Miki i myszy. Walt Disney i film rysunkowy w przedwojennej Polsce

Czy odnieśliście kiedyś wrażenie, że jeśli chodzi o muzykę i modę, to wszystko, co było do wymyślenia, już wymyślono? Jeśli tak, to intuicja Was nie zawiodła. Na ponad pięciuset stronach Retromanii Simon Reynolds udowadnia, że popkultura weszła w stan stagnacji i przy okazji zastanawia się nad istotą kolekcjonerstwa, snuje rozważania nad znaczeniem nostalgii oraz wyjaśnia, dlaczego samplowanie jest aktem zniewolenia. SPIS TREŚCI 1. Informacje podstawowe 2. Zawartość - erudycja autora, historia popkultury i filozofia 3. Plusy, czyli jak się powinno tłumaczyć książki, i minusy, których nie ma zbyt wiele 4. Wnioski i ocena INFORMACJE PODSTAWOWE Simon Reynolds, Retromania. Jak popkultura żywi się własną przeszłością, tłum. Łukasz Łobodziński, Warszawa 2018. Jak już wspomniałam, Retromania. Jak popkultura żywi się własną przeszłością to zdecydowanie nie lektura na jeden wieczór. Książka liczy 576 stron, z czego 536 to sam tekst. Tomik składa się ze wstępu, prologu oraz trzech wielkich działów (Teraz, Wtedy, Jutro) podzielonych na mniejsze podrozdziały. Na końcu książki znajdziemy bibliografię oraz indeks. Rozważania Reynoldsa ogłosiło drukiem wydawnictwo Kosmos Kosmos, specjalizujące się w tematyce muzycznej. Na użytek polskiego czytelnika przetłumaczył je Filip Łobodziński. ZAWARTOŚĆ - ERUDYCJA AUTORA, HISTORIA POPKUTURY I FILOZOFIA Autorem Retromanii jest Simon Reynolds, dziennikarz muzyczny z niemal czterdziestoletnim stażem, piszący dla największych tuzów z branży (,,Rolling Stone", ,,The New York Times", ,,Pitchfork", ,,Wire"...). Te cztery dekady uważnego słuchania muzyki i studiowania kultury masowej doskonale widać w omawianej książce - i z tego powodu nie jest to lektura najłatwiejsza. Czytelnik zapoznaje się z krajobrazem historycznym kultury popularnej chyba całego XX wieku i pierwszej dekady XXI, ale jednocześnie nie uświadczy on tutaj chronologicznej opowieści o tym, jak powstawała muzyka rozrywkowa. Jeśli Reynolds opowiada, przykładowo, o początkach jakiegoś gatunku muzycznego, to robi to jedynie po to, żeby mieć podstawę dla dalszych rozważań, bo to zresztą na nich opiera się ta książka. Dużo tu filozofii, zwłaszcza postmodernistycznej, z Jacquesem Derridą i Jeanem Baudrillardem na czele. Próbując odpowiedzieć na pytanie: Czy retromania zagnieździła się już na dobre, czy okaże się, że stanowiła jedynie jakiś etap historyczny?, autor zahacza o najróżniejsze tematy i teorie. I tak, stawia on na przykład tezy: - historyczna kultura masowa stała się główną tkanką pamięci pokoleniowej, wypierając stopniowo wydarzenia polityczne, jak wojny czy wybory; - t-shirty z tras koncertowych [...] swój późniejszy polor zawdzięczają temu, że przywołują czas, gdy nie miały żadnego specjalnego znaczenia poza użytkowym; - kiedyś nuda brała się z braku możliwości spędzania wolnego czasu i oczekiwania - dziś wynika z przesytu; - iPod to największa przemiana, jaka wydarzyła się muzyce w pierwszej dekadzie XXI wieku; - późny kapitalizm i kultura splatają się ze sobą dzięki ogniwu, którym jest moda. Muzyka popularna stopniowo przejęła ze świata mody przyśpieszony metabolizm i błyskawiczny cykl, w jakim kolejne zjawiska się przedawniają. Jak to wszystko, o czym pisał Reynolds, ma się do roku 2021 czytelnik musi odpowiedzieć sobie sam. Książkę w Polsce wydano w 2018 roku, ale anglojęzyczny oryginał pochodzi z 2011. Ciekawe, jak autor skomentowałby ostatnią dekadę, a zwłaszcza album Duy Lipy, zatytułowany, nomen omen, Future Nostalgia. PLUSY, CZYLI JAK SIĘ POWINNO TŁUMACZYĆ KSIĄŻKI, I MINUSY, KTÓRYCH NIE MA ZBYT WIELE Trzeba oddać sprawiedliwość panu Łobodzińskiemu - odwalił kawał dobrej roboty, jeśli chodzi o tłumaczenie, a było to, moim zdaniem, zadanie bardzo trudne. Specyfiką Retromanii jest przeogromna ilość nazwisk, dat i nazw wydarzeń, w których orientować dobrze będą się chyba jedynie najwięksi muzyczni zapaleńcy. Na szczęście dla polskiego czytelnika, tłumacz zdecydował się objaśniać je w przypisach (a niekiedy i polemizować lub wręcz poprawiać niedopatrzenia autora) - dzięki temu znacznie łatwiej jest przyswoić tekst główny, a książkę czyta się po prostu łatwiej i ciekawiej. Jak już wspomniałam, nie jest to tekst łatwy, ale niesamowicie intrygujący. Spodoba się zwłaszcza osobom, które interesują się filozofią, kulturą popularną i muzyką, i chciałyby zagłębić się w teorie ich dotyczące - zrozumieć nie ,,kto, jak, kiedy", ale ,,po co" i ,,dlaczego". Muszę jednak podkreślić, że momentami Retromania bywa naprawdę trudna w odbiorze. Bywa, że autor rozpisuje się o jakimś jednostkowym, niepopularnym i mało znanym wydarzeniu, wymienia szereg nazwisk i idzie w taki detal, że nawet jako tako obeznany ogólnie z tematem książki odbiorca poczuje się po prostu znużony. Tomik Reynoldsa wyróżnia jeszcze jedna osobliwość, a mianowicie układ tekstu. Bywa, że nagle w środku rozdziału na stronie pojawia się odcięty grubą krechą tekst (zob. zdjęcia), gdzie dziennikarz dzieli się z czytelnikiem swoimi luźniejszymi myślami, związanymi z danym zagadnieniem. Początkowo takie rozwiązanie bardzo mnie irytowało (jak to czytać? Najpierw tekst główny, czy ten pod kreską?), ale z czasem przywykłam. I dla zasady powiem jeszcze, że zdarzają się literówki, ale są one nieliczne. WNIOSKI I OCENA Chyba po prostu powtórzę opinię pana Rafała Księżyca z tylnej okładki Retromanii: Tak właśnie powinno się pisać o muzyce: szerzej, głębiej, zaskakująco. OCENA: 9/10 Więcej fajnych rzeczy i zdjęcia książki -->" okfonia.blogspot.com

Naprawdę świetna książka, prowadzi czytelnika przez wszystkie aspekty tworzenia filmu: od szukania plenerów do zdjęć, przez tworzenie reżyserskiej wersji scenariusza, organizację castingu, prób aktorskich, do produkcji, postprodukcji i montażu. To prawie 500 stron A4 zapełnionych wiedzą. Kingdom przedstawił też zakres obowiązków poszczególnych członków ekipy filmowej oraz powinności reżysera. Pracy z aktorem poświęcono sporą część książki. Na każdej stronie znajdywałam coś przydatnego, a największym objawieniem był dla mnie rozdział o dźwięku w filmie. Wiedzieliście, że gwarne sceny na dyskotekach kręci się w ciszy? Jednak jak każda książka, tak i ta miała nudniejsze fragmenty: te o kompozycji i o historii amerykańsko-rosyjskiej gry filmowej. Problem z tą książką jest też taki, że nie gdzie jej kupić. Trzy egzemplarze na allegro osiągały niebotyczne sumy, więc zwyczajnie... przeszłam się do biblioteki ;) Niemniej, sczerze polecam!

Ważna książka o reżyserii i chyba jedyna (na teraz), która zgłębia problem pracy z aktorem. Książka przedstawia i opisuje narzędzia, które znać powinien każdy, kto na poważnie myśli o reżyserii filmowej. Autorka wskazuje na takie narzędzia reżyserskie jak: porównania, pytania, przeciwieństwa, obrazy, przedstawianie okoliczności. Ponadto podkreśla rolę improwizacji. Wskazuje także popularne błędy początkujących reżyserów - czyli reżyserię opartą na rezultacie "jak ona wejdzie to się zaśmiejesz" zamiast "zachowuj się tak jakbyś ja kochał i nie widział przez 10 lat". Czyta się raczej szybko ze względu na dużą czcionkę. Polecam każdemu!

Znakomite, bogato ilustrowane, analityczne ujęcie tematyki, rzadko poruszanej w sposób tak kompleksowy, zwłaszcza wśród publikacji dostępnych na polskim rynku wydawniczym. Książka Pawła Sitkiewicza obejmuje historię kina animowanego z "okresu klasycznego", od prapoczątków gatunku (pierwsza dekada XX wieku - z małymi "wybiegami" wstecz) do drugiej połowy lat 60-tych. Autor wychodzi daleko poza ramy, w których w omawianym okresie dominował film animowany w świadomości masowego odbiorcy - tych spod szyldu Walta Disneya, wytwórni Warner Bros. i ich Looney Tunes, czy animacji Hanna-Barbera Productions - choć oczywiście nie pomija i nie bagatelizuje ich wpływu na kulturę i popkulturę. Paweł Sitkiewicz wiele miejsca poświęca zapomnianym klasykom i perłom kina animowanego, animacjom w służbie satyry, propagandy politycznej i wojennej, kinu awangardowemu, abstrakcyjnemu i eksperymentalnemu, oraz geniuszom animatroniki, pionierom kina lalkowego i rysunkowego, innowatorom i prekursorom sztuki animacji, takim jak Władysław Starewicz, Émile Cohl, Willis O’Brien, Raymond „Ray” Harryhausen, Arthur Melbourne-Cooper, George Pal, bracia Fleischerowie, Tex Avery czy Oskar Fischinger. Niesamowita, niezwykle drobiazgowa i rzetelna monografia, której jedynym minusem będzie dla niektórych czytelników jej nieco akademicki ton, przez może być dla nich mniej przystępna. Gorąco polecam lekturę - to rzecz obowiązkowa nie tylko dla fanów animacji, ale dla każdego miłośnika kina - a wraz z nią eksplorację internetowych serwisów wideo, gdzie znaleźć można wiele z omawianych tu zakurzonych skarbów "małego wielkiego kina".

Dla wszystkich, którym "5 tajników warsztatu filmowego" pozostawiło niedosyt. W przeciwieństwie do książki Mascellego, Arijona nie da się za bardzo czytać jako książki popularnonaukowej, podnoszącej poziom ogólnej wiedzy o filmie (chyba, że ktoś chce się przekonać w teorii, z jakimi wyzwaniami mierzą się twórcy filmu w praktyce), ale dla wszystkich, którzy parają się mniej lub bardziej niezależną reżyserką będzie to pozycja nieoceniona. Ilość szczegółowych omówień niemal każdej sytuacji, z jaką reżyser może spotkać się na planie jest wręcz przytłaczająca. Do tego pełne zrozumienie ułatwiają przystępne szkice i objaśnienia.

Książka dosyć mi się podobała. Na pewno segreguje wiedzę, jednak może się wydawać dość chaotyczna. Kolory są niby poszeregowane, ale filmami. Jak? Mamy rozdział o kolorze żółtym. Są tam wymienione różne znaczenia żółtego - kolor ciepły, przyjazny, zdradziecki. Potem przykład filmu, który zdaniem autorki ma najwięcej żółtego. Jeżeli jeszcze jakiś kolor ma znaczenie, to też jest opisywany w podrozdziale żółty. Trochę zagmatwałam. Filmy wybrane do podrozdziałów są dosyć znane. To na pewno plus, gdyż czytając "Język filmu" Płażewskiego w ogóle nie znałam żadnego. Książka szereguje wiedzę, ale nie ze wszystkim mogę się zgodzić. Jak dla amatora czy hobbysty, uważam, że całkiem daje radę.

Wyraźnie o niewyraźnych procesach, które chwilami - z dzisiejszej perspektywy - mało odkrywcze w ujęciu ogólnym, to jednak widać tutaj ogromny kawał rzemieślniczej roboty, jak i odsłonięcie ciekawostek, anegdot i problemów, które czynią polskie międzywojnie szczególnie magicznym miejscem.

książka 7/10 Książka jako wstęp do sztuki montażu, nauczenia absolutnych i zupełnie nieoczywistych podstaw - niezastąpiona. Tego nie nauczysz się na żadnym kursie, nie powie Ci tego żaden znany Youtuber itd. Dowiemy się z niej prawd uniwersalnych i niezastąpionych nawet w dzisiejszych maksymalnie skomputeryzowanych czasach, gdzie AI zastępuje powoli montażystów. Tu niestety dochodzimy do ciemnej strony książki. Jest bardzo krótka, a mogłaby być jeszcze krótsza (tak z jedną trzecią), gdyby wywalić rozważania autora o przyszłości (która już jest), oraz wspominki jak to było kiedyś... Niewątpliwie warto jest się dowiedzieć, jak pracowano kiedyś i co mimo wszystko jest ważne, ale nie kosztem tylu stron co tutaj poświęcono... 10 - Arcydzieło; 9 - Wybitna; 8 - Bardzo dobra; 7 - Dobra; 6 - Może być; 5 - Średnia; 4 - Taka se; 3 - Skończyłem z musu; 2 - Tragedia; 1 - Gorzej niż tragedia, nie wiem jak skończyłem;

Bardzo wartościowa pozycja dla adeptów, chcących tworzyć magię kina. Przybliża wiele aspektów, czasem prostych i oczywistych, czasem bardziej złożonych, które składają się na podstawy kręcenia filmów. Na pierwszy rzut oka można się czuć przytłoczonym mnogością informacji, ale w każdym momencie można wrócić do interesującego nas aspektu. Język jest stosunkowo prosty, a sposób ułożenia treści i ich wyjaśnienia przejrzysty. Polecam początkującym reżyserom czy prowadzącym zajęcia filmowe, np. w szkołach.

Spodziewałem się po tej książce wyjaśnienia wszystkich pojęć związanych z technicznymi i artystycznymi elementami sztuki filmowej. Dostałem jednak coś innego. Książka skupia się na pracy kamery, rodzaju kadrowań i ich wykorzystania w celu wywołania u widza określonych emocji. Niestety nie udało się tu uniknąć zdradzenia dosyć istotnych elementów fabuły paru filmów, więc często można popsuć sobie zabawę (przydałoby się jakieś ostrzeżenie tuż przed danym fragmentem). Jest też dużo porad praktycznych dla osób, które same chcą kręcić filmy. Osobiście mnie interesowała bardziej warstwa teoretyczna i często gubiłem się przy omawianiu różnych bardziej technicznych szczegółów. Jednakże dowiedziałem się paru istotnych rzeczy, więc mogę tę książkę polecić.

Bardzo konkretna, bardzo precyzyjna, naprawdę pożyteczna lektura. To zaskakujące, bo David Mamet nie jest jakimś szczególnie wybitnym reżyserem, jest bez wątpienia wybitnym scenarzystą. A jednak to, czego dowiedział się z poligonu doświadczalnego jakim jest plan filmowy wystarczyło, by napisać znakomity podręcznik reżyserii. Warto.

Kompletna biblia dotycząca kadru i pojawiającego się w nim obrazu. Lektura obowiązkowa każdego, kto poważniej traktuje filmowanie czy fotografię. Autor zaczyna od pustego kadru i umieszczenia w nim punktu oraz dyskusji relacji względem kadru. Następnie stopniowo komplikuje obraz, wprowadzając kolejne jego elementy, omawiając relacje między nimi. Podkreśla podstawowy element twórczy - kontrast i podobieństwo - na wszelkich poziomach, od kształtu, poprzez przestrzeń, ton, kolor, ruch (obiektów i kamery), rytm. Podaje bogactwo przykładów, które pozwala zrozumieć zagadnienia. Każdy z rozdziałów zawiera listę filmów do obejrzenia, ilustrujących konkretne środki wyrazu. Książka kończy się omówieniem struktury fabuły, przebiegu napięcia oraz sposobów jego realizacji na wszystkich poziomach struktury. Zastrzeżenia - tłumaczenie. Znajdują się w nim ewidentne błędy, jak np. "obiekt może poruszać się pionowo do płaszczyzny obrazu" -> powinno być "prostopadle do płaszczyzny obrazu". - projekt wewnętrzny książki, struktura podtytułów są chaotyczna, każdy poziom inną czcionką, czcionka zbyt mała interlinia zbyt duża, nie wygląda to profesjonalnie jak na książkę opowiadającą bądź co bądź o sztuce wizualnej - klejone kartki...! Tej książki nie czyta się raz, wraca się do niej, studiuje, a ona rozpada się w rękach. Niemniej jednak trudno ją przecenić. Uświadamia, jak skomplikowaną i wielopoziomową sztuką jest film, pozwala bardziej świadomie go tworzyć.

Zaczyna się od rozbierania filmu na części (choć w znacznie mniejszej skali w porównaniu z "Opowiadanie obrazem..."). Autor wprowadza w świat operatorki, pokazuje przykłady filmowych metafor, tłumaczy zasadę 180, 30 stopni. Jest trochę o krzywych. Zapamiętam też krótki, ale (moim zdaniem) najużyteczniejszy rozdział o ustawianiu świateł no i... No właśnie... Autor zaczyna pisać o sprzęcie i moim zdaniem pisze za dużo i z tego powodu większa część tej książki to po prostu jedna wielka ciekawostka. Tak jakby w pewnym momencie filmowiec postanowił, że przestanie tłumaczyć zagadnienia związane ściśle z nagrywaniem i przejdzie do przeglądu sprzętu, z którego korzystał - opisywał nawet na co uważać przy obsłudze jakichś konkretnych systemów (monitorów?) eh. Jest też kilka uwag co do Greenscreena, ale raczej nie skorzystają z nich ludzie bez profesjonalnego studia. Na pewno czas spędzony na przeczytaniu tej książki nie będzie do końca czasem straconym, coś można się dowiedzieć... Ale moim zdaniem zawiodą się Ci, którzy szukają operatorskiego odpowiednika "Sztuki reżyserii filmowej" czy "Reżyserii. Ujęcie po ujęciu".

Lata sześćdziesiąte i siedemdziesiąte to moim zdaniem zdecydowanie najlepszy okres w historii kina, stąd trzeci tom czytało mi się jeszcze nieco lepiej niż poprzednie, jakkolwiek twórcy zachowali całkowitą spójność i jest on napisany identycznie. Po prostu gigantyczna (przytłaczająco gigantyczna), skrajnie rzetelna baza danych, odrobinę zbyt obiektywna i naukowa, żeby mówić o jakiejś boskiej przyjemności z lektury, ale myślę że obowiązkowa i podstawowa dla każdego polskiego pasjonata kina. Gdybym oceniał samą wartość merytoryczną książki, chyba nie mogłoby się obyć bez maksymalnej oceny. Modlę się teraz o dwie rzeczy: żeby Autorom udało się spłodzić czwarty tom jeszcze w tej dekadzie i żeby, jeśli będzie równie długi lub dłuższy niż trzeci, a chyba musi być, opamiętali się i wydali go w dwóch "podtomach" - albo nawet trzech. Generalnie nie odnoszę się w recenzjach do fizycznych właściwości książek, bo trochę śmiesznie, ale tutaj nie da się inaczej. Ta książka to monstrum, nie czytałem w życiu nic równie tłustego i mam nadzieję, że już nie będę musiał, bo czysto cielesne zmagania z takim potworem nie są przyjemne, zwłaszcza gdy ktoś stara się wykorzystać każdą wolną chwilę poza domem na lekturę i prawie zawsze nosi przy sobie książkę. Nie wykluczałbym jakichś delikatnych skłonności sadystycznych u wydawców, bo marginesy są podejrzanie szerokie, a w dodatku pozostawia się wolne miejsce obok wszystkich ilustracji (których mamy wszak kilkaset), a które zajmują tylko pół szerokości strony. Myślę, że dałoby się zminimalizować to bydlę nawet o 1/4 czy 1/3, co przyniosłoby może nieznaczną szkodę walorom wizualnym, ale jaką ulgę kręgosłupom i rękom czytelników... 7.5/10

Książka zmotywowała mnie do obejrzenia kilku obrazów, wszystkim dobrze już znanego reżysera. Niekiedy raził mnie jej nadmierny, bezkompromisowy idealizm, który lepiej wyraża się w postaci obrazów na ekranie, niż w formie teoretycznych dywagacji. Fantazje autora rekompensuje dążenie do uchwycenia bezpośredniego doświadczenia oraz zbijanie wszelkich pytań o symbolikę w jego filmach: „Bardzo trudno było mi wyjaśnić osobom, które obejrzały Zwierciadło, że w filmie, oprócz pragnienia wyrażenia prawdy, nie ma innego ukrytego, zaszyfrowanego sensu”. Tarkowski stara się scharakteryzować estetykę sztuki filmowej nadając jej ontologicznego kształtu. Pojęciem wiodącym w jego teorii jest czas filmowy wyznaczony przez rytm poszczególnych ujęć zamkniętych w ściśle określonej przestrzeni (montaż pełni drugorzędne znaczenie). W ten sposób kino zbliża się do życia, jest „realnością emocjonalną”. Nie jestem teoretykiem filmowym, ale świadomość artysty jest w tym wypadku zdumiewająca. Cześć omawiająca strukturę obrazu filmowego to najmocniejsza strona książki. W zakończeniu autor pozwala sobie na ocenę kondycji duchowej ludzki, która, jak pewnie nikogo nie zaskoczy, znajduję się obecnie w kryzysie. Zagrożeniem dla jednostki jest wszechobecny materializm. Mamy tu do czynienia z chrystusową rolą artysty, który wskazuję zagubionym jednostkom właściwy kierunek rozwoju. Wydaję mi się, że to nieco przestarzała idea zabarwiona megalomanią autora. Tarkowski zapomina, że pełny rozrost duchowy możliwy jest w optymalnych warunkach materialnych. Podsumowując – rosyjski reżyser to o wiele lepszy autor przenikliwych obrazów filmowych, niż teoretyk. Niektóre, toporne fragmenty zostają jednak usprawiedliwiona imponującą świadomością artystyczną Andrieja Tarkowskiego.

Przeczytanie drugiego tomu monumentalnej "Historii kina", skupionego na kinie klasycznym, obejmującego okres od pojawienia się pierwszych filmów dźwiękowych do końca lat 50-tych XX. wieku, zajęło mi trochę czasu. Prawie trzy miesiące, ale czytałem tę książkę z przerwami, pomiędzy innymi lekturami, bo mimo tego, iż znacząca jej część była interesująca, to jednak w przypadku kilku rozdziałów zdarzyło się autorom popaść w typowo podręcznikowy sposób przekazywania wiedzy, albo bywało po prostu, że mniej mnie interesował okres i przestrzeń, jakim poświęcona była ta czy owa część publikacji... ...a jest w niej prawie wszystko. Oczywiście, prym wiedzie kino amerykańskie - jako najbardziej wpływowe w tym okresie - jakkolwiek sporo miejsca poświęcono tu kinu europejskiemu, naznaczonemu wpływami prądów historycznych przetaczających się przez ówczesny świat - niezwykle ciekawe rozdziały o kinie niemieckim w okresie Trzeciej Rzeszy, ogólnie filmowi w krajach pod wpływem lub okupacją Niemiec, czy kinematografii rosyjskiej czasu stalinizmu - i filmowi azjatyckiemu, choć głównie dziełom i twórcom z Japonii. Kompletnym odkrywaniem ziemi nieznanej były dla mnie rozdziały poświęcone kinu Indii, czy kinematografii bałkańskiej. Zaskoczeniem natomiast było stosunkowo niewielka ilość materiału dotycząca kina polskiego epoki, ale Tadeusz Lubelski - jeden z redaktorów tej książki - poświęcił równie obszerną monografię skoncentrowaną na rodzimej kinematografii, więc może to jeden z powodów jej "niedostatków" na kartach "...Kina klasycznego". Nie każdy z autorów umie tu zainteresować czytelnika w równym stopniu i nie każda dziedzina kina jest tak samo interesująca, więc trudno tę książkę polecić każdemu pasjonatowi dziesiątej muzy. Dobrze jednak mieć ją po ręką. Dzięki dodanym indeksom tytułów i nazwisk, szybko dotrzecie do zagadnienia, które w danym momencie Was interesuje a w przypadku, gdy któryś z tematów okaże się potraktowany zbyt pobieżnie i skrótowo, ciekawym dodatkiem jest spis lektur rekomendowanych dla tych, pragnących zgłębić jakieś zagadnienie... ...przede mną jeszcze dwa - a w zasadzie trzy tomy, bo przeskoczyłem kino nieme, które mnie obecnie mniej interesuje - jakkolwiek po tych 1200 stronach muszę lekko od czytania o filmie odpocząć a skupić się na obejrzeniu tych filmów, które w trakcie lektury wynotowałem... P.S. Szkoda tylko, że w formie elektronicznej dostępne są jedynie wydania w formacie PDF...

Historię kina mam w małym palcu więc nie chciałem brać przewodników w stylu 1001 filmów które musisz obejrzeć, przestarzałą już Kronikę Filmu czy to, bo teraz nie trzeba ich żeby poznać jakie filmy warto oglądać. Wystarczy szmuglować w internecie. Po namyśle stwierdziłem, że jednak jedna taka pozycja - encyklopedia na półce nie zaszkodzi. Historia Filmu to jeden z odcinków szerokiego cyklu z którego mam też Historię Ewolucji czyli taką uaktualnioną Kronikę Ziemi. Na 576 stronach dobór tytułów musi być wykluczający. Egzorcysta musi być obecny ale lepsza od Egzorcysty Teksańska masakra... Hoopera dostała tylko dwie wzmianki w małej ramce. Jako, razem z Czarnymi świętami, współzałożyciel slasherów i o całkiem udanym remaku z 2003. Arcydzieł nie da się dogłębnie omówić i zanalizować w takiej historii - przewodniku skoro każdy film ma na opisanie go góra dwie strony. W końcu nie o to chodzi w tego rodzaju encyklopediach. Z drugiej strony nie ma nic o Belu Tarze czy pierwszym Obcym. Verhoeven i jego arcydzielo - Robocop - film lepszy przecież od Terminatora, nic. Przydałoby się poszerzyć książkę o dobre 500 stron. Wtedy byłaby kompletna.

Lekkie i ciekawe przemyślenia o sposobach przedstawienia popkulturowych postaci w zależności od czasu twórców. Autor przekazuje sporo informacji, ciekawostek oraz własnych przemyśleń i trafnych uogólnień. Przy okazji pokazuje stopień zależności obecnej popkultury od ekonomii i swoistej konserwatywnej poprawności politycznej (szczególnie w produkcjach studiów filmowych należących do Disneya). Ciekawostką jest zwrócenie uwagi na te ekranizacje, które wprowadziły nowe wątki lub postacie, przejęte następnie w kolejnych wersjach filmowych, mimo tego, iż nie występowały ani w literackim, ani w legendarnym pierwowzorze. Brakuje mi tylko rozważań na temat relacji pomiędzy sposobem przedstawienia bohaterów a docelowym odbiorcą ekranizacji (poza chęcią maksymalizacji ilości odbiorców, a co za tym idzie unikanie jakichkolwiek kwestii budzących emocje religijne lub polityczne). Krótko i zwięźle, aczkolwiek bez fajerwerków.

Uch. Śmiem twierdzić, że wszystkie potencjalne błędy i przewiny, za które pokutuje czytelnik, nie są winą autorów, ale niewdzięcznego tematu, z jakim przyszło im się zmierzyć. Nazwijmy rzeczy po imieniu: myśl filmowa w stopniu większym niż wszystkie podobne twory zawiera w sobie niesamowitą ilość wodolejstwa, pustosłowia i przerostu formy nad treścią. Jeśli dorzucić do tego jeszcze szczyptę hermetycznego żargonu, nie jest łatwo pamiętać, jakie stosunkowo niegłupie problemy i przemyślenia legły u jej podstaw. Trzeba natomiast przyznać, że autorzy zrobili wszystko, co mogli, żeby przeprowadzić czytelnika przez meandry uczonego gadania możliwie jak najkrótszą i jak najprostszą drogą. Nie mam przez to na myśli, że ten podręcznik powinien nosić podtytuł "dla idiotów", jest jednak na tyle przystępny, żeby nie zamęczyć "początkującego użytkownika" i na tyle skondensowany, żeby stanowić przyczynek do dalszych poszukiwań (przy czym proszę zwrócić uwagę, że eseje napisane przez Alicję Helman są minimalnie przystępniejsze niż te autorstwa Jacka Ostaszewskiego...)

Nie wierzcie blurbowi, to nie jest książka dla amatorów. I to nie tylko dlatego, że wymaga od czytelnika posiadania pewnej wiedzy przed lekturą, ale także dlatego, że sama oferuje wiedzę, która niekoniecznie jest potrzebna komuś, kto tylko się teorią kina interesuje, a nie wiąże z nią przyszłości. Poza tym desperacko domaga się uaktualnienia. Już pal licho odwoływanie się do magnetofonów jako nośników, ale - cały rozdział o psychoanalizie, serio? W wielu miejscach niekonkretna, wskazówki odnośnie tego JAK właściwie pisać analizy są rozsiane w różnych miejscach i trzeba je mozolnie zbierać. Największy plus, to przywoływanie fragmentów sławnych analiz, z których zdecydowana większość nigdy nie została przetłumaczona na język polski.