Nieziemsko piękna szafa

Mocno star trekowa, dobrze napisana, poruszająca element rozumności i granicy między "sapientami", a zwierzętami. Ciekawe retro, przyjemne, ale nie wnosi niczego nowego; zaproponowana definicja poprzez twórczość falsyfikowana jest choćby przez bobry i tamy, mrówki i mrowiska, ptaki i gniazda. Może będzie to miało znaczenie w następnych częściach - w tej niestety nie. Choć pozycję oceniam wysoko za kunszt literacki.

Uwielbiam takie antologię, niestety jeden w nich problem, że kiedy masz na koncie przeczytanych ich dużo to często się powtarzają opowiadania. Tutaj trzy teksty były już w Krokach w nieznane, oczywiście tych starych, te nowe to głównie fantazy, więc się już dla mnie nie nadają do czytania. Tak poza tym wszystko super, opowiadania bardzo dobre, myślę, że każdy fan sf będzie bardzo zadowolony.

Uznanie za istotę inteligentną czy wręcz ludzką nawet na Ziemi często nie było traktowane jako powód do nadania równych praw, a co dopiero na odległej planecie. Co z tego, że to ludzie są tam obcymi przybyszami - historia lubi się powtarzać, a przykładów podbojów dalekich lądów i traktowania tamtejszych autochtonów z pewnością nie brakuje. Może za tysiące lat w końcu zdołamy rozwinąć się nie tylko technologicznie, ale i moralnie? Czy pewnego rodzaju niewola lub podobna zależność może być akceptowana, jeśli mimo wszystko stanowi układ najbardziej odpowiadający obu stronom?

Bardzo lubię stare opowiadania SF. Wtedy jeszcze wszystko było świeże a umysły ludzi nieskalane nowoczesną technologią, dzięki temu nie mieli zmąconego obrazu i ich wyobraźnia mogła się wspiąć na wyżyny swojej kreatywności. Stare SF charakteryzuje również oprócz polotu brak przywiązania do prawd fizyki czy też astronomii, niekiedy nic się nie zgadza ale też czy komuś to przeszkadza. Sam gatunek również nie był taki stricte określony. Literatura jak i życie kiedyś wszystko było prostsze i dozwolone i to właśnie lubię w starych sfach, są takie urocze i bezpretensjonalne.

Udana klasyczna SF, pełna rozmachu i erupcji wyobraźni autora przy budowaniu światów i sposobu przemieszczania się między nimi. Delany napisał książkę w 1968, więc to raczej Gibson mógł coś od niego zapożyczyć, aczkolwiek ponieważ tego drugiego nie czytałem to jest to tylko takie drobne spostrzeżenie. Dla mnie "Nova" jest bardziej w duchu powieści Bestera "Gwiazdy moim przeznaczeniem". W obydwu motywem działania bohaterów są silne emocje i chęć rewanżu za doznane krzywdy i upokorzenia (rzeczywiste lub wyimaginowane). Fanom SF, szczególnie tej trochę starszej, polecam.

Nie mamy po polsku kompletu opowiadań z cyklu guslarskiego. Są one rozproszone po różnych zbiorach i często się powtarzają. Trzon stanowią: "Wielki Guslar wita", "Wielki Guslar wita obcych" oraz "Nowe opowiadania guslarskie". Oprócz tych zbiorów jest jeszcze kilkanaście opowiadań w czasopismach, które nigdy nie ukazały się w wydaniu ksiazkowym oraz kilka wydanych w ostatnich latach życia autora. Zebrałby się z tego niezły kolejny zbiór opowiadań, ale Wydawnictwo Solaris nie planuje, a szkoda, bo to coś wielkiego! Prześmieszne opowieści, które obrazują do bólu naszą kondycję. Polecam!

Mimo, że co do zasady nie zgadzam się z poglądami Pohla - był zachodnim komunistą - to jednak doceniam, że potrafił swoje zdanie pokazywać w nienachalny sposób, ubrać je w fabułę, zamiast zalewać czytelnika tsunami kazań, moralizatorstwa i kaznodziejstwa, jak robi wielu współczesnych autorów. Tu ograniczył się głównie do krytyki konsumpcjonizmu, ta była też choćby i u Dicka, a w Handlarzach zakuł ją w dość sensacyjno-przygodowe ramy. Całkiem dobra.

Ostatnio niezbyt chętnie sięgam po fantastykę w wydaniu fantasy, anioły demony, czary - mary jakoś mi się znudziły. Zimniak jednak jest interesujący, jego bohater, 'brudny anioł' Enkel jest typem nonszalanckiego zawadiaki w typie macho, nie da się lubić. Jego ulubionym zajęciem jest mordobicie, a daje sobie świetnie radę dzięki tkwiącym wewnątrz zgredom, są to postacie, które zniewolił i teraz mu służą. Książka składa się z kilku opowiadań luźno łączących się w całość. Nie brzmi to zachęcająco, a jednak język wiernie oddaje bohatera, sprawia to zaskakująco dobre wrażenie, klimat też jest mocny, w ogóle przypomina mi to wszystko konwencję gry komputerowej i podskórnie wyczuwam tu elementy s-f. Wszystko to zmierza też ku jakiemuś celowi, niestety jest on zbyt mało wyrazisty. Klatka pełna aniołów jest zbiorem trudnym do jednoznacznego określenia, jest specyficzna i intrygująca, dla mnie to plus.

Zupełnie inne spojrzenie na postapokaliptyczny świat, z perspektywy samotnej, niemłodej już byłej nauczycielki, która jest jedyną lub jedną z niewielu ocalałych. Nie mamy tu pościgów za potworami i walk z hordami zombie, ale przygnębiające, mozolne przedzieranie się przez trudy każdego dnia w walce o przetrwanie. Muszę jednak zaznaczyć, że mimo świetnego pomysłu na temat i dobrze zbudowanego klimatu opuszczenia, chłodu i przejmującej samotności, jest kilka zgrzytów, które czynią książkę ciut niewiarygodną (jeśli w przypadku post-apokalipsy i zjawisk nadprzyrodzonych możemy w ogóle mówić o wiarygodności). Towarzyszymy głównej bohaterce w mozolnym zdobywaniu wody z fontanny na baterie słoneczne. Jeden mały plecak, kilka butelek, niebezpieczna przeprawa przez miasto pełne sfor zdziczałych psów i niebezpieczeństwo napaści przez "zombie" czyhające na każdym rogu. A w innym rozdziale dowiadujemy się, że z jednej z wypraw do supermarketów bohaterka przyniosła (przywiozła?) po kilka telewizorów i innych dużych urządzeń, które właściwie jej się nie przydają, bo nie ma prądu. Skoro wyprawa po butelkę wody jest takim wyzwaniem, jakim cudem zdobyła na szabrowaniu sklepu pięć telewizorów? Tylko te momenty, które po prostu mi trochę zgrzytały i psuły immersję , spowodowały, że obniżam ocenę. Mimo to, nadal świetna pozycja, warta przeczytania.

Mimo, że to drugi tom dylogii, to swobodnie można go czytać nie znając pierwszego. Ciekawy pomysł i intrygująca postawa tytułowych nagich ludzi świadomie poddających się terrorowi japońskiego sierżanta Sato. Ostatecznie nie jest to raczej fabuła najwyższych lotów, ale zawiera, jak to u Bułyczowa wiele mistrzowskich przemyśleń na temat natury ludzkiej, okraszonych inteligentnym humorem.

Drugi i niestety ostatni tom super powieści napisanej w 1957 roku. Towarzyszymy ekspedycji badawczej, która w pojeździe Chronomobil kontynuuje podróż w głąb czasu i po pobycie w Epoce Lodowcowej oraz czasach praczłowieka przybywa do ery mezozoicznej, kredy. W epoce dinozaurów przeżywają mnóstwo przygód, muszą walczyć nie tylko z krwiożerczymi zwierzętami, ale także z nieprzychylnym klimatem, gęstą roślinnością, nieprzypadkowo ssaki wtedy występujące są niewielkie i żyją w cieniu wielkich dinozaurów. W tych warunkach człowiek ma mało szans na przeżycie, a nasi bohaterowie muszą się szybko ewakuować z niegościnnych czasów. Wracając do swoich czasów muszą zatrzymać się aby uzupełnić brakujący składnik potrzebny do dalszej podróży i zatrzymują się w Italii w czasach Imperium Rzymskiego, w moim ulubionym okresie.

Dla prawdziwego fana science fiction lat 80-tych i 90-tych XX-go wieku była to pozycja z utęsknieniem wyczekiwana. Jej początki znajdziemy w „Słowniku polskich autorów S-F”, którego pierwszy odcinek ukazał się już w pierwszym numerze miesięcznika „Fantastyka” w roku 1982. Poprzez kolekcjonowanie kilkadziesięciu numerów tego czasopisma można było skompletować całkiem niezłe kompendium wiedzy o autorach. Problemy z dystrybucją miesięcznika sprawiły jednak, że był to proces powolny i często-gęsto nie do zrealizowania w całości. Dopiero wydanie książkowe tego słownika, rozszerzone znacznie o nomenklaturę literatury fantastycznej, umożliwiło oddanie do rąk fanów leksykonu z prawdziwego zdarzenia. Dzisiaj jest to oczywiście pozycja przestarzała, nadal jednak nadająca się do wyszukiwania szczegółów na temat twórczości starszych pokoleń polskich fantastów. Osobiście stale korzystam z tego leksykonu i uważam go za bardzo pomocne narzędzie. Oczywiście mamy dzisiaj i internet, w którym znajdziemy o wiele więcej informacji (zwłaszcza na temat młodszych generacji pisarzy). Ale sporo artykułów np. z wikipedii nadal powołuje się na „Leksykon” jako materiał źródłowy. Tym samym pomysł ówczesnego fana i zapaleńca a obecnego krytyka (Niewiadowski) oraz koryfeusza polskiej krytyki gatunku (prof. Smuszkiewicz) zmienił zaledwie medium i pozostaje nadal wartościową pozycją dla zainteresowanego fana.

Fantastyka w starym wydaniu - pogodna, z eksploracją kosmosu prowadzoną z jakąś taką wewnętrzną radością, z założeniem, że ewentualni obcy będą przyjaźnie nastawieni do Ziemian, a technologia będzie wciąż szła do przodu, pomagając ludzkości w uczynieniu kroku w głębszy kosmos. Żadnej broni, wojen, katastrof pochłaniających setki ofiar, braknie nawet pośpiechu. Dziś czyta się to lekko i z pewną nutką nostalgii za czasami, w których powieść mogła zmieścić się w dwustu stronach, a autorzy świetnie się obchodzili bez dopisywania kolejnych części historii...

Po długotrwałych i bardzo niebezpiecznych badaniach, naukowcy stwierdzili, że najniebezpieczniejszą dla ludzkiego życia planetą, jest... Ziemia. Jak do tej pory właśnie na niej, straciło życie najwięcej ludzi. Powodami zgonów jest zimno, ciepło, aura, flora i fauna, wypadki, choroby i zbyt długie na niej przebywanie. Dosłownie wszystko jest na niej zagrożeniem. Bardzo groźna planeta. Niebezpieczniej na http://niepamietnikfprefecta.blogspot.com/2014/05/czy-kiedys-sie-spotkamy.html

Bardzo spodobała mi się podróż na planetę Petty, w odległym świecie Messier 13. Mamy do czynienia z planetą, gdzie kiedyś istniała cywilizacja, która wymarła, ale zostawiła po sobie ruiny i artefakty. W powieści przyglądamy się ekipie naukowców, badaczy, spotykamy na orbicie statek z martwym pilotem z obcej rasy, jest tajemniczy nadajnik, dziwne świetlne miraże, i próba kontaktu z inną cywilizacją. Coraz bardziej jestem zadowolony z książek z serii " Archiwum Polskiej Fantastyki", a z opisów innych książek autora wynika, że czeka mnie jeszcze wiele przygód na odległych planetach.

Z jednej strony zabawna wizja pierwszej polskiej misji załogowej na Księżyc z drugiej pewna doza infantylności fabuły. Tu bardziej dominuje fantastyka niż nauka (jest ale nie do końca wytłumaczona - "zielone promienie"). Czyta się lekko, uśmiech rozbawienia i pobłażliwości dla ówczesnych wizji przyszłości. Fabularnie i technicznie to nie jest wielka książka ale jako rozrywka nadaje się idealnie.

Opinia do własnych celów. Szalenie trudna do oceny książka.... Do celów oceny podzielmy ją na 3 części Część 1 - do śmierci Speedo fenomenalna, gęsty gruby klimat, logiczna fabuła, czuć apokalipsę i rozpacz 10/10 Część 2 -interrlludium baza na Marsie ( całkiem obiecujące, urwane) a potem przesłuchanie Ravanguarda ( podwójny fantos robił robotę) 8/10 Część 3 druga apokalipisa, ale jakaś nie za straszna, napięcie gdzieś opadło, fabuła straciła na jakości, a bohaterowie porozpadali się w jakiś nieprzekonujący sposób (zwłaszcza Harry), finałowa konfrontacja totalnie bez pomysłu 6/10 Niemniej nawet trzecia nie pozostawiała jakiegoś niesmaku. Całość miało po prostu wady charakterystyczne dla Phillipa Dicka. Mistycyzm i zagmatwanie które przy końcu przygniata autora (moje odczucie do "prawda półostateczna" pasujące także tu). Szkoda że nie zakończono całości po Speedo, byłoby arcydzieło. Fajnie napisane ostatnie zdanie książki, zamykające klamerką całą opowieść.

1. Robert A. Heinlein "Heil!" - po niezbędnym przeszczepie przysadki mózgowej wódz-dyktator budzi się w ciele więźnia z obozu koncentracyjnego... - 8pkt. 2. Ray Bradbury "Flecista" - muzyka szalonego flecisty z Wenus budzi i prowadzi pierwotnych mieszkańców Marsa do powstania przeciwko zachłannym ludzkim kolonistom... - 7pkt. 3. Harry Harrison "Dzień marynarki" - armia USA odkrywa dornifikator umożliwiający jednostkom naziemnym pokonywać wodę i występuje do senatu z zadaniem likwidacji marynarki... 6,5pkt. 4. Edward Hoch "ZOO" - doroczna wizyta statku Międzyplanetarnego ZOO profesora Hugo i jego "dziwolągów" w Chicago budzi olbrzymie zainteresowanie... - 8pkt. 5. Frederik Pohl "Monstrum" - Dandish, kapitan i jedyny członek załogi międzygwiezdnego statku wiozącego zamrożonych kolonistów z Ziemi na odległą planetę, wybudza ze snu młoda kobietę... 7,5pkt. 6. Keith Laumer "W kolejce" - Hestler, jak wielu innych, godzinami, dniami, latami stoi w kolejce do tajemniczego okienka... - 6pkt. 7. Morio Kita "Zbytek" - starzec w ruderze to prezes-fundator statku kosmicznego, na którym spełnia swoje dziwactwa ze sztuczną grawitacją i smażeniem ryb na czele... - 7pkt. 8. Cyril M. Kornbluth "Dziewicza asteroida" - po śmierci ojca miliardera Bynny dziedziczy cały majątek, nie umie się jednak dostosować do zasad bogaczy... - 7pkt. 9. R. A. Lafferty "Siedem dni strachu" - dziewięcioletni Clarence buduje siedmiodniowy znikacz i w mieście zaczynają znikać rzeczy... - 7pkt. 10. Tuli Kupferberg "Tęsknota" - marzenie bomby atomowej... - 6pkt. 11. Henry Slesar "Po..." - po dniu A, czyli wojnie atomowej, liczba ludności znacznie spadła i przed różnymi zawodami powstały nowe wyzwania... - 7pkt. 12. Robert Sheckley "Bitwa" - napisany z przekąsem i zaskakującym zakończeniem opis Ostatniej Bitwy ludzi z diabłem, czyli Armagedonu, w której ludzie do walki wystawili zastępy robotów i zdalnie kierowanych maszyn - 9pkt. 13. Bob Shaw "Deflacja 2001" - wzrosty cen i strajki kolejnych grup zawodowych doprowadzają do absurdów... - 7,5pkt. 14. Dean McLaughlin "Kryterium" - rozważania na temat sensu wyprawy na Gwiazdę Bernarda... - 6pkt. 15. Langdon Jones "Krótka wizyta" - eksperyment chwilowego przeniesienia wspomnień człowieka do mózgu szympansa udaje się... - 6,5pkt. 16. Cyril M. Kornbluth "Wszechwiedzący Joe" - jak zwykle w czwartek Joe wstał lewą nogą irytując wszystkich wokół - 7pkt. 17. Shin'ichi Hoshi "Upominek" - obcy z gwiazdy Flor po wylądowaniu na Ziemi w czasach małp, pozostawili upominek dla przyszłych istot rozumnych - 7,5pkt. 18. Harry Harrison "Stragan z zabawkami" - zabawka Atomowy Kosmolot wzbudza zainteresowanie wojskowych i naukowców... - 7pkt. 19. Randall Garrett "Zapalnik" - statek kosmiczny z misją zbadania układu gwiazdy Alfa Centauri A w chwili wyjścia z prędkości nadświetlnej wywołuje wybuch super nowej... - 9pkt. 20. Thomas M. Disch "Siła Stwórcza" - sprawozdania kosmitów/robotów na temat życia na ziemi i poszukiwań stwórcy, za którego uznają ludzi... - 8,5pkt. 21. Victor Contoski "Gambit Von Gooma" - nietypowe, niemiły, nieludzki układ w szachach... - 5pkt. 22. Kir Bułyczow "Nie drażnić czarownika" - czarownik rzuca urok na Korneliusza Udałowa... - 7pkt. 23. Fredric Brown "Kopuła" - doktor Braden od 30 lat tkwi samotnie pod kopułą siłową odgradzającą go od świata zewnętrznego, skażonego, jak sądzi, po wojnie atomowej... - 10pkt. 24. Władlen Bachnow "Człowiek, który był geniuszem" - luxan to tabletka, po zażyciu której przez 5 minut stajemy się geniuszem... - 6,5pkt. 25. Dymitr Bilenkin "Dlaczego?" - dlaczego mrugają niektóre gwiazdy? - 7pkt 26. Rick Norwood "Omnia triste" - ostatnie z 3 życzeń, jakie Rudolf może wypowiedzieć do geniusza... - 6,5pkt. 27. Bob Shaw ""Najszczęśliwszy dzień twojego życia" - rozdarta plmatka 3 synów oddaje właśnie najmłodszego 8latka na ceremonię wszczepienia do mózgu wiedzy którą zdobyłby tradycyjnie przez kolejne 10 lat... - 8pkt. 28. Floyd Wallace "Drugie lądowanie" - opowiadanie tytułowe - dwaj kosmici, wzięci przez ludzi za aniołów, usiłują zapobiec III wojnie światowej... - 7,5pkt. 29. Ilja Warszawski "Kaczka w śmietanie" - do domu znanego pisarza SF puka człowiek i podając się za kosmitę prosi o miesiąc pobytu, ale nie zostaje przyjęty... - 8pkt. 30. Jack Williamson "Świat w masce" - po zaginięciu 6 kolejnych wypraw, siódma odkrywa tajemnice nieznanej planety... - 8pkt 31. Kir Bułyczow "Oni już tu są" - Koko to przybysz z obcej planety, który pomieszkuje u Udałowa i "częstuję" go różnymi mądrościami... - 7pkt 32. Fredric Brown "Przedstawienie kukiełkowe" - nieziemiec (kosmita) przybywa na Ziemię w imieniu Związku Galaktycznego w celu sprawdzenia, czy Ziemia może stać się członkiem Związku... - 8pkt. 33. Fredric Brown "Wartownik" - wyniszczającą wojna z punktu widzenia kosmity... - 7,5pkt. 34. Ben Bova "Następny logiczny krok" - nowoczesny komputer symulujący gry wojenne pokazuje człowiekowi z CIA przewidywane skutki wojny nuklearnej... - 8pkt. 35. Władlen Bachnow "Ten sam Bałabaszkin" - organizacja chroniąca przyszłych geniuszy omyłkowo bierze pod skrzydła niewłaściwego poetę Bałabaszkina... - 7pkt. 36. Mack Reynolds "Szczyt" - spotkanie na szczycie prezydenta Donlevy i marszałka Ignatowa, przywódców kolonii Marsa i Wenus, kontynuatorów polityki zimnej wojny po upadku Ziemi... - 8pkt. 37. Frederic Brown "Brednie" - przyszłość, ojciec znajduje czasopismo o maszynach czasu i telekinezie w pokoju syna, co wywołuje jego złość... - 6pkt. 38. Ron Goulart "Nowe "Lo!" - kolekcjoner wycinków z gazet przytacza kilka spostrzeżeń... - 5pkt. 39. Władimir Szczerbakow "Żuk" - mały Alek znajduje żuka i podejrzewa że to Marsjanin... - 7pkt 40. Cyril M. Kornbluth "Intruzi" - szef Kontynentalnego Zarządu Pogody udaremnia intruzom nielegalne ściąganie deszczu... - 7pkt. 41. Fredric Brown "Eksperyment" - testy pierwszego wehikułu czasu kończą się niespodziewanym paradoksem... - 6,5pkt. 42. William F. Nolan "Brama czasu" - w celu przeciwdziałania przeludnieniu w 2057 roku profesor Ohms opracowuje bramę czasu, która przenosi chętnych do Teksasu z 1957 roku... - 8pkt. 43. Alfons van Worden "Nieśmiertelność" - Piotr zostaje ożywiony po każdym nieszczęśliwym wypadku w swoim domowym klonerze, za którymś jednak razem kloner ulega awarii i klonuje kolejnych Piotrów ku przerażeniu jego żony... - 9pkt. 44. Henry Slesar "Dzień egzaminu" - Dick, jak każde dziecko musi przejść rządowy egzamin na inteligencję... - 8pkt. 45. Kir Bułyczow "Brontek" - w moskiewskim zoo wylęga się brontozaur z jaja znalezionego w wiecznej zmarzlinie... - 7,5pkt. 46. Keith Laumer "Kiepski dzień dla szkodnika" - w małym amerykańskim miasteczku ląduje kosmita o kształcie dużej gąsienicy, zanim zostaje wysłuchany miejscowy rozrabiaka zabija go pistoletem... - 8pkt. 47. C. C. MacApp "Boom w przemyśle trumniarskim" - rozkręcona do granic możliwości kampania reklamowa trumien i moda na umieranie doprowadza do stopniowego upadku ludzkości... - 6pkt.