Kolejna osoba, którą spotkamy w niebie

Kontynuacja bestsellerowej powieści „Pięć osób, które spotykamy w niebie”, opublikowana czternaście lat po premierze swojej poprzedniczki, konfrontuje czytelników ze znanym już fabularnym światem życia po życiu, przynosi jednak także nowe, zaskakujące konkluzje. Oto bowiem do nieba trafia Annie, kobieta uratowana niegdyś jako kilkuletnie dziecko przez Eddiego, bohatera pierwszej książki. Ona także, podobnie jak jej powieściowy poprzednik, spotka w niebie pięć osób istotnych w jej życiu i nauczy się od nich ważnych rzeczy – że człowiek nigdy nie jest sam, że warto wybaczać, bo wszyscy jesteśmy niedoskonali, że strata jest częścią życia i doświadczanie jej czyni nas ludźmi.

Można zapytać zatem – po co znowu czytać o tym samym? Warto, bowiem autor, prowadząc nas po wydawałoby się znajomych ścieżkach, serwuje nam kilka niespodzianek oraz woltę na końcu książki. Jednym z tych nieoczywistych zdarzeń jest spotkanie Annie i Eddiego, czyli konfrontacja dwojga głównych bohaterów różnych opowieści z wszystkimi różnicami, jakie oboje wnoszą – wiekiem, upływem czasu, płcią, odmiennymi doświadczeniami rodzinnymi czy zawodowymi. Autor ciekawie rozgrywa ich rozmowę, pokazując nie tylko ewolucję mężczyzny, ale także dając nadzieję na pomyślny rozwój historii bohaterki. Podkreślając odmienność ich światów, pokazuje także bliskość, która może się wytworzyć choćby na chwilę, na styku dwóch galaktyk ludzkich żywotów.

Tym razem autor, opisując świat przedstawiony (niebo), jeszcze bardziej odbiega od dogmatycznych wizji znanych z różnych religii. Wciąż jednak ofiarowuje nam przesłanie, które jest bardzo chrześcijańskie w swojej wymowie, uchylając przed bohaterką rąbka tajemnicy związanej z miłością, sensem, więziami z innymi, złem, które dotyka nas w życiu, czy wreszcie kontekstem, w którym żyjemy – historią naszej rodziny, społeczności czy świata przed naszym narodzeniem. Emocje, które wywołuje lektura, nie są już jednak tak dotkliwe, choć wciąż silne, bowiem podobnie jak przy pierwszej powieści, autor nie oszczędza czytelnika i nie lukruje rzeczywistości.

Historia, którą poznajemy tym razem, wydaje mi się jednak bardziej uniwersalna (choć może to kwestia płci głównej postaci) i dająca więcej nadziei. Może to kwestia pokutującego gdzieniegdzie przekonania, że osoby, które giną nagle (co spotkało oboje bohaterów pierwszej i drugiej powieści), potrzebują więcej czasu, by zrozumieć, że już nie żyją. Poza tym także tym razem niebo przypomina czyściec i znowu brak w nim bytów niebieskich i Absolutu. Czegoż jednak innego można oczekiwać od ograniczonego ludzkiego umysłu, jak nie tego, że w kwestiach dla siebie niepoznanych będzie posługiwać się wyobrażeniami, które zna z życia? Natomiast otwarte zakończenie sugeruje dwa różne odczytania powieści – jako niezakończoną historię lub jako zupełnie inne zrozumienie terminu „niebo”…

Każde bowiem zakończenie jest zarazem początkiem oraz – jak pisała noblistka – „każdy przecież początek to tylko ciąg dalszy”**.

Jowita Marzec

*  Cytat z wiersza „Kiedy mówisz” ks. Jana Twardowskiego.

** Cytat z wiersza „Miłość od pierwszego wejrzenia” Wisławy Szymborskiej.