Ostatnia wojna

Intersująca lektura, choć nie bez wad. Oba tomy całkiem różne, jedynie co je łączy to bohaterowie. Bo tom I to właściwie powieść obyczajowa. Przywodząca na myśl klimatem (bo wykonanie jednak znacznie gorsze) teksty Bułhakowa, Rybakowa czy Sołżenicyna… Wszechobecny strach i terror, gdzieś tam wiszący nad wszystkimi. Ale nieubłagany i bezlitosny. Wątek fantastyczny jest tu szczątkowy. Tom II rozpoczyna się w miejscu, gdzie kończy tom I. A raczej – zaczyna się od alternatywnego zakończenia tomu I. Bo to opowieść osadzona w świecie równoległym do naszego. Mocno nierówna, bo czasem Bułyczow rozwodzi się nad drobiazgami, a czasem gna z akcją, komasując ją na jednej stronie. Uważam, że prawdopodobieństwo, iż historia potoczyłaby się w sposób opisany przez Bułyczowa jest mikroskopijne. Ale za to dostajemy obraz Imperium Zła w pełnej okazałości. Należy wziąć pod uwagę fakt, że Bułyczow pisał „Rezerwat…” w latach 90-tych, kiedy wiele z mrocznej przeszłości Związku Sowieckiego nie wyszło jeszcze na jaw. Na przykład przygotowania do uderzenia Stalina na Niemcy, udaremnione atakiem wyprzedzającym w czerwcu 1941. Czy też tezy o tym, że oba socjalistyczne reżimy jakoś bardzo się różniły. Tym niemniej warto przeczytać! Choćby dla ciekawej (marginalnej, ale niezwykle istotnej) roli Piłsudskiego i Polski w tej opowieści.

Niemal wszystkie opowiadania w trzecim tomie antologii "Złoty wiek SF" noszą w sobie interesujące i niebanalne pomysły, choć nie każde z nich reprezentuje się równie dobrze od strony narracyjnej a moim zdaniem nawet najciekawsze koncepcje powinny wspierać się dobrze napisaną opowieścią. I znów, doceniając prekursorskie opowiadanie Murraya Leinstera zatytułowane "Samotna planeta" - którego głównym bohaterem jest myślący... świat - czy "Genesis" Horacego Beama Pipera, w którym autor wywodzi rodowód homo sapiens od rozbitków z obcego świata, którzy przed degradacją cywilizacyjną zdążyli jeszcze wybić neandertalczyków (swoją drogą podobne motywy pojawiły się później w jego serii opowieści o "Kudłaczach"),to jednak jako swoje ulubione wskazałbym lepsze fabularnie albo takie, które pod płaszczykiem fantastyki oddawały ducha czasów, w jakich powstawały i mówiły coś więcej o nas samych, wyróżniam... ..."Świat naszych pragnień" Roberta Sheckleya - historia człowieka, któremu oferuje się przeniesienie do rzeczywistości, w której będzie mógł spędzić swoje najskrytsze marzenia, nawet jeśli miałyby one wiązać się z popełnieniem ohydnej zbrodni. Cena? Cały majątek i dziesięć lat życia... ...bardzo oldskulowe opowiadanie "Jezioro światła" Jacka Williamsona, w którym zagubieni na Antarktyce rozbitkowie z katastrofy lotniczej odnajdują żyjącą tam wysoko rozwiniętą i równie morderczą krabopodobną cywilizację atakującą ich bronią laserową. Brzmi pulpowo? Trochę tak jest, ale jest to też bardzo dobrze napisane i trzymające w napięciu opowiadanie. ...i "Świat Tysiąca Księżyców", Edmonda Hamiltona, czyli historię stricte piracką - jest okrutny pirat, którego imię wzbudza postrach w całym wszechświecie, jest ukryty skarb, są potyczki, porwania i ucieczki - w duchu powieści Roberta Louisa Stevensona, ale rozgrywającą się w kosmosie. Dobrze napisana, dynamiczna i pełna zwrotów akcji opowieść, którą docenią fani opowieści o piratach. Jak napisałem wcześniej, choć trudno powiedzieć, aby którykolwiek z utworów był tu wybitny, to każde opowiadanie ma w sobie coś fajnego - niebanalny pomysł czy (nawet po tylu latach) świeże koncepcje lub wartką narrację - i pod tym względem jest zdecydowanie najbardziej zrównoważony zbiór, więc to, co się w nim spodoba a co nie jest tu jedynie kwestią tego, jakie science-fiction lubicie najbardziej.

Przeczytałem po wielu latach. Kiedyś 8/10, teraz 6. Jest to mikro powieść napisana jakoś prymitywnie, skrótowo. Wiem, że jest to dziennik, wspomnienia, ale takie mam wrażenie. Pomijam już fakt, że nie ma tu prawie żadnych praw fizyki, prędkość statków, grawitacja, inteligentne kryształy... Powieść napisana jakby przez nie doświadczonego pisarza, amatora.

Fantastyka w starym wydaniu - pogodna, z eksploracją kosmosu prowadzoną z jakąś taką wewnętrzną radością, z założeniem, że ewentualni obcy będą przyjaźnie nastawieni do Ziemian, a technologia będzie wciąż szła do przodu, pomagając ludzkości w uczynieniu kroku w głębszy kosmos. Żadnej broni, wojen, katastrof pochłaniających setki ofiar, braknie nawet pośpiechu. Dziś czyta się to lekko i z pewną nutką nostalgii za czasami, w których powieść mogła zmieścić się w dwustu stronach, a autorzy świetnie się obchodzili bez dopisywania kolejnych części historii...

Kontakt z inteligentną - obcą ziemskiej - cywilizacją odczytany z kosmicznego szumu z kierunku Alfa Centauri zaowocował wysłaniem w jej kierunku wyprawy załogowej i… jej zaginięciem. Mniej jawnie wysłano więc dwie kolejne wyprawy “wyjaśniające”, a gdy i te zaginęły - sięgnięto po cięższy kaliber argumentacji i posłano grupę lekko zcybernetyzowanych żołnierzy, szkolonych przez całe życie do podjęcia podobnej niestandardowej wyprawy. I właśnie losy tej eskapady ratunkowo-mścicielskiej śledzimy w powieści Bohdana Peteckiego. To lekko awanturnicza opowieść o braku możliwości nawiązania kontaktu z obcą cywilizacją, ale i o ludzkości, która w takim zetknięciu - co nawet nas ziemian nie zaskakuje - najpierw strzela, potem pyta… Ludzi zaś - i wie to obca cywilizacja - wcale nie trzeba od razu unicestwiać; wystarczy jedynie "oślepić" ich urządzenia, a im samym pomieszać zmysły i wzbogacić ich o halucynacje. No, ale przecież nie z naszymi kosmicznymi kowbojami te numery! Jakoś tak się składa, że wszystkie powieści o Kontakcie są w sumie opowieścią o braku możliwości kontaktu, o braku możliwości porozumienia. I tak jest też oczywiście i tym razem. Zielonego ludzika, ani też o żadnym innym kolorze nie uświadczą nasi bohaterowie nawet wówczas, gdy znajdą się w mieście obcej cywilizacji. Dlaczego to zresztą musi być miasto niemal jak z Ziemi (przepraszam - z Luny)? Sprawnie to napisane, operujące niezrozumiałymi pojęciami technicznymi ze świata przyszłości tyle akurat, ile trzeba. Może nieco za wiele i zbyt łopatologicznie dostajemy wszystko wyjaśnione już na początku powieści i brak tu owego rozmachu współczesnych wielkich narracji z nurtu SF (jak w trylogii Cixin Liu),ale to kawał dobrej fantastyki w starym stylu. I tak właśnie myślę do czasu, aż odkrywam, że owo dzieło datowane jest na 1972 rok i o dekady poprzedza pisarstwo Richarda Morgana, z którym mimowolnie też mi się kojarzy. Jestem tym prawdziwie zszokowany, jak dojrzałe było to pisarstwo wówczas i jak mało się w sumie zestarzało! Cholera: odkrycie! Pierwsze poznane przeze mnie dzieło Bohdana Peteckiego oceniam wysoko, a pisarstwo samego autora stawiam na równi z poznanymi dotychczas książkami Zajdla. Czy nawet nie bardziej przypadł mi do gustu?..

Książka ma ciekawy pomysł na "zielony ład". Położyć ludzkość na 80 lat do łóżka. W tym czasie każdy zestarzeje się o jedną noc. Bo tak to miałoby wyglądać - hibernacja przez 80 lat. Jako że to science fiction, to akceptuję i możliwości hibernacji ludzi i pola siłowe, z których można zbudować dowolne cokolwiek (w tym i gigantyczne hibernatory). Podróże kosmiczne także. Ale co mnie najbardziej szczypie w tej opowieści to takie rzeczy w których sf kompletnie nie zadziała, bo nie może. Połóżmy spać w jedną noc - bo takie ma być założenie -całą ludzkość. Całą.. Nie jedno miasto, ale wszystkie miasta, miasteczka, wsie i przysiółki na całej Ziemi. Jakby każdego wyposażyć w osobisty hibernator w jego mieszkaniu- to OK - da się to jakoś zsynchronizować. Ale nie - autor postanowił by ludzie udali się do wyznaczonych miejsc, by tam ich pousypiać. W żadnym science fiction nie da się tego zrobić, w ciągu jednej nocy. Załóżmy że na jednego pacjenta trzeba poświęcić jedną minutę by go uśpić, a tych pacjentów do jednego hibernatora jest 1 milion (to nie jest nawet 1% populacji). Wyszło mi że trzeba by zużyć na to 2 lata (bez żadnych przerw, bez żadnych zastojów, problemów). To jest założenie że ten milion ludzi już jest na miejscu usypiania - i każdy grzecznie po kolei kładzie się, robią hokus-pokus i już jest zahibernowany. Sprawa następna - nie wiem skąd autorowi przyszło do głowy, że dyżur przy tym hibernatorze może odbywać tylko jeden człowiek na raz, do tego przez 20 lat, bez możliwości kontaktu z innymi strażnikami, przy innych hibernatorach? Ludzie co do zasady są relacyjni i potrzebują towarzystwa, choćby przez moment, na zasadzie "Cześć, co słychać, jak leci?". Skoro główny bohater jest wyposażony we wszystko co jest konieczne do przeżycia (w tym świecie SF ma praktycznie dostęp do wszystkiego co potrzebne, za wyjątkiem kilku rzeczy, o których zaraz będzie),więc niejako zminimalizowane jest niebezpieczeństwo rywalizacji o zasoby. Skoro zostawiają go samego, to dlaczego nie dali mu dostępu do zbiorów książek, muzyki i filmów? Sam bohater się nad tym zastanawia, po czym sobie odpowiada, że to byłoby bez sensu bo by musiał sobie odtwarzać w kółko tylko archiwalne zasoby, co mogłoby doprowadzić do jakiejś kołowacizny, wariactwa. Głupszego argumentu nie można było wymyśleć? W TV, w radiu (zwłaszcza w czasach gdy powstała ta książka) w koło Macieju odtwarzane są wielokrotnie te same utwory (muzyka, filmy, seriale) i ludzie jakoś dają radę. Książki jak są szczególnie fajne, też można czytać wielokrotnie. Jego 10 lat nie było na Ziemi, więc 10cio letnie zasoby były by dla niego nowością przez przynajmniej pierwsze 10 lat, a na następne mogłyby być jakieś starocie i powtórki z pierwszego 10-lecia. To tylko z pozoru mało ważne, ale te zasoby pomogłyby mu w walce z samotnością i "dzwoniącą" ciszą, rutyną i.. nudą. O których autor jakoś zapomniał.

Stara dobra fantasy. Książkę czyta się bardzo szybko, bo główny bohater przygody w świecie Pellucidar, przeżywa wręcz z astronomiczną szybkością. Autor przenosi nas do rozległego świata pełnego kontynentów, wysp i oceanów znajdującego się w głębi naszej planety. W czasy prehistoryczne pełne dzikich prymitywnych plemion, dzikich zwierząt, stworów i rządzącym światem gadopodobnych osobników, dla których rasa ludzka jest traktowana jak niewolnicy.

Jednoznaczna ocena tej książki jest trudna. Autor ma specyficzny styl - opisy są mnogie i bogate, co sprawia, że na czytanej treści trzeba się dobrze skupić. Zdarza się, że utrudnia to odbiór czytanych treści. Jednocześnie każde z opowiadań wybranych do zbioru opiera się na świetnym pomyśle. Kiedy uda się już przyzwyczaić do stylu autora książka okazuje się niezwykle dobrą lekturą.

Książka nieco zapomniana. Zapomniana, bo jej autor po niej już nic dobrego nie napisał, a teraz pisze rzeczy bardzo dziwne. Wiele podobieństw do „Nowego wspaniałego świata” Huxleya, pewnie dlatego, że obydwie książki są wyraźnie inspirowane „Państwem” Platona. Akcja dzieje się na mroźnej planecie, której mieszkańcy zapadają w sen zimowy i są ścisłymi wegetarianami. Społeczeństwo jest kastowe, podział jest teoretycznie oparty na inteligencji, a w praktyce liczą się układy i układziki. Ludzie dzielą się na techników, rozumnych, mądrych, wiedzących i wszechwiedzących. Rządzą ci ostatni. Trudno powiedzieć, czy jest to antyutopia. Może być, bo są pewne przesłanki wskazujące, że ten mrożny świat jest Ziemią po jakiejśc katastrofie. Główną przesłanką są aspaniacy – rodzący się co jakiś czas ludzie nie zapadający w sen i jedzący mięso.

Fajne SF. Optymistyczny świat bo to jest świat przyszłości komunizmu - inny pisarzowi by ocenzurowano! Dużo kosmosu! Początek 9, środek 10 (kosmici, akcja!),końcówka: 8 ale też OK. Nie jest to literatura wysokich lotów, ale dla kogoś kochającego galaktyczne SF, coś w klimacie Startreka - jest wymarzoną książką!

Uwielbiam takie antologię, niestety jeden w nich problem, że kiedy masz na koncie przeczytanych ich dużo to często się powtarzają opowiadania. Tutaj trzy teksty były już w Krokach w nieznane, oczywiście tych starych, te nowe to głównie fantazy, więc się już dla mnie nie nadają do czytania. Tak poza tym wszystko super, opowiadania bardzo dobre, myślę, że każdy fan sf będzie bardzo zadowolony.

Myślałam, że "hard SF" to znaczy: kosmos, statki kosmiczne, podróże w hiperprzestrzeni, albo i w czasie. No ale może w 1976r. to miało inną definicję. Książka bardziej kojarzy mi się z kryminałem, niż "hard SF", ale czyta się szybko i przyjemnie. W sumie to było na jeden raz ;)

Bardzo lubię stare opowiadania SF. Wtedy jeszcze wszystko było świeże a umysły ludzi nieskalane nowoczesną technologią, dzięki temu nie mieli zmąconego obrazu i ich wyobraźnia mogła się wspiąć na wyżyny swojej kreatywności. Stare SF charakteryzuje również oprócz polotu brak przywiązania do prawd fizyki czy też astronomii, niekiedy nic się nie zgadza ale też czy komuś to przeszkadza. Sam gatunek również nie był taki stricte określony. Literatura jak i życie kiedyś wszystko było prostsze i dozwolone i to właśnie lubię w starych sfach, są takie urocze i bezpretensjonalne.

Fajne pomysły i przedstawione technologie. Pomysły na Obcych też ciekawe (szczególnie Zływrogi). I tyle ... A reszta do piachu. Postacie - tragiczne, relacje między nimi - tragiczne, dialogi - tragiczne. Wszechobecna obserwacja i monitorowanie - straszne.

Znowu sięgnąłem po książkę SF z lat 70-tych XX w. Czyta się lekko (książka na zarwanie jednej nocki, jeżeli nie ma co się robić w tym czasie),bo styl prosty, a fabuła... No cóż, ci którzy lubią zabawę z czasem, to znajdą tu niekonwencjonalne podejście do podróży w czasie i ogólnie - co to jest czas? Dodatkowo zakrapiane to jest totalitaryzmem (z domieszką faszyzmu) oraz wysoko kastowym systemem ("Chińcy" z Retorty). I to tyle...

Oprócz dwóch typowo pulpowych, czyli Inwazja i Drugi satelita, które odstręczają od zbioru... Ale reszta to bardzo dobre opowieści a szczególnie : Młodość, Skazaniec w kosmosie, Dolina marzeń i Świat ryzykantów. Te z kolei zawyżają ocenę. Generalnie jestem zadowolony z wyboru opowiadań w tym tomie w przeciwieństwie do poprzednika bo nawet te nie wymienione oceniłbym na 7... i taka też wychodzi mi średnia wszystkich opowiadań.

Szaleństwo rozbuchanej wyobraźni. Trudno to inaczej określić - bogactwo opisywanego (wszech)świata, kultur istot w nim żyjących, zmieniające się w zawrotnym tempie scenerie, zwroty akcji wywołują kolorowy zawrót głowy. Powieść jest dla mnie trochę zbyt chaotyczna, ale ciekawy styl retro i właśnie ta przemyślana, fascynująca drobiazgowość przedstawionych światów sprawiają, że książka zapada na długo w pamięć.

Długo czekała na mnie ta pozycja, ostro kiczowata okładka jakoś nie zachęcała. Opowiadania pochłaniało się szybko, kilka z nich było naprawdę dobrej jakości, a czasami pozostawał niesmak, ze taki fajny koncept nie został rozwinięty w powieść (zresztą chyba z tego powodu nie jestem fanka opowiadań). Jak ktoś już wspomniał tutaj wcześniej, dwa ostatnie opowiadania najmocniej ukazują okrucieństwo reżimu i sa o wiele mniej lekkie i przyjemne w odbiorze.