Bardzo Zmienna Czarownica i inne opowiadania psychoanalityczne

Przybliżenie teoretycznych twierdzeń psychoanalizy wymaga znalezienia odpowiednich formuł ich prezentacji. Freud posługiwał się w tym celu wykładami, szkicami metapsychologicznymi i omówieniami przypadków. Formułując zręby swej koncepcji podkreślał, że nie jest pionierem w odkrywaniu tajników duszy ludzkiej, a to, o czym pisał, rozpoznali wcześniej poeci – odkrywcy bogactwa świata wewnętrznego. Christopher Gibson sięga po taki właśnie, na wpół poetycki sposób prezentacji teorii. W swej pracy dydaktycznej posługuje się szczególną formą, jaką jest snucie opowieści. Jego narracje nie są usystematyzowanymi, skończonymi formalnie wykładami, ale wielowątkowymi przypowieściami, snutymi równocześnie w wielu kierunkach. Ich rozumienie nie wymaga specjalistycznej wiedzy ani przygotowania teoretycznego: to ich zadaniem jest właśnie dostarczanie wiedzy, w dodatku nie tej czysto dyskursywnej, ile raczej związanej z poznaniem emocjonalnym. Posługując się metaforycznymi opowieściami Gibson daje czytelnikowi bardziej wyobrażenie, niż precyzyjny schemat tego, czym są najważniejsze elementy świata psychicznego. Autor nie ukrywa się za specjalistycznym żargonem i unika sformułowań teoretycznych. Wpisuje się w oniryczny model twórczości, w którym czytelnik jest współtwórcą, a jego wewnętrzny świat ma wpływ na końcowy – ale przecież nie ostateczny – kształt opowieści.
Każde opowiadanie opatrzono komentarzami psychoanalityków i terapeutów psychoanalitycznych, prezentujących swój sposób ich odczytania. Czasem komentarze te dają narracji wyjaśnienie teoretyczne, kiedy indziej rozwijają poszczególne jej wątki lub dopisują doń własne zakończenie. Dzięki temu komentujący sam staje się współautorem prezentowanej opowieści, zaprasza czytelnika do odkrywania jej nowych sensów, umożliwiając mu tym samym nie tylko poznanie wycinka teorii, ale także fragmentu pracy analitycznej. Ten wgląd w specyfikę sposobu myślenia podpisanego pod komentarzem autora stwarza opowieść na nowo.
Dr Jerzy Gościniak