Humorystki. Kobiety, które uczyły nas śmiechu
Co to były za czasy, chwile, wydarzenia…! Czas, który przeminął, a jakby wciąż żyje w pamięci całego pokolenia. Trzy kobiety, tak różne, tak odmienne w swoich życiowych przejściach, pasjach, podejściu do mężczyzn będących tuż obok nich…Trzy wielkie, którym dane było żyć w dobrych czasach, pomimo wojny, biedy, niepewności i często ogromnego indywidualizmu. Czy z takiej pięknej mieszanki wybuchowej można utkać jedną opowieść? Okazuje się, że tak. Można napisać niezwykłą biografię, nie jakiś nadęty, nudny pean, nie historię już znaną, ale stworzyć coś szalenie nowatorskiego, oryginalnego, pięknego w ciszy "malowanej słowem", która z kart książki krzyczy tak dobitnie i mocno, że trudno nam nie pozazdrościć: mądrości, miłości, a przede wszystkim wolności, które były udziałem trzech pań. Tak ukazać kobiety „z krwi i kości” potrafiła tylko ona: autorka delikatna, uważna i prawdziwa, Violetta Ozminkowski.
W książce „Humorystki. Kobiety, które uczyły nas śmiechu” pisarka prezentuje zbeletryzowane fragmenty losów trzech wybitnych i znanych artystek polskiej sceny kulturalno-literackiej: Stefanii Grodzieńskiej, Magdaleny Samozwaniec i Marii Czubaszek.
Grodzieńska (po mężu Jurandot) – ulotna drobinka, cudna aktorka estradowa i satyryczna, urocza „paplaja”, admiratorka miłości, pląsająca do końca pomiędzy dwoma mężczyznami, Jerzym Jurandotem a Fryderykiem Járosym, o swojej działalności na deskach scenicznych i świetnych skeczach mawiała „"tfurczość" przez małe "tfu", chociaż bardzo się myliła… Pomimo wojny i ciężkich czasów, unosiła się nad sceną egzystencjalną z wielką gracją uroczej girlsy, wierząc słowom męża, by żyć z podniesioną głową i honorem, jakby nigdy nic strasznego się nie działo…
„Wolelibyście kochać i nie wiedzieć o tym czy nie kochać wcale? Co za pytanie. Jak można kochać i nie wiedzieć? A jednak można. Czasem tak jest łatwiej. Inaczej każda nowa miłość będzie tylko marną próbą odtworzenia tamtej”.
Samozwaniec, córka Wojciecha Kossaka, nie miała już tyle szczęścia co Grodzieńska, może dlatego że zabrakło wokół niej „wybawicieli dnia codziennego”, ale nosiła się zawsze na bogato, żyjąc jednak stale w przeszłości, pełnej miłości najukochańszego ojca. Z nieodłącznym futrem i dobranymi na każdą okazję nakryciami głowy, ostrą satyrą na ustach i pudełkami z cukierni, pełnymi rozpływających się w ustach tartaletek i torcików, zawsze zwiewna, ruchliwa, wesoła, jak nikt znała się na mężczyznach, "tnąc" ich nie tylko mocnym piórem. Po upadku słynnej krakowskiej Kossakówki jej świat się jakby zatrzymał; szukała sensu w każdym dniu, podtrzymując wokół siebie mit ważnej i szalenie światowej rodziny. Czas mijał jednak nieubłaganie…
„Nikt nie nauczył jej, jak cieszyć się nowym dniem, gdy nie można z nikim dzielić smaku opowieści […] Ile można żyć bez braw? Trzeba wstać codziennie rano i za wszelką cenę unikać lustra, bo tam, we własnym odbiciu, przy odrobinie nieuwagi można zobaczyć twarz matki albo ojca. Twarze Wielkich Nieobecnych”.
Czubaszek – ta to dopiero…Osobna, bezwzględna wobec głupoty i miernoty słownej, a przecież tak drobna, krucha, może też psychicznie. Nie tylko papieros i parówka…Obok ukochany „kochany zając” – wybitny jazzman Wojciech Karolak i ona - pisarka i satyryczka, autorka tekstów znanych piosenek, świetna felietonistka oraz dziennikarka, a przy tym świetna komentatorka codziennego życia społecznego. Trafił mu się ktoś wyjątkowy. Dla niej, ot związek zwykłych ludzi, bez patosu, z pilotem od telewizora w dłoni, gazetą na kolanie i fotelem, w który zapadała się codzienna miłość, utkana z inteligentnych rozmów i człowieczych wad…
„Większości par przez lata udaje się stworzyć coś w rodzaju mitu założycielskiego. Każda porządna firma wie, że dobra opowieść ma szansę przerodzić się w legendę, a wtedy klękajcie narody. Produkt opakowany w serce sprzedaje się na pniu […] Ale – żeby oni byli tylko zwykli. Na ogół są jacy tacy pokraczni: za chudzi, za grubi, za brzydcy, za głupi, za bardzo wykształceni. A wiadomo, nie ma nic gorszego od człowieka wykształconego ponad swoją inteligencję. Ale każdy jest pokręcony na swój wadliwy sposób. I to akurat dobrze, bo czy właśnie nie te usterki czynią ich związek unikatowym?”.
Jest jeszcze coś. Bohaterki książki miały szansę porozmawiać tylko u Ozminkowskiej: Magdalena z Marią o mężczyznach („Myślałam, że mam depresję, a ja miałam męża”),o nietrwałym życiu, o dawnym świecie pełnym wielu odcieni i tęsknot i Maria z wybitnym kardiochirurgiem, Marianem Zembalą – o sercu, lekarskim ryzyku, o trwaniu chociaż jest żal do życia, o Bogu i o tym, jak w sumie krótki jest ten ziemski czas („Życie jest takie krótkie, krótkie i cenne, pani Mario. Dlatego nie wolno życia marnować, bo każdy człowiek zostawia po sobie ślad”). Te spotkania, gdzie żaden dialog nie jest zbyteczny, chwytają za serce, tłumaczą życie, ukazując niespotykane osobowości rozmówców. To one poruszyły mnie podczas lektury najbardziej.
Autorka z niesamowitym wyczuciem prowadzi czytelnika przez świat kobiet, które nauczyły się żartować nie pomimo życia, lecz z powodu jego trudów. Humorystki u Ozminkowski są ironiczne, bystre, momentami bezlitośnie szczere — wobec świata, wobec innych, wobec siebie. Ich dowcip z zasady powinien bawić, ale nie zawsze bawi i to jest bardzo w porządku, bo życie to nie tylko sama lekkość i uroki, a częściej rozczarowania, dyskomfort, czerstwy chleb i skwaśniałe wino. A jednak na koniec zawsze żal, że to już, że tyle…
Zajrzyj do mnie: https://www.facebook.com/TatraLang
Szukamy ofert...
OPINIE i DYSKUSJE o książce Stefan Żeromski. Dzieje grzechów
Biografia Żeromskiego dużo miejsca poświęca rozdarciu między etosem twórcy a jego prywatnymi wyborami.
Biografia odsłania rysy, które trudno pogodzić z tym pomnikowym wizerunkiem: chociażby porzucenie żony w chwili pogorszenia jej stanu psychicznego, a wcześniej przez wiele lat będącej jego osobistym, zawodowym wsparciem i związanie się z inną kobietą (przedstawiającą się jako żona, choć nią nie była).
Przywołuję to nie po to, by unieważnić dorobek autora “Popiołów”, lecz by w duchu postulatów Boy`a, odbrązowić. Pokazać jako człowieka z krwi i kości: utalentowanego, wrażliwego, ale też uwikłanego we własne słabości, błędy moralne.
To perspektywa wyzwalająca. Bo pozwala zmniejszyć dysonans, gdy słucha się oczekiwań wobec “zwykłych” ludzi , a pobłażliwością wobec twórców. Mówienie o tym, być może uczyniłoby literaturę bliższą ludziom, bardziej pociągającą, gdyby wiedzieli, że nie tworzą jej muzy z Parnasu, a tacy sami ludzie jak oni.
Biografia Żeromskiego napisana jest przystępnie, czasem wręcz felietonowo i pokazując złożoność losów, niejednoznaczność skłania do rozważań: jak czytać literaturę? Czy można / powinno oddzielić się dzieło od autora?
Biografia Żeromskiego dużo miejsca poświęca rozdarciu między etosem twórcy a jego prywatnymi wyborami.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toBiografia odsłania rysy, które trudno pogodzić z tym pomnikowym wizerunkiem: chociażby porzucenie żony w chwili pogorszenia jej stanu psychicznego, a wcześniej przez wiele lat będącej jego osobistym, zawodowym wsparciem i związanie się z inną kobietą (przedstawiającą się...
Stefan Żeromski był grzesznym człowiekiem, a okrzykiwano go sumieniem narodu polskiego. Otóż był cudzołożnikiem, agnostykiem, antyklerykałem. Wyraz "bóg" rozpoczynał małą literą. Miał poglądy socjalistyczne, dlatego władze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej odnosiły się do jego twórczości z sympatią; stąd jego dzieła stały się obowiązkowymi, szkolnymi lekturami. Otarł się o literacką Nagrodę Nobla. Iwona Kienzler najwięcej uwagi skupiła na związkach damsko-męskich (chyba przy każdej sposobności takie relacje najbardziej interesowały autorkę, bo przy tworzeniu jakiejkolwiek biografii ona zawsze dużo miejsca temu przeznaczała) pisarza – Stefana Żeromskiego. Według mojego mniemania ta książka zasłużyła na 7,5 gwiazdki, jednak zaokrągliłem do 8.
Stefan Żeromski był grzesznym człowiekiem, a okrzykiwano go sumieniem narodu polskiego. Otóż był cudzołożnikiem, agnostykiem, antyklerykałem. Wyraz "bóg" rozpoczynał małą literą. Miał poglądy socjalistyczne, dlatego władze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej odnosiły się do jego twórczości z sympatią; stąd jego dzieła stały się obowiązkowymi, szkolnymi lekturami. Otarł się o...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPorządnie opracowana biografia. Nie było nudno.
Porządnie opracowana biografia. Nie było nudno.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toCiekawa, przekrojowa, wyczerpująca, napisana lekkim stylem biografia Stefana Żeromskiego stanowić może świetny punkt wyjścia do dalszych samodzielnych poszukiwań dla osób, które chcą zgłębić życie tego pisarza. Kienzler nie cenzuruje, nie stawia kapliczki Żeromskiemu, ale również nie epatuje skandalizującymi wątkami, których (uwaga spojler) było bardzo dużo w życiu pisarza. Żeromski to dla mnie człowiek i twórca bardzo ciekawy, "grzeszne" wątki jego życia tylko dopełniają obrazu bardzo intrygującej postaci, która wymyka się wszelkim szufladkom i o tym jest również mój materiał. Mam nadzieję, że chociaż pojedyncze osoby sięgną po tę albo inne prace zebrane przez autorkę w bogatej bibliografii będącej częścią książki. Polecam gorąco.
Ciekawa, przekrojowa, wyczerpująca, napisana lekkim stylem biografia Stefana Żeromskiego stanowić może świetny punkt wyjścia do dalszych samodzielnych poszukiwań dla osób, które chcą zgłębić życie tego pisarza. Kienzler nie cenzuruje, nie stawia kapliczki Żeromskiemu, ale również nie epatuje skandalizującymi wątkami, których (uwaga spojler) było bardzo dużo w życiu pisarza....
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toZa mało własnych poszukiwań autorki. Książka z tezą, którą trzeba było uzasadnić.Szukanie sensacji. Bazowanie na już dostępnej bibliografii.
Za mało własnych poszukiwań autorki. Książka z tezą, którą trzeba było uzasadnić.Szukanie sensacji. Bazowanie na już dostępnej bibliografii.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPraca porzadnie wykonana. Jest to tradycyjne podejscie do biografii, a wiec zaczynamy od urodzenia, konczymy na smierci, po drodze bedzie dziecinstwo, wyksztalcenie, podroze, romanse, rodzina, dzieci, zawodowy sukces, a potem wielki pogrzeb. Mozna nawet powiedziec, ze ksiazka ma ciut podrecznikowy charakter, ale nie az do tego stopnia ze czytelnik czuje sie jak w szkole. Brakuje bardzo ilustracji, jest ich tylko kilka. Brakuje cytatow z listow samego Zeromskiego i innych. Brakuje wczucia sie w epoke, brakuje moze atmosfery tamtych lat. Jest zaledwie kilka cytatow z korespondencji, ale Zeromskiemu autorka nie oddaje glosu. W sumie dowiadujemy sie duzo o nim, ale jego samego za bardzo nie poznajemy. Wyglada na to ze poprzedni biografowie oraz rodzina pisarza namieszali w jego biografii, a i on sam, prowadzac np. dwie rodziny na raz, czy tez majac kilka romansow na raz, niezle zacieral slady. A jesli chodzi o jego ksiazki, to sa w tej biografii dyskutowane niezwykle powierzchownie, nie dowiemy sie dlaczego Zeromski byl tak popularny. Autorka po prostu pogubila sie w jego tworczosci, nawet nie jestesmy pewni czy jego ksiazki jej samej sie podobaja. A bardzo chcialem zeby ta biografia mnie tymi ksiazkami zainteresowala, czytalem bowiem Zeromskiego ostatnio 40 lat temu, w liceum....
Praca porzadnie wykonana. Jest to tradycyjne podejscie do biografii, a wiec zaczynamy od urodzenia, konczymy na smierci, po drodze bedzie dziecinstwo, wyksztalcenie, podroze, romanse, rodzina, dzieci, zawodowy sukces, a potem wielki pogrzeb. Mozna nawet powiedziec, ze ksiazka ma ciut podrecznikowy charakter, ale nie az do tego stopnia ze czytelnik czuje sie jak w szkole....
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toFascynująca lektura, od której nie mogłam się oderwać! Iwona Kienzler przypomina zasługi Żeromskiego, dzięki którym zajął miejsce w panteonie polskiej literatury, a jednocześnie z jego pomnikowej postaci wydobywa człowieka z krwi i kości – pełnego namiętności i sprzeczności.
Fascynująca lektura, od której nie mogłam się oderwać! Iwona Kienzler przypomina zasługi Żeromskiego, dzięki którym zajął miejsce w panteonie polskiej literatury, a jednocześnie z jego pomnikowej postaci wydobywa człowieka z krwi i kości – pełnego namiętności i sprzeczności.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to