Ameryka

Książka zmuszająca nie tylko do rozrachunku własnego sumienia, ale ukazująca też hipokryzję człowieka i realia ludzkiej natury. Pobudza do refleksji i wnikliwszego spojrzenia w głąb siebie. Pokazuje nieprzyjemną rzeczywistość i to, co człowiek potrafi w sobie skrywać. Rzuca światło na... Prawdę. Rozwiewa złudzenia. Pokazuje, jaki jest świat i istota ludzka. Demaskuje ułudę. Nie da się przejść obojętnie wobec tej prozy. Wciąż aktualna, chociaż wydana po raz pierwszy w 1956 roku.

Historia zaskakująca i nieoczywista. Główny bohater obdarty z emocji, ambicji oraz charakteru. Pobyt w więzieniu nie zmienia jego podejścia do świata, ponieważ on nigdy nie był wolny. Zawsze to inni podejmowali za niego decyzję. Więzienie zatem było dla niego tylko nową i bardziej fizyczną formą zniewolenia. Rozmowy na temat jego dalszego losu toczyły się bez jego udziału, nikt nie chciał usłyszeć co ma do powiedzenia. Najwięcej do powiedzenia na temat jego duszy mają osoby z nim całkowicie niezwiązane. Nikt nie rozumie jego postępowania ani nawet nie próbuje zrozumieć, rzucany jest tylko osąd za osądem. Jak dla mnie pokazana bezuczuciowość postaci nie odzwierciedlała jego prawdziwego wnętrza, a raczej potrzebę supresji swoich emocji w celu odnalezienia się w świecie, w którym nie da się być człowiekiem wolnym. Jaki cel ma przeżywanie czegokolwiek skoro znajdzie się mnóstwo osób, które zaczną wytykać, że robisz to źle?

Wilk stepowy jest opowieścią o poszukiwaniu "tego czegoś" w życiu, przedstawioną z perspektywy tytułowego Wilka - 50-letniego samotnika. Czuć zarówno mocny wpływ romantyzmu jak i pozytywizmu, jednocześnie powieść wychodzi poza jasno określone nurty.

„Zamek” Franza Kafki to wyjątkowo specyficzna lektura — wybitnie ambitna i, być może, pisana przez autora dla samego siebie. Można ją jednak próbować odczytać jako rozwinięcie pesymistycznej wizji „Procesu”, ale jednocześnie z wyraźnym przestawieniem akcentów: zamiast historii o wyroku, który wydaje system, dostajemy historię o tym, że system nie daje żadnej odpowiedzi. W obu powieściach Kafka opisuje w istocie ten sam konflikt — CZŁOWIEK KONTRA SYSTEM. O ile w „Procesie” Józef K. zostaje nagle aresztowany i zmuszony do obrony wobec systemu, który działa bez wyjaśnień, o tyle w „Zamku” sytuacja odwraca się zasadniczo. K. przybywa do wsi dobrowolnie, przedstawiając się jako geometra wezwany przez władze. Nie jest ścigany — sam staje się petentem. To przesunięcie zmienia wszystko. Józef K. walczy o uniewinnienie, K. walczy o uznanie. Tamten próbuje uniknąć wyroku, ten – uzyskać potwierdzenie, że w ogóle ma prawo istnieć w obrębie systemu. Jednak właśnie ta aktywna postawa ujawnia głębszy poziom absurdu. Im bardziej K. stara się zalegalizować swój byt, tym wyraźniej okazuje się kimś zbędnym — „ponadliczbowym”, kimś, kto wszędzie przeszkadza, choć nigdzie formalnie nie został odrzucony. W „Procesie” system jest agresywny, osaczający, niemal namacalny. W „Zamku” przeciwnie — pozostaje cichy, rozproszony, nieuchwytny. Nie atakuje, lecz nie odpowiada. Jego przedstawiciele mówią dużo, ale nie rozstrzygają niczego. Nawet momenty pozornej bliskości kończą się fiaskiem: najbardziej wymowna jest nocna rozmowa z Bürglem, podczas której urzędnik mimochodem odsłania mechanizm działania systemu i wskazuje K. możliwą w nim lukę. K. jednak, wyczerpany, zasypia w chwili, która mogłaby stać się przełomem. Szansa istnieje, lecz nie zostaje wykorzystana — i natychmiast znika. Pesymizm „Zamku” jest więc innego rodzaju niż w „Procesie”. Nie polega na nieuchronności wyroku, lecz na jego nieobecności. Bohater nie zostaje skazany — zostaje zawieszony. To zawieszenie znajduje wyraz także w formie utworu: powieść pozostaje niedokończona, co nie jest tylko faktem biograficznym, lecz znaczącym gestem. Być może Kafka celowo nadał „Zamkowi” formę bardziej rozwlekłą, momentami wręcz bardzo nużącą, aby czytelnik sam doświadczył tego stanu przeciągającego się oczekiwania i bezowocnego krążenia wokół nierozwiązywalnej sprawy — doświadczenia, które w „Procesie”, jako powieści bardziej zwartej i skondensowanej, jest znacznie mniej odczuwalne. Łatwo napisać w recenzji, że „Zamek” można odczytać — znacznie trudniej rzeczywiście przez niego przejść: lektura zajęła mi sporo czasu, czytałem ją powoli, po kilka–kilkanaście stron dziennie, z przerwami. W praktyce dopiero obejrzenie spektaklu Teatru Telewizji z 1989 roku w reżyserii Marka Grzesińskiego pomogło mi uporządkować i utrwalić w głowie przebieg powieści — mimo że inscenizacja wprowadza pewne zmiany. Brak zakończenia utworu (celowo lub przypadkiem) staje się częścią jego sensu — K. nie dochodzi do żadnego punktu, bo taki punkt nie istnieje. W obu utworach człowiek ponosi klęskę w starciu z systemem, ale jej charakter jest odmienny. Józef K. ginie gwałtownie, „jak pies”, natomiast K. z „Zamku” nie ginie — jego porażka polega na czymś bardziej rozciągniętym i trudniejszym do uchwycenia: na nieskończonym trwaniu w stanie oczekiwania, które nigdy nie prowadzi do rozstrzygnięcia.

"Samotnik" wpadł mi w ręce na kiermaszu taniej książki. zmaltretowana okładka, liczne stemple biblioteczne sugerowały, że książka była intensywnie eksploatowana i czytana. kupiłem, odłożyłem na półkę i po jakimś czasie sięgnąłem. akcja tej mini powieści toczy się w Paryżu. mężczyzna pracujący w tamtejszym korpo pewnego dnia dostaje gigantyczny spadek i dochodzi do wniosku, że nie musi już pracować i idzie na wcześniejszą emeryturę. pieniądze lokuje w nieruchomości, kupuje dom i oddaje się uciechom, pije alkohol i rozmyśla nad życiem nie biorąc pod uwagę upływającego czasu. ksiazka bardzo mi się podobała. trochę filozofii połączonej z psychologią nie zniechęca, a jednocześnie daje do myślenia nad przemijaniem. #Ionesco pisze w sposób nieskomplikowany i całość czyta się sprawnie. bałem się tych wątków filozoficznych, ale jak przyznaje główny bohater - po co filozofować, skoro nie jest się wielkim filozofem. z czystym sercem #polecam szczególnie ludziom samotnym, którzy świadomie wybrali taką drogę życia. życie w pojedynkę może nie być nudne, jedynie lekko smutne.

pomiędzy fizycznym głodem a człowieczeństwem - o upodleniu człowieka w Kristianii, o irracjonalnej potencjalności ludzkiej psychiki... prekursor modernistycznej powieści psychologicznej XX wieku - pierwsza nowoczesna powieść norweska (strumień świadomości, monolog wewnętrzny, narracja subiektywna, fragmentaryczna, antyrealistyczna)... pisarz był szczególnie hołubiony w weimarskich Niemczech (tematy ziemskie - Nagroda Nobla w roku 1920 za „Markens Grøde” [„Błogosławieństwo ziemi”]) - Goebbels wspomina w swoich dziennikach (rok 1923) o swoim uwielbieniu do Hamsuna... filozofowie szkoły frankfurckiej pisali przed wojną o misinterpretacji literatury Hamsuna (podobnie jak Dostojewskiego czy Nietzschego), która została wykorzystana przez propagandę narodowosocjalistyczną dla własnych celów - oczywiście zdobycie władzy, władzy absolutnej... po II wojnie światowej dzieła Hamsuna były bojkotowane społecznie w Norwegii z powodu jego jawnego poparcia dla Hitlera i kolaboracyjnego rządu Quislinga - Norwegowie palili jego książki, wyrzucali je z bibliotek i domów... *** znakomita ekranizacja książki z niesamowitą ścieżką muzyczno-sonoryczną Krzysztofa Komedy Sult (1966), reż. Henning Carlsen https://letterboxd.com/film/hunger-1966/ film znajduje się eg. na listach: - Danish Culture Canon, - National Cinematic Heritage, Memory of the World. uważany za pierwszy duński film, który zyskał poważne międzynarodowe zainteresowanie, od czasów kina Carl'a Theodor'a Dreyer'a...

Przeczytana ponownie po dziesięciu latach. Znakomita,jak znakomite jest nowe tłumaczenie Michała Misiornego(przykład-w starym tłumaczeniu podrozdział 3 brzmi:"Naturalnie,kobieta!",w nowym tłumaczeniu:"Oczywiście, jakaś pańcia! Genialne. To tylko drobny przykład). Tłumacz wykonał kawał dobrej roboty i chwała mu za to. Hans Castorp, Naphta, Settembrini, Pani Chauchat...byłem przez chwilę w ich świecie.

Kafkowski dziennik. Autocharakterystyka. Mały zarys życia. Kafka blisko jak nigdy. Spalić! - rzekł Kafka. Papier i pióro. Tyle Kafka chciał od życia. Pisanie było dla niego tlenem. O rok starszy ode mnie, gdy zaczynał pisać ten dziennik. Idealnie się nam zgrało w czasie, Franz. Trochę o rodzinie, o ludziach, wśród których przebywał,o pracy, o kobietach i stosunku do religii. Ze trzy miesiące(więcej?) pożyłam jego codziennością. W części niezrozumianą, a miejscami tak podobną. Gratka dla fanów. Dobry odnośnik do jego utworów. Wciąż niepewny swoich dzieł ,nie przypuszczałby nawet (no bo skąd?), że gdzieś w przyszłości, o jego utwory, będą się kłócić Izrael czy Niemcy. Mocny umysł, słabe ciało. Życie Franza krótkie, jednak dzięki temu ominęło go wiele zła.

W najprostszym wariancie, książka "Pod wulkanem" stanowi studium alkoholizmu - jeden dzień z życia, jak się okazuje, ostatni, nałogowego alkoholika, "był to już najdłuższy dzień, jaki dotąd przeżył, dzień - życie", ale to tylko pierwsze najbardziej oczywiste spostrzeżenie. Ale jest to też powieść o osamotnieniu i dążeniu do samozniszczenia człowieka, który nie akceptuje otaczającego go świata i jego prawideł, który mówi "kocham piekło. Z niecierpliwością czekam chwili, kiedy tam wrócę. Właściwie już biegnę. Już tam prawie jestem." "Nic się nie zmieniło i, mimo że Bóg okazał mi miłosierdzie, jestem wciąż samotny. Chociaż moje cierpienie wydaje się bezsensowne, wciąż jestem w udręce. Nie znajduję wytłumaczenia dla mojego życia." "Czym że jest życie, jeśli nie wieczną wojną i chwilowym pobytem na ziemi?" To chyba najlepiej oddaje stan głównego bohatera. Ale choć wydawać by się mogło, że cóż nas może obchodzić opowieść o jakimś angielskim pijaczynie-degeneracie, który znalazł koniec w przepaści-śmietnisku, zrównany w chwili śmierci ze zdechłym psem, to jednak jakoś niepokojąco, jakby dotyczyły także nas, brzmią słowa z publicznego ogrodu w Quauhnahuac, które tyle razy czytał: "Czy podoba się wam ten ogród, który należy do was? Uważajcie, żeby wasze dzieci go nie zniszczyły!"

Książka czytana powoli i długo - czyli tak, jak na to zasługuje. Z pewnością jeszcze do niej wrócę, bo to prawdziwe złoto. Dla wszystkich piszących jest to prawdziwa kopalnia wiedzy. Albo antywiedzy pozwalającej na zdanie sobie sprawy z tego, że jedyną obserwacją jakiej można dokonać, jest mglista introspekcja. “Dla artysty to, co zbędne, jest wadliwe, bo zakłóca efekt, pomniejszając go.” Zauważyłem, że czytając tę książkę moje pisanie znacznie się poprawiło. W stylu Pessoi jest jakaś leniwa precyzja, która snuje się na kartach tej książki niczym długi, wszechwiedzący wąż, który tylko z daleka wydaje się ospały, a tymczasem jego oczy płoną gorączką, która jest w stanie burzyć (i budować) nowe, duchowe światy. Zaskakująco wiele wątków taoistycznych - raczej niezamierzonych. Idea porzucenia działania na rzecz nie działania i zdania sobie sprawę z tego, że każde posiadanie jest zaprzeczeniem posiadania i początkiem niewoli to doprawdy stare, dobre fundamenty taoizmu.

Huxley ma dar tak przenikliwej obserwacji ludzi, że nigdy nie przestaje mnie to zdumiewać. Czasami aż boję się przewracać kartkę. Czuję, że zaraz znów trafię na jakieś spostrzeżenie, które będzie przerażająco dokładnie podsumowywać mnie lub kogoś z mojego otoczenia. W "Kontrapunkcie" mamy cały wachlarz postaw ludzkich. Są ludzie, którzy chcą działać i tworzyć, są tacy, którzy celowo uciekają od świata, są i inni, którzy z rozmysłem i przyjemnością czynią zło. Szczególnie Ci ostatni, a właściwie jeden ich przedstawiciel pozostawił mnie z refleksją. Czy tak zwani źli czynią zło, bo nie są w stanie w żaden inny sposób wpłynąć na świat? Czy zło bierze się z życiowej impotencji? Warto wiedzieć, że w tej książce akcja jest szczątkowa. Huxley tworząc powieści raczej malował obraz niż opowiadał historię. Tak było w przypadku "Wyspy", "NWŚ", tak jest i tutaj. "Kontrapunkt" to de facto zbiór portretów towarzyskich elit Anglii w czasach powojennych. Jeśli jednak zbiór portretów może być pasjonujący, to "Kontrapunkt" właśnie taki jest.

Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale dla każdego, kto szuka w książce czegoś więcej niż tylko rozrywki. To książka, która uczy, porusza i inspiruje. Czas spędzony w towarzystwie dobrej literatury jest cenny.

Znakomita powieść sprzed prawie stu lat, która nie tylko się nie zestarzała, lecz jest nowocześniejsza niż większość dzisiejszych powieści (nie mówiąc o jej wyjątkowej wybitności). Wspaniały język, przypominający trochę język żywy, mówiony, zmieniający się jak i napięcia, które wyraża. Niemało w nim ordynarności (z nieprzesadnie wielką liczbą przekleństw), biologizmów (znać, że autor to lekarz), przeplatanych liryzmem, refleksjami egzystencjalnymi czy skrótowymi, malowniczymi impresjami. Powieść bardzo współczesna, o świecie dalekim od ideału i ideałów, byle jakim, często brutalnym pokazująca ludzi (w tym autora) w ich biologicznym i psychologicznym wymiarze, miotanych rozmaitymi pragnieniami i namiętnościami; ludziach, którym często nie udało się w życiu i którym wszystko obojętnieje. Jednak nie jest to nihilizm albo jednobarwne czarnowidztwo. W tym świecie są i pragnienia przeżycia wielkich uczuć, poświęcanie się dla innych, jest i przyjaźń. Ta wielowymiarowość obrazu świata i ludzi, mimo często ironicznej perspektywy pierwszoosobowego narratora (także autoironicznej) jest wielkim atutem tej znakomitej powieści.

William Faulkner w powieści „Wściekłość i wrzask”, przekroczył granice nie tylko literackiej formy, ale i psychicznej wytrzymałości czytelnika. To powieść, która nie tyle opowiada historię, co rozbija ją na części pierwsze, na atomy percepcji, i każe odbiorcy poskładać je od nowa – jeśli tylko starczy mu odwagi. W świecie literatury XX wieku to dzieło osobne, radykalne, w swej konstrukcji niemal bezkompromisowe, a jednocześnie olśniewające w głębi psychologicznej i moralnej. To książka, która wywraca wszystko do góry nogami, ale nie po to, by zburzyć – lecz by przebudować. Faulkner, z całą bezwzględnością i liryzmem, konstruuje portret rozpadającej się rodziny Compsonów – starego rodu Południa, który przeżarty od środka przez własne namiętności, obsesje i niespełnienia, staje się symbolem upadku wartości, tradycji i tożsamości. A jednak Faulkner nie opowiada tej historii w sposób linearny, ani nawet klasycznie psychologiczny – sięga po technikę strumienia świadomości, po fragmentaryczność i polifoniczność narracji, co sprawia, że lektura tej powieści staje się doświadczeniem – czasem bolesnym, czasem hipnotyzującym, ale nigdy obojętnym. Najbardziej radykalna i zarazem poruszająca część książki to pierwsza część – opowiedziana z perspektywy Bena, upośledzonego członka rodziny. Jego świadomość, pozbawiona logicznego ciągu przyczynowo-skutkowego, funkcjonuje na zasadzie impulsów, obrazów, zapachów, skojarzeń. To język czysty i chaotyczny zarazem, jak sen bez snu, przefiltrowany przez umysł pozbawiony zdolności analizy, a jednocześnie niepokojąco ludzki. Faulkner dokonuje tu literackiego eksperymentu, który nie tylko udaje się formalnie, ale przede wszystkim – emocjonalnie. Benjy nie jest narratorem w klasycznym rozumieniu, ale jego spojrzenie staje się lustrem – zdeformowanym, ale prawdziwym – w którym odbija się tragizm całej rodziny. Druga część – głos Quentina – to jedno z najbardziej wstrząsających studiów psychiki w literaturze. Quentin to inteligent, obsesyjnie rozdarty między powinnością a pragnieniem, między tradycją Południa a jego moralnym bankructwem, między miłością do siostry Caddy a niemożnością pogodzenia się z jej seksualnością. Jego narracja to monolog wewnętrzny, pękający od napięć, erudycyjny i neurotyczny zarazem. Czas – motyw obsesyjnie obecny w jego rozdziale – nie jest tu jedynie miernikiem upływu chwil, lecz staje się symbolem niemożności zatrzymania tego, co nieuchronne. Quentin nie potrafi żyć w teraźniejszości; jego istnienie to próba zatrzymania przeszłości, która rozpada się w dłoniach jak kurz. Jego samobójstwo – zapowiedziane już na początku – nie jest klęską, lecz logiczną konsekwencją rozkładu świata, który stracił spójność. Trzecia część – głos Jasona – to gwałtowny kontrast wobec wcześniejszych. Tu Faulkner opuszcza rejony metafizyczne, by oddać głos pragmatykowi, człowiekowi zawistnemu, cynicznemu, ale jakże potrzebnemu w tym chórze rozpaczy. Jason to typ, który mógłby dziś pracować w korporacji, z pogardą patrzeć na humanistów, i z kalkulatorem w ręku liczyć, ile emocji może sobie jeszcze pozwolić. Jego sposób mówienia – prosty, ostry, pozbawiony ornamentyki – stanowi brutalną kontrę do wcześniejszych narracji. Ale i w nim widać pęknięcie – nieco bardziej zakamuflowane, ale przez to może nawet bardziej przerażające. Jason nie czeka na zbawienie, nie wierzy w odkupienie – jego świat to świat przegranych transakcji, w których sentymenty są luksusem, na który nie może sobie pozwolić. Ostatnia część, trzecioosobowa, niejako porządkuje cały chaos – ale tylko pozornie. Przypomina, że mimo wszystko istnieje porządek, choćby mechaniczny, zewnętrzny, niezależny od ludzkiej woli. Ale ten porządek nie przynosi ukojenia. Wręcz przeciwnie – potęguje wrażenie tragicznego determinizmu. Faulkner, snując tę końcową narrację, nie tyle zamyka historię, co zostawia ją otwartą, jak ranę, która nie przestaje krwawić. Trudno przecenić artystyczną śmiałość Faulknera. „Wściekłość i wrzask” to powieść, która wymaga od czytelnika nie tylko cierpliwości, ale i odwagi – odwagi zanurzenia się w chaos, w bezradność języka, w ból świadomości. To nie jest książka, którą się czyta – to książka, którą się przeżywa. I choć może na początku budzić frustrację, choć wymyka się konwencjom, choć nie daje prostych odpowiedzi – z każdą kolejną stroną otwiera przestrzeń, w której literatura dotyka tego, co najbardziej ludzkie: cierpienia, miłości, wstydu, żalu, nadziei, śmierci. Nie sposób nie docenić kunsztu językowego Faulknera. Jego zdania, choć często pozbawione interpunkcji, rozciągnięte do granic możliwości, posiadają własną muzykę, rytm, który pulsuje napięciem. Słowa w jego prozie żyją – nie jako narzędzia komunikacji, lecz jako ślady świadomości, echa wewnętrznych zmagań. Faulkner pisze nie po to, by opowiadać historię, ale by oddać stan ducha – a może raczej: stan rozkładu duszy. I czyni to z maestrią, która onieśmiela. „Wściekłość i wrzask” to również powieść o czasie – nie tylko jako kategorii filozoficznej, ale jako źródle traumy. Czas w tej książce nie płynie, lecz zapętla się, zaciera granice między przeszłością a teraźniejszością. Każdy z narratorów tkwi w swoim własnym czasie, w swojej własnej wersji rzeczywistości. Nie ma tu jednej, obiektywnej prawdy – są tylko głosy, narracje, przeżycia. I właśnie to sprawia, że powieść Faulknera jest tak przejmująca. Bo pokazuje, że każda historia to suma subiektywnych cierpień. Postać Caddy – choć nigdy nie mówi własnym głosem – jest sercem tej powieści. To wokół niej koncentrują się wszystkie emocje, obsesje i rozpacze pozostałych bohaterów. Caddy staje się figurą utraconej niewinności, niespełnionej miłości, zdradzonego ideału. Jej milczenie jest bardziej wymowne niż tysiące słów. W gruncie rzeczy, to ona – nieobecna, ale wszechobecna – nadaje sens całej opowieści. Nie sposób też pominąć tytułu – zainspirowanego fragmentem „Makbeta” Szekspira: „Życie jest tylko przechodnim cieniem, nędznym aktorem, który przez godzinę się szarogęsi, a potem ginie w nicości; opowieścią idioty, pełną wściekłości i wrzasku, nieznaczącą nic.” To zdanie doskonale oddaje ducha powieści Faulknera – życie jako teatr bez sensu, pełen krzyku, chaosu i emocji, które nie prowadzą donikąd. Ale paradoksalnie – w tym bezsensie Faulkner odnajduje najgłębszą prawdę o człowieku. Faulkner nie pisze dla mas. Jego literatura nie jest łatwa, nie daje pocieszenia. Ale za to daje coś znacznie cenniejszego – wgląd w najciemniejsze zakamarki ludzkiego wnętrza. To literatura dojrzała, bezkompromisowa, prawdziwa. „Wściekłość i wrzask” to nie tylko powieść – to doświadczenie. I choćby z tego powodu zasługuje na najwyższe uznanie. Czytając Faulknera, czujemy, że obcujemy z czymś wielkim – nie w sensie rozgłosu, ale w sensie głęboko egzystencjalnym. To literatura, która boli, ale jednocześnie oczyszcza. Nie daje odpowiedzi, ale stawia pytania, które pozostają z czytelnikiem na długo. To właśnie dlatego – mimo swojej trudności – powieść ta wciąż przyciąga, fascynuje, inspiruje. To literatura, która żyje – nie na papierze, lecz w świadomości czytelnika. I dlatego nie przestanie być aktualna, dopóki człowiek będzie zadawał pytania o sens, o czas, o miłość, o śmierć. Faulkner stworzył dzieło totalne – i być może najuczciwsze w całym XX wieku. Bo zamiast budować iluzję, rozbija ją w proch. I w tym pyle odnajdujemy siebie.

Niezwykle kreatywny zbiór opowiadań. Praktycznie każde z nich zachęca do głębszego pomyślenia nad prezentowanym tematem. Wiele opowiadań pozostało w moich myślach na dłuższy czas, nawet po zakończeniu lektury. Dzięki kreatywności autora opowiadania te są wyjątkowe i nieprzewidywalne, co sprawia, że są one bardzo angażujące i imersyjne podczas czytania. Zbiór jest warty przeczytania zarówno dla osób zainteresowanych motywami w nim przedstawionymi jak i dla osób po prostu poszukujących przyjemnej lektury.

Kiedy czytałam tę książkę jako nastolatka uznałam, że pomsył starzejącego się obrazu jest bardzo interesujący, ale cała historia wydała mi się zbyt wydumana i nieprwadopodobna. Kiedy wróciłam do niej po latach odkryłam zupełnie inne aspekty. To książka o kształtowaniu się charakteru, dojrzewaniu i starzeniu. Najbardziej porażąjący wydał mi się fakt wzjemnego wpływu na nasz sposób myślenia ludzi, jakimi się otaczamy. Na skutek naginania moralnych zasad, każdy kolejne draństwo przychodzi Dorianowi z większą łatwością, aż dostrzega pewnego dnia jak bardzo oddalilł się od młodzieńczych ideałów. To bardzo uniwersalna książka o nieodwracalnym upływie czasu, starzeniu się i moralnym rozkładzie. Genialna!

Monumentalne dzięki warte poznania i zrozumienia. Niemcy. I dwóch przyjaciół, sąsiadów, chadzających na lekcje muzyki jąkającego się starszego nauczyciela. Jeden z nich zachłyśnie się muzyką klasyczną, tworzeniem, ucieknie na teologię a później zacznie komponować. Drugi, z niemym podziwem, zawsze w gotowości będzie mu, choć mentalnie towarzyszył, opisując dzieje przyjaciela w czasach toczących się światowych, wywołanych przez Niemcy wojen. Jeden, w poszukiwaniu miłości, zarazi się nieuleczalną wtedy "francą"- chorobą weneryczną, przekonany, że została mu zesłana przez diabła, że nie będzie mógł nikogo pokochać ale będzie mógł tworzyć. Tego diabła widzi, zdarzenia z jego życia potwierdzają mu jego teorie i.. tworzy. Kulminacja następuje gdy wiedziony intuicją, sądząc, że po stworzeniu swojego największego dzieła umrze zaprasza wszystkich swoich znajomych by im się wyspowiadać. Chcąc im zagrać mdleje, trafia do szpitala, psychicznie demencieje- umiera. Książka ważna. Przepiękne opisy dzieł, choć nie chodziłam do szkoły muzycznej przyjemnie się je czytało. Ważne dyskusje, te, wśród inteligencko rozbudzonych młodzieńców poszukujących sensu w teologii, religii, filozofii. A świat pędzi. Naprawdę warto. Zadumać się, pomyśleć, odpocząć. Wrażliwym, mającym czas, polecam.

Lubię wkraczać w świat Bruno Schulza. Tam nic nie jest dosłowne, a finezja słów tańczy na stronach jego dzieł niczym niekończąca się metafora. Obcowanie z tajemniczym przesłaniem jego tekstów jest czasem trochę mroczne, ale też i kojące. „Sanatorium…” podobnie jak „Sklepy cynamonowe” mają tego samego narratora, jednak Józef nie jest już dzieckiem, a dorosłym młodzieńcem poszukującym prawdy o życiu człowieka, przemijaniu i śmierci. W opowiadaniach tych nie znajdziecie konkretnej fabuły, ale sieć powiązanych za sobą wątków, które są dla głównego bohatera powrotem do wspomnieć z dzieciństwa, kiedy najważniejszą dla niego postacią był ojciec. Odwiedza go w Sanatorium pod klepsydrą, gdzie czas płynie inaczej, a śmierć się cofa. Wszystko jednak odbywa się poza rzeczywistym czasem, w którym wydarzenia tak jak ich bohaterowie ulegają ciągłym przemianom, a wszechobecny oniryzm powoduje, że wszelkie granice zacierają się tworząc obraz z pogranicza snu. Schulz za pomocą symboli zastanawia się nad upływem czasu i śmiercią. Wraca myślami do swojego rodzinnego miasteczka Drohobycz, które jawi się jako chaos świata, w centrum którego znajduje się jego dom. Tam zachodzą wszystkie ważne zjawiska, które kształtują bohatera. Mamy płynne przejścia miedzy zdarzeniami, które układają się w jedną układankę dającą odpowiedzi na pytania, których poszukuje. Codzienność urasta do rangi mitu, gdzie zwykłe czynności naznaczone są fantastyką i wytłumaczeniem szerszych zjawisk i procesów. Jak to mówią, w każdym szaleństwie jest metoda. Tak i tutaj Bruno Schulz nadał swej wizji kształt i znaczenie, by pewne prawdy oswoić i zrozumieć sens istnienia tworząc przy tym naprawdę dobrą literaturę.

Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale dla każdego, kto szuka w książce czegoś więcej niż tylko rozrywki. To książka, która uczy, porusza i inspiruje. Czas spędzony w towarzystwie dobrej literatury jest cenny.

Podobno po napisaniu „Ulissesa” James Joyce był tak wyczerpany, że przez rok od ukończenia nie napisał niczego nowego. Mnie też realnie wyczerpała lektura tej książki. Przebrnąłem przez całość w jakieś dwa tygodnie intensywnego czytania, korzystając z okazji przebywania na zwolnieniu chorobowym. Inaczej bym chyba nie dał rady. Co za książka, ufff. Nawet nie wiem, jak mógłbym ją ocenić. Bo czy rację ma osoba dająca 1/10 twierdząc przy tym, że to ciężkostrawny bełkot? Absolutnie. Ale czy rację mieć będą osoby uważające Ulissesa za arcydzieło i najbardziej wyjątkowe literackie dzieło w historii? Tak, oni też będą mieli rację. Ulisses jest bardzo trudny, eksperymentalny, męczący drażniący, gdzie jakieś 10% to genialna literatura, z 30% to czytanka, które „ujdzie”, a z 60% to ciężkostrawna papka. Czy dla tych genialnych 10% warto się z tą książką męczyć? Tu już sobie sam każdy musi odpowiedzieć, ale moim zdaniem – tak, warto. James Joyce był geniuszem i sam fakt, że prawie każdy rozdział jest odrębny w formie, znaczy o unikalności tego dzieła. Są rozdziały gorsze i lepsze. Mamy absolutnie cudowne Sirens napisane w formie ckliwego romansidła albo Wandering Rocks przedstawiające kilka momentów w Dublinie opisanych z perspektywy kilkunastu (kilkudziesięciu) osób poruszających się po mieście w tym samym czasie. Ale mamy też okropnie dłużące się momenty, jak znienawidzony przeze mnie Circe w formie psychodelicznego, halucynogennego utworu dramatycznego, lub chaotyczny Aeolus mający imitować chaos natłoku wiadomości z gazet. Nie wszystko czyta się przyjemnie, ale nie sposób nie docenić mistrzostwa kunsztu pisarskiego i ogromnej erudycji autora. Trochę mi szkoda, że James Joyce, który będąc tak genialnie uzdolnionym pisarzem, tak mało zostawił po sobie „czystej” literatury, poświęcając się raczej eksperymentom językowo-literackim. Podobno jego późniejsze dzieło, „Finneganów tren”, jest pod tym względem jeszcze bardziej zwariowane. Taką wybrał jednak drogę, a mi pozostaje zawsze powrót do przystępnych „Dublińczyków” czy „Portretu artysty”. Albo „Ulissesa”, ale wybranych rozdziałów, bo książki tej wcale nie trzeba czytać linearnie. Cieszę się, że udało mi się zmierzyć z tym kolosem i w pełni rozumiem, dlaczego jest tak polaryzujący, ale i dlaczego został uznany za jedno z najważniejszych dzieł literackich, zwłaszcza epoki modernizmu. Ale boże, oby nigdy więcej czytania całości, zwłaszcza tego przeklętego rozdziału Circe. Ranking i krótka charakterystyka rozdziałów, czyli poradnik dla czytających: https://gdzietaeudajmonia.blogspot.com/2026/03/ulisses-james-joyce-poradnik-do.html