Aniołowie dnia powszedniego

Kiedyś przeczytałam bardzo zabawną powieść czeskiej pisarki, Haliny Pawlowskiej, „Dziękuję za każdy nowy ranek”. Pamiętam, że doskonale się przy niej bawiłam, więc tym razem – w ramach czyszczenia Regału Czytelniczej Hańby – sięgnęłam po książkę „Zdesperowane kobiety postępują desperacko” tej samej autorki. To zaledwie 135 stron z serii wydawniczej „Z miotłą”, którą lubię i cenię. Lektura właściwie na popołudnie albo wieczór. Czyta się szybko i lekko, ale w głowie zostaje jednak coś więcej niż tylko dobre samopoczucie. Główna bohaterka opowiada o swoim życiu z perspektywy lat. Wspomina dzieciństwo, które zaznaczyło ją nadwagą (a ta pozostała na zawsze), pierwsze przyjaźnie i niefortunne miłości oraz rodziców, którzy byli okropni, bo …ją kochali („…nie rozwodzili się, nie tłuki mnie, ani też nie morzyli głodem. Żyć z nimi – to była męka”). Ojciec, matka, różne ciotki, wujowie i dziadkowie tworzą tu menażerię dziwaków, co sprawia, że trudno się nie uśmiechnąć. Pikanterii wszystkiemu dodaje fakt, że akcja rozgrywa się w czasach komuny, a ojciec jest chorobliwie nieufny, więc podejrzewa wszystkich o donosy do ubecji. Zabawne sytuacje rodzą się również w okresie dorosłości narratorki, gdy szuka ona męża, wreszcie go znajduje, by potem przeżywać różne wzloty i upadki. Mimo iż treść wydaje się pozornie błaha, sporo jest w książce poczucia humoru, to jednak powieść ma też drugie dno. Pokazuje, jak pod płaszczykiem uśmiechów i rzekomego dobrego samopoczucia mogą kryć się ludzkie kompleksy, smutki, a nawet życiowe dramaty. Dużo jest w tej prozie optymizmu, ale nie tego niepoprawnego, gdyż takie zachowania raczej nie kończą się dla bohaterów dobrze. Autorka lekko, ale i mądrze pokazuje, jak nabrać dystansu do siebie i innych. I robi to znacznie lepiej niż niejeden poradnik. Niewątpliwym plusem jest barwny język; dużo tu emocjonalnych dialogów, rozbrajających porównań, opisów, w których dosadność łączy się z nutką liryzmu. Lubię takie wybuchowe mieszanki, więc polecam. Książka jest słabsza niż „Dziękuję za każdy nowy ranek”, ale i tak dobrze przy niej odpoczęłam, więc polecam.

Powieść wspomnieniowa czeskiej autorki, której rodzina pochodziła z Ukrainy Zakarpackiej, należącej do Czechosłowacji do 1938 roku (a formalnie nawet dłużej). W kraju Szwejka na jej podstawie nakręcono film, w którym rolę ojca rodziny zagrał sam Franciszek Pieczka. Sam obraz określany jest jako czarna komedia. Ale do książki nie za bardzo pasuje takie zaszeregowanie. Ukraińcy Ukraińcami, ale Halina Pawlowska podążą drogą Jaroslava Haška. Opisała czytelnikom migawki z życia Olgi – zapewne samej siebie – od czasów sprzed 1968 roku, aż do niemal współczesnych (z powieści wynika, ze kończy się w latach pieriestrojki). W tle przewija leciutko wspominana jest praska wiosna i Karta 77, ale bez martyrologii i patosu, nieznanym chyba literaturze naszych południowych sąsiadów. . Styl jest lekki, wesoły,ironiczny, ale tematyka niekoniecznie. Obok radości i śmiechu, są i łzy, i żal i koszmarna historia dwunastoletniej Chrystyny, córki Chrystyny. Do swoich korzeni książkowa Olga pochodzi z szacunkiem, ale nie na kolanach, raczej z życzliwym dystansem. Ukraińcy krewni mają swoje wady i zalety. Także postać ojca nie jest jednoznaczna. Budzi sprzeczne uczucia w czytelniku, ale na pewno zawsze zaciekawienie. Podobnie jak tercet przyjaciółek – Dasza, Pavla i Lenka. Życie osobiste powieściowej Olgi też nie przypomina ani romansów,ani sag ani w ogóle tzw. literatury kobiecej. Ale dzięki temu wydaje się realne i bardzo prawdziwe. A sama pierwszoosobowa narratorka budzi sympatię czytelnika … nie lukrując się i nie oszczędzając siebie samej. W książce są wskazówki, na podstawie których znawcy czeskiego środowiska kulturalnego może rozpoznają jakieś znane osoby, ale powieść broni się i bez klucza. Ciepła, lekka ironiczna i bardzo czeska. Przeczytane w ramach wyzwania marcowego – książka, która została sfilmowana.

Narracja w pierwszej osobie, na zmianę z pięcioma bohaterkami Język jest emocjonalny, surowy i intymny, z silnym poczuciem rytmu i opowiadaniem historii ustnie. Łączy realizm z elementami magicznymi, szczególnie w rozdziałach Dolgorma (np. wizje duchowe, głosy przodków). Narracja nie podąża za ścisłą osią czasu, ale porusza się poprzez pamięć, refleksję i powtórzenie – odzwierciedlając sposób, w jaki ewoluują historie rodzinne. Polecam :)

Lekko, łatwo i przyjemnie w klimacie typowym dla naszych południowych sąsiadów. Powieści Michala Viewegha można śmiało określić wyrażeniem "czeski film": fabuła niby mocno osadzona w rzeczywistości, a jednak momentami niemalże absurdalna. Nigdy nie wiadomo, czego się człowiek może spodziewać na kolejnych stronach. "Sprawa niewiernej (...)" - temat w literaturze ograny do granic możliwości. Zazdrosny mężczyzna wynajmuje detektywa, aby potwierdzić swoje podejrzenia w stosunku do partnerki. Co w takim miejscu można wymyślić, żeby nie wyszło banalnie? I tu zaczyna się zabawa konwencją, z której autor słynie. Każda ze stworzonych przez niego postaci to swego rodzaju ewenement, z nietypowym podejściem do życia, norm społecznych i ludzkich namiętności. Cała historia przedstawiona jest z lekkim przymrużeniem oka. Okraszona błyskotliwymi dialogami. Można by z tej krótkiej opowieści wynotować całkiem sporo zmyślnych cytatów i ciętych ripost do wykorzystania w przyszłości. Czyta się szybko i z zainteresowaniem. Nie ma tu zbędnych elementów czy rozwlekania fabuły. Po raz kolejny Michal Viewegh kreśli obraz współczesnego czeskiego społeczeństwa w krzywym zwierciadle, przez pryzmat historii jakich wiele. Nie jest to wielka literatura - ale całkiem dobra rozrywka na jeden wieczór. Jest zabawnie, miejscami ironicznie i nieszablonowo mimo wyświechtanego tematu. Od czasu pierwszego spotkania z autorem, kiedy to w moje ręce trafili "Uczestnicy wycieczki", powieści pana Viewegha kupuję w ciemno. Lubię ten rodzaj inteligentnego humoru i zabawy słowem. To lektury przy których można się szczerze uśmiechnąć, a jednocześnie zadumać nad trafnością spostrzeżeń i porównań do otaczającej nas rzeczywistości.

Czuję się rozpieszczona trafiając drugi raz w ciągu miesiąca na perłę. Na fali noworocznego optymizmu przyjmę to za dobra wróżbę. Ale do rzeczy. Co dostajemy w "39,9"? Prozę z pazurem o kobiecie szarpanej pragnieniem spełnienia, często rozbieżnych, oczekiwań społecznych i zrozumieniem absurdów rzeczywistości. A to wszytko przyprawione kreatywnym sarkazmem. Dla mnie frajda na każdym poziomie.

To książka z serii tych " brudnych" tych "ciężkich" i żeby nie wartka fabuła w sumie zgrabnie i nieprzeciągle utworzona - to nie dało by się tej powieści tak łatwo połknąć. Tak samo jak niektóre rekiny ( z raczej ich większość) nigdy nie zasypia - tak samo główna bohaterka i jej najbliżsi nie potrafią uwolnić się od chorych namiętności by zamienić je na prawdziwą miłość. Po prostu niektórym nie jest to pisane i basta. Pomimo ciężkich klimatów, książka dała się polubić, jak ktoś ma ochotę to może w niej babrać - ja raczej omijam psie kupy na chodniku bo jak zaczniesz w nich grzebać zaczynają śmierdzieć. Tak samo nie mam najmniejszej ochoty dywagować o wyborach i życiu bohaterki i jej ciotki - guzik mnie obchodzą, a jeszcze dobitniej można powiedzieć - " jak se pościelisz tak się wyśpisz", " widziały gały co brały", " każdy jest kowalem swego losu" itp. , ale za warsztat pisarski autorkę można tylko pochwalić.

Książka oparta na fenomenalnym pomyśle, który docenia się po przeczytaniu całości. Opowiadania o matkach i córkach są krótkie. Mają w sobie coś z przerysowanych szkiców, wręcz karykatur. Lista dziewiętnastu patologii. I wtedy nadchodzi refleksja - przecież coś takiego zdarza się naprawdę. Pozornie sztuczne narracje są do bólu prawdziwe.

Zabawna powieść, ciekawy wątek główny, w którym bohater pragnie przeprosić swoją ukochaną i walczy o jej miłość za pomocą listów drukowanych i rozpowszechnianych jak reklamy - w kolejkach metra. "Powieść dla kobiet" jest sprawnie napisana, jednak oceniam ją tylko na "6", ponieważ bohaterowie książki nie są dogłębnie scharakteryzowani, brakuje wnikliwości i styl jest typowy dla literatury kobiecej.

Melania Mazzucco wykorzystała strzępy informacji na temat własnej rodziny i utkała z nich znakomitą powieść. Wróciła do korzeni, przeszukując amerykańskie archiwa po to, by pamiętać. W książce opis trudnej asymilacji w obcym i mało przyjaznym kraju przeplata się z tym, co przyniosła i jak wygląda przyszłość. W 1903 roku ogromna grupa imigrantów przybywa z Włoch do Ameryki. Wśród osób, obecnych na pokładzie statku, znajduje się dwunastoletni Diamante i dziewięcioletnia Vita. Zagubione dzieciaki, które nasłuchały się o Nowym Jorku opowieści niesamowitych i bezgranicznie w nie wierzą. Przynajmniej na początku. Szybko bowiem życie weryfikuje wyobrażenia i zmusza do egzystencji w smrodzie i ubóstwie. To opowieść o dwójce bohaterów, choć postaci drugoplanowe są niemniej ważne. To opis cierpienia na obcej ziemi, która nie okazała się być ziemią obiecaną. To historia buntu i walki o własną tożsamość w świecie, zdominowanym przez terroryzm, przemoc, głód i śmierć. To książka o marzeniach, które brutalnie zderzyły się z rzeczywistością. To powieść ukazująca kształtowanie się Ameryki - kraju, w którym spełnia się dream, a ludzie są happy. Czy na pewno? To historia miłości - wielkiej, mocnej, tęskniącej, ale niespełnionej. Celem Mazzucco nie jest epatowanie nędzą i cierpieniem, mimo drastycznych opisów życia w Nowym Jorku. Autorka zgłębia własną przeszłość. Przemawia przez nią miłość i ciekawość. Styl i język włoskiej pisarki pochłaniają bez reszty. Poruszająca, mądra powieść i kawał historii, podanej w przystępny i fascynujący sposób.

Obłęd, szaleństwo, mania, pomieszanie zmysłów - te określenia od zawsze budziły jednocześnie strach i ciekawość. Choroba psychiczna najbliższej osoby to dramat dla całej rodziny. "Szaleniec" bywa wyszydzany, piętnowani są też jego najbliżsi. Problem w tym, że nawiedzone poglądy i wypowiedzi wariata miewają więcej wspólnego z rzeczywistością, niż chcielibyśmy przyznać.

No serio, kto pisze te opisy: "najlepsza komediowa książka"??? Co w tej książce było zabawnego: dramat staruszka, czy może obozy koncentracyjne podczas II wojny światowej? A może gangsterski kapitalizm na Ukrainie? Pomimo niełatwej tematyki, powieść jest napisana lekko, dobrze się ją czyta.

„Kasika Mowka” to krótka książeczka autorstwa Katarzyny T. Nowak. Jak sama autorka przyznaje wiele w tej opowieści motywów autobiograficznych. Jakie wywarła na mnie wrażenie? Zapraszam do zapoznania się z moją opinią… https://taka-jest-agata.blogspot.com/2025/02/katarzyna-t-nowak-kasika-mowka.html

,,Pod powiekami" opowiada o miłości,która dla jednej strony na zawsze już będzie niezmienna.Druga nie umie się w nią zaangażować,choć sama tego pragnie.Tylko nie potrafi zadecydować.I rani przez to tych,którzy stale mają nadzieję i czekają na jej ruch.Lecz,czy da się kochać dwie osoby jednocześnie i tak samo mocno?Choć zupełnie inne,a tak samo pragnąć spojrzenia,czy dotyku?Główna bohaterka ma właśnie taki problem-że nie wie,czego chce.Można ją utożsamić z bezwzględnym władcą,za którym poddani podążają,pragną się zbliżyć,ale nie maja na to zgody.Lecz może jednak nie była tak bezwzględna?W sumie ona też cierpiała.Ale niestety przez jej niezdecydowanie cierpieli wszyscy.Książka dla wszystkich,którzy szukają historii o niespełnionej miłości,takiej,która choć nieposmakowana nie pozwoli o sobie zapomnieć.

Zestaw zabawnych anegdot na temat pracy w fabryce w komunistycznej Rumunii. Zgodzę się z poprzednikami ze traci bareizmem dlatego czyta się bardzo swojsko. Przedstawiony jest tez problem rozdarcia pomiędzy tęsknotą za przeszłością a strachem o niepewną przyszłość. 

Chociaż z emigracją zarobkową miałem stosunkowo mało do czynienia, bo za granicą przebywałem łącznie około rok, był to dla mnie czas niezwykle ważny, godny napisania własnej książki i wydania jej poprzez tzw. self-publising. Jeszcze przed wyjazdem zacząłem przeżywać emigrację, a po powrocie żyłem nią jeszcze wiele lat, kończąc pisanie mojego specyficznego pamiętnika pt. "Tell Mi'chał to Do This". Dopiero po emigracji naprawdę doceniłem film "Szczęśliwego Nowego Jorku", a po obejrzeniu serialu "Emigracja XD", czułem się, jakby emigranci Polscy rozumieli się bez słów. Na książkę Radka Knappa trafiłem przypadkowo, ale od początku poczułem klimat emigracji, z tym że tej bardziej hardcorowej – sprzed exodusu Polaków na Zachód (druga dekada XXI wieku). Mimo zupełnie innego kierunku emigracji głównego bohatera, książka bardzo mocno przypomina późniejszą twórczość Malcolma XD. Zacznę od tego, że sam po własnych doświadczeniach z opisywaniem anegdot związanych z życiem na obczyźnie uznaję temat emigracji zarobkowej za wyjątkowo wdzięczny, a w połączeniu z wchodzeniem w dorosłość, jeszcze wdzięczniejszy. Łączą się wówczas bowiem dwa zderzenia światów – kulturowy oraz inicjacja w dorosłość i to od razu na głęboką wodę. Jestem niemal przekonany, że osoby mające podobne wspomnienia z emigracją odbierają dzieło Radka Knappa na zupełnie innym poziomie percepcji od przypadkowych czytelników. Ci drudzy, owszem, mogą śmiać się i smucić, przeżywać przygody bohatera książki, ale prawdziwi emigranci będą czuć każdy rozdział w kościach i sercu – odżyją jakieś dawne rany, pojawi się spazmatyczny śmiech przy sytuacjach komicznych, a przede wszystkim siłą rzeczy czytelnicy tacy będą współczuć oraz kibicować młodemu emigrantowi, pamiętając o podobnych zdarzeniach, które spotkały kiedyś ich samych. Rok wydania 2003 to jeszcze czas, kiedy taka książka mogła być zwyczajnie ciekawostką, ale dziś mówimy już nie tylko o pokoleniu wychowanym przez doświadczenie emigracji zarobkowej, ale nawet pokoleniu ich dzieci, które przez wyjazd ich rodziców, albo narodziny poza granicami Polski, podwójne obywatelstwo, dwujęzyczność, albo samotność w oczekiwaniu na powrót rodzica z pieniędzmi do Polski, mogą lepiej zrozumieć tę swoją emigrancką spuściznę. Tak, zdarzenia opisane tutaj mogą po wielu latach wydawać się oczywiste, mało zaskakujące, bo temat jest jednak raz na jakiś czas grzany w popkulturze, ale osobiście nigdy nie znudzę się taką literaturą i filmami opartymi o autentyczne doświadczenia naszych rodaków za granicą. Każda taka lektura wraca mnie myślami do czasu, kiedy wszystko wydawało się łatwiejsze – nawet bez pracy i pieniędzy. To takie wakacje, z tym że bez większego odpoczynku, sporym stresem i ryzkiem utraty dachu nad głową, ale jednocześnie przygody, które były bezcenne. Nie wiem, na ile ta ciekawa historia opowiedziana w "Lekcjach pana Kuki" ma jakieś pokrycie z rzeczywistością, ale nawet gdyby było to coś jak pół na pół i do tego mocno podkoloryzowane, zarzuty miałbym nie do zmyślonych linijek, ale do zakończenia. Jeśli to zakończenie według samego autora najlepiej zamyka opowieść – bo nic wartego opisania już więcej się nie wydarzyło – to dobrze. Literatura jednak rządzi się pewnymi prawami, trochę jak filmy oparte na faktach, kiedy dla dramaturgii dodaje się jakiś pościg albo inne elementy, które naprawdę nie miały miejsca. No więc w "Lekcjach pana Kuki" zabrakło mi domknięcia rozmów z tytułowym panem Kuką – sąsiadem głównego bohatera. Brak rozwinięcia albo domknięcia wątków związanych z wieloma ciekawymi postaciami składam na karb trzymania się faktów z próbą ograniczenia zmyślonych wydarzeń. Jest to książka krótka, ale wciąga czytelnika niebywale, a przez to z każdym nowym dniem na emigracji, czytelnik ma coraz większe oczekiwania. Tymczasem autor zostawia nas niespodziewanie samym sobie z domysłami każącymi wejść w głowę protagonisty, nie tylko nie dając odpowiedzi na pytanie "co dalej?", ale w ogóle ryzykując, że czytelnik straci trochę szacunku do młodego Polaka, którego dobrotliwa naiwność była do tej pory jego najważniejszą cechą pozytywną. To moje bardzo subiektywne spostrzeżenie, ale tak sobie myślę, że skądś jednak wzięły się te chyba nie najwyższe oceny czytelników na portalu lubimyczytac.pl i może nie tylko ja na koniec poczułem brak oczekiwanej satysfakcji.

O tym, że nie ważne kto wygrał, ważne kto liczył głosy. Bardzo mi ta książka przypominała powieści Hanny Kowalewskiej, zwłaszcza te z cyklu o Zawrociu. Mamy tu do czynienia z podobnym, nieco poetyckim stylem, a także z pod pewnymi względami podobną fabułą. Główną bohaterką jest kobieta po ciężkich życiowych przejściach, która zamieszkuje w domu na prowincji odziedziczonym po babci, a otaczają ją różnego kalibru intryganci i typy spod ciemnej gwiazdy, którzy non stop ciskają jej kłody pod nogi. Poza tym obie te książki stanowią swego rodzaju pomost pomiędzy literaturą wysoką a rozrywkową. Książka jest bardzo wielowątkowa. Najwięcej miejsca zajmuje opis pseudokampanii prezydenckiej i sposobów zwalczania opozycji (muszę przyznać, że trochę tu podziwiam odwagę autorki), ale są też i inne rzeczy - zaginione skarby, bezwzględni biznesmeni, tajemnicze śmierci, trochę historii i miejscowego folkloru oraz, moim zdaniem nie do końca potrzebnie, nieco metafizyki.

Ciężko mi jest napisać coś konkretniejszego na temat tej książki oprócz tego, że rzeczywiście jest lekka i zabawna. Zmagania Rosjanina w "wolnym kraju", który tak naprawdę pełen jest paradoksów, uprzedzeń, zakazów i dziwnych ustaw, momentami nie do przejścia, mogą być interesujące. Podejście obcokrajowca, który za wszelką cenę stara się odnaleźć w państwie o dość podobnej mentalności jest zaskakujące. Oczywiście książka nie jest dla wszystkich. Jest dla osób, które potrafią śmiać się z siebie i zauważają w opisywanych sytuacjach ziarno prawdy. Jedyne co mnie irytowało to niepotrzebne i dziwne wstawki z historii kościoła.

Jest to jedna z tych sag rodzinnych, w których akcja tak naprawdę nie zmierza do jakiegoś konkretnego finału – przedstawia po prostu historię kilku pokoleń, bez szczególnie emocjonujących zagadek. Jednym może się to podobać, innym nie. Ja akurat takie powieści lubię, jednak co do tej mam kilka „ale”. Jak to z sagami bywa, bohaterów jest wielu i nieraz mogą się mylić, ale bardziej przeszkadzało mi kilka nieścisłości – nie wiem, czy to autorka popełniła kilka błędów, czy nieprecyzyjnie się wyraziła w tych akurat fragmentach, czy w końcu ja czegoś nie zrozumiałam, ale wrażenia nie były najlepsze; dla przykładu: skoro kogoś wydalono z uczelni, to jak kilka stron później można mówić o tym, że obronił dyplom? Chyba że coś mi umknęło. Bardzo ciekawiły mnie dzieje reprezentantki ostatniego pokolenia opisywanej rodziny, jednak z pewnym rozczarowaniem przyznam, że zdecydowanie lepiej czytało się początek powieści. Domyślam się, że autorka starała się zmienić styl, by oddać ducha czasów, w których przyszło żyć najmłodszej z bohaterek, ale jak dla mnie narracja zrobiła się w tym miejscu zbyt fragmentaryczna i chaotyczna. Brakło mi opisu życia Gioi w komunie, gdy opuściła dom rodzinny, by zaangażować się w działalność skrajnie lewicową. Fakt, że ta końcówka sagi była potraktowana po macoszemu mocno nadszarpnął moją ocenę.

Przyznam Wam się, że gdyby nie wciśnięto mi tej książki do ręki, sama po nią bym nie sięgnęła. Ani tytuł zachęcający, ani okładka kusząca, a opis okładkowy sugeruje banalną historię… A jednak wiele bym straciła, nie poznając powieści Zmeškala. „List…” to jak połączenie prozy Marqueza, Fo, Topora i Pavla. Niechronologiczna narracja pozwala odkryć nieoczywiste niuanse w historii Josefa i Kwiety, zatrzymać się przy monologu obłąkanego cukiernika czy zwyczajnie poznać mentalność Czechosłowaków oczami urodzonego w Wielkiej Brytanii Jirziego. Z rzucanych na pierwszy rzut oka bez ładu i składu historii bohaterów wyłania się obraz rodziny, która musi przystosować się do powojennej rzeczywistości, przepełnionej polityką, układami, koniecznością radzenia sobie w sytuacjach, które nasze pokolenie niekiedy uważa za groteskowe. Koniecznie zwróćcie uwagę na list o karpiach!

Znakomita powieść! Metaforyczna, refleksyjna. Precyzyjnie utkana fabuła z wątkami, odniesieniami i symbolicznymi zdarzeniami. Posłużenie się postacią szczura do wyrażenia określonych zachowań i problemów ludzkich jest doskonałym chwytem literackim. Cenię alegorie. Stawiam "Firmina" obok "Myszeidy" i "Folwarku zwierzęcego" na mojej półce dzieł ulubionych .