Szable i rapiery

" Bo jeśli za mało książek znasz, to ci wychodzi na twarz " W. Młynarski " Kto czyta książki, żyje podwójnie " U. Eco O tej książce piszę, żeby pokazać w jaki sposób czytanie książek od najmłodszych lat może wpłynąć na rozwój przyszłych zainteresowań i zasad moralnych. Ta książka ( znaleziona u dziadka na strych w dużym wiklinowym koszu na pranie, całym wypełnionym książkami ), to PIERWSZE moje spotkanie z Napoleonem, Polakami walczącymi u jego boku, patriotyzmem, miłością do OJCZYZNY, ale też początku, ciągle pojawiających się u mnie pytań: CO BYŁO DALEJ ? JAK TO SIĘ SKOŃCZYŁO ? GDZIE MOGĘ SIĘ TEGO DOWIEDZIEĆ ? Wszystkie książki autora POLECAM !!!

Książkę tę przeczytałem już ileś lat temu, więc nie mam jej świeżo przed oczami. Pochłaniałem z zaciekawieniem wiele lektur Gąsiorowskiego, toteż nie spodziewałem się, iż mimo że spodoba mi się pod względem literackim, zawiedzie mnie przez tytuł nieadekwatny do treści. Spodziewałem się obszerniejszego wycinku z życiorysu Bema, którego ślady odkrywałem później w Tarnowie (polecam!). Tymczasem tam było, o ile pamiętam, samo powstanie, więc zatytułowałbym ją "Powstanie listopadowe". Wtedy dałbym też więcej gwiazdek. Zatem: superlektura pod złym tytułem. Mój ulubiony powieściopisarz historyczny raz zrobił mnie w konia!

Na książkę trafiłem przez przypadek i ... nie żałuję. Zaskoczenie było dość duże bo powieść napisana jest w formie wspomnień, ale ten język! - Jak dla mnie majstersztyk! Są to przygody towarzysza jazdy pancernej z oddziału później dowodzonego przez Czarnieckiego, które zostały bardzo sprawnie wkomponowane w autentyczne wydarzenia z tamtego okresu. Zaskoczenie językiem i autentycznością, niestety czasem miałem problem zwłaszcza na początku książki z pełnym zrozumieniem. Mimo, że "ciężkie były początki" polecam, zwłaszcza osobom interesującym się tym rozdziałem historii :)

Bohaterem - czy raczej antybohaterem - książki jest Stanisław Stadnicki zwany także Diabłem z Łańcuta, postać autentyczna żyjąca na przełomie XVI i XVII stulecia. Pamięć o jego okrucieństwach i zbrodniach przetrwała zarówno w legendzie, jak i różnych dokumentach historycznych aż do obecnych czasów. Na szczęście mamy w tym dziele literackim bohatera z gatunku 'dobrych' o personaliach Jacek Skorut, który po porwaniu jego narzeczonej i tajemniczym zniknięciu jej brata poprzysięga zemstę Stadnickiemu Po lekturze książki 📚 stwierdzam z całą mocą że fabuła jest naprawdę wciągająca i mam cichą nadzieję że w końcu doczeka się ekranizacji bowiem "Pod czarcim kopytem" to - według mnie - jedna z najbardziej niedocenianych i nieco zapomnianych pozycji książkowych

Na początek kilka słów wyjaśnienia: książka Jankowskiego trafiła do mnie w naprawdę dziwnych okolicznościach. Nie kupiłem jej, nie wypożyczyłem- stała sobie wśród kilku setek innych niepotrzebnych bibliotece książek- bo skoro nikt tego nie chciał wypożyczyć, to może za darmo weźmie. Wiadomo, w naszym społeczeństwie słowo "gratis" ma moc magiczną. I tak pewnie większość je brała, żeby w piecu rozpalić- tu się nawet nie będę ze swoim pesymizmem ukrywał. Słuszne się wydało dumanie nad tym, jak wypadnie książka, której nikt nie chciał, prawie nikt nie znał i nawet za darmo nie wziął. A co wyszło? Niech sobie plują w brodę ci, którzy po nią nie sięgnęli. Świetna, historyczno- awanturnicza powieść, która niczym nie ustępuje, a niejednokrotnie bije na głowę współczesnych pisarzy z tych rejonów literackich, jak Robert Foryś, czy Jacek Komuda. Akcja dzieje się w trakcie trwania II wojny północnej, (a dokładnie potopu szwedzkiego) w okolicach 1655 roku. Obserwujemy cichą wojnę pomiędzy tajnymi służbami Szwecji i Korony, pełną nagłych zwrotów akcji, zdrad, szermierczych pojedynków i brawurowych ucieczek. Nie znajdziemy tu jednego głównego bohatera. Co prawda o przygodach Krzysztofa czytamy jakby trochę częściej, ale sporo miejsca zajmują tu również fragmenty o rotmistrzu Myszkowskim, szwedzkich zausznikach, czy choćby krakowskich żakach. To trochę przeszkadza w zżyciu się z bohaterem, a właściwie zupełnie to uniemożliwia. Jednak w zamian czytelnik otrzymuje możliwość śledzenia fabuły z kilku perspektyw, poznania motywów działań niejako z pierwszej ręki. "Znak Jastrzębca" podzielony jest niewidzialną granicą na dwie części. W pierwszej połowie mamy typową prozę awanturniczą, której cech nie ma chyba sensu przytaczać; za to w drugiej, czyli podczas oblężenia Krakowa przez wojska Karola Gustawa, jest to w większej części książka stawiająca na twarde historyczne fakty. Owszem, wątki szpiegowskie i pojedynki na rapiery i tutaj występują, ale różnica naprawdę rzuca się w oczy. Obie "wersje" są tak samo dobre i mocno wciągające. Czy znalazły się jakieś wady? Są. Niewielkie, ale jednak są. Pierwsze, co mi się niezbyt podobało, to stosunkowo niewielka ilość opisów. Szkoda, że autor nie zatrzymuje się raz na jakiś czas, aby konkretne miejsca, przedmioty czy ludzi dokładniej opisać- tu się pan Jankowski ogranicza do wymienienia kilku cech wyglądu bądź charakteru i na tym koniec. Dialogów jest bardzo dużo, jakościowo bronią się jak najbardziej, ale humoru w nich czytelnik nie znajdzie. Nie żeby to było zadęcie w stylu Sienkiewicza, ale czasem jakiś rubaszny żart by się przydał, cięta uwaga, no doprawdy cokolwiek. Jak widać, są to raczej drobnostki, do których muszę dorzucić jeszcze jedną, zdecydowanie najzabawniejszą, mianowicie momentami kuriozalną archaizację. Na pewno czytelnikom książek historycznych wiadome jest, jak wyglądał szyk wyrazów w zdaniu wypowiadanym przez jegomościa kilka wieków temu. Obecnie tak się nie mówi, bo to wychodzi nienaturalnie, dziwnie i wywołałoby jedynie salwę śmiechu. Jednak w paru punktach pan Jankowski poszedł na całość i wsadził w usta swoich bohaterów zdania tak wykoślawione, że nie powstydziłby się tego sam Mistrz Yoda. Czytałem je po kilka razy głowiąc się nad tym, jaki był sens tworzenia czegoś takiego, a przy okazji chichotałem jak rezydent wariatkowa. Generalnie "Znak Jastrzębca" jest lekturą zdecydowanie godną polecenia, wciągającą od pierwszej strony, a dla wielbicieli mieszanek historii z przygodą będzie to z pewnością warty zapamiętania tytuł.

B. Królikowski jak zawsze w swojej formie, świetnie pompując napięcie z opisem każdego dnia posuwającej się, błędnej kampanii w głąb Mołdawii w 1620 r. Narastające problemy kwatermistrzowskie, rozprężenie, zbytnia pewność siebie i optymizm, wreszcie pierwszy szok, panika i próba jej powstrzymania, ułudna nadzieja na bezpieczny odwrót... wydarzenia nieszczęsnej wyprawy wojennej zostały tu bardzo dobrze nakreślone. Gdybym jakiś utwór muzyczny miał oddać nastrój pierwszej połowy książki, byłby to "The Oil" Hansa Zimmera.

Pierwszy tom książki o największej bitwie morskiej pierwszej dekady minionego stulecia,napisany przez jej uczestnika. I trudno jest tak naprawdę określić jej gatunek literacki. Z jednej strony są to bowiem na pewno wspomnienia Aleksieja Nowikowa, z drugiej literatura faktu,jeśli chodzi o opisy poszczególnych osób, szczególnie z dowództwa, poszczególnych okrętów czy wydarzeń (w tym rewolucji 1905 roku w Rosji). Z trzeciej wreszcie zaangażowana publicystyka, czasami w duchu wielkoruskiego nacjonalizmu (historia rosyjskiej floty żaglowej), czasami tzw. realnego socjalizmu (wstęp czy opisy organizacji rewolucyjnych na statkach). Niekiedy określa się książkę jako „powieść dokumentalną” ale równie dobrze można nazwać ją fabularyzowanymi wspomnieniami. Tym niemniej książka powinna podobać osobom zainteresowanym historią, szczególnie Rosji, Dalekiego Wschodu czy wojen morskich. Autor bowiem najlepiej wypada tam, gdzie beznamiętnie pisze o faktach jak również zachowuje krytycyzm w stosunku do dowództwa floty oraz cara i kół rządzących. Wystarczy wspomnieć, że tzw. II Eskadra Oceanu Spokojnego, czyli rosyjska flota bałtycka (z nieśmiertelnym krążownikiem „Aurora” – uświęconym udziałem w przewrocie bolszewickim 12 lat później, na Morzu Północnym zatopiła kilka brytyjskich kutrów rybackich, biorąc je za …. japońskie torpedowce. Przy okazji ostrzelano kilka własnych okrętów, m.in. zabijając kapelana na wspomnianym krążowniku. Zatem zaletą są realistyczne fragmenty książki, zaś wadą wspomniane fragmenty publicystyczne. Warto jednak poznać okoliczności rejsu niemal dookoła świata w celu … no właśnie. Tom pierwszy kończy się przed kluczową bitwą, ale autor stawia jedno zasadnicze pytanie – czy to w ogóle miało sens,do tego jeszcze z tymi ludźmi. No ale cóż – dla Rosjan (z wyjątkiem wąskiej grupy elity intelektualnej) jednostki nigdy nic nie znaczyły. Odświeżenia wymaga też przekład Władysława Broniewskiego. Dziś nikt nie używa słowa „elektrykarz” i inaczej piszemy nazwy własne, m.in. Abukir czy Zatoka Kotorska. Jednym słowem dla miłośników historii całkiem dobra przekąska przed daniem głównym, czyli opisem bitwy w drugim tomie.

Bardzo dobrze mi się ją czytało - ale jestem też dużym fanem książek o tematyce militarno-historycznej. Sporo szczegółów z życia Józefa Sułkowksiego, zarówno części prywatnej, jak i tej "oficjalnej", czyli jako adiunkta Bonapartego. Duże wrażenie zrobiła na mnie praca militarna i literacka jaką wykonał. Zdecydowanie był to człowiek maksymalnie nastawiony na realizowanie w życiu swoich ideałów i celów. Ciekawe fragmenty o wewnętrznych konfliktach i intrygach, jako miały miejsce wśród polskich polityków i wojskowych, będących na emigracji lub działających na okupowanych przez wrogie mocarstwa terenach. Nawet w takich czasach polaryzacja naszego społeczeństwa była gigantyczna, wbrew temu co można by przypuszczać. No i oczywiście nie można zapomnieć o świetnym opisie współpracy pomiędzy Napoleonem a Sułkowskim, którzy pomimo znacznych różnic ideologicznych potrafili docenić nawzajem swoje umiejętności i talenty, by wspólnie działać w operacjach militarnych potencjalnie służących obydwu krajom. Ciekawostką jest też opis zaciekłej walki o utworzenie Legionów Włoskich - obecnie wiele osób traktuje to jako sprawę oczywistą, efekt jednomyslności zmęczonych okupacją Polaków. Tymczasem proces ten długo "docierał się" poprzez naciski róznych sił politycznych tak, aby samemu spróbować obsadzić wysokie stanowiska takiej formacji. W książce jasno mamy przedstawioną potyczkę o kontrolę nad Legionami - Sułkowski był w tym przypadku poważnym konkurentem dla generała Dąbrowskiego przy obejmowaniu władzy nad całą organizacją. Moja wersja ma 200 niedużych stron, które najpeweniej przekładają się na te 141 stron "standardowej" książki. Czyta się ją całkiem szybko, a jeśli interesujesz się wydarzeniami i postaciami z czasów wojen napoleońskich, to jest to książka do przeczytania nawet na jeden raz. Mocno polecam!

Odważnie brać na warsztat taką klasykę. Fajnie znów spotkać Zagłobe czy poznać historie królowania Jana III Sobieskiego i zawiłosci ówczesnej polityki. Kobiety (wdowy po Sienkiewiczowskich "superbohaterach") troche na modłę dzisiejszych "netflixowych" czasów robią na kartach powieści to i owo. Zastrzyk historii, choć do mistrzostwa trylogii sienkiewiczowskiej daleko, oj daleko.

Autor, krakowski publicysta, dziennikarz i pisarz. Jeden ze współzałożycieli Niezależnego Komitetu Historycznego Badania Zbrodni Katyńskiej. Był członkiem Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. Książka nawiązuje do okresu największej polskiej klęski narodowej, czasów Potopu. Ciekawa fabuła spisana przystępnym językiem oraz ilustracje Zygmunta Chmielewskiego gwarantują przyjemną lekturę. Moja rekomendacja ma na celu przypomnienie, zapomnianego już autora i jego książek. POLECAM !!!

Książka znaleziona w biblioteczce rodziców, pięknie wydana w latach 70 tych ubiegłego wieku. Książka składa się z dwóch części, w pierwszej bohaterem jest Bogusław X książę pomorski, który wprowadził na swoich ziemiach wiele reform, musiał mierzyć się z wieloma problemami, nie wyłączając rozterek sercowych i okrucieństwa Inkwizycji. W drugiej części bohaterem jest jego nieślubny syn Krzysztof, ocalonych przed okrucieństwem Inkwizycji, wychowany z dala od ojca, walczący o polskie Pomorze, a także o zakończenie okrucieństwa Inkwizycji. Autor wykorzystał wydarzenia historyczne jedynie jako tło akcji, nie można swej wiedzy historycznej opierać na tej książce. Lektura książki sprawiła jednak że pewne wiadomości znane ze szkoły odświeżyłam sięgając do bardziej naukowych źródeł. 😀

Dwa tomy, każdy inny. Po pierwszym byłem rozczarowany. Historia do sierpnia 1939 przedstawiona jest bardzo wyrywkowo. Poza kilkoma fragmentami Pierwszej Wojny Światowej i wojny polsko-radzieckiej Śmigłego jest bardzo mało. Niektóre rozdziały autor chyba dodał bo wypadało wspomnieć o przełomowych zdarzeniach z Dwudziestolecia ale o Rydzu dało się podać tylko krótkie wzmianki. Wygląda to tak, że pojawia się on zupełnie nagle w momencie śmierci Piłsudskiego. A i potem nie za bardzo widać Śmigłego-Rydza. Jego wysiłki zmierzające do modernizacji armii są ledwie zaznaczone a o jego działalności politycznej nie ma prawie nic, a na to liczyłem bardzo. Trudno mi sobie wyrobić zdanie czy miał on w tym zakresie własną wizję i sam był motorem napędzającym to, co wówczas się w Polsce politycznie działo, czy też tylko firmował to co robiło jego środowisko, począwszy od Adama Koca i innych "narodowych piłsudczyków". Być może ta książka byłaby lepsza bez tego tomu. Drugi tom jest bez porównania lepszy. Może chciałbym więcej widzieć o rozterkach marszałka z okresu Września ale są tu inne źródła. Za to wszystko to co działo się już po ucieczce do Rumunii (a może próbie przejazdu przez Rumunię?) aż do śmierci w Warszawie to jest bardzo ciekawe i o tym dotychczas czytałem tylko fragmentarycznie. Tu już autor korzysta z własnych źródeł, niepublikowanych i nawet jeśli trudnych do potwierdzenia to bardzo ciekawych. Mimo iż tu o marszałku jest tu już o wiele więcej to nadal jednak nie bardzo można zrozumieć czy to on kierował akcją powrotu do kraju i miał własny plan polityczny czy też był sterowany przez swój "dwór" w rodzaju Wacława Lipińskiego. Intrygująca sprawa, że o człowieku, który przez 4 lata był lub miał być Wodzem niezbyt wiele wiemy. Albo on był taki skryty (wiele na to wskazuje) albo o nim nie bardzo było co powiedzieć - może jest tak, jak sugeruje Michał Ogórek w "Sto lat!" my po prostu potrzebujemy Wodza i wykreowaliśmy sobie na siłę Rydza-Śmigłego?

Najsmutniejsza chyba część cyklu. Autor może tego nie precyzuje, ale Królestwo Kongresowe było dość wrednym państwem. Udawało normalny organizm państwowy, w dodatku teoretycznie najbardziej demokratyczny w Imperium Rosyjskim, które nigdy niczego wspólnego z demokracją nie miało. Tymczasem panowała w nim tajna policja (i to niejedna), rządziły strach i kłamstwo oraz szalony Wielki Książę . I w tym wszystkim oni – sfrustrowani bohaterowie kilkunastoletnich walk o Polskę. Już tym zmęczeni. W dużej mierze pogodzeni z wyrokiem losu, który nie doprowadził ich tam, dokąd chcieli. Inni wciąż marzący o niewywalczonej pełnej wolności. Az tu nagle wszystkim spadło nagle na głowę Powstanie Listopadowe. Część się sprawdziła po raz kolejny, nieliczni zawiedli. Wszyscy w sumie jednak przegrali. Na długo.

Po książkę tą sięgałem z mieszanymi uczuciami. Serial nigdy nie zdołał mnie przyciągnąć, nie jest to też mój ulubiony okres w historii. Nie przepadam też za okresem, w którym została ona napisana. I niestety odcisnęła ona na powieści swoje piętno. Akcja zaczyna się na Pomorzu Gdańskim w przeddzień zagarnięcia go przez Krzyżaków. Tam poznajemy Gniewka, ruszającego skoro świt aby poszukać bursztynu wyrzuconego przez Bałtyk. Poznajemy jego sielskie marzenia i dziecięce pragnienia, które przerywa nagłe dostrzeżenie Brandenburczyków ciągnących na Gdańsk. Chłopak ostrzega swoją wioskę a z niej zostaje wysłany z ostrzeżeniem do sędziego pomorskiego i kasztelana gdańskiego. Polska jest u schyłku swego rozbicia dzielnicowego, najważniejszy gród na wybrzeżu ma więc tylko kilku rycerzy do ochrony. Dlatego, nie mając innego wyjścia decydują się ściągnąć Krzyżaków do obrony przed Brandenburczykami. Łamią oni jednak traktat i dokonują rzezi mieszkańców i zajmują całą krainę. Gniewka na własnym grzbiecie wynosi jeden z rycerzy i postanawia usynowić. Dalej mamy już typową historię młodzieżową, jak Gniewko rośnie wielki, silny, sprawny, zdobywa posłuch u samego Łokietka i poznaje dziewczynę o którą konkuruje - skutecznie naturalnie - z samym Kazikiem, później zwanym Wielkim. Naturalnie w międzyczasie potyka się z Niemcami takimi czy śmakimi, ma tajne misje, tropi zdrajców i ogólnie sporo fajnych, przyciągających rzeczy, ale jednocześnie nic odkrywczego. Fabuła jest tu w porządku. Cierpi co prawda na teatralność, mając na przestrzeni jakichś 20 lat chyba tylko ze tuzin postaci. Nie kończy się też, co bardziej urywa po walnej bitwie. Możliwe że miał to być pierwszy tom trylogii, albo cyklu, ale nic z tego nie wyszło. O bohaterach nie ma tu za bardzo co pisać, są oni bowiem prości i mało wyraziści. Może to być spowodowane nastawieniem powieści na młodzież, ale też przesadnie to nie razi. Przynajmniej nie na poziomie bohaterów. Tym czym razi jest piętno czasów powstania - środkowa komuna. W jej to efekcie książka pełna jest zachwytów nad chłopstwem, jego szlachetnością, odwagą, poświęceniem dla dobra kraju i w ogóle i w szczególe. Na szczęście nie robi tego kosztem rycerstwa, choć miejscami, zwłaszcza mając odrobinę wiedzy historycznej można przewrócić oczami z zażenowania. Co więcej pani Korta cierpi na podobny problem jak większość autorów filmów fantasy i historycznych, uznając że zbroja to po prostu taki błyszczący rodzaj ubrania. Do tego stopnia, że opisuje jak to Krzyżacy w ciężkie płyty zakuci byli tylko powolni, a chłopi w płótnach i z gołymi klatami wyżynali ich ot tak sobie. Ani słowa o śmierci setki chłopstwa za jednego rycerza, czy bezskutecznie dobijających się od blach ataków siekierek i pałek... Drugim widmem epoki jest fakt, że w książce istnieje bardzo jasny podział na dobro i zło - dobrzy są Polacy, źli Niemcy. Nie licząc jednego zdania, każdy Niemiec w książce to drań, złodziej, morderca, okrutnik i po prostu skur***n. Nie pałam miłością do naszych zachodnich sąsiadów, ale nawet dla mnie było to przesadne. To wszystko to jednak tylko małe pryszcze przy największym problemie powieści - stylu pisania. Całość bowiem opowiedziano stosując czas teraźniejsze. Gniewko nie pojechał, nie zamachnął się mieczem, nie wypuścił strzały. Gniewko jedzie, macha i puszcza. Jest to po prostu epicko drażniące! I choć po jakichś stu stronach idzie do tego przywyknąć to i tak pozostawia niesmak... Oprawa jest solidna jak to dawniej. Mój egzemplarz za cztery lata będzie miał trzy dekady i jedynym śladem używania są pozaginane rogi okładki. Poważniejszym problemem jest to, że tusz się trochę rozmazuje, ale jest nadal czytelna. Podsumowując, Gniewko, syn rybaka jest znośną pozycją, szczególnie ciekawą dla wielbicieli powieści średniowiecznych, lub stylu pisania w czasach PRL. Jeśli jednak chcieliście podarować tą książkę swojemu dziecku to lepiej sami uprzednio ją przeczytajcie, czy poziom chłopofilii i niemcofobii nie będzie za duży dla Waszej pociechy...

Nie bylo latwo uzyskac te ksiazke, pomimo olbrzymich w czasach PRL nakladow /11 wydan, od 1949 r./, powiesc Luny w Bieszczadach zniknela z wielu wypozyczalni na fali czystek dekomunizacyjnych. Kiedys lektura szkolna, dzis traktowana jako relikt minionej epoki, falsz historyczny. A szkoda, bo czyta sie to swietnie, a opisy taktyki wojskowej oraz zycia zolnierskiego widac, ze pisane sa z pierwszej reki. Rowniez postac autora, powstanca antyfaszystowskiego w Vichy, potem zolnierza AK, nastepnie oficera AL, wreszcie prominentnego dzialacza partyjnego, brutalnie zamordowanego na poczatku epoki gierkowskiej jest fascynujaca sama w sobie. Po odcedzeniu warstwy propagandowej, zreszta nie nazbyt nachalnej, po zweryfikowaniu pewnych faktow historycznych, jest to po prostu kawal mocnej, meskiej prozy. Polecam!

Książka wydana w 1974 r, klasyczna powieść historyczno - przygodowa, łącząca fikcję literacką z faktami historycznymi. Bardzo mi się podobała !!! Opisuje wydarzenia poprzedzające bitwę pod Grunwaldem, konflikt z Krzyżakami, przygotowania do bitwy i bitwę. POLECAM !!!

Za jednym z czytających - pisarz niesłusznie zapomniany. Wróciłam do tej książki po długich latach i mimo upływu czasu nie straciła nic na swej wartości. Wygrywa z nim bezkonkurencyjnie . Rozdział po rozdziale towarzyszyłam młodemu księciu i jak niegdyś, popłakałam się przy finale.

Cudowne! Jestem zachwycona. W końcu książka, w której zwierzątka niemal nie giną, a wśród ludzi trup ściele się gęsto. Fabuła ciekawa, skupiona na akcjach wywiadu. Intryga za intrygą zamiast opisu nudnych bitew. W którymś momencie któraś z postaci nawet komentuje, że szpiedzy potrzebni są do ważniejszych zadań niż wdrapywanie się na mury zamku podczas szturmu. Dużo ciekawiej niż o bitwach czyta się o tym, jak agenci obcych wywiadów próbują się nawzajem przechytrzyć. Oczywiście stronie polskiej idzie lepiej i jest bardziej szlachetna, ale nikt nie jest idealny, każdemu zdarzają się błędy, a przeciwnikom też udaje się odnieść parę sukcesów. I każdy człowiek ma zalety i wady, nie ma postaci jednoznacznie, niewiarygodnie złych. Każdy, wliczając negatywnych bohaterów, ma motywację, którą do pewnego stopnia można zrozumieć. Ponadto – być może to nadinterpretacja z mojej strony, ale – motyw gwałtu wydaje mi się wstawiony po to, by skrytykować Sienkiewicza. To, co główny bohater mówi o postawie męża tamtej dziewczyny to doskonałe wyśmianie podglądów każdej jednej postaci Sienkiewiczowskiej na kwestie honoru. W tej książce mężczyzna potrafi docenić kobietę jako osobę, a nie płacze, że ktoś zepsuł mu zabawkę. No i trafiają się pogańscy kapłani wciąż odwiedzający ukryte świątynie. Takie budowanie nastroju rozumiem ^^