Lew Tołstoj
Rosyjski powieściopisarz, dramaturg, krytyk literacki, myśliciel, pedagog. Jeden z najwybitniejszych przedstawicieli realizmu w literaturze europejskiej. Klasyk literatury rosyjskiej i światowej.
Uchodził za najwyższy autorytet moralny w Rosji na przełomie XIX-XX w. Jego idee „nieprzeciwstawiania się złu przemocą” miały znaczący wpływ na poglądy Mahatmy Gandhiego i Martina Luthera Kinga. Ponadto twórca koncepcji samodoskonalenia moralnego jednostki oraz programowego antyestetyzmu i postulowania sztuki moralistycznej. Pod wpływem jego religijnych i moralnych idei powstała nowa doktryna społeczno-religijna: tołstoizm.
Lew Tołstoj urodził się w Jasnej Polanie jako potomek dwóch znanych w Rosji rodzin arystokratycznych: Tołstojów i Wołkońskich. Wcześnie stracił matkę, która zmarła w 1830 roku, a siedem lat później zmarł jego ojciec. Wraz z czwórką rodzeństwa był wychowywany przez krewne ze strony ojca, a kształcony przez francuskiego, a potem niemieckiego guwernera. W 1844 roku zaczął studiować orientalistykę, a następnie prawo na Uniwersytecie Kazańskim, lecz po trzech latach zrezygnował ze studiów. W Kazaniu zaczęły się rozwijać jego zainteresowania filozoficzne, szczególnie pod wpływem twórczości Jeana-Jacques’a Rousseau. Wrócił do Jasnej Polany, gdzie poświęcił się nauce języka angielskiego, zajęciom z muzyki i samodzielnemu studiowaniu prawa. W 1849 roku otworzył w Jasnej Polanie szkołę dla dzieci chłopskich. Wiele czasu spędzał młody Tołstoj również w Petersburgu i Moskwie, głównie oddając się hazardowi.
W 1851 r. zaciągnął się do wojska i służył dwa lata na Kaukazie. Następnie w czasie wojny krymskiej walczył na Bałkanach oraz w oblężonym Sewastopolu. W latach służby wojskowej opublikował swoje pierwsze utwory literackie: pierwszą część trylogii autobiograficznej Dzieciństwo oraz Opowiadania sewastopolskie. Po wojnie, w 1856 roku, uznawany już za przedstawiciela nowego pokolenia literackiego Rosji, zrezygnował z kariery wojskowej i zamieszkał na przemian w Jasnej Polanie, Sankt Petersburgu i Moskwie.
Odbył dwie podróże po Europie Zachodniej (w roku 1857 i w latach 1860–1861). Podczas pierwszej z nich był w Paryżu, a następnie w rejonie Jeziora Genewskiego – w Szwajcarii i Włoszech. Wrażenia z wojaży znalazły swe odbicie w opowiadaniu Lucerna. Podczas drugiej podróży Tołstoj interesował się głównie problemami oświaty i działaniem instytucji oświatowych w Niemczech i Francji. Duże wrażenie zrobiły na nim poglądy i działalność Bertholda Auerbacha, z którym zaprzyjaźnił się, oraz pedagoga Adolfa Diesterwega. W Brukseli spotkał się z P.-J. Proudhonem i z Joachimem Lelewelem.
Pełen entuzjazmu wrócił do Jasnej Polany wkrótce po zniesieniu pańszczyzny w Rosji i zajął się działalnością pedagogiczną. Założył 13 szkół dla dzieci chłopskich w Jasnej Polanie i okolicach, wydawał periodyk pedagogiczny „Jasna Polana”, napisał i wydał podręczniki, opowiadania i bajki dla dzieci, był jednym z nauczycieli w założonych przez siebie szkołach.
W roku 1862 ożenił się z Zofią Bers (córką lekarza),poświęcił się rodzinie, obowiązkom i gospodarstwu wiejskiemu oraz swej twórczości.
Lata siedemdziesiąte XIX wieku były ważnym okresem w procesie kształtowania się jego poglądów. Naukę Chrystusa pojmował racjonalistycznie, jako system etyczny, odrzucał wszelką przemoc (w tym państwo i Kościół, lecz głosił hasło „niesprzeciwiania się złu przemocą”). Nawoływał do powrotu do natury (tylko praca chłopska jest bogobojna, ziemia i rola należą do wszystkich) i przejawiania czynnej miłości bliźniego. Uważał, że wiele zdobyczy cywilizacji jest złem, ponieważ, jako dostępne tylko dla niektórych, pogłębiają przepaść pomiędzy bogatymi a biednymi. Występował również przeciw „czystej sztuce” uprawianej z potrzeby estetycznej. Popadł w zatarg z rządem (zakaz rozpowszechniania jego pism) i z Cerkwią (został ekskomunikowany i wydalony z niej w 1901). W tym czasie nominowany był do Literackiej Nagrody Nobla (mówiono o nim jako o najważniejszym kandydacie),której ostatecznie nie otrzymał.
Pod koniec życia popadł w konflikt z rodziną z powodów majątkowych (chciał rozdzielić swój majątek pomiędzy chłopów). Opór rodziny i rozterki pisarza uniemożliwiały realizację zamierzeń. Od 1909 roku w osobistych dziennikach Tołstoja coraz częściej pojawiały się zapisy o zamiarze opuszczenia domu. Jesienią 1910 opuścił potajemnie Jasną Polanę, by przeżyć resztę życia zgodnie ze swymi poglądami. W pociągu zachorował na zapalenie płuc i musiał przerwać podróż. Zmarł 20 listopada na małej stacji kolejowej Astapowo.
W latach siedemdziesiątych powstała religijno-społeczno-etyczna koncepcja autorstwa Tołstoja, oparta na dwóch głównych tezach: ciągłym doskonaleniu moralnym jednostki i nieprzeciwstawianiu się złu przemocą. W konsekwencji Tołstoj odrzucił oficjalną, prawosławną religię oraz zanegował prawomocność władzy państwowej, co zbliżyło go do chrześcijańskiego anarchizmu, chociaż do końca życia Tołstoj odżegnywał się od idei Proudhona i jego następców. Z czasem jego idee, zwane tołstoizmem, zyskały wielu zwolenników zarówno w Rosji, jak i na Zachodzie (tołstoiści). W 1901 Świątobliwy Synod Rządzący Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego odłączył prozaika od Cerkwi.
Tołstoj uznawany jest za twórcę wolnościowego chrześcijaństwa anarchistycznego.
Tołstoj sam nauczył się w krótkim czasie języka esperanto. Za jeden z jego artykułów do „La Esperantisto”, w którym nauczenie się esperanta nazwał „obowiązkiem każdego chrześcijanina”, zabroniono propagowania pism esperanckich na ziemiach podlegających Rosji.
Wielkością hrabiego Tołstoja jako pisarza i człowieka jest cechujące go nieugięte dążenie do prawdy bezwzględnie stosowanej w życiu oraz niezwykła siła twórcza, łącząca obiektywną obserwację rzeczywistości z postawą własnego poglądu na świat. Tołstoj naprzemiennie angażował się bardziej bądź w beletrystykę, bądź w działalność publicystyczną. Ostatni etap twórczości Tołstoj rozpoczął moralistyczną rozprawą Spowiedź. Potępił w niej oficjalną religię prawosławną, swoją postawę życiową oraz ogłosił konieczność powstania nowej religii. Zaatakował wówczas władzę państwową, sądy i aparat biurokratyczny.
-------
Hrabia Lew Tołstoj jest jednym z największych powieściopisarzy w historii. Nie wszyscy wiedzą, że był on też myślicielem i twórcą ruchu religijno-społecznego – tołstoizmu. Jego poglądy okazały się jednak dla Cerkwi prawosławnej nie do zaakceptowania, więc obłożyła go ekskomuniką. Czy zasłużenie?
Już za życia pisarza jego utwory miały ogromny wpływ na czytelników. Po ukazaniu się „Anny Kareniny” (najpierw w latach 1875–1877 powieść publikowano w odcinkach, a w 1878 roku ukazała się jako całość) mężowie zabraniali swoim żonom czytania książki w obawie o to, że ich partnerki wezmą przykład z tytułowej bohaterki. Tołstoj był kilkakrotnie nominowano do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. W okresie od 1918 do 1986 roku jego książki osiągnęły najwyższy nakład w Związku Radzieckim – ponad 436 mln egzemplarzy.
Ale za fasadą odnoszącego sukcesu twórcy ukrywał się domowy tyran, człowiek targany sprzecznymi emocjami, wymagający wobec swoich najbliższych, a przy tym… religijny myśliciel...
Czytaj więcej na: https://ciekawostkihistoryczne.pl/2020/11/30/wielki-pisarz-zalozyl-wlasny-ruch-religijny-i-zostal-za-to-ekskomunikowany-czym-byl-tolstoizm/
Zobacz stronę autora
Szukamy ofert...
OPINIE i DYSKUSJE o książce Anna Karenina
Piękna. Arcydzieło literatury.
Piękna. Arcydzieło literatury.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMam takie myśli po przesłuchaniu jak dobrze, że już się skończyła. Ciągnęła się jak przysłowiowe "flaki z olejem". Opisy sianokosow, teorie filozoficzne, polityka... i te dialogi wstawione po francusku... można było to skrócić i wtedy w 400 stronach wszytko by się zmieściło. Ogólnie główna historia w książce oraz postacie były wciągające i ciekawe. Czuć było klimat tamtych lat. Napisane naprawdę łatwym językiem. Muszę przyznać, że mimo tych minusów książka poruszyła moje serce.
Polecam.
Mam takie myśli po przesłuchaniu jak dobrze, że już się skończyła. Ciągnęła się jak przysłowiowe "flaki z olejem". Opisy sianokosow, teorie filozoficzne, polityka... i te dialogi wstawione po francusku... można było to skrócić i wtedy w 400 stronach wszytko by się zmieściło. Ogólnie główna historia w książce oraz postacie były wciągające i ciekawe. Czuć było klimat tamtych...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toAnna Karenina Lew Tołstoj, znajdujemy się w XIX wiecznej Rosji w latach 70. Akcja zaczyna się w Moskwie. Poznajemy Stiepana Arkadjicza oblonskiego, naczelnika urzedu oraz jego małżonkę Darię dolly Aleksandrowną oblonską w trakcie ogromnej awantury, która jest efektem odkrycia przez dolly niewierności męża. Stiepan zajmuje stanowisko urzędowe, jest duszą towarzystwa i uwielbia otaczać się kobietami. No cóż Dolly okropnie cierpi z tego powodu ale z natury uległa jednak wybacza mężowi. Wkrótce potem do Moskwy przyjeżdża pociągiem siostra oblonskiego Anna Arkadiewna Karenina. Szybko wpada w oko hrabiemu Aleksiejowi Kriłłowiczowi wronskiemu oficerowi kawalerii. Choć Wroński już zalecał się do siostry dolly, Kitty, od pierwszych chwil zakochał się i zaczął zalecać się do Anny. Anna co prawda mając męża i syna w Petersburgu nie bardzo te zaloty odtrąca. Wkrótce jednak czując że sytuacja robi się napięta i czując że sprawy mogą się za daleko posunąć postanawia wrócić do domu, do Petersburga. Wroński wyjeżdża za nia- wyznaje jej miłość i jak można się spodziewać wkrótce wdają się w romans.
Wróćmy do biednej Kitty, która pragnąc zamążpójścia z wronskim odrzuca oświadczyny Konstantego Dmitrijewicza Lewina ziemianina i intelektualisty, filozofa, zakochanego życiem na wsi. Po opuszczeniu Moskwy przez Wrońskiego, Kitty ciężko choruje z rozpaczy. Jednak po dojściu do siebie dochodzi do wniosku że to właśnie Lewin jest miłością jej życia i na całe szczęście zakochany po uszy Lewin daruje jej tamto upokorzenie i ponownie się jej oświadcza, tym razem z pozytywnym skutkiem. Żyje im się dobrze, niedługo na świat przychodzi ich pierworodny.
Wróćmy znowu do naszej głównej bohaterki Anny. No co. Tak jak można się było spodziewać nowe życie u boku kochanka nie bardzo przypada do gustu ludziom z towarzystwa. Anna jest potępiana na każdym kroku i nikt nie chce jej zapraszać na spenty. W między czasie rodzi córeczkę Wrońskiemu. Wazne są tutaj sny Anny, w której zmora jest zapowiedzią czegoś złego. Po bardzo burzliwych latach Karenina dochodzi do wniosku, że postąpiła źle ulegając namiętnościom tracąc szacunek, a zyskując wieczne potępienie- uważając że nie było to warte świeczki. Dochodzi do tragedii. Ciężkie i zawiłe dzieje w powieści dotykają definicji moralności, wierności, rodziny, społeczeństwa, wiary, egzystencji. Porównanie i kontrast życia w mieście i na wsi. Powieść porusza życie w społeczeństwie wyższej rangi gdzie konwenanse społeczne, zasady, zakłamanie są podstawą funkcjonowania. Za to walka o własne pragnienia kończą się tragedią. Bardzo duża symbolika powierzchowności zepsucia sztuczności. A przeciwstawienie się temu pokazuje jak spektakularny może być upadek z "wysokiego konia". Obowiązkowe. Polecam gorąco. P xx
Anna Karenina Lew Tołstoj, znajdujemy się w XIX wiecznej Rosji w latach 70. Akcja zaczyna się w Moskwie. Poznajemy Stiepana Arkadjicza oblonskiego, naczelnika urzedu oraz jego małżonkę Darię dolly Aleksandrowną oblonską w trakcie ogromnej awantury, która jest efektem odkrycia przez dolly niewierności męża. Stiepan zajmuje stanowisko urzędowe, jest duszą towarzystwa i...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to"Anna Karenina" to rozbudowana powieść psychologiczna, która łączy losy wielu bohaterów i pokazuje ich na tle społeczeństwa i norm moralnych XIX- wiecznej Rosji. Choć tytuł sugeruje historie jednej kobiety, w rzeczywistości fabuła skupia się bardziej wokół Lewina, a losy samej Anny są zepchnięte na drugi plan, co jest największym minusem książki.
Największym plusem jest natomiast warstwa psychologiczna.Tołstoj w bardzo obrazowy sposób budował portrety postaci, ich myśli, wahania, sprzeczności, lęki i namiętności. Dzięki temu bardzo łatwo można wejść w ich emocjonalny świat i autentycznie współodczuwać to, co przeżywają.
Czy jest to książka, którą każdy musi przeczytać? Na pewno nie, pod względem fabularnym jest trochę rozczarowująca, przypomina prowadzenie rozgrywki piątego pokolenia naszych simsów.
Jeśli jednak ktoś interesuje się powieściami psychologicznymi, to warto sięgnąć po tę lekturę. Mimo ogólnego rozczarowania, "Anna Karenina" zachęciła mnie do sięgnięcia po inne utwory Tołstoja.
"Anna Karenina" to rozbudowana powieść psychologiczna, która łączy losy wielu bohaterów i pokazuje ich na tle społeczeństwa i norm moralnych XIX- wiecznej Rosji. Choć tytuł sugeruje historie jednej kobiety, w rzeczywistości fabuła skupia się bardziej wokół Lewina, a losy samej Anny są zepchnięte na drugi plan, co jest największym minusem książki.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNajwiększym plusem jest...
Absolutna klasyka. Uwielbiam rosyjską literaturę klasyczną. Kiedyś to były powieści. W które człowiek wpadał i zanurzał się cały. Postaci wyraziste, rozbudowane.
Absolutna klasyka. Uwielbiam rosyjską literaturę klasyczną. Kiedyś to były powieści. W które człowiek wpadał i zanurzał się cały. Postaci wyraziste, rozbudowane.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo tojeśli każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób, to na to nieszczęście składają się wszystkie nieszczęścia poszczególnych osób i to, co z nich wynika. tołstoj zbudował niesamowicie złożony świat z bardzo kompleksowymi bohaterami - nie tylko tymi z pierwszego planu. tych postaci nie trzeba lubić, żeby je zrozumieć i żeby im współczuć - są tak realne i tak bardzo ludzkie. i choć cała książka zdaje się głównie refleksją na temat wartości rodziny i rodziny samej w sobie, niesie w sobie cały ciężar skomplikowanej rzeczywistości.
jeśli każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób, to na to nieszczęście składają się wszystkie nieszczęścia poszczególnych osób i to, co z nich wynika. tołstoj zbudował niesamowicie złożony świat z bardzo kompleksowymi bohaterami - nie tylko tymi z pierwszego planu. tych postaci nie trzeba lubić, żeby je zrozumieć i żeby im współczuć - są tak realne i tak...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toTołstoja jako człowieka nie trzeba lubić, ale jego książki trzeba znać. Nawet jak czytanie boli!
Tołstoja jako człowieka nie trzeba lubić, ale jego książki trzeba znać. Nawet jak czytanie boli!
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toCałe lata zbierałam się do przeczytnia losów Anny Kareniny i nie żałuję. Przekrój przez rosyjskie społeczeństwo XIX wieku i jego sekcja zwłok są doskonale zrobione. Te dłużyzny są do przełknięcia, zwłaszcza że pokazują ówczesną sytuację w miastach i na wsiach, podejście np. do reformy rolnictwa. Sięgam zaraz po drugi tom, by wiedzieć, jak to wszystko się skończyło.
Całe lata zbierałam się do przeczytnia losów Anny Kareniny i nie żałuję. Przekrój przez rosyjskie społeczeństwo XIX wieku i jego sekcja zwłok są doskonale zrobione. Te dłużyzny są do przełknięcia, zwłaszcza że pokazują ówczesną sytuację w miastach i na wsiach, podejście np. do reformy rolnictwa. Sięgam zaraz po drugi tom, by wiedzieć, jak to wszystko się skończyło.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toTo było dobre! Przyznaję - chwilami dłużyło mi się, zwłaszcza dywagacje filozoficzne, ale nadal było warto! To historia tak naprawdę wielu osób, poruszanych jest wiele wątków i w narracji pojawia się kilka głównych bohaterów. Niech dowodem na to, jak złożona jest ta fabuła będzie to, że Anna Karenina pojawia się dopiero na około 80-tej stronie powieści. Akcja toczy się dość powoli, ale mimo wszystko wciąga. Najbardziej jednak znudził mnie wątek Lewina. Bardzo podobała mi się za to kreacja Obłońskiego.
To było dobre! Przyznaję - chwilami dłużyło mi się, zwłaszcza dywagacje filozoficzne, ale nadal było warto! To historia tak naprawdę wielu osób, poruszanych jest wiele wątków i w narracji pojawia się kilka głównych bohaterów. Niech dowodem na to, jak złożona jest ta fabuła będzie to, że Anna Karenina pojawia się dopiero na około 80-tej stronie powieści. Akcja toczy się dość...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toUwielbiam klasyków!
Uwielbiam klasyków!
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to