Opowiadania nominowane do Nagrody im. Janusza A. Zajdla za rok 2023

Cztery opowiadania.

Najlepsze dwa to Świerszcze w soli oraz Siedem wrót ki-gal - oba obstawiałem jako możliwych zwycięzców nagrody, ostatecznie statuetka poszła do Świerszczy w soli. Sensowny wybór z punktu widzenia konkurencji. Każde z tych dwóch opowiadań ma swój klimat i jest "jakieś". Świerszcze w soli potencjalnie mniej mi się podobały z uwagi na tematykę - trochę zbyt blisko temu do religion-fiction, za którym nie przepadam. Tutaj jednak wyszło całkiem, całkiem. Opowiadanie jest spójne, ma niezłą koncepcję, fajny klimat. Wrota ki-gal są poniekąd bardziej klimatyczne i bardziej "jakieś", ale też wydają mi się cokolwiek hermetyczne i zwyczajnie trudniejsze w odbiorze. A także ciutkę jakby niedopisane do końca.

Cholewa ze swoim Sabotażem funkcji celu jest letni. Opowiadanie jest okay, nic do niego nie mam. Fajne, lekkie, zabawne. I tyle. Zdziwiłbym się, gdyby nagrodzono tak generyczny tekst... Zarazem jest to opowiadanie, które teoretycznie powinno przypaść do gustu największej liczbie czytelników z uwagi na niski próg wejścia.

Było warto - też okay, ale tylko tyle.

Ogólnie mam wrażenie, że na poziomie opowiadań ten wstępny wybór do właśnie tych czterech tekstów niekoniecznie dobrze zagrał. Nie czytuję zbyt wielu opowiadań sci-fi, ale w minionych latach zdarzało mi się napotykać teksty - także rodzimych autorów - które przy takiej konkurencji po prostu wygrałyby w przedbiegach. Czyżby nastąpiła posucha literacka? Ludzie przestali pisać? A może przestano publikować to co piszą? Dziwne. I żeby była jasność: to nie są złe opowiadania, każde mi się podobało i nawet doceniam wybór zwycięzcy, ale jest niedosyt.

Cztery opowiadania.

Najlepsze dwa to Świerszcze w soli oraz Siedem wrót ki-gal - oba obstawiałem jako możliwych zwycięzców nagrody, ostatecznie statuetka poszła do Świerszczy w soli. Sensowny wybór z punktu widzenia konkurencji. Każde z tych dwóch opowiadań ma swój klimat i jest "jakieś". Świerszcze w soli potencjalnie mniej mi się podobały z uwagi na tematykę - trochę...

Wyjątkowo słaba antologia.
1. Sabotaż funkcji celu - Michał Cholewa ma swój poziom i styl, ale jego opowiadanie było dla mnie za długie (przez co stracił urok pomysł). Jest tam mnóstwo wspaniałych żartów, ale całość się nie klei.
2. Świerszcze w soli - bardzo ładny styl pisania Agnieszki Hałas nie uratował tego opowiadania. Zabrakło mi w nim - konceptu. Dużo przeskakiwań pomiędzy wątkami, brak osadzenia w świecie.
3. Siedem wrót ki-gal - jak dla mnie najlepszy z całego zbioru. Krótko, zwięźle i na temat. Przepiękne wykorzystanie mitologii i osadzenie jej w świecie SF. Bardzo na plus.
4. Było warto - no właśnie nie było. Nie wiem, co zaszło w tym opowiadaniu, ale całkowicie do mnie nie trafiło.

Wyjątkowo słaba antologia.
1. Sabotaż funkcji celu - Michał Cholewa ma swój poziom i styl, ale jego opowiadanie było dla mnie za długie (przez co stracił urok pomysł). Jest tam mnóstwo wspaniałych żartów, ale całość się nie klei.
2. Świerszcze w soli - bardzo ładny styl pisania Agnieszki Hałas nie uratował tego opowiadania. Zabrakło mi w nim - konceptu. Dużo przeskakiwań...

Sabotaż funkcji celu - Michał Cholewa
Zaczyna się elegancko, w stylu absurdu Chmielewskiej. Gdzieś na pierwszych stronach nawet śmiałem się w głos. Nabijamy się z systemu edukacji, czarnkowej antyedukacji tudzież takich czy innych stereotypów. Niestety, im dalej, tym gorzej. Autor zaczyna się kręcić za własnym ogonem, robi się nudno i nużąco, logika opowiadania przestaje mieć sens, kolejne strony ciągną się, i ciągną, i finalną kropkę witamy z radością i ulgą, że to męczenie buły już się skończyło. Tym większe rozczarowanie, że zapowiadało się świetnie.
5/10

Świerszcze w soli - Agnieszka Hałas
Mity, religie, dylematy moralne i egzystencjalne rozmaitych pseudobóstw. I wszystko nie dość, że mało odkrywcze to w koszmarnie sztywnym stylu. Męcząca klucha.
3/10

Siedem wrót ki-gal - Kamila Regel
I znowu mitologia, wykorzystana z jakimś tam pomysłem, choć trochę naciąganym, ale całe to opowiadanie sprawia na mnie wrażenie konspektu, nad którym należałoby popracować i rozbudować. Bez zachwytu ale ok, dodatkowy plusik za Sumer.
6,5/10

Było warto - Istvan Vizvary
Daleko posunięty posthumanizm, narracja wymaga skupienia, opowiadanie trudne natężeniem nieznanego, dukajowe w duchu, a w sednie pyta o to samo co zawsze, gdzie leży sens.
7,5/10

Sabotaż funkcji celu - Michał Cholewa
Zaczyna się elegancko, w stylu absurdu Chmielewskiej. Gdzieś na pierwszych stronach nawet śmiałem się w głos. Nabijamy się z systemu edukacji, czarnkowej antyedukacji tudzież takich czy innych stereotypów. Niestety, im dalej, tym gorzej. Autor zaczyna się kręcić za własnym ogonem, robi się nudno i nużąco, logika opowiadania przestaje...

Sabotaż funkcji celu

Po tytule ostrzyłem zęby na jakieś s-f o AI, niestety dostałem komedyjkę o funkcjonowaniu uczelni. O ile pojedyncze zdania, czy akapity czyta się lekko, to całość jest tak niemiłosiernie długa i rozdęta, że lektura mnie wymęczyła. Serio, sam pomysł na ścisłowców, którzy zmieniają się w humanistów dało się zawrzeć w pięć razy krótszym metrażu. Humorek też mi nie podszedł, np. parodia edukacji za Czarnka na poziomie internetowej pasty.

Świerszcze w soli

Opowiadanie o bogach i bóstwach wszelkiej maści. Dość synkretyczne połączenie mitologii z różnych stron świata. Tutaj mój problem to bohaterowie, którzy wszyscy są superhiperpotężnymi bóstwami. Po pierwsze, powoduje to, że jakiekolwiek interakcje między nimi przypominają rozważania fanów komiksów “czy superman pokona hulka”, zwyczajnie każda postać jest tam super koksem. Stąd całość przypomina nasiąknięty patosem “power creep”. Po drugie, nie potrafiłem utożsamić się z bohaterami, zrozumieć ich rozterek, bo były szalenie abstrakcyjne. Co gorsza, konfuzji dodaje używanie takich zabiegów jak “miejsce poza czasem”, bez jakiegokolwiek próby wyklarowania, jak coś takiego może funkcjonować.
PS: Możliwe, że krzywdę temu opowiadaniu zrobiło wyciągnięcie go z antologii. Jeśli w poprzednich opowiadaniach ze zbioru o tym samym tytule czytelnik ma szansę zapoznać się lepiej z bohaterami, to ocena go w izolacji może być krzywdząca. W każdym razie, w moim odczuciu, tekst nie broni się w izolacji.

Siedem wrót ki-gal

Przyjemny szort oparty na ciekawej grze mitologią i science-fiction. Bardzo dobrze zasiane wskazówki w postaci anachronizmów.

Było warto

Przypomina bardziej wycinek powieści, albo impresję. Bardzo mało wyjaśnień, narracja jest prowadzona w szarpany sposób przypominający strumień świadomości. Niestety nie zrozumiałem, o co tu chodziło.

Sabotaż funkcji celu

Po tytule ostrzyłem zęby na jakieś s-f o AI, niestety dostałem komedyjkę o funkcjonowaniu uczelni. O ile pojedyncze zdania, czy akapity czyta się lekko, to całość jest tak niemiłosiernie długa i rozdęta, że lektura mnie wymęczyła. Serio, sam pomysł na ścisłowców, którzy zmieniają się w humanistów dało się zawrzeć w pięć razy krótszym metrażu. Humorek...

Opowiadanie akademickie: na początku autentyczne i mile satyryczne, potem wtórne a w końcu przegadane tak o 50%. Dodatkowo, zakończenie byłoby może interesujące gdyby pojawiło się 40 stron wcześniej, a tak przyniosło rozczarowanie.
Opowiadanie o stawonogach: Przykuwało uwagę i rozpraszało ją cyklicznie. Niedopracowane. Uważam, że mogłoby by być wiele lepsze gdyby poświęcono mu więcej uwagi i czułam to w trakcie lektury. Braki w redakcji także były odczuwalne.
Opowiadanie sumeryjskie: Pomysł szanuję. Zakończenie także ale daleko temu do literackiego majstersztyku.
Opowiadanie o tym co warto: Według mnie najbardziej spójne, najlepiej dopracowane ale wciąż to takie max 5/10.

Podsumowując - jeżeli to ma być walka tytanów, to proszę decydentów o to by rozważyli przyznawanie nagrody raz na 3 lata, raz na 5 lat lub raz na 10 jeśli trzeba. Bo w takim współzawodnictwie zaszczyt wygranej się dewaluuje.

Opowiadanie akademickie: na początku autentyczne i mile satyryczne, potem wtórne a w końcu przegadane tak o 50%. Dodatkowo, zakończenie byłoby może interesujące gdyby pojawiło się 40 stron wcześniej, a tak przyniosło rozczarowanie.
Opowiadanie o stawonogach: Przykuwało uwagę i rozpraszało ją cyklicznie. Niedopracowane. Uważam, że mogłoby by być wiele lepsze gdyby poświęcono...

Żadne opowiadanie nie zrobiło na mnie wielkiego wrażenia.
Opowiadanie Michała Cholewy "sabotaż funkcji celu" według było najlepsze. Miało świetny klimat uczelniany i humor. "Siedem wrót ki-gal" miało ciekawy zwrot akcji na końcu. pozostałe dwa były co najwyżej średnie.

Żadne opowiadanie nie zrobiło na mnie wielkiego wrażenia.
Opowiadanie Michała Cholewy "sabotaż funkcji celu" według było najlepsze. Miało świetny klimat uczelniany i humor. "Siedem wrót ki-gal" miało ciekawy zwrot akcji na końcu. pozostałe dwa były co najwyżej średnie.