W latach 1946–1960 ze wsi do miasta przeniósł się co trzeci młody człowiek. Część z nich zasiliła rzesze niewykwalifikowanych pracowników fizycznych, dla wielu jednak przeprowadzka wiązała się z błyskawicznym awansem społecznym: zostali pracownikami administracji publicznej, zasilili kadry pedagogiczne czy wojskowe. Każdy został człowiekiem jest zapisem doświadczeń młodych ludzi urodzonych na wsi, których na początku lat 50. porwał urok nowej Polski. To swoista kronika ich sukcesów i porażek związanych ze zdobywaniem wykształcenia i świadomości politycznej, ze zmianą środowiska i ucieczką do miast w poszukiwaniu własnego miejsca w socjalistycznej rzeczywistości.
Punktem wyjścia tej niezwykłej reporterskiej opowieści jest monumentalne, dziewięciotomowe wydanie pamiętników młodzieży wiejskiej opatrzone wspólnym tytułem Młode pokolenie wsi Polski Ludowej, nadesłanych na konkurs ogłoszony w 1961 roku przez Związek Młodzieży Wiejskiej, Komitet Badań nad Kulturą Współczesną i Zakład Socjologii Wsi PAN oraz Ludową Spółdzielnię Wydawniczą. Autor odnalazł inne dokumenty oraz krewnych ówczesnych aktywistów, poszerzając subiektywny i ocenzurowany obraz przedstawiony w konkursowych pracach o bezcenne źródła „z pierwszej ręki”.
Każdy został człowiekiem to pierwsza publikacja na temat tworzenia się świadomego klasowo pokolenia „okresu błędów i wypaczeń”, pokolenia, które mozolnie budowało od podstaw nowe powojenne państwo. To znakomity literacki przyczynek do toczącej się od lat dyskusji o chłopskim pochodzeniu w hierarchii społecznej. To także opowieść o pokoleniu naszych rodziców i dziadków, którzy jako pierwsza generacja w historii Polski zyskali szansę wyrwania się do „lepszego świata”.
Szukamy ofert...
Historia Jana, Mariana, Reginy, Adeli, i wielu innych. Młodych ludzi, którzy zaczynają swoją dorosłość w Polsce socjalistycznej. Ujmujący reportaż. Wiele rzeczy mnie w nim dotknęło. Może najbardziej ten idealizm młodości, to pragnienie życia życiem socjalistycznych według czystych zasada, bo wtedy ludzie byliby szczęśliwi. Ale rzeczywistość jest zgoła inna, bo reguły są wpojone w system i przechodzą przez różne drabiny i instancje, a gdy dotrą do zwykłego człowieka pozostają wypaczone. Ten idealizm jest łatwowierny. To z dzisiejszej perspektywy, ale dla wielu młodych ludzi wcale nie był. Mocno to zrozumiałem i jeszcze mocnej zrozumiałem czym był komunizm dla wielu osób. Jak wielką nadzieję niósł, i większe jeszcze rozczarowanie gdy młodzi poznali jego ludzkie oblicze.
4942
1558
Opinia
"Każdy został człowiekiem" to typowy przypadek tzw. polskiej szkoły reportażu. A zatem mamy solidną kwerendę źródłową, próbę uaktualnienia literatury przedmiotu, a jednocześnie - no właśnie - swoisty crossover postaci i wątków podany niemal beletrystycznie. I choć czyta się to świetnie, to pozostaje niedosyt. Witkę watków tylko zasygnalizowano, a tam gdzie aż prosi się o kontekst czy krytykę źródel (cenzura) zupełnie tego zabrakło. Temat bardzo ciekawy, postaci też, ale brakuje tego czegoś, co uczyniło by ten repirtaż bardzo dobrym.
"Każdy został człowiekiem" to typowy przypadek tzw. polskiej szkoły reportażu. A zatem mamy solidną kwerendę źródłową, próbę uaktualnienia literatury przedmiotu, a jednocześnie - no właśnie - swoisty crossover postaci i wątków podany niemal beletrystycznie. I choć czyta się to świetnie, to pozostaje niedosyt. Witkę watków tylko zasygnalizowano, a tam gdzie aż prosi się o...
więcej Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to