Ripley pod wodą

Ta książka mogłaby nosić podtytuł "Przypadki Williama Baldwina i pstrokatej czeredki jego znajomych wariatów, oryginałów i "politycznych" ". Rozkręcała się powoli, ale w końcu tytułowy bohater zaczął mnie intrygować, nie tylko bawić. Wydała mi się nieco pogodniejsza niż "Pożegnanie z Berlinem", jednak tamtą czytałam dość dawno. Isherwood opisuje lata 1931-33 ze spokojnym dystansem, nie epatuje okropnościami, mimo że na jego oczach powoli rozkręca się spirala przemocy, zaczyna się horror. Do pewnego momentu wszystko wydaje się dziwnie niewinne i nawet zabawne. Kiedy patrzy się na to oczami narratora, z dystansem i ironią, można uwierzyć, że nic złego się nie stanie. A potem to złe nagle się dzieje. I najgorsze nie są relacje o terrorze, lecz spokojne zadowolenie tzw. zwykłych Niemców. "To rzeczywiście tragedia, zwłaszcza w obecnych czasach, skoro cwany kłamca pozbawiony skrupułów może oszukiwać miliony ludzi", pisze Arthur. Coś mi to przypomina.

„Okno na podwórze” oglądałam nie jeden raz, Hitchcock zrobił z tego krótkiego opowiadania film z gęstą atmosferą tajemnicy. Teraz sięgnęłam do pierwowzoru. W oryginale historia jest znacznie bardziej oszczędna — krótsza, mniej psychologiczna, pozbawiona rozbudowanych wątków pobocznych czy postaci takich jak Lisa (grana przez Grace Kelly). Hitchcock, jak to on, wziął prosty pomysł — unieruchomionego mężczyznę, który obserwuje sąsiadów i podejrzewa zbrodnię — i zbudował z niego cały mikrokosmos ludzkich relacji, podglądactwa i napięcia.

Przepiękna książka. Mówi się, że pieniądze szczęścia nie dają i zgadzam się z tym, że nie dają, szczególnie tym, którzy nie znają ich wartości. Ta książka idealnie pokazuje obraz ludzi, którzy przyzwyczaili się do ich posiadania (przez zamożność swoich rodzin), ale niekoniecznie pomnażania, a na pewno już nie oszczędzania.

Jestem pod wrażeniem każdej z części o Tomie. Autorka zgrabnie opowiada o jego życiu, sprawia, że chcę sięgnąć po kolejną część i jestem jej ciekawa. Dalej nie mogę wyjść z podziwu dla umiejętności i sprytu głównego bohatera, o którym, mimo przyklejonej mu łatki psychopaty, mam przychylne zdanie.

Obrazki z życia francuskiej burżuazji z lat 60tych, domy na wsi i w Paryżu, nowinki techniki, dobre prace, przyjęcia i bogate życie towarzyskie, wakacje we Florencji lub Thaiti, ułożone rodziny i wiara w dobrą przyszłość. Szybko jednak zauważamy, że pod powierzchnią tych ślicznych obrazków czai się obłuda, gra pozorów, zawiść i powierzchowne relacje. Na tym tle Laurence – matka dwójki grzecznych dziewczynek, żona dobrze prosperującego architekta, oddana córka rozwiedzionych rodziców, dyskretna kochanka, pracownica agencji reklamowej. Wszystko w jej życiu się układa tak jak powinno a jednak ona czuje jakiś niedosyt „ co takiego mają inni a ja nie” pyta sama siebie, obojętna i pozbawiona emocji, złapana w pułapkę dobrobytu. Wychowana na grzeczną dziewczynkę, gra role jakich od niej oczekuje otoczenie, czuje, że dawno powinna zerwać z kochankiem, ale ciężko jej to zrobić, chciałaby potrząsnąć matką, która jest nieznośna po tym jak zostawił ją partner, ale ją wspiera, przytakuje mężowi, z wdzięcznością przyjmując drogie prezenty chociaż ją to mierzi. Czuje się głupsza, że nie czyta gazet, nie interesuje się polityką, ale przecież i tak nikt tego od niej nie oczekuje. Ma być dobrą żoną, matką i wspierającą córką, chociaż ją to uwiera. Przebudzenie następuje gdy Laurence zauważa, że na taką samą grzeczną dziewczynkę wychowuje swoją córkę Katarzynę, pod presją rodziny, która chce ją izolować od przykrych zdarzeń świata, gazet i telewizji by niczym niepokojącym nie zakłócić niewinnego umysłu, a także chce ją odciąć od przyjaciółki, która może mieć na nią zły wpływ. Laurence mówi nie. Nie dla siebie, ale dla swoich córek. Książka ukazała się we Francji w 66 roku, dziś ten tekst mocno już trąci myszką- pułapki konsumpcjonizmu, ułudy mieszczańskiego dobrobytu, pozorne szczęścia- dużo tego już było, ale czytałam ją z perspektywą już historyczną, jako ciekawostkę z epoki.

Cykl o Tomie Ripleyu ma w sobie jakiś magnetyzm. Narracja i styl Patrici Highsmith kojarzy mi się z wytwornością. Z drugiej strony jest też normalna i ludzka. Swoją cegiełkę dokłada Elżbieta Kijowska, która czyta wersję audio. Te czynniki wpływają tak, że pomimo niezaprzeczalnej nudności i absurdalności fabuły chce się to czytać i wracać do kolejnych części.

Całkiem przyjemnie napisane, ale nie wiem czy autorka ma świadomość, że wcale nie napisała biografii jego czy jej. To jest raczej o ich relacji - dziwnej i pokręconej. Z drugiej strony nie wiem czy było to zamierzone, ale jak dla mnie autorka pokazała ich oboje jako głupich ludzi. Tak po ludzku głupich. Mogli tam sobie przy śniadaniu szczebiotać o Spinozie i Heideggerach ale o życiu nie wiedzieli nic. Odrzucając burżuazyjną obyczajowość, żyli jak zwyczajne francuskie mieszczuchy. Żyli wyłącznie dla siebie samych (nie wzajemnie dla siebie) i przez to krzywdzili ludzi wokoło, a na końcu siebie samych. Do tego, ta kompletna ślepota na zbrodnie komunistycznych systemów. Z nabożną czcią słuchali Che Gevary. Facet osobiście torturował i zabijał przeciwników reżimu. Czym różnił się od hitlerowskich oprawców? Chyba tylko głupawym beretem i brakiem munduru od Hugo Bossa. Za to widzieli jak pod mikroskopem wszystkie zbrodnie amerykańskiego imperializmu.  

Lata 20-te. USA. San Francisco. Do biura dwóch prywatnych detektywów wchodzi tajemnicza femme fatale ze zleceniem... Po zapoznaniu się z całą serią przygód Marlowe'a Chandlera od jakiegoś czasu czułem potrzebę przeczytania jakiegoś kryminału noir. Takiego - wiecie - klasycznego z twardymi gośćmi z byczymi karkami, szerokimi szczękami z cygarem między zębami i rewolwerem w kieszeni obszernej marynarki rzucających ironicznymi dowcipasami gdy ktoś do nich mierzy ze spluwy. No i akurat na Legimi w abonamencie jest nowy przekład "Sokoła maltańskiego" gdzie bohaterem jest Sam Spade. Dostałem to czego chciałem - to jest książka, która mogłaby posłużyć jako wzorzec noir jak metr z Sevres. Wszystkie klisze i motywy są tutaj. Mamy wartką akcję, fabułę klejoną na ślinę, brak rozbudowanych opisów psychologii postaci - wszyscy próbują wykiwać resztę frajerów w pogoni za bogactwem a bohater musi udowodnić, że nie da sobie dmuchać w kaszę. Rozmach jest niewielki - wręcz mam wrażenie jakby to był scenariusz dla teatru telewizji - akcja dzieję się praktycznie tylko we wnętrzach budynków - ale to nie przeszkadza. Miód jest w dialogach i innych interakcjach postaci. Także polecam jeśli ktoś czuje chęć na takie klimaty. P.S. Tłumaczenie momentami jest zabawne - zamiast pasztetowej mamy leberkę, a gdy jeden z policjantów odpowiada w złości na wywody bohaterów "Horsefeathers!" co oznacza bzdury/nonsens jest to przetłumaczone jako "Bujajcie słonia!" xD Aż ściągnąłem na komórkę e-booka po angielsku z projektu Gutenberg żeby porównywać co bardziej zastanawiające zwroty.

Nie znałam wcześniej Didion-prozaiczki i Didion-prozaiczka nie jest rozczarowująca. Wręcz przeciwnie, pachnie i brzmi, jak Plath, Capote, Baldwin, którzy tworzyli amerykańską literaturę tamtych dekad. Rzekobieg to historia rozpadu małżeństwa w upper-middle class i jakkolwiek banalnie by to nie brzmiało, działa.

„nie można uciekać przed przeszłością, trzeba stawić jej czoła”. Życie potrafi nas zarówno uszczęśliwić, jak też pokazać swoją niezbyt miłą stronę. Czasami ma dla nas sympatyczne niespodzianki, ale nie raz potrafi sprawić, że wszystko zostaje obrócone w pył. Z reguły dzieje się to w jakichś odstępach czasowych, ale bywa też tak, jak u bohaterki książki „Wyspy szczęścia”, że tego samego dnia spotkał ją uśmiech od losu, ale jednocześnie zawalił się jej dotychczasowy świat. Pierwsze zdania mają charakter Intro, które ujawnia nam, że Anna znalazła szczęście i miłość, ale zaczynając poznawać jej historię, widzimy, że nie miała w życiu kolorowo. Dowiadujemy się tego w kolejnych akapitach, w których bohaterka opowiada nam o sobie w narracji pierwszoosobowej. Cofamy się do chwili, gdy Anna Szklarska mieszkała z mężem w niewielkim Zalesiu, skąd codziennie dojeżdżała do pobliskiego miasta. Tam pracowała w przedszkolu Kubusia Puchatka, w którym była wychowawczynią grupy „Promyczki”. W przeszłości przeżyła dramatyczne wydarzenia, które wciąż wywołują w niej emocje, gdy przejeżdża koło swego dawnego domu rodzinnego. Nie rozumie tego mąż Anny, Łukasz, który nie ułatwia jej życia. Nie liczy się z jej zdaniem, uważa, że jej praca nie jest czymś ambitnym i zawsze na względzie ma swoje dobro, a nie żony. Widzimy to już w pierwszej scence, gdy z wielką łaską odwozi żonę do pracy, po tym, jak uciekł jej autobus. Tego dnia nikt się nie spodziewa, jak bardzo zmieni się wkrótce ich życie. Gdy Anna wraca w końcu do domu, zagląda w maile, wśród których znajduje zaproszenie na rejs statkiem od wydawnictwa Faros. Dziewczyna zupełnie zapomniała, że kilkanaście tygodni temu wzięła udział w konkursie, gdy razem z przyjaciółką Elką pojechały na Targi Książki. Zadaniem było wymyślenie nazwy dla nowej serii wydawniczej, a teraz pomysł Anki został nagrodzony rejsem statkiem wycieczkowym na Karaiby. Zaproszenie obejmowało dwie osoby, więc miała nadzieję na romantyczną podróż z mężem. Te plany zostały zburzone, gdy wrócił Łukasz oznajmiając , że chce rozwodu. Na rejs Anka wyruszyła, więc sama, nie spodziewając się, że odmieni on jej życie całkowicie. W notce biograficznej można znaleźć informację, że w powieści zostały zawarte wątki autobiograficzne. Autorka nie wyjaśnia, które z nich wydarzyły się naprawdę, ale jedno jest pewne, że pisarka jest żoną kapitana statków wycieczkowych, z tym, że inaczej niż w powieści, jej mąż jest Polakiem, a pani Orsetti urodziła się we Włoszech. Bohaterka jej książki to Polka, która również spotyka kapitana statku, ale on pochodzi z Włoch, więc można tu uznać, że na podstawie swoich przeżyć, nieco odwróciła niektóre zdarzenia. To, co łączy Annę i faktyczne zdarzenie, to tytuł serii, „Romansoterapia”, do której należy książka „Wyspy szczęścia”. W wywiadzie [Laura Orsetti wywiad (farosproza.pl)] udzielonym dla wydawnictwa Faros autorka zdradza, że historia Anny to niej jej historia, ale wrzuciła w nią niektóre wydarzenia, które zdarzyły się naprawdę. Nie spodziewałam się, że tak bardzo, zauroczy mnie ta książka, której główny wątek oparty jest na podróży statkiem. To wspaniała powieść otulająca ciepłem, zapachem, smakiem i klimatem karaibskich krajobrazów, urokliwych miejsc, plaż oraz charakteru społeczności zamieszkującej wyspy. Płyniemy przez fabułę niczym pasażerskim statkiem bohaterowie tej powieści od jednej wyspy do drugiej, ale też odwiedzamy Włochy, do których los wiedzie bohaterkę powieści. Anna spotyka się wieloma ludźmi na statku, a tym samym poznaje ich historie w czasie rozmów na pokładzie. Wśród nich jest pewna samotna, urocza dziewczynka, która potrzebuje troski i ciepła. To pokazuje, że żadne zdarzenie czy spotkanie nie jest przypadkowe, a nasze ścieżki mogą zawsze się odmienić na lepsze. W pięknym, niezwykle barwnym stylu autorka opowiada, o tym, że zawsze jest jakieś wyjście sytuacji, a życie potrafi nie raz nas pozytywnie zaskoczyć. Czasami jakaś sytuacja nie jest dla nas miłym doświadczeniem, ale w efekcie okazuje się być zbawienne. Często nie potrafimy wykonać jakiegoś kroku, podjąć spektakularnych decyzji. Dopiero sytuacje, które postrzegamy, jako nieszczęście, z czasem okazują się czymś najlepszym, co nas spotkało do tej pory. Życie, bowiem rozdaje karty, a od nas zależy, co z nimi zrobimy, jak rozegramy partię tej gry, której finałem ma być miłość i szczęście. Podkreśla też, że na zmiany nigdy nie jest za późno, a życie potrafi zaskakiwać w najmniej oczekiwanym momencie. Egzemplarz książki otrzymałam od portalu Sztukater

Niby zwykła powieść szkatułkowa, tak klasyczna w swej konstrukcji, że właściwie należałoby powiedzieć, iż jest stylizowan. A jednak zawarta w niej treść jest... cóż, fantastyczna i niezwykle uniwersalna. I na tym koniec mojej opinii - cokolwiek więcej mogłoby zdradzić zbyt wiele. Tak wiele w takiej niewielkiej zawartości zdarza się naprawdę, ale to naprawdę rzadko. Lektura obowiązkowa chyba dla każdego, ale przede wszystkim dla miłośników ambitnych i niejednoznacznych thrillerów (bo atmosferę nocy można tu z powodzeniem kroić nożem).

To moje kolejne podejście do Iana McEwana, równie nieudane jak poprzednie. Najwyraźniej nie jesteśmy sobie pisani. Doceniam znakomitą formę pisarską, świetnie oddaną przez tłumacza, ujmuje mnie swoista przewrotność opowiedzianej historii, momentami byłam mocno zainteresowana, zakończenie uważam za znakomite, ale lektura bardziej mnie zmęczyła, niż usatysfakcjonowała. Gdzieś się rozminęliśmy. Może powinnam czytać, a nie słuchać i wtedy odbiór byłby inny? Nie wiem. Zaznaczam 6 gwiazdek, ale nie wiem czy to adekwatna ocena, i do jakości powieści i do moich odczuć.

Ta książka mogła być bardzo dobra, gdyby mniej w niej było tych filozoficznych rozważań i opisów co kto poczuł i jak się poczuł w związku z tym. Łatwiej byłoby też ogarnąć śledztwo z mniejszą liczbą ludzi, którzy byli bardzo trudni do rozróżnienia, zwłaszcza z początku - a to pierwszy dzień śledztwa był kluczowy dla rozwiązania zagadki.

Zgadzam sie ze wszystkim, co napisano poniżej; że fabuła nabiera sensu od ksiegi II, że nie sposób zżyć się z bohaterami, że to jedynie znośna książka tego autora i że współcześnie słabo się broni. Najwiecej prawdy jest jednak w komentarzu o tragicznym tłumaczeniu, które to własnie najprawdopodobniej sprawia, że książka jest po prostu nieznośna. Fitzgerald był mistrzem słowa, a to tutaj to zwykłe okaleczenie. Polecam przeczytać, ale może proszę poszukać starszych wydań.

„Zbójecka narzeczona” („THE ROBBER BRIDE”) Margaret Atwood, z angielskiego przełożył Wiesław Marcysiak, Wielka Litera 2021, wypożyczone ze szkolnej biblioteki Nieoczekiwanie przyjemna książka obyczajowa o tym, jak kobiety potrafią po siostrzeńsku się wspierać, o tym, jak kobiety potrafią oszukiwać same siebie i inne kobiety i o tym, że „to zła kobieta była”. Trzy przyjaciółki, Roz, Tony i Charis (ciało, intelekt i dusza) kontra Lilit we własnej osobie. Świetnie się to czyta, ale wymowa taka dość oczywista. Faceci są potrzebni i ich kochamy, ale są tacy troszkę głupi i nieudolni (z wyjątkiem młodego pokolenia gejów). Ale młode kobiety na szczęście są bardziej niezależne od starszych, nie tracąc nic z uczuciowości tych starszych właśnie (choć uczucia te maskują żartobliwym przeklinaniem i pozorną szorstkością). Uwielbiam Charis, choć pewnie osobom, które mnie znają, wyda się to nieco dziwne (podobnie jak wybór Violetty na ulubioną bohaterkę „Gorzko, gorzko”). Jejku, dlaczego kobiety czytają takie potworki książkowe jak teksty pań JJ, JT, SR itd., a mają takie świetne, „czytelne” teksty? Może nie bywają w szkolnych bibliotekach? Szkoda tylko, ze okładka taka brzydka.

Piękna, straszna i wciągająca historia o Davidzie, Giovannim i Paryżu, jako trzecim, pobocznym bohaterze tej tragedii. Książka rozpoczyna się powoli i niepozornie - wietrzymy nieszczęście, ale jeszcze nie rozumiemy dlaczego, skąd się wzięło i co oznacza. W miarę jak poznajemy Davida, a później i jego przyjaciela i kochanka Giovanniego, coraz ciężej jest się oderwać od kolejnych wydarzeń, chociaż podskórnie czuje się, że obserwuje się pędzący w stronę przepaści pociąg. Paryż, będący w moim przekonaniu ukrytym bohaterem, otumania i tłamsi dwójkę kochanków, wypluwa z siebie postacie, które stają na drodze Davidowi, a może przede wszystkim Giovanniemu. Dopełniają całości dwa komentarze czy omówienia pod koniec książki, dodając kontekst polski i wschodnioeuropejski.

Kolejną bohaterką powieści Juliana Barensa jest nauczycielka Elizabeth Finch, która stała się ważną postacią dla jednego ze studentów. Zafascynowała go swoim sposobem prowadzenia wykładów i swoją niezależną osobowością. Jawiła mu się jako intelektualistka, jednocześnie powściągliwa i wolna od cudzych poglądów. Pod wpływem jej odziedziczonych książek i notatek Neil pisze esej o rzymskim cesarzu z IV wieku Julianie Apostacie, próbując poznać złożoną postać Juliana, a także śledząc recepcję jego strategii przez kolejne wieki, snuje rozważania o wpływie cesarza na współczesną filozofię i kulturę. Pojawiają się rozważania o roli przypadku i miłości w życiu człowieka, o samotności i niemożliwości prawdziwego poznania kogokolwiek, o przemijaniu i ulotności życia. Interesujaca pozycja w dorobku pisarza, jak zawsze.

„Lata” Virginii Woolf zaczynają się od opisu wieczoru spędzonego w domu przez kilkuosobową rodzinę, co skłania ku stwierdzeniu, że tylko tej grupce osób poświęcona będzie książka. Tymczasem nic bardziej mylnego, gdyż opowiadana początkowo historia zostaje zatrzymana w pewnym momencie, a całość powieści prezentuje losy nie jednej rodziny złożonej z matki, ojca i dzieci, lecz obraz życia większej części familii Pargiterów, począwszy od ojców, matek, córek, synów, wnuczek i wnucząt, a na ciotkach i wujach skończywszy. Owa całość jest jak gdyby rozerwana na części, to znaczy kolejne rozdziały przedstawiają zaledwie fragmenty z życia danego członka czy członków familii. Ciągłość zostaje zdecydowanie i mocno poprzecinana ostrym nożem. A wielka to szkoda... Nie te czasy, nie ta epoka, nie owo dzisiejsze spojrzenie na świat; stroje, rzeczy, miasta, ludzie przecież, zdania nawet odmienne. Po prostu zostajemy przeniesieni (choć Woolf urodziła się w 1882 roku) do czasów pisarki, a konkretnie do roku 1880. Akcja trwa zaś do okresu pierwszej wojny światowej. Wszystko więc w zasadzie inne, ale tytuł wciąż aktualny. Nieustanie toczą się utartym trybem lata, przed nami, za nami. Wiecznie w nich my, ludzie. Woolf jak zwykle urzeka sposobem sportretowania postaci. Łatwo? Niekoniecznie, gdyż – jak wspomniałam wcześniej – owe lata jakby im odbiera, te biegnące jedno za drugim, zostawiając wybrane wydarzenia z wybranych lat. Czy podczas tworzenia dzieła wewnętrzny głos nie podsunął jej pytania: po co brać pod uwagę wszystkie dni życia; zimy, wiosny, lata i jesienie? W pamięci i tak – identycznie jak w powieści – pozostaną jedynie chwile. Te wybrane, ważne lub mniej ważne. Szczęśliwe bądź wręcz przeciwnie. Już zapominamy, co działo się wczoraj, ale jeszcze w pamięci włóczy się tamten poranek, kiedy maszerowałeś do szkoły, biegłeś przez park, zasypiałeś przy zasłoniętej śniegiem szybie. Tylko chwile mają moc pozostawania we wspomnieniach. Uchowają się wycinki. Żarty, niezapomniane historyjki, anegdoty powtarzane przy byle okazji czy w szczególnych momentach. Jeszcze jesteś młoda, młody, a za chwilkę już stoisz w tłumie innych kobiet, mężczyzn, którzy zastanawiają się, kiedy czas odebrał im to czy tamto i dał w zamian coś zupełnie innego. Trochę takie właśnie są czasami myśli bohaterów, jak gdyby zatrzymywali je, chwytali mocno w biegu tylu innych myśli. Gdzie ten wieczór, gdy wiatr smagał gałęzie drzew; lato, którego jedna z głównych bohaterek, Eleonora, rozkoszowała się jazdą omnibusem... Gdzie jesień, gdy liście tańczyły pod jej stopami, kiedy tak dokładnie czuła, że żyje jak gdyby za bardzo? Całą sobą. Gdzie tamta rozmowa podczas obiadu, po którym żałoba przeszła się w czerni po każdym kącie domu? Jak uchwycić to wszystko? Zdaje się, że nie tylko w „Latach” Woolf podejmuje się trudu przedstawienia całości życia w kilku zaledwie chwilach. Nie uchwyci przemijania, lecz momenty, dni. Doskonale skonstruowana, nieoczywista powieść Virginii Woolf. Czy nie właśnie nieoczywistość jest tym, co towarzyszy jej pisarstwu? Jest mu nieodłączne? Tak jak skupianie się na chwilach, myślach, odczuciach, postrzeganiu rzeczy, osób, otoczenia w odmienny lub jednakowy sposób jak w latach poprzednich. „Dziwna rzecz, po raz drugi już tego wieczoru ktoś mówił o jej życiu. <<– A ja właściwie wcale życia nie miałam – myślała. – Czy życie nie powinno być czymś, co by można było przedstawić, czym by się można było wykazać ludziom – takie siedemdziesięcioparoletnie życie… Ale ja wciąż mam tylko chwilę bieżącą>>”. Do niektórych książek ma się ogromny sentyment. I tak będzie w moim przypadku chyba również z tak mało dzisiejszymi „Latami” Woolf. Te doskonałe niedzisiejsze książki... Nie można ich oddać do antykwariatu ani wyrzucić. I nie chodzi tylko o treść, ale także o wartość historyczną. I o te grube, niekiedy pożółkłe kartki i zapach, którego się nie zapomina. https://kulturaliter.blogspot.com/2026/03/lata-virginia-woolf-wydawnictwo.html

Zazwyczaj nie sięgam po antologie – zdecydowanie wolę spójne, dłuższe narracje niż mozaikę krótszych form. Ten zbiór opowiadań miał być jednak ciekawą podróżą przez literackie głosy kobiet z różnych epok i krajów. Wszystko to dzieki omawianiu go na DKK, jako ksiazka miesiaca. Temat przewodni wydaje się jasny – kobieta – ale zestawienie tekstów okazało się dla mnie chaotyczne i trudne do uchwycenia w całość. Brakowało mi spójności i przemyślanej kolejności, zastanawiałam się, kto dokonywał wyboru i czym się kierował. Czytałam więc tę książkę z mieszanymi uczuciami. Część opowiadań była dla mnie zwyczajnie blada, nie zostawiła śladu. Ale wśród nich znalazłam też prawdziwe perełki – jak „Żółta tapeta” Charlotte Perkins Gilman, tekst niepokojący, mocny i poruszający temat depresji poporodowej. To studium choroby, bagatelizowanej przez otoczenie, zepchniętej do kategorii kobiecego kaprysu – opowiadanie, które robi ogromne wrażenie i zostaje z czytelnikiem na długo. Podsumowując: całość odebrałam trochę jak posiłek – sycący, ale niekoniecznie apetyczny na tyle, by prosić o dokładkę. Antologia ma swoje mocne strony i daje szansę poznania różnych głosów literackich, ale dla mnie pozostaje lekturą bardziej w kategorii „raz spróbować”, niż do której będę wracać.

As I Lay Dying [1930] Tytuł powieści, chronologicznie piątej w dorobku 33-letniego wówczas Faulknera dotyczy ogólnie rzecz ujmując procesu umierania. Tytuły polskich przekładów, pierwszy z 1968 „Kiedy umieram” oraz najnowszy „Gdy leżę, konając” – również to podkreślają. Czy warto zatem sięgać dziś po coś, co już w tytule zdradza nam temat tak mało atrakcyjny? Umieranie – tak naprawdę – zaczyna się już w chwili narodzin, jeśli spojrzeć na to nie jak na etap kończący życie, lecz na proces, który z dnia na dzień, z godziny na godzinę nieuchronnie zbliża nas do biologicznej śmierci. Faulkner jednak nie o takim umieraniu pisze, a jeśli nawet porusza temat biologicznego rozpadu ciała, nad którym zaczynają krążyć sępy – to w moim odczuciu bardziej skupia się na umieraniu tym za życia, wśród najbliższych, w rodzinie. Przyglądamy się bowiem na kartach tej powieści matce, ojcu oraz dzieciom, które przyszły na świat w trakcie trwania tego związku. Poznajemy ich życie na podstawie relacji poszczególnych osób, które w charakterystyczny dla siebie sposób opowiadają o tym, co ich spotyka i co o tym myślą. Jest to o tyle ciekawe, że na konkretne zdarzenie, które ich wszystkich dotyka – patrzymy z perspektywy różnych osób, wielowymiarowo. Umieranie za życia, to brak bliskości i pragnień, to zaprzestanie działań. To słowa, które nie mają znaczeń, są jak kształty wypełniające pustkę. Nawet grzech to tylko rodzaj ubrania. To perspektywa matki – kobiety, dla której mąż w pewnym momencie przestał istnieć, emocjonalnie umarł. Czy można go winić za taki stan rzeczy? Za taki a nie inny „charakter”? Że działa, w taki sposób jak potrafi, wykazując się czasem sprytem, czasem pokorą, dążąc do realizacji jakiegoś naznaczonego sobie zadania czy celu? Działa dla dobra rodziny? Pewnie tak - aby wszyscy mieli co jeść i aby mieli dach nad głową. Czytając zastanawiałem się, dlaczego kobieta ta zdecydowała się zostać jego żoną? Faulkner chyba celowo zostawia tu „lukę” dla domysłów i interpretacji czytelnika. A dzieci z tego związku? Jak relacja między matką (taką matką) a ojcem na nie wpływa, na ich rozwój, również ten emocjonalny, uczuciowy? Ojciec do końca nazywany przez nich „tatkiem” jest dla nich jak drogowskaz, to on nimi kieruje, nawet nie starając się ich rozumieć i to on po zrealizowaniu danej żonie „obietnicy” przystąpi do realizacji kolejnych zadań. Lektura wymagająca skupienia z uwagi na zmianę perspektyw, podkreślaną imionami osób relacjonujących przebieg wydarzeń i swój punkt widzenia. Osobiście najbardziej poruszyła mnie relacja Addie – żony i matki oraz pech jej najstarszego syna Casha. Polecam (Czytałem wersję w tłumaczeniu Jacka Dehnela („Gdy leżę, konając”) i o ile sam przekład powieści wydał mi się interesujący, to znajdujące się na końcu dość rozbudowane (prawie 20 stron) „OD TŁUMACZA” - może za wyjątkiem króciutkiego punktu I – można moim zdaniem spokojnie pominąć, jeśli sama OSOBA tłumacza nas niespecjalnie interesuje.)