Stary Przyjaciel

Dlaczego jedni szanują historię i pielęgnują pamięć o niej, a inni zapamiętują tylko to, co wygodne?

Uwielbiam momenty, kiedy niepozorne na pierwszy rzut oka książki uderzają prosto w serce. Zupełnie nie spodziewałam się, że ta historia poruszy mnie aż tak głęboko — a jeśli mam dać się zaskakiwać, to właśnie w taki sposób.

Dwudziestoletnia Kasandra pochodzi z Fioletowego Podwórka, które dopiero zaczyna budzić się do życia po okresie zlodowacenia. Jej rodzina doświadczyła ogromu cierpienia z rąk brutalnego Gangu, siejącego postrach na całej Północy. Gdy dziewczyna otrzymuje posadę w Instytucie Badawczym w Porywowym Mieście, wydaje jej się, że to szansa na coś nowego, lepszego. Trafia jednak do miejsca, w którym samotność, gniew i poczucie niesprawiedliwości mieszają się w duszący, przytłaczający ciężar.

Co to była za książka! Dawno nie zatraciłam się tak bardzo w żadnej historii — świat zewnętrzny przestał istnieć, dźwięki otoczenia jakby wyparowały, a ja chłonęłam tę opowieść każdą myślą i emocją. Autorka stworzyła fikcyjny świat, który jednak bolesną ostrością odbija realność. Ponadczasowy motyw władzy systemu nad jednostką i wszechobecne poczucie bezradności dotyczą znacznie większej liczby osób, niż chcielibyśmy przyznać. I myli się ten, kto uważa, że nas to nie dotyczy — pozorna wolność i demokracja z każdym krokiem przesuwają się ku mroczniejszym rejonom, a jednostki myślące inaczej często zostają osamotnione, wypchnięte na margines.

Samotność wręcz wyzierała z kart tej powieści. Miałam ochotę objąć Kasandrę mocno, powiedzieć jej — choćby szeptem — że nie jest sama. Płonka znakomicie wykreowała obraz jednostki mierzącej się ze światem: czy to w postaci Sokoła, Starego Przyjaciela, czy przede wszystkim samej Kasandry, która cierpi z powodu wykluczenia, bo jako jedyna pamięta, ma własne zdanie i odważnie głosi prawdę. Za tę niezłomność płaci wysoką cenę — niezrozumieniem i wykluczeniem z grupy. A mimo to nie zmienia zdania i staje się symbolem odwagi.

Ta dystopijna powieść pełna jest symboli i metafor odbijających zarówno przeszłość, jak i teraźniejszość. Niesie ze sobą gorzkie, pesymistyczne przesłanie o zacieraniu prawdy, o niepamięci i obojętności. A jednocześnie — poprzez postać Kasandry — pokazuje światło: buntowniczkę, samotną wyspę, która z podniesioną głową przeciwstawia się manipulacji, zakłamaniu i zapomnieniu. Uwielbiam takie bohaterki!
Przed oczami mam od razu romantycznych bohaterów — samotne jednostki gotowe poświęcić wiele dla idei, ludzi, przyszłości. Kasandra wpisuje się w ten archetyp w każdym calu: wrażliwa, uczuciowa, inteligentna, a przy tym wyobcowana, niezrozumiana i boleśnie samotna. W jej determinacji pobrzmiewa także nuta patriotyzmu — pamięć o losach bliskich jest w niej żywa, gorąca i prowadzi ją przez mrok.

Najmocniej uderzyły mnie sceny z balu — tak dobitnie pokazujące, że od wieków człowiek potrzebuje „chleba i igrzysk”, im bardziej spektakularnych, tym lepiej, a reszta… przestaje mieć znaczenie. Równie wstrząsające są fragmenty z psychoterapii Kasandry — słowa terapeutów wywoływały we mnie czystą furie.

To nie jest lekka historia, ale wciąga bez reszty. Nie tylko się ją czyta — ją się przeżywa. Od smutku, przez gniew, aż po wzruszenie.

Płonka to kolejna autorka, która zachwyciła mnie językiem, stylem literackim i ogromną wrażliwością na świat. Mam szczerą nadzieję, że wróci z kolejną powieścią, równie mocną i pozwalającą przewartościować sposób myślenia.

Pozwolę sobie zakończyć jednym z najpiękniejszych cytatów z tej książki — bo mimo wszystko chcę skupić się na nadziei:

„Poczułam się, jakbym znalazła kryształ, o którym w dzieciństwie czytałam legendy. Ludzi, których naprawdę interesuje życie.”

Oby takich ludzi było jak najwięcej.

Serdecznie dziękuję za możliwość współpracy.

Dlaczego jedni szanują historię i pielęgnują pamięć o niej, a inni zapamiętują tylko to, co wygodne?

Uwielbiam momenty, kiedy niepozorne na pierwszy rzut oka książki uderzają prosto w serce. Zupełnie nie spodziewałam się, że ta historia poruszy mnie aż tak głęboko — a jeśli mam dać się zaskakiwać, to właśnie w taki sposób.

Dwudziestoletnia Kasandra pochodzi z Fioletowego...