Nasze wieczory

Fajerwerk!!! I jedna wielka maskarada na wszystkich poziomach :) Nie dziwię się, że ta powieść wywołała taki hałas w Stanach . Rozumiem zachwyt, bo rzeczywiście jest wręcz bezczelna w opisie nowojorskiej bohemy. Miesza historyczne postaci z ich wymyślonymi działaniami, funkcjami itd. Zmienia geografię polityczną USA. Powołuje się na wykombinowane prądy w sztuce. Dużo tego i bardzo to fajne, choć od polskiego czytelnika wymaga czujności i smartfona pod ręką, bo nazwiska różnych guru nic u nas nie mówią :) Założenie autorki " wszyscy i wszystko jest kreacją" ma wyjaśniać ten zabieg. Do mnie przemawia. bo dobrze służy głównej tezie książki . Czyli dowodzeniu, że nowojorskie elity to zamknięta bańka, kompletnie oderwana od realnego świata, kierująca się chwilowymi modami, napędzana rozdętym ego . Pusta , wyprana z wartości, złożona w przeważającej większości ze słabych, zapatrzonych w siebie ludzi. Podatnych na manipulacje, cwanych proroków i śmieszna w gruncie rzeczy. Powieść jest fantastycznie napisana i przetłumaczona (brawo p. Katarzyna Makaruk !). Wielka literatura

„Antropolodzy” autorstwa Ayşegül Savaş - najgłośniejsza powieść 2024 roku, podbija obecnie polski rynek czytelniczy. Książka wydana nakładem Wydawnictwa Filtry, w przekładzie Agnieszki Walulik przyciąga wzrok i zdumiewa swoją skondensowaną formą. Ale na czym polega jej fenomen? Asya i Manu to para migrantów, którzy przybyli do Europy Zachodniej, by zdobyć wykształcenie, a potem tu zostali i stopniowo wrastają w miejscową kulturę. Nie chcą wracać tam, skąd przybyli, dlatego wybierają miasto. Tylko, czy tak naprawdę można poczuć się jak u siebie w miejscu, w którym nie do końca jesteśmy sobą? „Antropolodzy” to proza, która działa ciszą. Nie znajdziemy tu dramatycznych zwrotów akcji ani spektakularnych wydarzeń - zamiast tego dostajemy uważną (jak na dokumentalistkę przystało) obserwację codzienności, drobnych gestów i napięć, które narastają gdzieś pod powierzchnią. To literatura, która wymaga skupienia, ale odwdzięcza się subtelną głębią. Asya i Manu funkcjonują trochę jak tytułowi antropolodzy: analizują otaczającą ich rzeczywistość, próbując ją zrozumieć i jednocześnie dopasować się do niej. Problem w tym, że im bardziej się starają, tym bardziej oddalają się od samych siebie. Ich poszukiwania własnego mieszkania, które w istocie poszukiwaniami nie są, to kwintesencja współczesnego podejścia młodych dorosłych do życia, do świata i do otaczających ich ludzi. Miasto, w którym żyją, nie ma konkretnej nazwy, co tylko potęguje uniwersalność tej historii. To może być Paryż, Berlin, Amsterdam - każde miejsce, które obiecuje nowy początek, ale nie daje pełnego zakorzenienia. Autorka świetnie pokazuje ten stan zawieszenia: między językami, kulturami i różnymi wersjami samych siebie. „Antropolodzy” to opowieść o poszukiwaniu tożsamości, o ciągłym negocjowaniu tego, kim jesteśmy i gdzie jest Nasze miejsce na ziemi. Subtelna proza, a jednak trafia w samo sedno. 👌

Temat romansu Kathariny i Hansa jest w tej książce tak samo istotny, jak historia NRD po 2. wojnie, i zajmuje mniej więcej tyle samo przestrzeni, przez co raczej ciężko się to czyta. Padają nazwiska polityków, przemówienia, wydarzenia, których nadal nie rozumiem, ale też nieszczególnie chcę się dowiedzieć w kontekście tej książki. A cała opresyjna sytuacja polityczna odbita jest w toksycznej relacji głównych bohaterów i okraszona nawiązaniami do niszowych dzieł kultury wysokiej, o których także niekoniecznie chcę doczytywać. Napisane jest to dosyć ładnie - można sobie z łatwością wyobrazić, że książka powstała w latach 80 albo 90, kiedy dzieje się akcja, bo coś w tych słowach ma w sobie ducha tamtych lat (choć to na pewno także zasługa tłumaczki) - ale też bez mięsa i płasko; przeczytałam te prawie 400 stron i nie mam pojęcia, jakim cudem ta historyjka tyle zajęła. Jednocześnie rozumiem, dlaczego to Jenny Erpenbeck, a nie Urszula Honek czy Ia Genberg zdobyła Bookera - co nie zmienia faktu, że "Kairos" zamula.

Jennifer Croft to autorka angielskiego przekładu Ksiąg Jakubowych, Olgi Tokarczuk. Napisała tę powieść, w której zagadka kryminalna łączy się z satyrą i opowieścią o procesie przekładu. Do domu pisarki Ireny Rey w Białowieży przyjeżdża ośmioro tłumaczy na plenum translatorskie, by wspólnie pracować nad przekładem jej nowej powieści. Sami nazywają się między sobą od języków, na które tłumaczą: Serbska, Szwedzki i tak dalej. Nagle znika pisarka i jej mąż Bogdan. To punkt wyjścia, który uruchamia lawinę. Trudno pisać o tej książce bez wymienienia nieobecnego. W Polsce postać Ireny Rey będzie nieuchronnie przywodziła na myśl Olgę Tokarczuk — genialną, uwielbianą pisarkę, obiekt wręcz bałwochwalczego kultu, mieszkającą na prowincji, blisko natury, z wiedzą o niej, która ma w końcu dostać Nobla. Jeśli chodzi o formę, mamy tu do czynienia z prawdziwą wieżą Babel. W pierwszych zdaniach powieści dowiadujemy się, że czytany przez nas tekst jest tłumaczeniem na angielski zaginionego oryginału, napisanego po polsku przez Argentynkę. Poczucie zagubienia towarzyszy przez cały czas czytania i taki był cel Croft. Serce książki to jednak nie zagadka zniknięcia, lecz portret zbiorowy tłumaczy. Autorka od lat przekonuje, że o tłumaczeniu warto myśleć raczej jako o czymś z natury wspólnym . I jako felietonistka i aktywistka literacka stara się odkleić od tłumaczy łatkę tych „gorszych" rodziców tekstu. Powieść jest przedłużeniem tego manifestu w fikcji. Jest to odważna i bardzo ważna powieść o ludziach niewidzialnych. Tytułowe wymieranie ma wiele znaczeń. Croft z goryczą połączoną ze specyficznym poczuciem humoru zwraca uwagę na istotę pracy kogoś, kto często bywa niewidzialny. Kiedy Irena znika, tłumacze powoli uwalniają się spod jej toksycznego wpływu, zyskują sprawczość i na własną rękę zastanawiają się nad swoją pozycją w literackim ekosystemie. Czy są tylko pasożytami żerującymi na pracy prawdziwych twórców? A może przeciwnie — bywają od nich pożyteczniejsi? Niezwykle istotną rolę odgrywa Puszcza Białowieska, która jest tutaj czymś więcej niż tylko tłem. Jest to żywy, zagrożony organizm, którego los współgra z tematem wymierania języków i kultur. Croft umiejętnie łączy wątek ekologiczny z literacką zagadką, sugerując, że zniknięcie Ireny Rey jest nierozerwalnie związane z degradacją świata natury. Atmosfera jest gęsta od symboliki grzybów i grzybni. Croft pisze bowiem o tworzeniu, ale także o pasożytnictwie i niszczeniu, zarówno w świecie przyrody, jak i w tym, w jaki sposób postępujemy z językiem. Powieść zachwyca błyskotliwością konstrukcji i ironicznym poczuciem humoru. Zachwyca precyzją opowieści i meta-literackimi zabiegami, takimi jak sarkastycznie zabawne przypisy narratorki, które dodają opowieści głębi i ironii. Wymieranie Ireny Rey to debiut powieściowy nieoczywisty i odważny. Literatura o literaturze, tłumaczenie o tłumaczeniu, zniknięcie jako metafora niewidzialności. Croft napisała książkę, która bawi, prowokuje i uwiera, i która, paradoksalnie, najlepiej smakuje tym, którzy znają świat, z którego wyrasta.

„Nie wiem, czy świat jest rzeczywiście okrutny, lecz jest co najmniej niezrozumiały”. Na pewno dla czternastoletniej narratorki tej wrażliwej prozy. Prozy z wygnania z beztroskiego życia. Matia, zostaje wyrwana z dotychczasowego życia i trafia na Majorkę, do chłodnego, surowego domu babki. To wygnanie ma wymiar zarówno dosłowny, jak i egzystencjalny, jest wyrzuceniem z dzieciństwa. Ana María Matute to jedna z tych pisarek, których twórczość silnie wyrasta z doświadczenia historii. Urodziła się w 1925 roku w Barcelonie i dorastała w czasie wojny domowej w Hiszpanii oraz późniejszego frankizmu. Te wydarzenia odcisnęły wyraźne piętno na jej pisaniu. Interesowało ją przede wszystkim dzieciństwo – ale nie jako czas beztroski, tylko moment, w którym człowiek po raz pierwszy styka się z lękiem, niesprawiedliwością i samotnością. Interesują ją przede wszystkim postaci słabe, niedojrzałe, wykluczone – dzieci, które zostają wrzucone w świat rządzony przez brutalne, niezrozumiałe reguły. „Pierwsze wspomnienie” jest idealnym odzwierciedleniem jej prozy. To powieść inicjacyjna, ale inicjacja nie prowadzi tu do żadnej stabilnej wiedzy ani pojednania ze światem. Wręcz przeciwnie, bo jest doświadczeniem dezorientacji. Wyspa, na którą trafia, nie jest azylem. To przestrzeń przesycona napięciem, „oleistym bezruchem” i „obłudnym spokojem”. Wojna pozostaje pozornie daleko, ale jej obecność jest nieustanna, podszeptana, niemal organiczna Matute konstruuje Majorkę jako mikrokosmos świata ogarniętego konfliktem. To miejsce, gdzie przemoc nie musi być widoczna, by była odczuwalna. To, co historyczne, przenika tu codzienność. W gazetach babki, w opowieściach, w półsłówkach, w obrazach, które docierają do dzieci i których nie potrafią jeszcze zrozumieć. Relacje między bohaterami, Matią, Borją i Manuelem, odtwarzają logikę tego świata. Borja, starszy i bardziej cyniczny, wprowadza Matię w obszar lęku i okrucieństwa. Ich wspólne dni są pozornie puste, wypełnione nudą i drobnymi rytuałami, ale to właśnie w tej pustce rodzi się niepokój. Tutaj padają zdania, w których Matute osiąga niezwykłą intensywność zmysłową. Ważne jest to, że wojna nie pojawia się tu jako wydarzenie, lecz jako atmosfera. „Okropieństwa wojny domowej […] czają się w podszeptach, atmosferze, przemycanych dowodach” – i właśnie to „czające się” jest kluczowe. Młodzi bohaterowie nie rozumieją do końca tego, co się dzieje, ale odczuwają skutki. Frustrację, lęk, smutek, samotność. Nie mają też języka, by o tym mówić. „Nie mieliśmy śmiałości przyznać się do smutku”. Narracja Matíi ma charakter retrospektywny, co nadaje jej szczególną głębię. To głos kogoś, kto próbuje po latach zrozumieć własne dzieciństwo, ale nie upraszcza go ani nie porządkuje, ale po mistrzowsku zachowuje jego niejasność. Matia jest zarazem dzieckiem i kimś, kto patrzy na siebie z dystansu. Dzięki temu powieść unika sentymentalizmu. Zamiast nostalgii mamy tu raczej analizę, próby nazwania świata z perspektywy krat własnego jestestwa. Język Matute jest jednym z największych atutów tej książki. To proza niezwykle sensualna, operująca obrazami światła, cienia, ciepła i chłodu. Krajobraz Majorki, tutaj skały, morze, słońce nie jest dekoracją, lecz nośnikiem emocji. Jednocześnie Matute potrafi budować frazy o niezwykłej delikatności i gęstości znaczeń. „Pierwsze wspomnienie” to dla nie książka o samotności nie tylko dziecięcej, ale egzystencjalnej. „Dlaczego mnie tak zostawili samą na świecie, opuszczoną i niemającą o niczym pojęcia?” – to pytanie wykracza poza sytuację bohaterki i staje się pytaniem o kondycję człowieka w świecie pozbawionym jasnych reguł. Matute nie daje odpowiedzi. Jej siła polega właśnie na tym, że pozostaje przy tym pytaniu, rozwija je, pogłębia. To także powieść o utracie złudzeń. Dzieciństwo nie jest tu przestrzenią niewinności, lecz raczej stanem nieświadomości, który musi zostać przekroczony. Proces dojrzewania oznacza konfrontację z przemocą, niesprawiedliwością, złożonością relacji międzyludzkich. Ale nie prowadzi do żadnego ocalenia, a raczej do świadomości, że świat pozostaje „co najmniej niezrozumiały”. Po tej książce zostaje coś w rodzaju cichego pęknięcia. W sposobie widzenia, w języku, którym opisujemy rzeczywistość. Matute nie epatuje okrucieństwem, nie buduje wielkich scen. Jej domeną są mikroobrazy przemocy drobne gesty, spojrzenia, przemilczenia. A to tego rodzaju proza zostaje we mnie najdłużej, pracuje emocjami, obrazami i kunsztem językiem, końcem niewinności.

Dwie książki to już seria? Jeżeli tak, to zdecydowanie bardzo lubię tę serię. Część druga podobała mi się bardziej, choć w równym stopniu rozdarła mi serce, zawiodłam się na kimś do kogo (po lekturze pierwszej części) takie działanie zupełnie nie pasuje. Jednocześnie i tak, i dokładnie nie tak, wyobrażałam sobie przyszłość bohaterów. Myślę, że ta historia ma nam przypominać, że to na prawdę ma znaczenie czy raz skręcimy w prawo czy w lewo, czy pojedziemy prosto. Zawróć zakazane.

Jak dla mnie to trochę za dużo tu akcji - byłam jakoś święcie przekonana, że wszystko będzie się działo w tym autobusie z pierwszych scen, ubzdurałam sobie, że główni bohaterowie będą sobie jechać i jechać, przez amerykańskie zapyziałe miasteczka i że będą rozprawiać o swoich życiach 🤭. A tu bach, gwałty, napady, fanatyzm... I nagle okazuje się, że mam w ręku coś tak pokrętnie dobrego! Jak dobrze jest się tak mocno pomylić, jak dobrze się tak rozczarować i dostać tak dobrą opowieść, brutalną, mocno zarysowaną, która pomiędzy bluzgami, brudnymi zachowaniami, okrutnym losem - próbuje jednak pokazać przebłyski piękna, ale przede wszystkim - prawdę. I zdumienie światem.

Jednym z pierwszych smaczków, na które zwracam uwagę w książkach, są początkowe dedykacje. W tej symbolika łabędzi zostaje wyłożona właściwie od pierwszej strony. I od razu wiadomo, że nie będzie to historia opowiedziana wprost. Przedstawiony świat jest głęboko dotknięty zmianami klimatycznymi. Rdzenni mieszkańcy Australii zamieszkują skrajne obszary kraju w ekstremalnych warunkach, odseparowani od reszty społeczeństwa. Poznajemy historię Oblivii Ethelyne, niemej nastolatki o tragicznej przeszłości. Dorasta na bagnach wśród czarnych łabędzi i wraków statków. Krajobraz brzydki i piękny jednocześnie. Jedną z ważnych postaci jest też Bella Donna - opiekunka Oblivii, która uczy ją, opowiada o mitach, łabędziach i innych światach. Łabędzie, podobnie jak miejscowi, zostały zmuszone do przeniesienia się w to miejsce z innych części kraju. Z czasem pojawia się też Warren Finch, który w bardzo strategiczny sposób łączy swoje życie z Oblivią. Dla bohaterki wyjazd do nowego miejsca nie okazuje się zbawienny, to raczej kolejna forma zamknięcia. Czytanie tej książki było dla mnie naprawdę ciekawym doświadczeniem, bo tyle, ile było we mnie zachwytu nad językiem, tyle samo pojawiało się trudności w przebrnięciu przez kolejne rozdziały. Momentami miałam wrażenie, że fabuła rozmywa się w opisach. Trudno było mi się w nią wgryźć i potrzebowałam chwili, aby zrozumieć, w jakim kierunku to wszystko zmierza. Ta książka jest dosłownie naszpikowana symboliką, granica między snem a rzeczywistością co chwilę się zaciera, a język jest niezwykle plastyczny. Wiem jednak, że dla niektórych te same elementy mogą stać się minusem w odbiorze. To powieść o traumie osobistej, jak i zbiorowej. O politycznych manipulacjach, o walce aborygeńskiej społeczności o swoje prawa i o mocy opowieści. Ekologia, polityka i mit mieszają się tu tak bardzo, że trudno je od siebie oddzielić. Trudno też polecić ją jako lekturę „dla przyjemności”, ale to ważna książka i myślę, że warto poświęcić jej czas. [współpraca barterowa]

„Miasto pamięta więcej, niż ludzie chcieliby przyznać.” W swojej pierwszej powieści Michael Magee kreśli autentyczny obraz młodych ludzi z robotniczych środowisk, należących do pokolenia urodzonego już po zakończeniu konfliktu w Belfaście. Pokazuje ich niespełnione marzenia, trudną codzienność, narastającą frustrację oraz poczucie braku przyszłości. “Blisko domu” to także swoisty hołd dla miasta naznaczonego śladami dawnych walk, gdzie wciąż pobrzmiewają echa bolesnej i brutalnej historii. W tej historii najmocniej uderzyło mnie poczucie ‘odziedziczonego ciężaru’ – bohaterowie sami nie przeżyli The Troubles, a jednak żyją w ich cieniu. Nie ma tu bezpośredniej przemocy, jest coś bardziej podskórnego: napięcie, które przenika codzienność, sposób myślenia, ograniczenia, których nikt wprost nie nazywa. W debiucie Magee porusza też bezradność młodych ludzi – to, jak bardzo chcą czegoś więcej, a jednocześnie czują, że startują z miejsca, z którego naprawdę trudno się wyrwać. Nie ma tu wielkich dramatycznych zwrotów, raczej powolne osuwanie się w frustrację, w gniew, który staje się niemal naturalnym stanem. Brak perspektyw niesie za sobą upust wszelkiej energii, powodując stan, który zaczyna przybierać kształt w destrukcji, zobojętnienia. Nie dlatego, że bohaterowie są słabi, tylko dlatego, że systemowo są przyblokowani. Miałam wrażenie, że Sean i jego koledzy utknęli w pewnym rodzaju smutnego stygmatyzmu - jakby ich życiorysy były z góry naznaczone, jakby startowali z etykietą, której nie da się odkleić. I nawet jeśli próbują coś zmienić, świat wokół wciąż przypomina im, skąd są i ile to znaczy. Nie ma tu jednak wyraźnego momentu buntu czy przełomu. To raczej powolne wypalanie ambicji, nadziei, a z czasem nawet relacji. Jest w tym coś głęboko przygnębiającego… i przywodzi na myśl klimat “Shuggie Bain” Douglasa Stuarta- tam również wyraźnie czuć ciężar środowiska i poczucie, że możliwości są od początku ograniczone. W powieści istotny jest również sam Belfast, pokazany nie tylko jako tło, ale niemal żywy organizm. Stolica Irlandii Północnej jest tu miastem pełnym sprzeczności: z jednej strony próbuje iść do przodu, z drugiej nie potrafi odciąć się od przeszłości. To napięcie czuć w każdej relacji, w każdej decyzji bohaterów. “Blisko domu” to historia o pochodzeniu, tożsamości i traumach, które w nas zostają. O młodym pokoleniu szukającym zapalnej iskry nowego początku - takiej, która nie odcina się od ciężaru przeszłości, lecz tli się pomimo środowiska, historii i ograniczeń. Magee nie podsuwa swoim bohaterom konkretnego rozwiązania, nie zmienia nagle rzeczywistości, ale daje nadzieję na swego rodzaju ‘minimalne przesunięcie’. Takie poczucie, że może jednak istnieje inna ścieżka, choćby w zalążku. Można wręcz odnieść wrażenie, że to nie tyle szansa na ‘lepsze jutro’, co raczej pierwsza próba wyobrażenia sobie, że jutro w ogóle może być inne. I to w tej historii naprawdę dużo. Mocno polecam!

Początek był raczej trudny, co kilka stron pojawiali się nowi bohaterowie...ciężko było znaleźć dla nich punkt odniesienia. Po 50 stronach zostałem wciągnięty na maxa. To wg mnie najbardziej refleksynja książka Tove Ditlevsen. Jednak nie polecałbym jej czytać jako pierwszą książkę autorki.

Bardzo podobała mi się narracja - to był świetny pomysł, by powieść zbudować na nocnej rozmowie dwójki nieznajomych. Głównie mówiła ona, wtrącenia mężczyzny bywały raczej opisowe, co w moim odczuciu świetnie zagrało. Historia poruszająca i jednocześnie dająca wgląd w życie w małym norweskim miasteczku w czasach powojennych - powszechna bieda, bezrobocie, strach o przyszłość. Wybory bohaterki nie zawsze były dla mnie zrozumiałe, ale z drugiej strony to właśnie wzbudzało emocje i chyba o to chodzi. Mimo to było mi jej szkoda. Nocna rozmowa wprowadzała fajny nastrój intymności, czuć było również niepokój dziewczyny, jej rozterki. Zakończenie również mi się podobało.

Jest niezerowa szansa, że jestem za głupia na tą książkę. A na pewno jestem na nią za głupia w tym momencie (Q4=zapierdol=mózg dziurawy jak durszlak). Cały czas miałam podobne wrażenie jak w czasach studenckich, kiedy codziennie musiałam przebijać się przez zadane teksty i z kilkudziesięciu stron antropologicznego pitolenia destylować tą jedną stronę treści, o którą faktycznie chodziło. Nie wiem czy to kwestia długich zdań Murnane'a czy jego języka, który jest równocześnie suchy i taki meandrująco-poetycki, ale cały czas miałam wrażenie, że trzyma mnie na wyciągnięcie ręki, nie pozwalając się zbliżyć do tego wydestylowanego znaczenia. Zwłaszcza w części drugiej, przy rozkminach o bibliotece i Czasie, mój mózg był w jakimś zupełnie innymi wymiarze i jakoś obok tego wszystkiego przepłynęłam, już nawet nie próbując skumać czy jest tu jakieś znaczenie czy kompletnie nie. Zdaje się, że autora porównuje się do Borgesa i Calvino. Faktycznie miałam podczas lektury wrażenie, że Murnane sobie heheszkuje z takiego artystyczno-intelektualnych analiz i poszukiwania głębi we wszelkich tekstach kultury (zwłaszcza w pierwszej części kiedy bohater i osoby, z którymi gada próbują skonstruować Równiny i ich mieszkańców, którzy na maksa chcą się odróżnić od reszty świata). Ale może wcale nie taki był zamiar, tylko znów ja czegoś nie zrozumiałam. Z pewnością trollowanie Borgesa i Calvino jest dla mnie bardziej przejrzyste i prostsze do skumania. No więc daję 6/10, bo doświadczenie czytania tej książki było dla mnie po prostu poprawne. Nie będę jej rozkminiać, a za pół roku pewnie w ogóle nie będę o niej pamiętać, ale to raczej kwestia tego, że to po prostu nie "mój" typ książki.

Z oddechem ulgi mogę stwierdzić, że tym razem powieść Barry’ego nie dokonała spustoszeń w mojej już pogruchotanej czytelniczej duszy. To wciąż solidna, przejmująca proza, która pochłania, wciąga, jest w pewien sposób niewygodna i bolesna, z drugiej jednak strony – tylko poprzez porównywanie z wcześniejszą twórczością pisarza – wydaje się zdecydowanie najlżejszą w odbiorze, „łatwiejszą” w przyswajaniu. A nie jest to zarzut. To historia życiowo pokonanego Jacka McNulty’ego, Irlandczyka z pochodzenia, wygnańca z własnego kraju, weterana wojennego, przeciętnego inżyniera, fatalnego męża, kiepskiego ojca i nie umiejącego w miłość alkoholika. Śledzimy jego losy dzięki pamiętnikowi, który spisuje w ostatnim akcie tchnienia – wysłany przez ONZ na misję go Ghany mimowolnie staje się świadkiem upadającego świata kolonializmu. Przyglądając się zmianom, wraca wspomnieniami do lat młodości i walk o niepodległość, ale przede wszystkim do czasu, który wypełnił w większości jego życie: małżeństwa z Mai, dziewczyny poderwanej na film z Rin Tin Tinem. Powieść otwiera dynamiczna scena zniszczenia korwety przez niemiecki okręt podwodny. To, co dzieje się później, spowite jest gęstniejącą mgłą alkoholowych oparów i zapachem błyskającej na bursztynowo szkockiej. Demon, który opętał Jacka, powoli odbiera mu wszystko – to opis drogi, która prowadzi ku jednemu tylko końcowi. A mimo to jest w Jacku tlące się światło, które daje mu siłę, by pisać i dzięki pisaniu bezkompromisowo rozliczać swoje stracone życie. Zyskujemy tym samym prozę przejmującą choć ironizującą, szczerą lecz subiektywną, która nabiera chmurnego kolorytu im bliżej jej końca. Jack staje się mimowolnym dżentelmenem – to świat pędzi za szybko, by taki jak on mógł się do niego dostosować. Dlatego jego prawdziwe „ja” pozostaje „ukryte”, nie wychyla się przed szereg, nie walczy. Jack nakłada na maskę twarz mężczyzny szczęśliwego i poukładanego, w tajemnicy zadłużając swoje życie (a przy okazji dom), w wieczornej ciszy wlewając w siebie alkoholowe ukojenie. Podwójny finał jest jednocześnie ostateczny i otwarty, zostaje w pamięci niczym rozdarcie nieba, w którym jedni ujrzą kojący błękit, inni nadciągającą nawałnicę. Do tego niezmiennie pyszny styl Barry’ego, który można dawkować sobie do woli i cieszyć się kompletnie złożonym frazami, w których nie ma zbędnej litery.

To książka, którą zapewne inaczej odbiorą czytelnicy młodzi, tacy do trzydziestki. To wiek, kiedy człowiek czuje się niezniszczalny i niepokonany, kiedy ma plany, sny i marzenia. Oraz siłę do podejmowania prób ich realizacji. Dla nich decyzja Nilsa wyda się niezrozumiała, może dziwaczna, niepotrzebna. Zupełnie inaczej spojrzą na Nilsa i jego ostatni krok ci starsi, mocno starsi, kiedy zorientują się, że to, co mieli zrobić - zrobili, albo ...już nie zrobią. A marzenia? Ano, żeby nie bolało i dzieci odwiedzały nas częściej. No, i żeby jak najdłużej być samodzielnym. To także czas, gdy otacza nas więcej duchów i wspomnień, niż żywych… W takiej sytuacji znalazł się Nils Vik, bohater i zarazem narrator powieści. Autor stworzył dość niezwykłą postać. Nils, właściciel swego rodzaju taksówki wodnej na fiordzie norweskim właściwie stoi w miejscu a tylko świat się przetacza wokół niego. Mieszka w domu rodzinnym od pokoleń, używa przez kilkadziesiąt lat tej samej łodzi, którą przerobił z żaglówki na motorową, bo mus zawodowy był. Chodzi jedynie trasą z domu do przystani, w okolicznych miejscowościach bywa rzadko i z konieczności. I co? I jest szczęśliwy. Oraz spokojny niesłychanie. Raz się tylko wzburzy, czując się zagrożony w tym szczęściu i spokoju, jakie mu daje niewzruszona powtarzalność każdego dnia, tygodnia, miesiąca, roku. Jaki jeszcze jest Nils, możemy się przekonać z kilku zdań wypowiadanych przez innych, na końcu opowieści. Nie wiem, czy polubiłabym go, ale budzi szacunek. Jest jak taki stojący od wieków dąb, silny, nienaruszalny. Ale i drzewa się kiedyś starzeją... Dobrze się to czyta, mimo smutku, jaki budzi ten ostatni dzień Nilsa, mimo jego decyzji…

Lubię opowieści niewygodne, ciasne, klaustrofobiczne, które są dalekie od miękkich i bezpiecznych przestrzeni literackich. Taka jest opowieść "Orlando". Grząska, niebezpieczna, dotykająca newralgicznych i trudnych zagadnień jak tożsamość i granice, jakie sobie stawiamy i jakie jesteśmy gotowi przekroczyć. Okazją do rozważań jest "Orlando" Virginii Woolf, książką, z którą pracuje jedna z bohaterek książki, Aline. Drugi bohater to Lucien, młody chłopak, który zyskuje męską część osobowości Aline. Trochę jak dybuk, trochę jak dr Jekyll i mr Hyde, historia o tym jak dusza się dzieli i przekracza granice ciała. Obserwując działania i codzienność tej dwójki bohaterów Autorka daje pole do rozważań na temat krzyżowania się tożsamości, dwoistości ludzkiej natury, czy też kryzysów i wątpliwości dotyczącej wyborów i własnej drogi. Frapujące, nie dające spokoju, bolesne, czasem przerażające. Autorka, której biografię i jedną z przetłumaczonych na polski opowieści pamiętam, już przy pierwszym literackim spotkaniu szarpała duszę, powodowała dyskomfort, a jednocześnie wciągała, trzymała uwagę i nie pozwalała się oderwać od treści. Tutaj kobiecość jest dość nudna, zachowawcza, obarczona ograniczeniami, schowana za naukowymi tytułami. Męskość zaś jest dzika, wyzwolona, wyuzdana, wolna seksualnie i pełna energii oraz humoru, odwagi. Skorelowanie tych dwóch części osobowości pozwala na pełne spojrzenie na świat pełen pytań, wątpliwości, wyborów, czasem bardzo radykalnych i nieodwaracalnych. Bardzo interesująca, wymagająca rozważań książka.

Dawno nie czytałem tak długo jednej książki ;) I mimo wszystko, mimo nudnych czasami opisów wystaw, fragmentów gdzie nic się nie dzieje, warto ją doczytać do końca. Ale gdzieś z tyłu głowy jest myśl, że to samo można by zmieścić na 100 stronach i wyszłoby na to samo ;)

Dlaczego tak mało mówi się o tej książce?! Wpadłam po uszy, od pierwszej strony. Autor uwiódł mnie poetyckim językiem, przewracałam strony, zahipnotyzowana historia głównego bohatera. Pozornie, w jego życiu nie dzieje się nic, ale tych 160 stron niesie w sobie wielki emocjonalny ładunek. Samotność, wyobcowanie, miłość, bezradność, nieprzepracowane traumy, a wszystko to w scenerii blokowiska z wielkiej płyty. Powieść zawiera też, najpiekniejsza w historii literatury, scenę picia porannej kawy!

Są tacy autorzy, po których książki sięgam "w ciemno". I jedną z nich jest Lauren Groff. Po raz pierwszy przepadłam czytając "Wyspę kobiet" - wspaniała, kobieca książka, ale nie o słodkich, delikatnych istotkach, a raczej o wojowniczkach, mimo, że dzieje się w klasztorze. Lauren Groff świetnie pisze opowiadania i potrafi je komponować w spójne opowieści, których wspólny pierwiastek jesteśmy w stanie wyłapać kiedy już kończymy czytać. Co łączy historie w "Awanturnicy" ? Według mnie osamotnienie zarówno dzieci, ale i dorosłych w zderzeniu z losem, trudnościami, brakiem miłości, akceptacji, biedą, przemocą. Fascynujące w naturze ludzkiej jest to, jak różnie reagujemy na dane sytuacje i jak trudno jest nam powstrzymać się od oceniania czy wydawania wyroków. Jeżeli lubicie opowiadania, Amerykę lat 50 i późniejszych, mroczny a czasem dramatyczny klimat to koniecznie sięgnijcie po tą książkę.

Jest to pozycja zdecydowanie lekka, ale trzymająca poziom i mocno wciągająca. Niby zwykła historia, która mogłaby przydarzyć się każdemu, ale im dalej w las, tym robi się ciekawiej. Czy ratując komuś życie robimy rzecz dobrą? Jak prawidłowo ocenić motywacje, które nami kierują? Gdzie kończy się dobro a zaczyna kalkulacja? Jak rozpoznać, czy ktoś jest dobrym człowiekiem? W którym momencie zdajemy sobie sprawę, że nie gramy czysto? Na ile nasze wybory są spontaniczne, neutralne? Czy pomimo najlepszych intencji zawsze gramy fair? Na ile znamy samych siebie? Książka świetnie poprowadzona, o niedużej objętości, trochę przewidywalna, a mimo to ciekawa. Zaskakujące zakończenie. Z niedomówieniem, ale wystarczająco czytelnym, żeby pobudzić wyobraźnię.

trudno mi coś napisać.. książkę postanowiłam przeczytać za poleceniem pewnego konta z polecajkami na insta. Jeśli chodzi o styl pisania jest dobry i dobrze się ją czytało. Natomiast ogólna historia mnie nie "porwała". Jeśli ktoś by mnie zapytał czy polecam to odpowiem że są inne ciekawsze i wciągające książki