Blisko domu

„Antropolodzy” autorstwa Ayşegül Savaş - najgłośniejsza powieść 2024 roku, podbija obecnie polski rynek czytelniczy. Książka wydana nakładem Wydawnictwa Filtry, w przekładzie Agnieszki Walulik przyciąga wzrok i zdumiewa swoją skondensowaną formą. Ale na czym polega jej fenomen? Asya i Manu to para migrantów, którzy przybyli do Europy Zachodniej, by zdobyć wykształcenie, a potem tu zostali i stopniowo wrastają w miejscową kulturę. Nie chcą wracać tam, skąd przybyli, dlatego wybierają miasto. Tylko, czy tak naprawdę można poczuć się jak u siebie w miejscu, w którym nie do końca jesteśmy sobą? „Antropolodzy” to proza, która działa ciszą. Nie znajdziemy tu dramatycznych zwrotów akcji ani spektakularnych wydarzeń - zamiast tego dostajemy uważną (jak na dokumentalistkę przystało) obserwację codzienności, drobnych gestów i napięć, które narastają gdzieś pod powierzchnią. To literatura, która wymaga skupienia, ale odwdzięcza się subtelną głębią. Asya i Manu funkcjonują trochę jak tytułowi antropolodzy: analizują otaczającą ich rzeczywistość, próbując ją zrozumieć i jednocześnie dopasować się do niej. Problem w tym, że im bardziej się starają, tym bardziej oddalają się od samych siebie. Ich poszukiwania własnego mieszkania, które w istocie poszukiwaniami nie są, to kwintesencja współczesnego podejścia młodych dorosłych do życia, do świata i do otaczających ich ludzi. Miasto, w którym żyją, nie ma konkretnej nazwy, co tylko potęguje uniwersalność tej historii. To może być Paryż, Berlin, Amsterdam - każde miejsce, które obiecuje nowy początek, ale nie daje pełnego zakorzenienia. Autorka świetnie pokazuje ten stan zawieszenia: między językami, kulturami i różnymi wersjami samych siebie. „Antropolodzy” to opowieść o poszukiwaniu tożsamości, o ciągłym negocjowaniu tego, kim jesteśmy i gdzie jest Nasze miejsce na ziemi. Subtelna proza, a jednak trafia w samo sedno. 👌

Temat romansu Kathariny i Hansa jest w tej książce tak samo istotny, jak historia NRD po 2. wojnie, i zajmuje mniej więcej tyle samo przestrzeni, przez co raczej ciężko się to czyta. Padają nazwiska polityków, przemówienia, wydarzenia, których nadal nie rozumiem, ale też nieszczególnie chcę się dowiedzieć w kontekście tej książki. A cała opresyjna sytuacja polityczna odbita jest w toksycznej relacji głównych bohaterów i okraszona nawiązaniami do niszowych dzieł kultury wysokiej, o których także niekoniecznie chcę doczytywać. Napisane jest to dosyć ładnie - można sobie z łatwością wyobrazić, że książka powstała w latach 80 albo 90, kiedy dzieje się akcja, bo coś w tych słowach ma w sobie ducha tamtych lat (choć to na pewno także zasługa tłumaczki) - ale też bez mięsa i płasko; przeczytałam te prawie 400 stron i nie mam pojęcia, jakim cudem ta historyjka tyle zajęła. Jednocześnie rozumiem, dlaczego to Jenny Erpenbeck, a nie Urszula Honek czy Ia Genberg zdobyła Bookera - co nie zmienia faktu, że "Kairos" zamula.

Nie czytałam "Akuszerek", które wiele osób mi polecało, dlatego miałam wysokie oczekiwania czytając "Położne". Autorka przybliża historie porodów, codzienną pracę położnych, zaczynając od II wojny światowej do lat 60. XX wieku. O wielu rzeczach nie miałam wcześniej pojęcia, a z biegiem lat widać jak wiele się zmieniło w tej dziedzinie. Losy głównej bohaterki są momentami emocjonujące, ale bywały chwile, kiedy czułam zastój i powieść mi się dłużyła. Fajnie było towarzyszyć Reginie w Krakowie, bo to znane mi na codzień otoczenie. Natomiast czegoś mi w tej książce zabrakło. Bez wątpienia Sabina Jakubowska stworzyła bogate źródło wiedzy dotyczącej porodów, położnictwa i przeżyć kobiet na przestrzeni lat.

Jennifer Croft to autorka angielskiego przekładu Ksiąg Jakubowych, Olgi Tokarczuk. Napisała tę powieść, w której zagadka kryminalna łączy się z satyrą i opowieścią o procesie przekładu. Do domu pisarki Ireny Rey w Białowieży przyjeżdża ośmioro tłumaczy na plenum translatorskie, by wspólnie pracować nad przekładem jej nowej powieści. Sami nazywają się między sobą od języków, na które tłumaczą: Serbska, Szwedzki i tak dalej. Nagle znika pisarka i jej mąż Bogdan. To punkt wyjścia, który uruchamia lawinę. Trudno pisać o tej książce bez wymienienia nieobecnego. W Polsce postać Ireny Rey będzie nieuchronnie przywodziła na myśl Olgę Tokarczuk — genialną, uwielbianą pisarkę, obiekt wręcz bałwochwalczego kultu, mieszkającą na prowincji, blisko natury, z wiedzą o niej, która ma w końcu dostać Nobla. Jeśli chodzi o formę, mamy tu do czynienia z prawdziwą wieżą Babel. W pierwszych zdaniach powieści dowiadujemy się, że czytany przez nas tekst jest tłumaczeniem na angielski zaginionego oryginału, napisanego po polsku przez Argentynkę. Poczucie zagubienia towarzyszy przez cały czas czytania i taki był cel Croft. Serce książki to jednak nie zagadka zniknięcia, lecz portret zbiorowy tłumaczy. Autorka od lat przekonuje, że o tłumaczeniu warto myśleć raczej jako o czymś z natury wspólnym . I jako felietonistka i aktywistka literacka stara się odkleić od tłumaczy łatkę tych „gorszych" rodziców tekstu. Powieść jest przedłużeniem tego manifestu w fikcji. Jest to odważna i bardzo ważna powieść o ludziach niewidzialnych. Tytułowe wymieranie ma wiele znaczeń. Croft z goryczą połączoną ze specyficznym poczuciem humoru zwraca uwagę na istotę pracy kogoś, kto często bywa niewidzialny. Kiedy Irena znika, tłumacze powoli uwalniają się spod jej toksycznego wpływu, zyskują sprawczość i na własną rękę zastanawiają się nad swoją pozycją w literackim ekosystemie. Czy są tylko pasożytami żerującymi na pracy prawdziwych twórców? A może przeciwnie — bywają od nich pożyteczniejsi? Niezwykle istotną rolę odgrywa Puszcza Białowieska, która jest tutaj czymś więcej niż tylko tłem. Jest to żywy, zagrożony organizm, którego los współgra z tematem wymierania języków i kultur. Croft umiejętnie łączy wątek ekologiczny z literacką zagadką, sugerując, że zniknięcie Ireny Rey jest nierozerwalnie związane z degradacją świata natury. Atmosfera jest gęsta od symboliki grzybów i grzybni. Croft pisze bowiem o tworzeniu, ale także o pasożytnictwie i niszczeniu, zarówno w świecie przyrody, jak i w tym, w jaki sposób postępujemy z językiem. Powieść zachwyca błyskotliwością konstrukcji i ironicznym poczuciem humoru. Zachwyca precyzją opowieści i meta-literackimi zabiegami, takimi jak sarkastycznie zabawne przypisy narratorki, które dodają opowieści głębi i ironii. Wymieranie Ireny Rey to debiut powieściowy nieoczywisty i odważny. Literatura o literaturze, tłumaczenie o tłumaczeniu, zniknięcie jako metafora niewidzialności. Croft napisała książkę, która bawi, prowokuje i uwiera, i która, paradoksalnie, najlepiej smakuje tym, którzy znają świat, z którego wyrasta.

trudno mi coś napisać.. książkę postanowiłam przeczytać za poleceniem pewnego konta z polecajkami na insta. Jeśli chodzi o styl pisania jest dobry i dobrze się ją czytało. Natomiast ogólna historia mnie nie "porwała". Jeśli ktoś by mnie zapytał czy polecam to odpowiem że są inne ciekawsze i wciągające książki

Fajerwerk!!! I jedna wielka maskarada na wszystkich poziomach :) Nie dziwię się, że ta powieść wywołała taki hałas w Stanach . Rozumiem zachwyt, bo rzeczywiście jest wręcz bezczelna w opisie nowojorskiej bohemy. Miesza historyczne postaci z ich wymyślonymi działaniami, funkcjami itd. Zmienia geografię polityczną USA. Powołuje się na wykombinowane prądy w sztuce. Dużo tego i bardzo to fajne, choć od polskiego czytelnika wymaga czujności i smartfona pod ręką, bo nazwiska różnych guru nic u nas nie mówią :) Założenie autorki " wszyscy i wszystko jest kreacją" ma wyjaśniać ten zabieg. Do mnie przemawia. bo dobrze służy głównej tezie książki . Czyli dowodzeniu, że nowojorskie elity to zamknięta bańka, kompletnie oderwana od realnego świata, kierująca się chwilowymi modami, napędzana rozdętym ego . Pusta , wyprana z wartości, złożona w przeważającej większości ze słabych, zapatrzonych w siebie ludzi. Podatnych na manipulacje, cwanych proroków i śmieszna w gruncie rzeczy. Powieść jest fantastycznie napisana i przetłumaczona (brawo p. Katarzyna Makaruk !). Wielka literatura

Trudny temat ubrany w satyrę. Czytając miałem nieodparte wrażenie, że i u nas jest wiele historii które można by było tak potraktować. Zacofanie, zaściankowość, brak perspektyw i braki w edukacji. Nierozliczenie się z tematami przeszłości. A później wielkie zdziwienie.

Nie będę fanką tej autorki; mimo krótkich form, dłużyły mi się opowiadania a uwaga rozpraszała się przy ciągnących się opisach przyrody (ładnych, kojących ale jednak...dla mnie tego było za dużo). Bardzo ciekawe posłowie, jak zwykle w wydaniach z serii Cymelii. Jestem za tę dawkę informacji niezmiennie wdzięczna.

Dwie książki to już seria? Jeżeli tak, to zdecydowanie bardzo lubię tę serię. Część druga podobała mi się bardziej, choć w równym stopniu rozdarła mi serce, zawiodłam się na kimś do kogo (po lekturze pierwszej części) takie działanie zupełnie nie pasuje. Jednocześnie i tak, i dokładnie nie tak, wyobrażałam sobie przyszłość bohaterów. Myślę, że ta historia ma nam przypominać, że to na prawdę ma znaczenie czy raz skręcimy w prawo czy w lewo, czy pojedziemy prosto. Zawróć zakazane.

„Prace zajęły nam pięć upiornych lat. Maszyna humorzasta i zawodna jak diabli, ale przepiękna! Wygląda jak odpicowany silnik V40 wmontowany w trzewia gigantycznego krosna mechanicznego. Elegancka aluminiowa obudowa, całość relatywnie niewielka. Metr osiemdziesiąt wysokości, sześćdziesiąt centymetrów szerokości, dwa i pół metra długości. Na ówczesne standardy – mikroprocesor”. (s. 190) „Maszynie nadaliśmy nazwę: Matematyczny Analizator Numeryczny Integrator i Komputer – Mathematical Analyer, Numerical Integrator and Computer. W skrócie MANIAC”. BENJAMIN LABATUT. Maniak. Przekł. Jarek Westermark. Wyd. Czarne. Wołowiec 2025. Autor czerpie wzorce z twórczości, m.in.chilijskiego poety Samira Nazala, również W.G. Sebalda. Tłumaczony na wiele światowych języków. Czytasz opis (mikroprocesora), a widzisz… Zysk bezsprzeczny…, wiesz, co znaczy tytuł powieści… Brakującym ogniwem jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie: Po co ? W jakim celu zbudowano mikroprocesor? Odpowiedź już na stronie… Rzecz ma miejsce latem 1951 roku, do Instytutu Badań Zaawansowanych w Princeton przybył zespół naukowców, by …. Zagadnienie zostało zredukowane do prostego pytania: TAK/NIE Labatut, w dobrej literackiej formie. Nauka, naukowcy i ich wizje, fizycy, sztuczna inteligencja, nowe technologie- to tematy zaprzątające umysł autora. Prawda i zmyślenie - czytający musi się w tym gąszczu myśli odnaleźć. Z nazwisk znaczących: John von Neumann, Paul Ehrenfest i Lee Sedol. MANIAK LABATUTA, także STRASZLIWA ZIELEŃ zasługują na Czytelnika (również polskiego). 10/10

Samotna, wyrośnięta, niedopasowana. Na ogół milcząca. Z pustym wiadrem i pustymi oczami. Oczami, w których świat odbija się jak w lustrze. Albo w kawałkach luster. Pragnie spokoju i pragnie być niewidzialna . Bez pytań i odpowiedzi, na które nie chce/nie może odpowiadać. Czy na pewno jest tym , kim jest? Jenny Erpenbeck daje nam historię bardzo prostą, a jednocześnie mocno skomplikowaną. Napisaną bardzo suchym językiem, bez ozdobników. A jednak pełnym emocji i dogłębnej analizy bohaterki. Świetna lektura.

,,Ostatnia zapałka" to powieść, która w przejmujący sposób splata traumę z dzieciństwa, przemoc domową i siłę miłości rodzeństwa. Powieść prowadzona w dwóch płaszczyznach czasowych. Śledzimy losy Abigaëlle,która cierpi w milczeniu w stanie amnezji pourazowej, będącej wynikiem dramatycznych wydarzeń z dzieciństwa ( za murami klasztoru) i jej starszego brata Gabriela,który po tym wydarzeniu wyrwał się z rodzinnego piekła i dziś jest cenionym pisarzem. Od zawsze chronił siostrę ,jak tylko umiał przed przemocowym ojcem, był,,strażnikiem ", który odwracał jego uwagę,by chronić Abigaëlle przed jego furią i gniewem. Gdy Gabriel poznaje i zakochuje sie w Zoe, siostrę ogarnia niepokój... Jeśli chcesz poznać losy rodzeństwa, musisz przygotować się na potężny zwrot akcji, który zmusza czytelnika do przewartościowania wszystkiego, co do tej pory wiedział o bohaterach. Prawda o tym, kto jest kątem,a kto ofiarą, oraz o tym, co wydarzyło się tragicznej nocy, gdy zginęło jedno z rodziców jest druzgocąca, ale daje ostateczne wyjaśnienie. Dawno nie czytałam tak pięknej, przejmującej i pełnej wzruszeń książki.

Pięknie zmyślone, panie Pawełku! O pamięci, pamiętaniu, opowiadaniu historii i ich zmyślaniu (bo czy ważne, że nie wszystko jest prawdziwe, skoro ktoś dobrze opowiada?). Owszem, czasem pachnie Myśliwskim, ale to dobry zapach. Sołtys ma ucho do języka, do historii na dwa akapity. Lubię tych jego "wicezastępców kierownika czegoś tam", kobiety "siwiutkie jak jarzeniówka", dziewczyny, które "jedliby bez musztardy wszyscy" i chłopaków "pięknych jak czysty spaw". Lubię tę "samą prawdę i farfocle". Wypiję koniaczek za tych, co nas pamiętają z drugiej strony.

Jak dla mnie to trochę za dużo tu akcji - byłam jakoś święcie przekonana, że wszystko będzie się działo w tym autobusie z pierwszych scen, ubzdurałam sobie, że główni bohaterowie będą sobie jechać i jechać, przez amerykańskie zapyziałe miasteczka i że będą rozprawiać o swoich życiach 🤭. A tu bach, gwałty, napady, fanatyzm... I nagle okazuje się, że mam w ręku coś tak pokrętnie dobrego! Jak dobrze jest się tak mocno pomylić, jak dobrze się tak rozczarować i dostać tak dobrą opowieść, brutalną, mocno zarysowaną, która pomiędzy bluzgami, brudnymi zachowaniami, okrutnym losem - próbuje jednak pokazać przebłyski piękna, ale przede wszystkim - prawdę. I zdumienie światem.

Bardzo podobała mi się narracja - to był świetny pomysł, by powieść zbudować na nocnej rozmowie dwójki nieznajomych. Głównie mówiła ona, wtrącenia mężczyzny bywały raczej opisowe, co w moim odczuciu świetnie zagrało. Historia poruszająca i jednocześnie dająca wgląd w życie w małym norweskim miasteczku w czasach powojennych - powszechna bieda, bezrobocie, strach o przyszłość. Wybory bohaterki nie zawsze były dla mnie zrozumiałe, ale z drugiej strony to właśnie wzbudzało emocje i chyba o to chodzi. Mimo to było mi jej szkoda. Nocna rozmowa wprowadzała fajny nastrój intymności, czuć było również niepokój dziewczyny, jej rozterki. Zakończenie również mi się podobało.

Mieszanka surowego realizmu z poezją, jedno i drugie łączy się u Xue Mo w sposób całkowicie naturalny. To literatura codziennego smutku, chociaż są to smutki w różnych charakterach. Mnie jakoś najbardziej chwyciło pierwsze, króciutkie opowiadanie o dziadku Sinciangu i jego prostym życiu i łagodnym, wręcz pogodnym podejściu do jego problemów.

Dawno nie czytałem tak długo jednej książki ;) I mimo wszystko, mimo nudnych czasami opisów wystaw, fragmentów gdzie nic się nie dzieje, warto ją doczytać do końca. Ale gdzieś z tyłu głowy jest myśl, że to samo można by zmieścić na 100 stronach i wyszłoby na to samo ;)

"Hamnet" to wzruszająca opowieść o miłości, żałobie, determinacji i sile indywidualizmu. Jest to mój powrót do Maggie O'Farrell po zeszłorocznej lekturze "Portretu Lucrezii". Znalazłam w "Hamnecie" to, co zachwyciło mnie w tamtej książce: portret silnej, nietuzinkowej i złożonej kobiety ukazanej w różnorodnych, ciekawych relacjach. Przekonuje mnie człowieczeństwo Agnes. Bohaterka potrafi być zarazem współczująca, jak i zazdrosna, wrażliwa i oschła, spokojna i gniewna. Postawienie jej w sytuacji granicznej pozwala zbadać najbardziej instynktowne odruchy, które nami rządzą. "Hamnet" potwierdza też niezwykłą uważność autorki w obserwowaniu i kreowaniu dziecięcego świata. Portretu bohaterów dopełniają piękne zmysłowe opisy, dzięki którym ożywa rzeczywistość sprzed wieków i działające w niej postaci. Czegoś mi jednak w "Hamnecie" brakuje i nie mogę sprecyzować, czego. Może poczucia humoru? Może tego Szekspira, który niby tam jest, a jakby go nie było? Może rozczarowała mnie puenta? Tak czy owak jestem ciekawa ekranizacji i bardzo chciałabym zdążyć do kina.

wybitna powieść odsłaniająca założoną przez autora wersję przyszłości, połączona w bardzo intrygujący sposób z czasami nam współczesnymi. Przyszły profesor stara się odnaleźć napisany przez sławnego, współczesnego nam poetę wiersz, który rzekomo może ocalić przyszłość z kryzysu i ciężkich czasów. Robi dokładny research czytając SMS-y oraz maile poety, żony, przyjaciół. Historia jest bardzo złożona, powiedziałbym, że nakłada się na siebie warstwami, jedno zdarzenie osadza się na drugim. Fabuła przypomina przekrój Sudetów, im bardziej książka odsłania nam bohatera, tym bardziej złożone są jego motywy. Gdzie przepadło arcydzieło Blundy'ego? Czy topniejący świat uda się ocalić?

„Dziki mroczny brzeg” to taka powieść, która osiada gdzieś w pamięci, zostaje z czytelnikiem nawet po zakończeniu lektury. Mroczny, tajemniczy klimat, bardzo sugestywne opisy natury i ogrom emocji spowodowały, że czytałam ją w napięciu, co chwilę wyczekując na kolejne zaskakujące wydarzenia, które zmieniały moją perspektywę oceny bohaterów i powodowały, że odkrywając ich tajemnice, zaczynałam darzyć sympatią, albo wręcz przeciwnie. Akcja powieści rozgrywa się w niesamowitym miejscu. To wyspa u wybrzeży Antarktydy, siedlisko morskich zwierząt, ale jej los jest przesądzony z powodu podnoszącego się poziomu oceanu, który niedługo zatopi Shearwater wraz ze znajdującą się tam stacją badawczą i bankiem nasion. Ostatnimi ludźmi czuwającymi nad ewakuacją zagrożonych zbiorów nasion są członkowie rodziny Saltów: Dominic i troje jego dzieci. Od kilku lat żyją w izolacji, a każde z nich zmaga się z jakąś tajemnicą. Punktem zwrotnym w ich życiu staje się znalezienie na plaży rannej kobiety. Jej pojawienie się wyzwoli w bohaterach potrzebę zmierzenia się z własnymi problemami i ujawnienie tego, co głęboko ukryte: w nich, a także na wyspie. Jednak i uratowana z oceanu Rowan ma swoją tajemnicę, a jej cel przybycia do stacji badawczej wiąże się z dramatem, jaki przeżyła będąc na lądzie. Kim jest? Co skłoniło ją do niebezpiecznej podróży? I co tak naprawdę wydarzyło się na Shearwater przed przybyciem na nią tajemniczej kobiety? Charlotte McConaghy, australijska pisarka, wpisała losy swoich bohaterów w kontekst ekologiczny. Saltowie to strażnicy zasobów nasion, które mogłyby uratować świat przed katastrofą. Ich przywiązanie do lodowatej i nieprzyjaznej człowiekowi wyspy wynika z miłości do natury, którą oswoili i za którą czują się odpowiedzialni. Autorka przepięknie opisuje plaże pełne fok i słoni morskich, podwodne lasy, czy obyczaje wielorybów. Determinacja bohaterów, by ratować te stworzenia za wszelką cenę i rozpacz wynikająca z konieczności opuszczenia wyspy spowodowały, że zapałałam do nich ogromną sympatią i kibicowałam im, mimo nie zawsze moralnych pobudek ich czynów. Również Rowan jest kobietą, dla której dobro przyrody jest priorytetem. Ona z kolei przybyła z upalnej Australii, gdzie musiała zmierzyć się z innym problemem- pożarami lasów, w których straciła coś dla niej bardzo cennego. To jest właśnie płaszczyzna, na której między bohaterami dochodzi do porozumienia, a nawet do zażyłości. Samotna kobieta daje dzieciom Dominica to, czego brakuje im na dzikiej wyspie, dostając w zamian ogromną dawkę uczuć, których się nie spodziewała. Wszyscy bohaterowie są samotni i mają w sobie potrzebę alienowania się od świata, a dzięki wydarzeniom na wyspie poczują potrzebę powrotu do wspólnoty, odnajdą siebie nawzajem i przekonają się, że wsparcie drugiego człowieka jest kluczem po pokonywania trudności i leczenia traum. Oprócz problemu związanego z katastrofą klimatyczną autorka podejmuje tu problem dzietności i stosunku ludzi do demografii. Czy niechęć kobiety do urodzenia dziecka czyni z niej człowieka nieczułego i niezdolnego do miłości? Czy sprowadzanie na świat pełen zagrożeń dziecka tylko dlatego, że takie jest oczekiwanie społeczne, albo chce tego partner jest odpowiedzialne? Rowan zmaga się z tymi problemami, a kontakt z dziećmi Dominica doprowadza ją do takich spostrzeżeń, które zdumiewają ją samą. Wspaniale mi się czytało „Dziki mroczny brzeg”. To książka, w której znalazłam to, co w powieściach lubię najbardziej: fabułę wymykającą się schematom, umiejętnie kreowany niepokojący klimat, wyrazistych bohaterów i połączenie różnych gatunków: thrillera, powieści obyczajowej, historii rodzinnej. Jestem oczarowana przede wszystkim pięknym językiem autorki, a co za tym idzie pracą wykonaną przez tłumaczkę.