych do ostatnich chwil życia, dzień i noc. Czy łudzę się, że ta książka kogoś przekona? Absolutnie nie. No może tego, kto i tak skłania się w stronę kotleta z ciecierzycy i kurtki z eko-skóry, więc potrzebuje tylko ostatniego utwierdzenia w tym wyborze. Ci, którzy uważają, że zostali powołani do czynienia sobie ziemi poddaną, nie zaryzykują dysonansu poznawczego. Nie chcę przy tym sprawić wrażenia, że kogoś potępiam – uważam, że wegetarianizm/weganizm czy po prostu wejście do ciuchlandu zamiast do markowego sklepu to wybór, do którego każdy musi dojść sam. Ta książka nie jest więc po to, żeby zmieniać czyjś pogląd na świat – raczej żeby utwierdzać ludzi takich jak ja w naszych wyborach, gdy w wielu miejscach spotykamy się z wyśmianiem i niezrozumieniem. Jeśli więc za nic nie oddasz przyjemności zjedzenia skwierczącej kiełbaski z grilla – odpuść sobie lekturę. Nie dlatego, że jesteś złym człowiekiem, tylko dlatego, że to jeszcze nie Twój czas. Z kwestii technicznych – bardzo mnie ucieszyło, że książkę czyta autorka. Lubię jej nieco zadziorny, sugestywny ton, a i do dykcji nie można mieć zastrzeżeń.

Pierwszym zaskoczeniem dla mnie był tekst pieśni pustonocnej, którą widziałam w książce "Po trochu" W. Gogoli. Soroczka to lniana, tkana koszula, którą przygotowuje się zmarłemu do trumny, a pieśń pustonocna jest śpiewana podczas pustych nocy czyli czuwania przy zmarłym. Książka jest rozmowami nie tylko o śmierci i ubraniach do trumny (ich zdjęcia poprzedzają większość rozdziałów), ale wspomnieniami, fragmentami życia i rozmowami o obrzędach dotyczących śmierci lub zmarłego. To takie rozmowy, jakby się czytało rozmowę z kimś z rodziny, pierwszym moim skojarzeniem jest Babcia. Jest tu dużo życiowej mądrości, mimo, że niektóre historie łamią serce. Czy kiedyś stosowane obrzędy funkcjonują jeszcze dzisiaj? Nie wiem, z wieloma spotkałam sie w tej książce pierwszy raz, ale pokazują ogromny szacunek do śmierci, rodziny, ceremonii pożegnania nie tylko ciała, ale przede wszystkim duszy zmarłego. O tym, że trzeba zmieniać wypalone świece przy czuwaniu, a gromnicę włożyć w ręce zmarłego, żeby nie miał ciemno w drodze do Pana Boga, o tym, że trzeba trzy razy uderzyć trumną o próg i o tym, dlaczego grób musi być głębszy niż wysokość zmarłego... Bardzo polecam.

Lubię czytać wywiady z wielu różnych powodów. Głównie jednak dlatego, że jest to sposób na minimalne poznanie autora, ale bez głębokiego wnikania w jego całą biografię. Zbiór Z niejednej półki: wywiady Nogasia to rozmowy z plejadą gwiazd i ciekawa oraz przyjemna lektura, choć długa. Dobry wywiad nie jest łatwo przeprowadzić. Trzeba się świetnie przygotować, przemyśleć pytania, żeby nie były sztampowe i takie same, jakie już były zadawane setki razy. Widać, że Nogaś odrobił pracę domową i literatura, czy też najnowsze książki rozmówców są tylko punktem wyjścia do rozważań nad stanem świata, polityką, bliższym i dalszym otoczeniem rozmówców. Wszelkimi okolicznościami tychże książek powstawania. ✒️ Rozmowy o świecie I są to rozmowy ciekawe, jednocześnie wzbudzające u mnie odruch niechęci i zmęczenia. Większość tekstów ma smutny, lub nawet pesymistyczny wydźwięk. Współczesny świat, choć w pewnych wymiarach jest lepiej niż kiedykolwiek, to także schodzi na psy. Chociaż w sumie nigdy nie był za wysoko, więc to schodzenie niżej to tylko jakaś forma przenośni. Gdzieniegdzie jest coraz lepiej pod pewnymi względami, np. prawa kobiet, dzieci czy ekonomia. Są też miejsca, gdzie jest coraz gorzej. A wspólna dla wszystkich jest zmiana klimatyczna oraz zwiększające się poparcie dla populistów. Niektóre z tych tekstów lub historii źle się zestarzały. Np. ta historia o poszukiwaniu Alice Munro, albo wywiad z Llosą o wierze, że Trump upadnie po pierwszej kadencji. Że niby ludzie się ockną. Nie ocknęli, jak wiadomo. ✒️ O świecie Ostatecznie Z niejednej półki: wywiady to mnóstwo słusznych obserwacji świata i społeczeństw, trochę psychologii i uwag na temat dzisiejszych czasów. Stricte informacji o literaturze jest tu w sumie mało, choć na niektórych autorów zerknę uważniejszym okiem, bo jeszcze nie czytałam, a mnie zaciekawili. Trzeba przyznać, że Nogaś odwalił kawał rzetelnej roboty, chociaż zebrane w jeden tom mogą się te wywiady wydawać o tym samym. A jednak każdy z rozmówców ma trochę inne poglądy, spojrzenie, doświadczenia, mimo że wnioski podobne. To ważne, żeby o takie rzeczy pytać. [Na stronie bloga jest spis wszystkich nazwisk]

Anna Kowalska przewidziała swoje losy jako pisarki po swojej śmierci. Została zapomniana. Maria Dąbrowska nie. Muszę przyznać, że pierwszy raz usłyszałam o Annie Kowalskiej, gdy natrafiłam na tę książkę. Coś tam kiedyś mi się obiło o uszy, że Dąbrowska była w związku z kobietą, ale nazwiska nie mogłam skojarzyć, a tym bardziej tego, kim była. A tu taka historia! I cóż to za interesująca postać! I te skomplikowane relacje z mężem, z Dąbrowską, z córką Tulą, która przyszła na świat, gdy Kowalska miała 43 lata(!), i która wywróciła relację między kochankami do góry nogami. Wszystko to uwiecznione w listach i wspomnieniach. Naprawdę niesamowita historia, warta poznania.

Lubię dodawać na swoją półkę losowe tytuły – i takim losowym, niezwiązanym z moją pracą ani zainteresowaniami tytułem były „Antonówki” Sylwii Frołow. I wspaniałym doświadczeniem było móc zanurzyć się w historiach przedstawionych w tej książce – poznać życie Czechowa, jego przyjaciół i rodziny, ich przemyślenia, troski i radości, wszystko siłą rzeczy osadzone w rzeczywistości Rosji XIX i skrawka XX wieku. Największe wrażenie, też niespodziewane, zrobił na mnie ostatni rozdział... ale nie będę robił spoilerów. Powiem tylko, że to piękny, potrzebny „wrap-up” autorstwa Frołow. Tradycyjnie: po książce mam parę przemyśleń, na pewno wezmę się za dzieła Czechowa, więc jak ktoś chce porozmawiać na ten temat, to zapraszam :)

Bardzo lubię prozę Wioletty Grzegorzewskiej, zachwyca mnie jej zdolność do opisywania rzeczywistości w sposób poetycki, niemalże magiczny. Wciąż pamiętam uczucia towarzyszące lekturze jej poprzednich powieści, tych z wątkami autobiograficznymi. I być może właśnie dlatego sięgając po „Dodatkową duszę” spodziewałam się, że otrzymam więcej „Grzegorzewskiej w Grzegorzewskiej” – i odrobinę się rozczarowałam. To dobra, sprawnie napisana książka. Poruszająca, pełna ludzkich dramatów i wspomnień z czasów II wojny światowej. Autorka posłużyła się prawdziwą historią – historią jedną z wielu, ukrytą pośród cudzych wspomnień – ratując od zapomnienia postać żydowskiego inżyniera Juliana Brzezińskiego i jego syna Marcina. Jest w tej opowieści coś reporterskiego, odrobinę beznamiętnego, co nie pozwoliło mi się rozkoszować lekturą. Kilka razy czułam tę iskierkę kunsztu literackiego Grzegorzewskiej, ale błyskawicznie się te iskry wypalały, przykryte faktami, dialogami i językiem epoki. To wszystko sprawia, że mam duży problem z oceną tej książki. Bo oczywiście doceniam, jak dobrze autorka oddaje ducha tamtych czasów, dbając chociażby o charakterystyczne słownictwo. Doceniam też sam pomysł na udokumentowanie opowieści, która mogłaby zaginąć w odmętach historii. No ale pod kątem literackim to nie była najbardziej udana przygoda – i obawiam się, że problem nie leży w książce, a w moich oczekiwaniach. Ale może to i lepiej?

Mam dużo przemyśleń po przeczytaniu tej książki, jednak większość z nich nie dotyczy w ogóle głównego tematu, a raczej osoby autora i jego snobizmu. Książkę czytało mi się przyjemnie, byłam na wakacjach, z dala od komputerów, z ograniczonym zasięgiem i internetem w telefonie, co w pewien sposób korespondowało z przemyśleniami i trybem życia autora. Jednak jest w tej narracji kilka rzeczy, które mnie zastanawiają, a może nawet denerwują. Przede wszystkim autor dzielił przez większość czasu życie na swojej niemal samowystarczalnej farmie ze swoją dziewczyną, a ich wspólne dnie wypełniała głównie ciężka praca związana z zaspokojeniem swoich podstawowych potrzeb. Ona była artystką, tancerką i jak podkreślał wielokrotnie autor, wolnym duchem. Momenty szczerości, w których przyznawał, że są chwilę, gdy obojgu im brakowało dostępu do technologii i choćby obejrzenia wspólnie filmu, zdarzyły się w tej książce może dwa razy. Przez większość czasu czytelnik zapoznaje się z trybem życia autora (to akurat ciekawy aspekt) oraz jego rozterkami odnośnie zakresu i elastyczności własnego przedsięwzięcia (mam tu na myśli np. rozważania nad kupnem wyposażenia wędkarskiego lub zwykłego ołówka). Autor ma dużą świadomość wpływu swoich nielicznych decyzji konsumenckich na świat natury, ale po kilku takich wywodach stają się ona mocno przewidywalne i zwyczajnie nudne - tak, wszyscy wiemy, że moglibyśmy obyć się bez wielu przedmiotów, którymi na co dzień się otaczamy, w dodatku myślę, że po tę książkę sięgają ludzie, którym również, jak autorowi, temat dewastacji środowiska naturalnego przez człowieka itp. nie jest obcy. Chyba spodziewałam się trochę bardziej praktycznego opisu tej nietypowej codzienności, którą autor wybrał dla siebie. Pod koniec książki, gdy niespodziewanie (czyżby?) ukochana autora zostawia go, by wyruszyć w podróż za przygodą dotarło do mnie, że najchętniej poznałabym tę historię z jej perspektywy. Myślę, że kobieta oprócz wszystkich trudności, które dotyczą przy takim stylu życia mężczyzn, ma dodatkowo więcej dylematów i spraw do rozwiązania/zaopiekowania. Jak np. radziła sobie z okresem? Czy stosowała jakąkolwiek antykoncepcję? To nie są pytania wydumane, bo w jednym fragmencie autor wyraźnie daje do zrozumienia, że oboje nie chcieli mieć dzieci, a niedługo potem, że z braku rozrywek typu telewizja, czy internet, w długie jesienne i zimowe wieczory uprawiali seks przy kominku. Tak, to brzmi romantycznie, ale od razu przyszło mi do głowy, że skoro autor ma wielki dylemat, czy kupić syntetyczną żyłkę do wędki, z pewnością prezerwatywy nie są na jego liście zakupów - egzaltowanie przeżywał nawet to, że książkę musiał pisać ołówkiem i że w ogóle musiał ten ołówek kupić (sic). Jak więc połączyć rezygnację z technologii i jednocześnie nie panikować każdego miesiąca? Tak, są sposoby naturalne, ale umówmy się, one nie działają i nie bez przyczyny ludzie w poprzednich epokach mieli zazwyczaj wiele dzieci... Ale oczywiście, tak przyziemne sprawy nie zostały uznane przez niego za godne opisania, a wielka szkoda. Bardzo interesuje mnie właśnie taka kobieca perspektywa w życiu bez elektryczności i technologii; pomiędzy wierszami z narracji autora wyczytałam co najmniej kilka powodów, dla których jego ukochana zrezygnowała z tego życia i ze związku z nim.

Trzeba zadać sobie trudne pytanie: czy wypada czytać poezje - choćby najpiękniejsze mając świadomość jak odrażające czyny ta kobieta popełniła w młodości, w dniach nocy stalinizmu? Czy w odbiorze twòrczości nie przeszkadza nam hipokryzja poetki? Biografie warto czytać. Ale trzeba czytać różne - bez tego obraz życia twòrcy może być bardzo zafałszowany...

Czytałam z dużym zainteresowaniem. Nie nazwałabym tej książki typową biografią, lecz próbą pokazania jaka rzeczywiście była Agnieszka Osiecka. Myślę, że autorce się to udało. Choć zgłębienie tak różnorodnej postaci raczej nie może być kwestią jednej książki i myślę, że zabierając się do tej lektury wiedziałam o tym, więc nie jestem zaskoczona. Jeśli już, to raczej mile, bo czytałam z dużym zainteresowaniem.

Podobało mi się przedstawienie relacji nie tylko pomiędzy tytułowymi postaciami, ale też nietuzinkowymi rodzicami, przyjaciółmi i innymi satelitarnymi osobami. Bardzo szeroka analiza bez afektacji i wybielania. Jedyne minusy to trochę skokowe przedstawianie informacji o rodzinie przeplatane innymi wątkami a przy takiej patchworkowej konstrukcji relacji rodzinnych niekiedy trudno się w nich połapać.

Wspaniała podróż przez niełatwe życie lubianej przeze mnie aktorki. Zaimponowała mi rolą w G.I.Jane oraz Substancji. Poza tym zawsze podziwiałam jej urodę i za to, że będąc u szczytu kariery potrafiła urodzić i wychować trójkę dzieci. Dawała z siebie wszystko, mimo swych słabości, potrafiła walczyć. Polecam tą lekturę! Padło w niej wiele bardzo wartościowych stwierdzeń, które można śmiało przytulic do serca!

Tajemnica rodzinna z Żydami w tle to reportaż oparty na rozmowach z osobami, które odkryły w swoim życiu żydowskie korzenie – często przez przypadek, późno lub w bardzo nietypowych okolicznościach. Każda z historii pokazuje nie tylko, jak bardzo przeszłość potrafi być przemilczana, ale też jak mocno wpływa na tożsamość, relacje rodzinne i sposób, w jaki ludzie zaczynają postrzegać siebie. Całość napisana jest w formie wywiadów – pytania i odpowiedzi, bez zbędnych opisów czy narracyjnego przeciągania. Dzięki temu książkę czyta się bardzo szybko i konkretnie – każde zdanie wnosi coś ważnego. Poruszane są trudne tematy, ale z ogromną wrażliwością i szacunkiem do rozmówców. Na duży plus zasługuje forma – prosta, bez lania wody, a jednocześnie bardzo poruszająca. Każda opowieść była inna, ale łączył je wspólny motyw: odkrywanie tajemnicy, która często była latami ukrywana. Bardzo wciągające i momentami poruszające. Jedyny minus to ostatnia historia, która była napisana inaczej niż reszta – nie w formie wywiadu, tylko podzielona na akty i lata. Przez to czytało się ją trudniej i w moim odczuciu była mniej interesująca niż wcześniejsze rozmowy. Mimo to daję książce 9/10 – za temat, autentyczność i świetne tempo. To jeden z tych reportaży, które zostają w głowie na długo.

Książka jest ciekawa, szybko się czyta, autorka pisze lekko i przedstawia wiele różnych aspektów. Ogólnie cały pomysł na reportaż bardzo na plus, tak samo jak research, który musiał zostać zrobiony na potrzeby książki. Autorka czasami przedstawia rzeczy nam znane i oczywiste, a czasem szokujące i intrygujące. Jednak od razu należy uprzedzić, że książka nie traktuje dosłownie o seksie jak wskazuje tytuł, lecz o ogóle relacji międzyludzkich w obecnych czasach w różnych dużych miastach. Dla mnie to nie był problem, gdyż dzięki różnorodności tematów książka była ciekawsza.

„Miss Birmy” opowiada historię ludów zamieszkujących tereny Birmy walczących o zachowanie swoich tradycji, języka, a przede wszystkim o własną wolność w czasach II wojny światowej i kilku lat po niej. Autorka przekazuje tę opowieść poprzez kilku bohaterów, najpierw są to rodzice Luizy - tytułowej Miss Birmy, a następnie jej samej. Jest to lektura pełna tragedii spotykających zarówno głównych bohaterów jak i lud Karenów, na którym skupia się akcja powieści. *SPOILERY* Pierwsza połowa książki bardzo się dłuży, przez co przeczytanie jej zajęło mi dłuższy czas i nie ciągnęło mnie do powracania do lektury. Dopiero od połowy, książka mnie wciągnęła. Największym problemem „Miss Birmy” jest skupienie się na kilkustronicowych opisach emocji i rozterek bohaterów, ale pominięcie wydarzeń doprowadzających ich do tego miejsca w życiu, w którym doświadczają opisywanych uczuć. Przez to ciężko było mi wczuć się w sytuację bohaterów. Przykładowo, gdy poznajemy ojca Luizy - Benny’ego, jest on młodym mężczyzną, który od pierwszego wejrzenia zakochuje się w Khin - młodej kobiecie z ludu Karenów oraz matki Luizy. Ich miłość jest pełna trudności wynikających głównie z bariery językowej, oraz różnic kulturowych. Następnie po kilku latach Benny przedstawiony jest jako mężczyzna, który dorobił się niezłej sumy, zdradza swoją żonę i patrzy na nią z niesmakiem ponieważ nie jest już tą młodą dziewczyną, którą poznał. Nie wiemy jednak co jest powodem jego zmiany. Jest to opisane, ale w kilku słowach, pozostawiając nas z wieloma pytaniami. Podobny przebieg „rozwoju” postaci dotyczy każdego z bohaterów. Wiele wątków dotyczących na przykład ludu Karenów nie jest też wystarczająco rozwiniętych, przez co ciężko zrozumieć pełnię historii ludu Khin. Wątek, który mi się nie spodobał to miłość pomiędzy Luizą i jej mężem. Poznali się oni kiedy mial on romans z matką Luizy, a mial wtedy 24 lata, natomiast Luiza była jedynie dziesięciolatką. Potem znika on z jej życia, a po powrocie od razu oświadcza się byłej Miss. W kilku zdaniach jest powiedziane, że żywi ona do niego głębsze uczucia, a nie chodzi tylko o wydostanie się z domu rodziców, ale miłość dorosłego mężczyzny do dziewczyny którą znał od dziecka i często bawił się z nią, by potem odwiedzić łóżko jej matki jest lekko gorszący. Nie mogę powiedzieć, że „Miss Birmy” nie podobała mi się, ale nie jest to książka którą będę polecać każdemu. Problem z odczuwaniem więzi z bohaterami sprawił, ze prawdopodobnie za kilka tygodni zapomnę co działo się w tej historii, po za ogólnikami.

https://www.instagram.com/p/CCLDH6CB0g5/ Co to była za literacko-historyczna uczta dla duszy, no po prostu pychota 🤩. "Faworyty" Manueli Gretkowskiej opowiadają o trzech faworytach ostatniego króla Polski. Elisabeth Lubomirska, Izabela Czartoryska i Magdalena Sapieha walczą nie tylko o względy kochanka, ale też o władzę w państwie, bo w końcu jak podaje opis: "Wszystko kręci się wokół seksu. Z wyjątkiem seksu. Seks kręci się wokół władzy". Manuela Gretkowska w fenomenalny sposób ukazała społeczeństwo w XVIII wieku. Dała głos tym, którzy (a w zasadzie które) tego głosu nie mieli (miały). Ta powieść to swoisty manifest kobiecości i walki o swoje. Ogromnym plusem "Faworyt" jest bezpruderyjny język, który bardzo uwspółcześnia tę powieść, chociaż to może my jesteśmy o dziwo wstydliwi (w dobie szeroko zakrojonej seksualizacji, nadal tabuizujemy niektóre sfery związane z seksualnością czy seksem, np. język), a nie nasi przodkowie. Nie byłabym sobą, gdybym nie sprawdziła prawdziwości postaci, wydarzeń ukazanych w książce, tym bardziej, że podczas czytania coś mi zgrzytało. No i są zgrzyty, jeśli chodzi o chronologię. Wątpię, że jest to błąd autorki, raczej celowy zabieg w celu ukazania uniwersalizmu powieści. Mrugnięcie okiem do czytelnika, hej spójrz i pomyśl, może te historyczne postaci są tylko tropem/figurą, pod którymi kryje się coś więcej? Może to każda kobieta, która walczyła, walczy i będzie walczyć o siebie i lepsze jutro?

Ta książka pochłonęła mnie w całości. Nie jest jednak wybitna pod względem literackim — czuć braki warsztatowe, a reportaż momentami mógłby być pogłębiony. Umówmy się: nie pisał tego Kapuściński. Mimo to autorka wykonała dobrą robotę. Nina Solomin opisuje życie zamkniętej enklawy ortodoksyjnych Żydów w Nowym Jorku. Robi to w sposób przystępny, momentami poruszający, momentami niewygodny. To książka, która wciąga treścią, nawet jeśli nie zawsze zachwyca formą. Największą siłą „Ok, amen” jest pokazanie codzienności świata rządzącego się surowymi zasadami, wyraźnie oddzielonego od reszty miasta — świata, który istnieje tuż obok, a jednocześnie funkcjonuje jakby w innym stuleciu. Autorka zagląda za mur społeczności chasydzkiej, pokazując mechanizmy kontroli, religijne rygory, role kobiet i mężczyzn oraz napięcie między wiarą a jednostkową wolnością. Czytanie tej książki bywa momentami trudne. Jako osoba z zewnątrz — „goj” — czytelnik zderza się z perspektywą ludzi, dla których świat poza wspólnotą jest nieczysty i moralnie gorszy. Solomin nie epatuje sensacją, raczej obserwuje i opisuje, zostawiając miejsce na własne emocje i refleksje odbiorcy. To reportaż, który skłania do pytań: jak to możliwe, że w samym sercu nowoczesnego Nowego Jorku funkcjonują społeczności żyjące według zasad sprzed dziesięcioleci? Jaką cenę płaci się za przynależność i bezpieczeństwo, a jaką za próbę wyrwania się poza narzucone ramy? „Ok, amen” nie jest książką doskonałą, ale jest ważna. Zostaje w głowie i zmusza do myślenia — a to w reportażu liczy się najbardziej.

Bohaterka wywiadu to interesujaca kobieta. Szkoda, ze pan, ktory przeprowadzal wywiad nie poprowadzil go w inna strone. Za duzo nienawisci do Kaczynskiego i Trumpa, a za malo o pogladach politycznych pani Anny. No i o niej samej. Troszke o pisaniu Gulagu i ciekawe mysli o PRL i Rosji, ale mozna by wysciagnac duzo wiecej o lekturach, inspiracjach i spojrzeniu na zycie. Moze taki wywiad powinna przeprowadzic jakas kobieta, wnoszac do rozmowy wiecej lekkosci? Poczytalabym.

“Tyrmand. Pisarz o białych oczach” Marcela Woźniaka to biografia, którą czyta się jednym tchem. Opowiada o egzystencjalnym rozchwianiu pomiędzy pragnieniem wolności człowieka i artysty a realnością świata ograniczającą go na każdym kroku. Dom rodzinny, ojczyzna są dla Tyrmanda zbyt ciasne, niedostosowane do skali jego ambicji i temperamentu. Z tego rodzi się poczucie niepokoju o własny rozwój. To napięcie między oczekiwaniami a rzeczywistością nie znika na emigracji. Zmienia się dekoracja, język, system, ale wewnętrzne oczekiwanie - by wolność trwała - ciągle jest obecne. Wydaje się, że kluczowe dla Tyrmanda są pryncypia: wolność artystyczna i osobista za cenę niepoddawania się systemowi, nawet jeśli oznacza to samotność, marginalizację, opóźnione uznanie. I nie ma znaczenia, czy to stalinowska Polska czy Ameryka lat 70. - może dzięki temu jego twórczość wytrzymała próbę czasu. Sukces, czytelnictwo, rozpoznawalność, legenda nie bierze się z kompromisu, lecz z konsekwentnego trwania przy własnych zasadach. Porażki, zagrożenia osobiste czy literackie prowadzą do kryzysu, ale jednocześnie stają się źródłem energii życiowej i twórczej. Impulsem do działania. Odmowa kompromisu jest zarazem siłą i przekleństwem; źródłem wielkości i powodem do nieustannego starcia z rzeczywistością. Barwne, intensywne życie znajduje bezpośrednie odzwierciedlenie w jego twórczości. Styl, tematy, postawy można odnaleźć choćby w “Filipie”, “Siedem dalekich rejsów”, “Życie towarzyskie i uczuciowe”. Rekonstrukcja biografii pisarza - od Nalewek, poprzez wojenne dramaty rozgrywające się w cieniu NKWD i nazistów, przez doświadczenie stalinowskiej Polski aż po emigracyjną Amerykę - oddziałuje na czytelnika siłą reportażowego, literackiego stylu. Dzięki niemu staje się gęstą, wielogłosową opowieścią pełną anegdot o życiu kulturalnym, wyrazistych postaciach i znaczących wydarzeniach, która układa się w sugestywny portret egzystencji z całą jej intensywnością.

Z opowiadaniami mam tak, że czytam, a po dwóch tygodniach zapominam. Tak też było z tym zbiorem -w głowie zostały mi jedynie dwa, no ale to pierwsze, rozpoczynajęce zbiór: jak dla mnie mistrzostwo świata! Gdy się skończyło szukałam kontynuacji w kolejnym, a tu niespodzianka... to opowiadania. Żałuję, że z tego pierwszego nie zrodził się pomysł na powieść. Ogólnie - przyjemna lektura.