Uczeń Ripleya

Lata 20-te. USA. San Francisco. Do biura dwóch prywatnych detektywów wchodzi tajemnicza femme fatale ze zleceniem... Po zapoznaniu się z całą serią przygód Marlowe'a Chandlera od jakiegoś czasu czułem potrzebę przeczytania jakiegoś kryminału noir. Takiego - wiecie - klasycznego z twardymi gośćmi z byczymi karkami, szerokimi szczękami z cygarem między zębami i rewolwerem w kieszeni obszernej marynarki rzucających ironicznymi dowcipasami gdy ktoś do nich mierzy ze spluwy. No i akurat na Legimi w abonamencie jest nowy przekład "Sokoła maltańskiego" gdzie bohaterem jest Sam Spade. Dostałem to czego chciałem - to jest książka, która mogłaby posłużyć jako wzorzec noir jak metr z Sevres. Wszystkie klisze i motywy są tutaj. Mamy wartką akcję, fabułę klejoną na ślinę, brak rozbudowanych opisów psychologii postaci - wszyscy próbują wykiwać resztę frajerów w pogoni za bogactwem a bohater musi udowodnić, że nie da sobie dmuchać w kaszę. Rozmach jest niewielki - wręcz mam wrażenie jakby to był scenariusz dla teatru telewizji - akcja dzieję się praktycznie tylko we wnętrzach budynków - ale to nie przeszkadza. Miód jest w dialogach i innych interakcjach postaci. Także polecam jeśli ktoś czuje chęć na takie klimaty. P.S. Tłumaczenie momentami jest zabawne - zamiast pasztetowej mamy leberkę, a gdy jeden z policjantów odpowiada w złości na wywody bohaterów "Horsefeathers!" co oznacza bzdury/nonsens jest to przetłumaczone jako "Bujajcie słonia!" xD Aż ściągnąłem na komórkę e-booka po angielsku z projektu Gutenberg żeby porównywać co bardziej zastanawiające zwroty.

Niby zwykła powieść szkatułkowa, tak klasyczna w swej konstrukcji, że właściwie należałoby powiedzieć, iż jest stylizowan. A jednak zawarta w niej treść jest... cóż, fantastyczna i niezwykle uniwersalna. I na tym koniec mojej opinii - cokolwiek więcej mogłoby zdradzić zbyt wiele. Tak wiele w takiej niewielkiej zawartości zdarza się naprawdę, ale to naprawdę rzadko. Lektura obowiązkowa chyba dla każdego, ale przede wszystkim dla miłośników ambitnych i niejednoznacznych thrillerów (bo atmosferę nocy można tu z powodzeniem kroić nożem).

Historię się pisze - od zawsze. Historią się manipuluje - od zawsze. Przeczytałam ponownie po wielu latach. Sprawdziłam na wszelki wypadek, czy zaczytany papierowy egzemplarz, wydany lata temu przez Czytelnika w Serii z Jamnikiem, odpoczywa sobie spokojnie w głębinach szafy bibliotecznej. Pamiętając, jakie wywarła na mnie wówczas wrażenie, kupiłam natychmiast ebook i audiobook. Tak na wszelki wypadek, z wrodzonego łakomstwa oraz wskutek dawnej "papierowej" traumy, kiedy to nie wracała do mnie pożyczona komuś książka - tu się przyznam, że elektroniczny backup papierowych skarbów pozwala mi na spokojny sen nocą:) "Córka czasu" w pełni zasługuje na pozycję, jaką zajmuje w swojej kategorii. Właśnie skończyłam audiobook w interpretacji Wojtka Masiaka i, wbrew początkowym obawom, stwierdzam, że w tej formie książka jest równie smakowita, jak w pozostałych. Szczęśliwie w nowym wydaniu zachowano doskonałe tłumaczenie Krystyny Jurasz-Dąmbskiej, którego czas się nie ima. W tej sytuacji nie mam żadnego argumentu przeciwko najwyższej ocenie "Córki czasu" w kategorii, do której należy.

Cykl o Tomie Ripleyu ma w sobie jakiś magnetyzm. Narracja i styl Patrici Highsmith kojarzy mi się z wytwornością. Z drugiej strony jest też normalna i ludzka. Swoją cegiełkę dokłada Elżbieta Kijowska, która czyta wersję audio. Te czynniki wpływają tak, że pomimo niezaprzeczalnej nudności i absurdalności fabuły chce się to czytać i wracać do kolejnych części.

Ta książka mogłaby nosić podtytuł "Przypadki Williama Baldwina i pstrokatej czeredki jego znajomych wariatów, oryginałów i "politycznych" ". Rozkręcała się powoli, ale w końcu tytułowy bohater zaczął mnie intrygować, nie tylko bawić. Wydała mi się nieco pogodniejsza niż "Pożegnanie z Berlinem", jednak tamtą czytałam dość dawno. Isherwood opisuje lata 1931-33 ze spokojnym dystansem, nie epatuje okropnościami, mimo że na jego oczach powoli rozkręca się spirala przemocy, zaczyna się horror. Do pewnego momentu wszystko wydaje się dziwnie niewinne i nawet zabawne. Kiedy patrzy się na to oczami narratora, z dystansem i ironią, można uwierzyć, że nic złego się nie stanie. A potem to złe nagle się dzieje. I najgorsze nie są relacje o terrorze, lecz spokojne zadowolenie tzw. zwykłych Niemców. "To rzeczywiście tragedia, zwłaszcza w obecnych czasach, skoro cwany kłamca pozbawiony skrupułów może oszukiwać miliony ludzi", pisze Arthur. Coś mi to przypomina.

„Ripley pod wodą” to dla mnie doskonałe zakończenie cyklu przygód Toma Ripleya. Książka trzyma poziom i klimat, do którego przyzwyczaiła mnie już pierwsza, najbardziej znana część – „Utalentowany pan Ripley”. Patricia Highsmith po raz kolejny udowadnia, że potrafi tworzyć napięcie i intrygować czytelnika, balansując na granicy między thrillerem a psychologiczną opowieścią. Podobało mi się, jak autorka rozwija postać Ripleya, który mimo upływu lat i względnego spokoju, jaki sobie zapewnił, wciąż pozostaje fascynującym, choć niepokojącym bohaterem. W tej części szczególnie wyraźnie czuć narastającą paranoję i zagrożenie, które czai się tuż pod powierzchnią jego uporządkowanego życia. To przypomina mi o atmosferze niepokoju i napięcia, które tak świetnie budowała już w pierwszej części. Czułem, że książka wciąga podobnie jak „Utalentowany pan Ripley”, choć tym razem bohater jest starszy, bardziej doświadczony i zmęczony. Mimo to, jego wewnętrzne rozterki, inteligencja i sposób, w jaki radzi sobie z przeszłością, sprawiają, że nie mogłem oderwać się od lektury. Jeśli ktoś lubi literaturę pełną psychologicznego napięcia, to z pewnością poleciłbym „Ripley pod wodą”. To świetna kontynuacja, która trzyma poziom, a jednocześnie przynosi satysfakcjonujące zakończenie serii.

Powieść, w której nic się nie dzieje, ale za to bardzo długo. Pełna analiza każdego spojrzenia, westchnienia i moralnego dylematu, za którą uwielbiam tamte czasy. Kiedy każdy najmniejszy gest miał znaczenie. Bohaterowie rozmyślają, cierpią i dojrzewaną - głównie w myślach - a akcja toczy się z prędkością herbaty stygnącej w wiktoriańskim salonie. Lektura dla wytrwałych koneserów.

Kolejną bohaterką powieści Juliana Barensa jest nauczycielka Elizabeth Finch, która stała się ważną postacią dla jednego ze studentów. Zafascynowała go swoim sposobem prowadzenia wykładów i swoją niezależną osobowością. Jawiła mu się jako intelektualistka, jednocześnie powściągliwa i wolna od cudzych poglądów. Pod wpływem jej odziedziczonych książek i notatek Neil pisze esej o rzymskim cesarzu z IV wieku Julianie Apostacie, próbując poznać złożoną postać Juliana, a także śledząc recepcję jego strategii przez kolejne wieki, snuje rozważania o wpływie cesarza na współczesną filozofię i kulturę. Pojawiają się rozważania o roli przypadku i miłości w życiu człowieka, o samotności i niemożliwości prawdziwego poznania kogokolwiek, o przemijaniu i ulotności życia. Interesujaca pozycja w dorobku pisarza, jak zawsze.

As I Lay Dying [1930] Tytuł powieści, chronologicznie piątej w dorobku 33-letniego wówczas Faulknera dotyczy ogólnie rzecz ujmując procesu umierania. Tytuły polskich przekładów, pierwszy z 1968 „Kiedy umieram” oraz najnowszy „Gdy leżę, konając” – również to podkreślają. Czy warto zatem sięgać dziś po coś, co już w tytule zdradza nam temat tak mało atrakcyjny? Umieranie – tak naprawdę – zaczyna się już w chwili narodzin, jeśli spojrzeć na to nie jak na etap kończący życie, lecz na proces, który z dnia na dzień, z godziny na godzinę nieuchronnie zbliża nas do biologicznej śmierci. Faulkner jednak nie o takim umieraniu pisze, a jeśli nawet porusza temat biologicznego rozpadu ciała, nad którym zaczynają krążyć sępy – to w moim odczuciu bardziej skupia się na umieraniu tym za życia, wśród najbliższych, w rodzinie. Przyglądamy się bowiem na kartach tej powieści matce, ojcu oraz dzieciom, które przyszły na świat w trakcie trwania tego związku. Poznajemy ich życie na podstawie relacji poszczególnych osób, które w charakterystyczny dla siebie sposób opowiadają o tym, co ich spotyka i co o tym myślą. Jest to o tyle ciekawe, że na konkretne zdarzenie, które ich wszystkich dotyka – patrzymy z perspektywy różnych osób, wielowymiarowo. Umieranie za życia, to brak bliskości i pragnień, to zaprzestanie działań. To słowa, które nie mają znaczeń, są jak kształty wypełniające pustkę. Nawet grzech to tylko rodzaj ubrania. To perspektywa matki – kobiety, dla której mąż w pewnym momencie przestał istnieć, emocjonalnie umarł. Czy można go winić za taki stan rzeczy? Za taki a nie inny „charakter”? Że działa, w taki sposób jak potrafi, wykazując się czasem sprytem, czasem pokorą, dążąc do realizacji jakiegoś naznaczonego sobie zadania czy celu? Działa dla dobra rodziny? Pewnie tak - aby wszyscy mieli co jeść i aby mieli dach nad głową. Czytając zastanawiałem się, dlaczego kobieta ta zdecydowała się zostać jego żoną? Faulkner chyba celowo zostawia tu „lukę” dla domysłów i interpretacji czytelnika. A dzieci z tego związku? Jak relacja między matką (taką matką) a ojcem na nie wpływa, na ich rozwój, również ten emocjonalny, uczuciowy? Ojciec do końca nazywany przez nich „tatkiem” jest dla nich jak drogowskaz, to on nimi kieruje, nawet nie starając się ich rozumieć i to on po zrealizowaniu danej żonie „obietnicy” przystąpi do realizacji kolejnych zadań. Lektura wymagająca skupienia z uwagi na zmianę perspektyw, podkreślaną imionami osób relacjonujących przebieg wydarzeń i swój punkt widzenia. Osobiście najbardziej poruszyła mnie relacja Addie – żony i matki oraz pech jej najstarszego syna Casha. Polecam (Czytałem wersję w tłumaczeniu Jacka Dehnela („Gdy leżę, konając”) i o ile sam przekład powieści wydał mi się interesujący, to znajdujące się na końcu dość rozbudowane (prawie 20 stron) „OD TŁUMACZA” - może za wyjątkiem króciutkiego punktu I – można moim zdaniem spokojnie pominąć, jeśli sama OSOBA tłumacza nas niespecjalnie interesuje.)

Po du Maurier spodziewałam się wiele - nie sądziłam jednak, że dostanę aż tyle. "Rodzina Delaneyów" to zdecydowanie najbardziej psychologiczna powieść autorki. Fabuła odgrywa tutaj drugorzędną rolę - najbardziej liczy się skrzywiony stan psychiczny Marii, Nialla i Celii i to, jak zostali ukształtowani przez życie i swoich "żywicieli". Portret umysłów bohaterów nie napawa optymizmem. Tę powieść można wprost określić jako historię moralnego i psychicznego upadku trojga ludzi, których zniszczyły okoliczności. Styl du Maurier znakomicie przystosowuje się do stanu psychicznego bohaterów i zwodzi czytelnika. Nie ma tu pięknych opisów przyrody jak w "Monte Verita" czy onirycznej tajemnicy jak w "Rebece" - jest za to nostalgia pełna świateł, przepychu i przyjemności. Ale czy na pewno? Rodzeństwo Delaneyów to nierzetelni narratorzy i tragiczni tchórze, którzy tęsknią za czasami bez konsekwencji i cierpienia. Dlatego "najpiękniej" opisane momenty w ich wspomnieniach powieści to (jak na ironię) toksyczne romanse Marii, grooming Nialla przez Freadę i systematyczne niszczenie życia Celii przez jej ojca. Z tego powodu często dość nieprzyjemnie czyta się tę powieść. Sielankowość przeżyć rodzeństwa kontrastuje z opisami groomingu, przemocy psychicznej i wielu, wielu problemów psychicznych (derealizacji, zaburzeń odżywania, depresji, uzależnienia od drugiej osoby itd.). Jest to najpiękniej napisana powieść du Maurier, ale też jej najbardziej cyniczna i przygnębiająca. Zwłaszcza przygnębiające są wątki upadku rodzeństwa z rąk pana Delaneya, Fready i Michela. W tekście można dosłownie znaleźć dokładne momenty, w których życie bohaterów zostało zniszczone, i po którym stali się "pasożytami". Co gorsza, antagoniści w historii są realistyczni - pan Delaney nie jest koniecznie zły, ale jego samolubność niszczy Celię, a z kolei Freada i Michel gwałcą Nialla i Marię tylko po to, by zniknąć i ujść bez konsekwencji - ale ich wpływ wciąż jesy widoczny. Tych wrogów po prostu nie da się pokonać. "Rodzina Delaneyów" jest chyba najbardziej złożoną powieścią du Maurier, nawet bardziej niż "Rebeka" czy "Kozioł ofiarny". Poruszane są tutaj motywy dzieciństwa, nostalgii, przemocy seksualnej i psychologicznej, sztuki, zaburzeń osobowości, toksycznych związków i wiele, wiele więcej. Gdyby ta książka była filmem z lat 70-tych, zapewne uznano by ją za klasykę gatunku i napisano całe eseje o jej tematyce, psychologii postaci i koncepcie "pasożyta". Niestety, książka jest skrajnie niedoceniana - co mnie dziwi, ponieważ jest to bez wątpienia istna odyseja emocjonalna i jeden z najlepszych dramatów psychologicznych, jakie przeczytałam w swoim życiu. Jeśli chodzi o odczucia, to ta książka po prostu mnie zniszczyła, zwłaszcza ostatnią sceną. Wraz z tą powieścią Du Maurier ugruntowuje się w mojej czytelniczej hierarchii jako moja ulubiona pisarka. "Rodzinę Delaneyów" po prostu trzeba przeczytać, bo zestarzała się zaskakująco dobrze, jeśli chodzi o większość treści.

"Wszyscyśmy posłuszni rękom lalkarza"... . "Flagi pokrył kurz" to jak przedsionek "Schronienia". Sprawia także, że "Schronienie" chciałoby się przeczytać raz jeszcze - z pełną świadomością tych wszystkich fabularnych nici łączących obie powieści. Łącznikiem są nie tylko bohaterowie (Horace Benbow oraz jego siostra Narcissa), ale także te wszystkie "sprawy soczyste i namiętne" wpisujące się w ludzką naturę, dla których Faulkner potrafi stworzyć całe zasłony kunsztownych fraz, wywołując rodzaj mesmerycznej więzi między czytelnikiem a wykreowaną postacią czy kreślonym obrazem. Tak samo dotyczy to opisów przyrody, która epatuje kolorami, zapachami, dźwiękami, jak i opisów emocji, które zapisują się na siatkówce oka tym bardziej, im los bohaterów Faulknera wydaje się jak ten "poblask spadających meteorów odbity na ciemnej siatkówce świata". Bo rządzi nim fatum. . Proza Faulknera wywołuje tutaj być może złudliwie wrażenie prostoty. Opowieść osadzona na amerykańskim Południu, oddająca koloryt świata przemian-  lat 20-tych XX w. - z jednej strony prężącego muskuły w skoku w nowoczesność (stąd ważne wątki to lotnictwo oraz podróże samochodem), ale z nostalgią wpisaną w pamięć za czasem minionym- wspomnienie świetności Południa, choć zabarwioną klasizmem i rasizmem. Być może to także powieść o człowieczych ucieczkach przed przeznaczeniem- choć "włóczyć ciało po świecie i uchylać się od jego natarczywych żądań" nie jest równoznaczne z tym, by pokonać ów zew wpisany w rodzinne geny, dla którego szkłem powiększającym jest m.in. udział w I wojnie światowej oraz kolejne rodzinne tragedie przyspieszające upadek rodu Sartorisów, także moralny. . Otrzymujemy więc powieść gęstą, wielowątkową, na wskroś amerykańską, w której bohaterowie szukają swojego miejsca w świecie, w otaczającej ich rzeczywistości, rozprawiając się lub ulegając całej defiladzie złudzeń, przetaczającej się przez ich umysł. Być może ta powieść nie wibruje od napięcia, nawet grozy jak "Schronienie", ale angażuje podobnie - kładąc fundamenty pod całe uniwersum, jakim jest mityczne hrabstwo Yoknapatawpha oraz fikcyjne miasto Jefferson. A w którym zdecydowanie warto zagościć na dłużej. Polecam.

„Następnym razem pożar” to moje pierwsze spotkanie z twórczością Jamesa Baldwina o którym słyszałem wyłącznie dobre rzeczy. Znajoma radziła mi by zacząć od jego powieści, jednak przypadek sprawił, że pod ręką miałem właśnie ten esej – i dziś cieszę się, że to właśnie on otworzył mi drogę do jego pisarstwa. Baldwin już od pierwszych stron pokazuje, jak niezwykłą ma umiejętność łączenia osobistego tonu z przenikliwą analizą społeczną. Książka, choć krótka, okazuje się niezwykle gęsta od treści. Baldwin pisze z jednej strony o religii – o jej urokach, sile ale też o momentach, w których potrafi zawieść. Interesujące jest to jak umiejętnie pokazuje napięcia między duchowością a codzienną rzeczywistością, w której religia bywa zarówno drogowskazem jak i narzędziem kontroli. Jego spojrzenie jest jednocześnie intymne i szerokie, zakorzenione w doświadczeniu a zarazem świadome szerszego kontekstu historycznego. Największe wrażenie robi jednak to jak Baldwin pisze o rasie, pochodzeniu i rasizmie. Robi to z pasją ale i chłodną przenikliwością. Stawia ważne pytania – o to jak społeczeństwo wytwarza nierówności, jak uprzedzenia przenikają codzienność a także o to jak radzić sobie z gniewem i poczuciem niesprawiedliwości. Jego wnioski są dojrzałe, odważne i poruszające, zwłaszcza że wynikają z bezpośredniego, własnego doświadczenia. To lektura, która zostaje w głowie długo po odłożeniu książki na półkę. „Następnym razem pożar” daje przedsmak niezwykłej wrażliwości i odwagi Baldwina – i sprawia, że chce się sięgnąć po więcej jego tekstów. Jeśli jego powieści są równie intensywne, przenikliwe i uczciwe, to przede mną bardzo dobre literackie spotkania.

Piękna, straszna i wciągająca historia o Davidzie, Giovannim i Paryżu, jako trzecim, pobocznym bohaterze tej tragedii. Książka rozpoczyna się powoli i niepozornie - wietrzymy nieszczęście, ale jeszcze nie rozumiemy dlaczego, skąd się wzięło i co oznacza. W miarę jak poznajemy Davida, a później i jego przyjaciela i kochanka Giovanniego, coraz ciężej jest się oderwać od kolejnych wydarzeń, chociaż podskórnie czuje się, że obserwuje się pędzący w stronę przepaści pociąg. Paryż, będący w moim przekonaniu ukrytym bohaterem, otumania i tłamsi dwójkę kochanków, wypluwa z siebie postacie, które stają na drodze Davidowi, a może przede wszystkim Giovanniemu. Dopełniają całości dwa komentarze czy omówienia pod koniec książki, dodając kontekst polski i wschodnioeuropejski.

Ta książka mogła być bardzo dobra, gdyby mniej w niej było tych filozoficznych rozważań i opisów co kto poczuł i jak się poczuł w związku z tym. Łatwiej byłoby też ogarnąć śledztwo z mniejszą liczbą ludzi, którzy byli bardzo trudni do rozróżnienia, zwłaszcza z początku - a to pierwszy dzień śledztwa był kluczowy dla rozwiązania zagadki.

Powieść, w której nic się nie dzieje, ale za to bardzo długo. Pełna analiza każdego spojrzenia, westchnienia i moralnego dylematu, za którą uwielbiam tamte czasy. Kiedy każdy najmniejszy gest miał znaczenie. Bohaterowie rozmyślają, cierpią i dojrzewaną - głównie w myślach - a akcja toczy się z prędkością herbaty stygnącej w wiktoriańskim salonie. Lektura dla wytrwałych koneserów.

Głównymi bohaterami kameralnej prozy australijskiej pisarski są Dexter i Elizabeth, oboje po czterdziestce, w czasie studiów byli blisko ze sobą, a teraz spotkali się przypadkowo na lotnisku w Melbourne, kiedy to Elizabeth czekała na przylatującą nastoletnią siostrę Vicky. Nasza para bohaterów ma już swoje rodziny: Dexter żonę Athenę oraz dwóch synów: mocno autystycznego Billy'ego i Arthura. Elizabeth z kolei żyje w nieformalnym związku z Philipem z którym ma córkę Poppy, no i oczywiście jest Vicky. Dość skomplikowane relacje między tą ósemką bohaterów są treścią książki. Portretuje Garner z wielką czułością swoich bohaterów, w gruncie rzeczy zagubionych ludzi, którzy często dokonują złych wyborów, ale są tylko ludźmi z ich potrzebami, tęsknotami, rutynami. To taka czuła książka, nie sposób nie lubić żadnego z jej bohaterów. Jakoś poruszyła mnie postać Vicky, która obserwując chaotyczne i zimne życie swojej siostry, zaczyna lgnąć do rodziny Dextera, gdzie jest miłość i bezpieczeństwo. W tej rodzinie jest też jakieś szaleństwo: śpiew Dextera, granie na pianinie Atheny no i szalony syn, ale też sporo ciepła. Rzecz cała jest bardzo plastyczna: maluje Garner obrazy złożone ze słów rzuconych na papier. Można te krótkie teksty potraktować jako impresje, preludia muzyczne delikatnie powiązane ze sobą. To taki kolaż scen z życia, pięknie zresztą opowiadanych, ale czytelnik musi sam je sobie złożyć w całość. Dobrze to czytać powoli, robić sobie przerwy, żeby w pełni napawać się pięknem tej prozy. To także proza poetycka, w książce znalazłem sporo pięknych zdań. Kilka przykładów: „Dexter zobaczył ją w lusterku i pomyślał, że zasnęła. Teraz, bez żadnych przeszkód, jego czułość dla całego świata natychmiast ją otuliła.” „Duży, drewniany, pokryty bliznami stół był nakryty na jednym końcu białym bawełnianym obrusem, stała na nim sterta misek i leżała garść łyżek.” Pokryty bliznami stół, piękne... „Przez okna o podniesionych brwiach dobiegał pisk metalu z ulicy na dole.” Okno o podniesionych brwiach... „Po drugiej stronie niczym podprogowe sugestie migotały sylwetki rowerzystów, którzy spokojnie jechali do domu na kolację.”

Arystokracja nowojorska na przełomie XIX i XX wieku, zepsuta i zadufana w sobie, niszczy życie młodej, pięknej Dziewczyny, a przecież pochodzącej z tej samej sfery, zupełnie jak polska, pełna uprzedzeń sterowych, arystokracja, w tym samym czasie akcji zabrała życie Stefanii Rudeckiej w powieści Heleny Mniszek Trędowata. Smutna powieść, ale polecam. Wartościowy i prawdziwy opis ówczesnego systemu wartości, intryg, uprzedzeń, konwenansów i salonowych rozgrywek.

Praga pełna zaułków, barów i odgłosów we wszystkich językach świata. Ulicą Karola podąża Helen Franklin, czterdziestodwuletnia Angielka, która od lat mieszka w Pradze - a właściwie od momentu, w którym postanowiła siebie ukarać. ,,Mając na sumieniu zbrodnię, za którą nigdy nie zdoła zadośćuczynić skazała się na wygnanie, sama sobie będąc sędzią i ławą przysięgłych , i z własnej woli odbywa dożywotni wyrok.” Wkrótce spotka Karela - przyjaciela, który powierzy jej mroczny rękopis niejakiego Hofmana. To moment, który zmieni jej życie i zburzy iluzoryczny spokój. Od tej pory będzie ją obserwować jedna para oczu należąca do zwiewnej, odzianej w czerń postaci. Tą postacią jest Melmoth - dusza skazana na wieczną tułaczkę, która tropi ludzi z nieczystym sumieniem. W zamian za ukojenie oferuje im … swoją obecność. Melmoth to ciężka i mroczna proza. Wymaga uważności i cierpliwości. Ale kiedy jej to ofiarujemy , zawarta w niej historia wejdzie pod naszą skórę .

Noam jak zwykle jest w centrum wydarzeń i ośrodka władzy - tym razem akcja rozgrywa się w starożytnym Egipcie. Jednak w tej książce autor za bardzo skupia się na życiu miłosnym bohatera. Oczekiwałam więcej odniesień do kultury i historii Egiptu oraz rozwoju cywilizacyjnego, tymczasem w zasadzie powieść kręci się wokół pożądania i scen miłosnych, co średnio mi się podobało. Noam jak na człowieka, który już tyle widział i przeżył jakoś słabo ewoluuje i jawi się tu jako mężczyzna nadmiernie skoncentrowany na sobie i swoich sprawach, a za mało na tym, co dzieje się wokoło. Osią całego cyklu jest relacja Noama z Nurą rzecz jasna, ale taka zabawa w kotka i myszkę ciągnąca się przez kilka tomów jest irytująca, tak samo jak te miłosne wynurzenia Noama. Nawiasem mówiąc, ciekawe jest, że Noamowi się przez te tysiące lat Nura nie znudziła, podczas gdy ludzie nudzą się w związkach po kilku latach. Mało jest tu ciekawostek/dygresji natury historycznej - w porównaniu do dwóch pierwszych tomów. Wątek Ozyrysa, Izydy i Seta (do którego wszak nawiązują współczesne wstawki) - w ogóle niewykorzystany. Dopiero pod koniec książki te miłosne perypetie schodzą na dalszy plan, a autor zajmuje się historią wyjścia Żydów z Egiptu. Zakończenie książki jak z Asterixa i Obelixa Misja Kleopatra.

Édouard Louis przyzwyczaił nas do literatury, która jest jak uderzenie w splot słoneczny. W swojej najnowszej książce pt. „Zmiana”, autor powraca do motywów znanych z jego debutu, jednak tym razem ogniskuje uwagę na samym procesie transformacji. To autoportret człowieka, który postanowił „zabić” w sobie robotniczą przeszłość, by narodzić się na nowo w blasku paryskich elit. Moja ocena to mocne 7/10: to lektura ważna i duszna, choć momentami ocierająca się o narcyzm, który może dystansować czytelnika. Największą siłą „Zmiany” jest jej bezlitosna szczerość. Louis nie pudruje rzeczywistości. Opisuje swój awans społeczny nie jako pasmo sukcesów, lecz jako brutalną walkę, w której orężem staje się zmiana akcentu, sposobu chodzenia, a nawet uzębienia. To niemal kliniczne studium tego, jak klasa społeczna determinuje nasze ciało i umysł. Autor z niesamowitą precyzją oddaje wstyd – ten palący, wszechobecny lęk przed zdemaskowaniem jako kogoś „stamtąd”. Fascynująca jest relacja Édouarda z ojcem, która stanowi emocjonalny fundament książki. To w dialogu (lub jego braku) z rodzicem najlepiej widać tragizm tytułowej zmiany. Autor uświadamia nam, że każdy krok w stronę salonów jest jednocześnie krokiem oddalającym go od ludzi, którzy go ukształtowali. Ta alienacja jest opisana w sposób bolesny, ale i niezwykle sugestywny. Dlaczego siedem punktów? Louis momentami wpada w pułapkę autotematyzmu, która może nużyć. Jego egocentryzm, choć uzasadniony formą wyznania, bywa przytłaczający. Czytelnik odnosi wrażenie, że autor tak bardzo skupił się na analizie własnej wielkości (lub upadku), że inne postacie stają się jedynie bladymi cieniami służącymi jego narracji. Ponadto, pewne tezy socjologiczne są tu podawane w sposób dość łopatologiczny, co odbiera prozie odrobinę literackiej subtelności. „Zmiana” to książka, która zostawia w czytelniku ślad. To potężny głos w dyskusji o mobilności społecznej i cenie, jaką płacimy za marzenia o lepszym życiu. Choć momentami irytuje swoją radykalnością, nie można odmówić jej autentyzmu i odwagi. Louis udowadnia, że zmiana jest możliwa, ale jej kosztem jest wieczne poczucie nieprzynależności. To pozycja obowiązkowa dla tych, którzy chcą zrozumieć współczesne podziały klasowe, podane w formie intymnego, literackiego rachunku sumienia.