Kwiaty z cukru

Intymny portret relacji dziecka o nie odciętej pępowinie z matką i cieniem ojca. Powieść o stracie i trudach jej zaakceptowania. Za dużo filozofowania i przypadkowych rozmyślań. Wciąż czekam na powrót autora do formy z "Rozdeptałem czarnego kota...", ale to jeszcze nie teraz.

Choć fabuła książki jest nietypowa, sama powieść nie urzekła mnie jakoś szczególnie. Natomiast postać Enid Pretty, choć początkowo przedstawiona jako "głupia trzpiotka", zaskakiwała życiową mądrością, niejako ukrytej w gąszczu prostolinijności, przesądów, kokieterii i krzykliwego wyglądu. Wszystkie gwiazdki ode mnie należą się Enid Pretty.

Literatura skandynawska często operuje chłodnym, wręcz surowym tonem w opisywaniu międzyludzkich dramatów. Helga Flatland w powieści „Ostatni raz” doskonale wpisuje się w ten nurt, budując historię na dotkliwym braku porozumienia, mimo silnej potrzeby bliskości. Powieść rozpoczyna się od wspomnień Sigrid, w których wraca do czasów młodości i spotkania z Jensem - swoim przyszłym mężem. To człowiek, którego sama postrzega jako nieodpowiedzialnego, nijakiego i słabego psychicznie, do tego uzależnionego. Ich destrukcyjny związek nie wytrzymuje próby czasu i Jens odchodzi w momencie, gdy Sigrid spodziewa się dziecka - ich córki, Mii Wkrótce po jej narodzinach w życiu bohaterki pojawia się Aslak i to on, a nie biologiczny ojciec, staje się dla dziewczynki prawdziwym oparciem. Opiekuńczy, wyrozumiały i odpowiedzialny, tworzy z Sigrid stabilny związek, przejmując trud wychowania Mii. Wspólnie przenoszą się z małej miejscowości w zachodniej Norwegii do Oslo. Dla Sigrid ta przeprowadzka to desperacka próba odcięcia się od korzeni; ucieczka z miejsca, które kojarzy jej się wyłącznie z trudnymi ludźmi i bolesnymi wspomnieniami. Wkrótce rodzina dowiaduje się, że Anne, matka Sigrid, choruje na raka. Diagnoza staje się zapalnikiem dla starych urazów i wydobywa na światło dzienne problemy psychologiczne, które od lat narastały między najbliższymi. W obliczu choroby matki, wszystkie niewypowiedziane żale i skomplikowane emocje, od których córka tak bardzo chciała uciec do Oslo, powracają ze zdwojoną siłą. Sigrid to kobieta wewnętrznie niespokojna, wręcz owładnięta potrzebą kontroli. Czuje się ofiarą, która nie zasłużyła na swój los i nie potrafi się z nim pogodzić. Przyszłość miała przecież wyglądać inaczej - u boku Jensa życie miało być bogatsze, pełne głębokich rozmów, wina i sztuki. Ten wyidealizowany obraz sprawia, że Sigrid jest emocjonalnie uzależniona od byłego męża; obsesyjne myśli i zazdrość nie dają jej spokoju, a ona sama wciąż podświadomie szuka pretekstów do spotkań z nim. Traumy z nieudanego związku wciąż w niej rezonują, a dawne, destrukcyjne wzorce podświadomie rzutują na jej obecną relację z Aslakiem. Nie dostrzega jednak, że tą nienawiścią i idealizacją krzywdzi przede wszystkim samą siebie. Swoją złość i zaborczość przenosi również na córkę. Sigrid nie potrafi wybaczyć Mii, że ta nawiązała kontakt z biologicznym ojcem, gdy była już dorosła. Uważa, że Jens nie ma do tego prawa, skoro był nieobecny przez cały proces jej dorastania. Kobieta wręcz pielęgnuje w sobie nienawiść, nie pozwalając jej wygasnąć i oczekuje od córki lojalności objawiającej się wspólną niechęcią do Jensa. Relacja Sigrid z Mią to klasyczny przykład trudnej więzi matki z dorosłą córką. Marzenia o bliskości i całkowitym zaufaniu rozbijają się o rzeczywistość, gdy tylko Mia wchodzi w dorosłość. Obie rozpaczliwie pragną kontaktu, jednak nie potrafią ze sobą po prostu „być”, gdyż dzielące je napięcie skutecznie blokuje szczerość i swobodę. Ich relacja przypomina taniec przyciągania i odpychania; im bardziej chcą być bliżej siebie, tym mocniej ranią się nawzajem. Napięcie między kobietami potęguje fakt, że Anne - mimo postępującej choroby - twardo stoi przy swoim prawie do decydowaniu o sobie. Dla Sigrid, która jako lekarka przyzwyczajona do walki o zdrowie i życie, postawa matki jest nie do zaakceptowania. Ten konflikt interesów staje się bolesnym starciem dwóch racji: prawa chorego do godnego odejścia na własnych warunkach oraz desperackiej potrzeby bliskich, by kontrolować sytuację do samego końca. Zarówno Sigrid, jak i Anne, po cichu tęsknią za bliskością, której nigdy nie udało im się zbudować. Winy za ten stan rzeczy zawsze szukają po tej drugiej stronie, nieustannie się oskarżając. Obie toną w emocjach, z którymi kompletnie sobie nie radzą - uwięzione w błędnym kole żalu, z którego żadna nie potrafi wyjść. Narracja prowadzona jest naprzemiennie przez Sigrid i jej matkę. Dzięki temu otrzymujemy niezwykle ciekawe portrety psychologiczne i możemy obserwować tę samą relację z dwóch różnych perspektyw. Książka Helgi Flatland to poruszająca opowieść o tym, jak manipulacja zastępująca otwartą rozmowę potrafi tragicznie skomplikować najbliższe relacje. Autorka z niezwykłą precyzją oddała ciężar przytłaczających emocji, który kładzie się cieniem na wszystkich członkach rodziny. To także bolesny obraz mierzenia się z diagnozą, która nie daje szans na wyleczenie. Choć napięcie między bohaterami jest niemal namacalne, narracja przeplatana wspomnieniami wnosi do tej przygnębiającej historii odrobinę światła. Powieść stanowi niezwykłe studium kobiecej psychiki, wydobywając na światło dzienne najgłębiej skrywane uczucia, o których rzadko mówi się głośno. To subtelna, a zarazem odważna proza psychologiczna, ukazująca kobiece emocje od ich najtrudniejszej strony. Piękna, mądra książka o uczuciach i bolesnym niezrozumieniu samego siebie.

Pierwszy raz zetknęłam się z twórczością Moss, ale z pewnością nie ostatni, bo podobało mi się jak w tej nowelce świetnie przedstawiła bohaterów i zbudowała napięcie. Wszyscy ludzie są tu tacy do bólu ludzcy. Spędzając czas w ich głowie można uwierzyć, że są prawdziwi. Wkurzeni, zmęczeni, mierzący się z chorobami i problemami, marudzący na nieustający, ulewny deszcz, na członków rodziny, z którymi zmuszeni są spędzać czas, na sąsiadów z pobliskich domków wakacyjnych. Jest tu sporo naprawdę zabawnych momentów do pośmieszkowania, ale też nieprzychylnych analiz ludzi, którzy obserwują i oceniają innych. Podobało mi się jak w głowach wszystkich postaci przewijali się głośni sąsiedzi, ubrani nie tak jak należy, źle wychowujący dzieci, OBCY - jacyś tam Rumuni/Bułgarzy/Polacy/Ukraińcy, wszystko jedno, ważne, że nie jedni z "nas". Natomiast oni sami nie dostali głosu, bo przecież, w mniemaniu postbrexitowych Brytyjczyków, nie są prawdziwymi ludźmi. Słuchałam audio po angielsku i polecam, książka jest bardzo dobrze przeczytana.

Typowy materiał do nagrody Bookera: saga rodzinna na tle ważnych wydarzeń społecznych. W repertuarze Damona Galguta otrzymujemy historię zamożnych Afrykanerów, potomków właściciela farmy, który na łożu śmierci swojej żony obiecał przekazać domek gospodarczy oddanej czarnoskórej służącej. Ambaras w tym, że jedyną pamiętającą o złożonej przysiędze i nie widzącą w tym społecznej aberracji jest najmłodsza córka, latami upominająca się o należność wiernej gosposi i jej syna. Bohaterowie książki zmieniają się jeden po drugim. Od głowy rodziny po kolejno odchodzące za nim dzieci. Każde z nich to inne spojrzenie na świat - inne przeżycia, poglądy, plany. Razem z nimi zmienia się Południowa Afryka. Postkolonialny kraj obarczony jarzmem niewolnictwa nieustannie boryka się z cieniem Apartheidu. Tytułowa obietnica oddania części posiadłości, jak zasypanie międzyklasowej przepaści, przez lata jest nie do spełnienia. Powieść kontrastuje konserwatyzm z nowoczesnością i frapuje prywatnymi perypetiami trójki rodzeństwa - zwłaszcza najmłodszej Amor, łamiącej wszelkie konwenanse i dla podkreślenia sprzeciwu wobec wykluczających normom społecznym skutecznie odcinającej się od rodziny. Znamienne dla interpretacji są spotkania familii - jedynie przy okazji pogrzebów. Jakby wierząc, że jedynym ratunkiem dla kraju jest zmiana stających na jego czele. A i to, jak pokazała rodzina Swartów, długo nie przynosi wyczekiwanych przemian. Cała nadzieja w dorastających pokoleniach i ich pamięci o złożonej obietnicy.

Towlesa chyba wszyscy tu dobrze znamy i lubimy 🙂. Po "Dżentelmenie w Moskwie" sięgnęłam więc po inną powieść... i przyznam, że jestem nią totalnie zachwycona! Poruszająca historia, bohaterowie, którzy (mimo, że nie są jednoznaczni) zaskarbiają naszą sympatię i bez oporów wsiadamy z nimi do leciwego studebakera (a nawet towarowego wagonu ;)), żeby przemierzać Stany wzdłuż i wszerz. Jedyne co, to zakończenie trochę mnie rozczarowało, acz wyobrażam sobie, że byłaby to wspaniała filmowa scena... i pewnie będzie, bo nie wierzę, że ktoś tego kiedyś nie zekranizuje.

Mój główny problem z tą książką był taki, że czytając ją miałam wrażenie, że czytam kolejny tom "Snu o okapi". Styl tlumaczki bardzo charakterystyczny. Jak zwykle w przypadku książek tlumaczonych z niemieckiego cierpię przy każdej odkrytej kalce. Ale nie było bardzo źle. Natomiast mogę sobie wyobrazić, że książka w oryginale jest bardzo, bardzo dobra i za to daję 9 gwiazdek.

Książka nietypowa, klimatyczna, z jednej strony bardzo realistyczna, ale z drugiej mocno dotykająca przeżyć metafizycznych. Połowa XIX w i daleka północ, charyzmatyczny pastor i jego ruch przebudzeniowy, Saamowie i ich życie na granicy własnej i przyniesionej z zew kultury. A wszystko scala nierozpoznany i wciąż działający morderca. Powinno być bardzo dobrze, ale tak się nie stało. Jest kilka rzeczy, które mi przeszkadzały, - brak synchronizacji między osobą narratora Jussiego a stylem i sposobem w jaki się wypowiada, -Saamowie mimo, że są ważnym elementem powieści jednocześnie są pokazani bardzo zdawkowo, - nastrój jest nieodmiennie przygnębiający i dołujący nawet gdy autor pisze o wierze pastora albo marzeniach Jussiego, -zakończenie rozwiązuje sprawy w mało wiarygodny sposób, -miałam wrażenie, że autor chciał poprowadzić kilka wątków, ale nie tworzyły one harmonijnej całości

Pierre Lemaitre w powieści „Wielki wąż” pokazuje, że nawet tekst napisany cztery dekady temu może brzmieć świeżo i elektryzująco. To mroczny, przewrotny kryminał, w którym mistrz suspensu sięga po wszystkie swoje ulubione narzędzia: napięcie, ironię i groteskę. Główną bohaterką jest Mathilde, kobieta, która na pierwszy rzut oka mogłaby uchodzić za spokojną emerytkę, lecz w rzeczywistości jest płatną zabójczynią o skomplikowanej psychice. Lemaitre kreśli jej portret z ogromnym wyczuciem – to postać niejednoznaczna, niepokojąca, czasem wręcz groteskowa, ale też tragiczna w swoim zagubieniu i samotności. Autor balansuje między czarnym humorem a brutalnością, pozwalając, by szaleństwo Mathilde stopniowo przejmowało kontrolę nad całą narracją. Fabuła została skonstruowana z zegarmistrzowską precyzyją – krótkie rozdziały, cięte dialogi, dynamiczne zmiany perspektyw. Narracja jest zwięzła, ale sugestywna, a język – pełen błyskotliwych obserwacji i lekkiej ironii. Lemaitre bawi się konwencją klasycznego kryminału, jednocześnie ją dekonstruując. „Wielki wąż” to powieść, która nie zestarzała się ani o jotę. Nadal zaskakuje, bawi i niepokoi. Dzięki doskonałemu przekładowi Elżbiety Janoty polski czytelnik może w pełni docenić jej rytm i styl. To perła czarnego humoru i mrocznej groteski, która przypomina, że Pierre Lemaitre potrafi pisać o zbrodni z wyrafinowaniem i odrobiną szaleństwa.

Gdybym napisała tę recenzję (lepiej nazwać ją refleksją czytelniczą) wczoraj rano, po skończeniu czytania, opisałabym emocje wszystkie, te odczucia skomplikowane i tajemnicze, jakie przeżyłam podczas lektury. Ale teraz moje doświadczenie związane z tą książką wzrosło: zostało wzbogacone o czas do przemyśleń. Chodzi przede wszystkim oryginalność. Wywiad w internecie, na który pisarz odpowiada w takim momencie swojego życia, w którym ma blokadę twórczą i w którym jego egzystencja przechodzi określone momenty, a przecież nie jest to normalny wywiad, może to autobiografia? Może powieść? Może esej? Może pamiętnik? Na ile jest to rzeczywistość (biografia czy autobiografia), a na ile fikcja (powieść) – moim zdaniem tylko czytelnik może dać odpowiedź poprzez swoją osobistą interpretację. Kolejna wyjątkowa osobliwość: z każdym pytaniem zmienia się styl odpowiedzi, mam na myśli styl pisania. Na każde pytanie odpowiedź wprowadza nową historię, postać, wątek. Jest też on, jego rodzina, przyjaciele, jego kobiety, prawdziwe lub fałszywe. Intrygująca lektura, doprawdy intrygująca.

Plastyczne opisy przyrody, przekonująco i autentycznie przestawiona relacja dziecko-matka, zupełnie zaskakujące zakończenie. Warto przeczytać, ponieważ na koniec dowiadujemy się o przykrej historii mającej miejsce w Kolumbii nie tak dawno temu - w mediach się o takich wydarzeniach nie wspomina.

4/24 |26 Autorka, której wcześniej nawet nie kojarzyłam, a której biografia okazuje się być niesamowitym wglądem w rzeczywistość czarnej społeczności w latach 40stych w południowych stanach USA. Maya w niezwykle lekki i humorystyczny sposób opisuje swoje doświadczenia z dzieciństwa (książka kończy się, kiedy autorka jest nastolatką). Nie brak tu ciężkich momentów, których ciężko uniknąć w rasistowskiej rzeczywistości tamtych lat. Jestem bardzo zachęcona do przeczytania kolejnych części i mam na dzieję, że wszystkie zostaną ostatecznie wydane po polsku. ///30.03.2026///

Wcześniejsze książki autora, jak "Kolej podziemna" czy "Miedziaki" dotyczyły ważnych tematów związanych z czarnoskórymi mieszkańcami Stanów. "Rytm Harlemu" opowiada o życiu czarnoskórego sprzedawcy mebli, który próbuje odciąć się od przestępczej działalności ojca i zarabiać w uczciwy sposób. Czy mu się udaje? Czy to w ogóle możliwe w tamtych dzielnicach? Książka jest dobrze napisana z kapitalnym poczuciem humoru. Na pewno warto przeczytać.

👓 „O tym Marco nie pomyślał, nie rozpamiętywał, nie próbował się bronić, pozwolił rzeczom toczyć się ich własnym rytmem, jeszcze jeden raz (trzeci? czwarty?), i opowiedział jej o chaosie, który zapanował w jego życiu, o miłości, którą był przepełniony, o smutku, sile, o zmęczeniu (…)”. Sandro Veronesi w „Kolibrze” kreśli przed Czytelnikiem obraz - wydawać by się mogło - zwykłego życia. Bohater - lekarz okulista - wiedzie na pozór zwyczajne życie, ale pod powierzchnią powszedniości kryje się splot dramatycznych wydarzeń. Marco posiada jednak niezwykłą umiejętność - zastygnięcia w bezruchu, gdy wokół eksploduje świat. Stąd też, między innymi odczytaniami, bierze się tytułowy koliber. To opowieść o sile charakteru kształtowanej granicznymi przeżyciami, o miłości, która nigdy nie doczeka spełnienia, rozpisanej w listach przez lata słanych pocztą. 👓 Czytelnik poznaje życie Marco fragmentarycznie - opowieść jest snuta bowiem tak, jak prowadzą ścieżki pamięci - nielinearnie, bez chronologii, bez wyrazistego porządku. Bohater jest pokazany przez pryzmat relacji z bliskimi - żoną, rodzicami, ukochaną, córką, wnuczką, bratem i siostrą, przyjaciółmi. Dużo tu fabularnych zaskoczeń wywołujących wzruszenie, ale jednocześnie emanujących spokojem i akceptacją cierpienia. Marco niemal z hiobową uległością przyjmuje wyroki losu, bo na przekór złu, które go spotkało, trwa dzięki miłości. Powieść jest utkana z psychologicznych analiz, ale Czytelnik odnajdzie tu też mitologię, filozofię i dylematy etyczne. To taka patchworkowa saga, w centrum której stoi Marco, jego postać zszywa bowiem wszystkie skrawki. Bardzo wzruszające i symboliczne zakończenie pozostawi z refleksją. To książka, o której dużo się myśli - w trakcie lektury i po jej skończeniu. Mało jej tu na bookstagramie, a szkoda, bo warto ją poznać.

Oba zbiory poruszyły mnie do głębi! Dawno żadna książka mi tego nie zrobiła na tak osobistym poziomie. Oba zbiory dość podobne, a jednak każda opowieść jest inna. Każda odkrywa inny, intymny fragment człowieczeństwa, a przede wszystkim wymiarów kobiecości. Wiele fragmentów, zdań bardzo do mnie przemówiły i myślę, że zostaną na dłużej. Przy jednym fragmencie autentycznie podskoczyłam z emocji. Język jest piękny, spokojny, czuły, prosty. Uwielbiam takie historie. Opowiadania trzeba umieć opowiedzieć i Caldwell jest tego mistrzynią! Chcę więcej :)

Henryk Sienkiewicz zamieszkał wraz z przyjaciółmi na amerykańskim rancho. Powoli zaczyna czuć coś do żony przyjaciela, a wokół nich nie brakuje śmierci i nikczemnych ludzi. Po tym, jak przeczytałam antologię „Frostpunk”, wiedziałam, że będę chciała poznać twórczość Jakuba Nowaka bliżej. Faktycznie, przyznaję: jego zbiór opowiadań, który czytałam wcześniej, nie zrobił na mnie zbyt dobrego wrażenia, ale „Ciepłe mięso” budowało naprawde fenomenalny klimat. A że chciałabym bliżej poznać też klimaty westernowe „To przez ten wiatr” wydawało się strzałem w dziesiątkę. No właśnie. Wydawało. Nie da się ukryć. Ta powieść ma naprawdę bardzo ładny styl. Część scen, część słów ułożonych po sobie, porównań: to rzeczy literacko piękne. Widać, że to dopracowana pod względem językowym powieść i początkowo miałam wrażenie, że to będzie bardzo „moja” książka. Ale im dalej w las, tym jakimś cudem miałam mniej ochoty na czytanie powieści. Nie interesowały mnie losy bohaterów. Chyba najmocniej przywiązałam się do postaci młodej służącej. Sienkiewicz i jego obiekt westchnień, czyli Helena Modrzejewska to niby postacie wyraziste i ciekawe, ale nieszczególnie interesowała mnie ich droga. Pod względem fabularnym: niby cały czas coś się tu dzieje. Są złodzieje, wyjazdy konno w teren, jest śmierć, są rewolwery, ale… jednocześnie miałam poczucie, że w sumie nie dzieje się nic, co byłoby dla mnie jakkolwiek istotne, być może poza wspomnianą już bohaterką. Po opisie spodziewałam się, że dostanę literaturę piękną z wątkiem romantycznym i choć ten się tu pojawia, to jednak romans to nie jest. Raczej dostajemy powieść obyczajową z elementami wręcz komiksowej akcji, opisaną w bardzo ładny, ale statyczny sposób i to połączenie chyba po prostu mi się w tym przypadku ze sobą gryzło. Dlatego też, choć doceniam walory językowe: „To przez ten wiatr” wymęczyłam i niestety, nie jest to raczej literatura, po którą jakoś szczególnie mam ochotę sięgać. Co nie znaczy, że jest to powieść obiektywnie zła i że ktoś, kto lubi właśnie takie klimaty się w niej nie odnajdzie. Warto dodać: powieść czerpie z historii, ale historię zmienia, nie próbuje oddać 1:1 życia i losów Henryka Sienkieiwcza. Także nie ma co traktować jej jako lekturę do szkoły/na uczelnię, by lepiej zaposnać się z tą postacią.

"Ale czy Bóg wypiłby wodę przed spragnioną dziewczynką?" Ta powieść może być źródłem zamętu, wątpliwości lub frustracji. Czasem zagadką. Niektórzy czytając książkę nazwą ją obrazoburczą, inni powiedzą, że jest naiwna do bólu, część pozostanie sceptyczna, a część pokiwa głową z głęboką wiarą. Przeczytaj ją i sprawdź, do której grupy się zaliczasz.

"Niepowinność" stanowiła dla mnie duże zaskoczenie. Zachęcona popularną w ostatnich latach tematyką dorastania w przechodzącej transformację Polsce sięgnęłam po książkę z oczekiwaniem kolejnej ciekawej, acz podobnej historii - surowego i bezkompromisowego opisu zmieniającej się rzeczywistości wraz z wszystkimi jej problemami, ale i z nutą nostalgii za czasami PRL. Radziszewski zupełnie jednak zaskakuje - zamiast tego dostajemy nieprzewidywalną historię, której zakończenia nie da się przewidzieć. W tle liczne postaci o ciekawie zarysowanych historiach i charakterach. Trudno się oderwać.

Książka ciekawa, ale cały poziom niżej niż „Człowiek pana ministra”. Rozwiązanie końcowe jest niestety zupełnie niepowiązane z większością głównych wątków fabuły. Trochę tak, jakbyśmy spędzili cały dzień w ogrodzie zoologicznym, a zabójca byłby z ogrodu botanicznego. Dobrze napisana powieść, ale fabuła kryminalna się moim skromnym zdaniem nie broni.

Rewelacyjne zwieńczenie wspaniałej trylogii. Jest to najlepsza książka całego cyklu. Dodatkowo występuje tu jej ulubiony mój bohater w kilku odsłonach. Po raz kolejny mamy tu do czynienia z porywającą wielowątkową fabułą oraz niejednoznacznymi, barwnymi postaciami. To są dokładnie takie powieści jakie uwielbiam.