Ślepy zegarmistrz, czyli Jak ewolucja dowodzi, że świat nie został zaplanowany

Jest to książka zdecydowanie "przegadana": autor obarcza swoje wywody ogromną ilością przykładów, które w większości niczego nowego nie wnoszą a tylko obarczają z kolei spójność narracji. Zbyt dużo szczegółów a mało merytorycznej treści. Zamiast "złamać zaklęcie" (czytałem to po hiszpańsku, gdzie tytuł przetłumaczono dosłownie) "złamał" moją cierpliwość. Nie jest to chyba książka dla niewierzącego, dla kogoś kto już te sprawy przemyślał i religii nie potrzebuje ani do wytłumaczenia rzeczywistości ani jako podstawy moralności. Moja ocena natomiast tej książki jest stosunkowo wysoka bo starałem się być w niej obiektywny i nie kierować się tylko osobistą frustracją, która bierze się jak sądzę z racji światopoglądowych.

Fizyka i matematyka w jednej książce - sam rarytas. Książka napisana jest ciekawie, przystępnym językiem. I choć nauka od czasu napisania książki poszła do przodu, to czyta się pasjonująco. Chciałabym doczekać rozstrzygnięć w dziedzinie hiperprzestrzeni i choć wiem że mnie to nie będzie dane, to tli się we mnie iskierka nadziei, że ludzkość zmądrzeje na tyle, aby przetrwać i pójść dalej drogą nauki, a nie samozagłady.

Jedna z najlepszych książek popularnonaukowych jakie przeczytałem. Wszystkie poruszane w niej zagadnienia przedstawione są w bardzo zrozumiały sposób nie tracąc nic ze swojej treści. A dodatkowym plusem (bardzo istotnym) jest lekki i często zabawny styl pisarski autora Naprawdę, ale to naprawdę warto mieć tą książkę na półce i ją przeczytać.

Wywód zawarty w niniejszej książce składa się z trzech elementów: doprecyzowania zagadnień omawianych w "Samolubnym genie", polemiki z innymi autorami zajmującymi się podobną tematyką oraz rozważań ściśle dotyczących tytułowego problemu. Części te przeplatają się ze sobą tworząc całościowy obraz koncepcji fenotypu rozszerzonego.

Nieodmiennie pozostaję pod ogromnym wrażeniem edukacyjnej i popularyzacyjnej działalności Stephena Hawkinga. Próbuje on w sposób prosty, anegdotyczny wytłumaczyć tematy niezmiernie skomplikowane, albo przynajmniej przybliżyć teorie, które są abstracyjne dla większości ludzi (w tym mnie 😁). I chcąc odnieść się bardziej do tego jaka i dla kogo jest ta książka- nie jest to rozprawa, z ktorej zdobędziemy drobiazgową wiedzę, która w sposób wystarczający i pełny objaśni zagadnienia fizyczne, od tego jest naprawdę ogrom literatury ściśle naukowej. Hawking i Mlodinow sprawiają, że fizyka może być podczytywana w metrze, w poczekalni, dla przyjemności, rozrywki. I to jest najwspanialsza rzecz na świecie, najlepszy prezent dla nauki, bo może ktoś straszony fizyką, że jest taka okropna, może ktoś, kto trafił na kijowego nauczyciela nagle otworzy się na świat nauki, a może po prostu odkryje nową pasję. Jak dla mnie świetna pozycja.

Dawkins jak zawsze w formie. Niezawodny w drobiazgowym objaśnianiu niedowiarkom, że cudowna złożoność życia nie wymagała ingerencji żadnych czynników nadprzyrodzonych. Podziwiam tę jego cierpliwość, choć obawiam się, że zagorzali kreacjoniści i tak omijają szerokim łukiem jego prace. Po raz n-ty (bo chyba czyni to w każdej książce) objaśnia, że darwinizm nie jest teorią losowego przypadku lecz teorią losowych zmian i nielosowego kumulatywnego doboru naturalnego. Pozwala sobie chwilami na małe złośliwostki względem innych naukowców. Obrywa się nawet lordowi Kelvinowi, który odrzucał dowody biologiczne, bo nie zgadzały się z jego dowodami fizycznymi (obliczanie wieku Ziemi na podstawie tempa jej stygnięcia),nie dopuszczając prostego objaśnienia, że to dowody fizyczne wymagają odrzucenia (reakcje termojądrowe nie były jeszcze wówczas znane). Z matematyczną precyzją rozbija w puch teorię "zamkniętego ogrodu" owocu figi, który miałby rzekomo świadczyć o niezwykłym kunszcie planistycznym Pana Boga. Krok po kroku, na przestrzeni kilkudziesięciu stron drobiazgowego wykładu, objaśnia ten "cud" rozkładając go na czynniki pierwsze, czy też - posługując się tytułową metaforą - kolejne etapy wspinaczki na szczyt nieprawdopodobieństwa. Rysunki i zdjęcia ilustrujące przykłady mimikry w świecie zwierząt są tak zdumiewające, że doprawdy dziwi potrzeba poszukiwania czegoś jeszcze bardziej cudownego. Drobiazgowe opisy pracy pająków przy budowie sieci mogłyby zawstydzić ludzkich inżynierów, a objaśnienia procesu powstawania skrzydeł czy oka tak bardzo zachwycają swoją logiką, że doprawdy trudno zrozumieć, dlaczego niektórzy ludzie woleliby w to miejsce wstawić jeden ruch magicznej różdżki. Zachwyca też fakt, że Dawkins jako przyrodnik docenia i pokazuje znaczenie współpracy przyrodników z matematykami i informatykami (o fizykach, (bio)chemikach czy psychologach chyba nawet nie trzeba wspominać),a jednocześnie potrafi zachwycić czytelnika całkiem nowym spojrzeniem na taki ekosystem jak las, który "dla nas jest jak ogromna mroczna katedra pełna łuków i sklepień rozpościerających się od ziemi aż po niedosięgły zielony strop", podczas gdy większość mieszkańców lasu żyje wśród koron drzew i widzą go zupełnie inaczej. "Dla nich las to rozległa, łagodnie falująca, zalana słońcem zielona łąka, która - czego jednak pewnie nie zauważają - wyrosła na szczudłach". Oczywiście ten przepiękny opis nie jest nagłym zwrotem w kierunku poezji, a jedynie wstępem do uzasadnienia kolejnych procesów ewolucyjnych i dostosowawczych, ale pokazuje, że tonąc w rozważaniach naukowych Dawkins nie traci zdolności zachwytu nad otaczającym nas światem i potrafi nim zarazić czytelnika.

Książka jest próbą wyjaśnienia skomplikowanych zagadnień w formie strawnej dla laików. Niestety w moim odczuciu, nie do końca udana. W wielu przedstawianych zagadnienia, wplata się dużo stwierdzeń naukowych, zbyt słabo wyjaśnionych. Część teorii wydaje się wręcz naciągana (choć fakt nie jestem fizykiem). Nie mam zielonego pojęcia skąd się wzięły niektóre wartości, przykładowo: wielkości dodatkowych wymiarów, których nie da się dostrzec, ponieważ ich przestrzeń jest tak ciasno zwinięta iż rozmiar ich wynosi około milionowej miliardowej miliardowej miliardowej części centymetra (sic!). Być może są to tematy tak skomplikowane, iż nie da się ich wyjaśnić prostym nienaukowym językiem. Lektura była dla mnie wyzwaniem, gdyż często musiałem ponownie czytać tekst, aby zupełnie nie pogubić się w gąszczu teorii. Mimo wszystko, uważam że przeczytanie tej książki nie było stratą czasu, choćby dlatego że pozwoliła ona na chwilę wejść w głowę ludzi którzy to ogarniają:)

“Płonący dom” czytałem już Bardzo dawno temu, wtedy, gdy została wydana w 96-stym roku. Byłem pod ogromnym wrażeniem jak temat został przedstawiony na poszczególnych przypadkach z życia wziętych. Do dziś, po blisko 30 latach, pamiętam dość żywo przebieg eksperymentów, czy różne zjawiska związane z uszkodzeniami naszego mózgu (afazje). To było znacznie bardziej obrazowe przedstawienie tematu niż artykuły w tym zakresie w „Świecie Nauki”. Polecam, to jest lekka i wiele wnosząca lektura dla wszystkich niespecjalistów, którzy jednak chcieliby co nie nieco więcej wiedzieć. To jest wiedza, która nie znajdziemy w podręcznikach w szkole, a jednak jest całkiem podstawowa by lepiej zrozumieć świat.

Kto zna autora i miał okazję obserwować jego debaty z przedstawicielami wiar i wyznań ten wie, o czym jest ta książka. Znajdziemy tam szereg argumentów na udowodnienie tezy postawionej w tytule. Nie trzeba być wielkim myślicielem aby nie zgodzić się z jej treścią. Wystarczy odrobina logicznego myślenia i zdrowego rozsądku. Stawiam tą książkę obok Boga urojonego Dawkinsa jako dublet zwycięstwa rozumu nad wiarą.

Michio Kaku w intrygujący i jak sam to określa „elegancki” sposób opisuje nam rolę, istotę oraz prawdopodobieństwo istnienia światów równoległych. Niesamowicie ciekawa książka, która uzasadnia nam, że wszystko jest możliwe oraz ciąg zdarzeń ze sobą połączonych jest wyłącznie determinizmem naszych działań, a wszelkie przypadki są wyłącznie naszą niewiedzą. A to wszystko opowiedziane i wytłumaczone przez wybitnego fizyka i futurologa, który jest autorem słynnej teorii strun, którą również nam tłumaczy. Polecam, przede wszystkim osobom, które obejrzały serial Dark, gdyż ta lektura będzie niczym innym jak pogłębieniem tej wiedzy. Książka czasami trudna i zawiła daje niesamowitą satysfakcję z jej przeczytania. Polecam 👍

Przystępnie napisana książka o teorii kwantowej, bardzo dobrze dobrane "analogie" ze świata makroskopowego. Jedna z łatwiejszych do zrozumienia w tej tematyce. Książka nie mówi wyłącznie o teorii kwantowej, bo wiele rozdziałów jest m.in. o szczególnej i ogólnej teorii względności.

Książka ta to przełomowe dzieło w zakresie ewolucji gatunków. Niesamowite, że Karol Darwin napisał ją ok. połowy XIX wieku. Doszedł do swoich wniosków bez ponad 150 lat ostatnich badań naukowych. Książka jest napisana przystępnie, ale trzeba mieć cierpliwość do wywodów Autora i pewnie nie każdemu będzie ją łatwo przeczytać. Mniej niż 8 gwiazdek nie mogę jej dać, natomiast gdyby brać pod uwagę jej wagę dla przyrodoznawstwa to musiałaby otrzymać najwyższą ocenę. Jako osoba zainteresowana nauką i przyrodą po prostu musiałem się z tym dziełem zapoznać.

Rozmyślając ostatnimi czasy, wraz z rytmem najnowszych odkryć związanych z faktycznym istnieniem czy też - inaczej to ujmując - potwierdzeniem fizycznego istnienia Czarnych Dziur, które to jako zjawiska kosmiczne można by określić swego rodzaju ,,kosmiczną bolączką” bądź ,,Odkurzaczem nadproduktywności Wszechśwata”, natchnęła mnie pewna myśli i zarazem chęć nakreślenia pewnego wniosku: Wszechświat jest paradoksem ,,przez wielkie p". A dlaczego? Przede wszystkim nasz Kosmos, a raczej Wszechrzecz stanowi niewyobrażalnie rozległe i, co z przykrością to stwierdzam, nudne ,, miejsce". Powiedziałbym, że przypomina on bardziej jakąś meta płaszczyznę bez granic, nazwijmy to z braku lepszego określenia: ,,zamkniętych ram terytorialnych". Mówiąc o Wszechświecie, jako o ,,miejscu” należy mieć na myśli Kosmos jako ,,arcy-rozległe coś”, co stanowi ,,miejsce" aczkolwiek w innym, nie klasycznym ujęciu i rozumieniu tego słowa, o zupełnie innej kategorii rozumowania. Z drugiej strony, my istoty ludzkie, miejmy nadzieję, również obce inteligentne cywilizacje bądź struktury społeczne istot, żyjemy w miejscu pięknym, osobliwym, funkcjonującym w sposób tak anormalny, że to, co się w nim ,,odbywa”, przydarza, rozwija, opisuje; to, jak każda nawet najmniejsza cząstka odnajduje tu swe miejsce i zastosowanie, jakby w konkretny, określony sposób (Wszechświat antropiczny; Wszechświat superdeterministyczny),każe nam sądzić, że żyjemy w Kosmosie o super zorganizowanej naturze, uporządkowanej na każdym poziomie egzystencji i ,,szkieletu” - od mikroskali kwantów do makroskali zjawisk nam ludziom doświadczalnych. Czy zatem z powyższych akapitów stanowiących odpowiednio solidne i stonowane wejście tudzież wstęp do pewnych rozważań nad Czarnymi Dziurami i jednocześnie do dalszego niniejszego ustępu związanego ściśle z recenzją publikacji popularnonaukowej z gałęzi rozległej i fascynującej wiedzy kosmologicznej, wynika, że ta przypadkowość i chaos – wypadkowe i procesy stojące za ,,Wielkim Wybuchem/Odbiciem", które to mogłyby być przed tym kosmologicznym zjawiskiem, jak i po nim, mogły by pójść w odstawkę? Czy w związku z tym wraz z aktem wyłonienia się Wszechświata z ,,niczego" bądź z ,,nicości", naukowcy mogą mówić o ,,nieuporządkowaniu w nicości"? Czy wirtualne cząstki, pola, spontaniczne fluktuacje - w rozumieniu ,,przed-wszechświatowym" - można by określić chaosem, jako tym nieuporządkowanym, przypadkowym związkiem/relacją w tymże wirtualnym pre-świecie? A może przyjmijmy zasadę, że każde prawdopodobieństwo, przypadek, spontaniczność, to reguła uporządkowanego od prapoczątków aż do teraz Wszechświata? Jak w tym wszystkim odnajdują się Czarne Dziury oraz Wszechświaty Niemowlęce, jak wpisują się one w proces wyłonienia, ewolucji i adaptacji Wszechświata? Ku rozumieniu tego typu, jak określiłem wcześniej, ,,bolączek informacyjnych” przychodzi genialny umysł świętej pamięci Stephena Hawkinga, jednego z najwybitniejszych fizyków i kosmologów w dziejach ludzkości. Jego odkrycia na polu naukowym Czarnych Dziur, w tym niesłabnącego istotą swego wyłonienia się odkrycia ,,promieniowania Hawkinga” są w bezmiar, w sposób nieokreślony kluczowe dla ewolucji nauk ścisłych i odkrycia kolejnej karty, którą Wszechświat przed nami skrywa, że nie można choćby i ze strony fascynata – geeka nauki – odstawić ów temat na bok i o tym zapomnieć. Ba!, Hawking pracami nad kosmicznymi głodomorami tak zjednał sobie serca ludzi – w tym swoją walecznością, pięknym i potężnym umysłem mimo uporczywego i nieznośnego kalectwa – że nie da się nie sięgnąć po jedną z jego ważniejszych prac skierowanych do szerszego grona czytelników, ukierunkowaną na Czarne Dziury właśnie. I mimo iż książka ta ma swoje lata, niedługo minie 30 lat od daty jej światowej premiery, to tym co zawiera, z jaką intuicją zostało to niniejszym zapisane, również w jakim stylu, jak rozważnie kartka po kartce, rozdział po rozdziale zostało wszystko to w całości zaprojektowane, dorównuje niezwykłości i geniuszowi współczesnym bestsellerom w literaturze popularno-naukowej poświęconej tej tematyce. Zanim przejdę do omówienia tudzież zrecenzowania "Czarne Dziury i Wszechświaty Niemowlęce", bo o tej publicystyce mowa, chciałbym pochylić się nad pewnym zagadnieniem, które bardzo mocno ,,uczepiło się” Czarnych Dziur, o którym to warto wspomnieć chociażby ze względu na fakt iż nie tak dawno poprzez długi ,,proces fotograficzny” potwierdzono, jakby to powiedział Hubert Urbański prowadzący ,,Milionerów”, ostatecznie i definitywnie trwanie w naszej Wszechrzeczy kosmicznego ekstremum jakim jest Czarna Dziura. I tym zagadnieniem jest tak zwany ,,paradoks informacyjny", związany z wpadaniem i wydostawaniem się z Czarnych Dziur informacji; przeczy on temu, że Wszechświat da się opisać, ukształtować, odkryć prawami fizyki. Że jedynie te prawa, które wyrażają czym jest to, co nas otacza, jest jedynie czubkiem góry lodowej, której cała materia skryta jest bardzo głęboko pod powierzchnią. Sam świętej pamięci Stephen Hawking odniósł się do tego paradoksu, twierdząc, że skoro Czarna Dziura potrafi manipulować informacją do niej ,,wpadającą", to może ludzie powinni podważyć naturę informacji i relacji, których doświadczają na co dzień. Bo może nasze wspomnienia, ba, cała przeszłość, która nas spaja, mogła by ulec dezinformacji, stać się w ten sposób iluzją, wypaczającą spójne obiektywne pojęcie Wszechświata. Tak między innymi sam siebie zapyta czytelnik niniejszej pozycji, po jej przeczytaniu. Paradoks Informacyjny ,,galaktycznych odkurzaczy” daje nam pewną myśl, której nie warto się wstydzić, by o niej gdzieś napomknąć gdy zajdzie taka potrzeba: bardzo, ale to bardzo realne jest to, że nasza rzeczywistość – ów fundament, w którym jesteśmy zanurzeni - to nic innego jak tylko: wypaczenie... funkcjonującego w ultra-dziwny sposób brzegu Czarnej Dziury. Objętość, której doświadczamy natomiast - głębia, tak zwany wymiar 3D nadający przestrzeni wyrazu, czy pierwiastka tego, czym w ujęciu człowieka przestrzeń być powinna - wywodzi się właśnie z tego właśnie brzegu, będąc jej ,,skutkiem”/,,pochodną”. O ironio ,,Zasada Holograficzna" nie jest wcale pozbawiona sensu! Choć na pierwszy rzut oka może się wydawać inaczej. Hawking w "Czarnych Dziurach i Wszechświatach Niemowlęcych" udowadnia, że horyzont zdarzeń takiego kosmicznego bytu zachowuje się jak płaska powierzchnia generująca trójwymiarowy obraz, analogicznie do niewielkiej płytki na tyle karty kredytowej. Pola na brzegu Czarnej Dziury mają tak wysmakowaną strukturę, że stanowiłyby według założeń tejże Zasady/Teorii reprezentację całego Wszechświata. I weź tu obejmij tak niepokojąco realne, z wydźwiękiem miażdżącym nasze kilku tysiącletnie rozumowanie o rzeczywistości, zagadnienie; weź dokonaj tego tym wątłym ludzkim gąbczastym umysłem! Trzeba by przetunelować swoją świadomość do innego wymiaru czy osiągnąć inny stan jaźni/umysłu, aby nie tyle co zrozumieć ,,Zasadę Holograficzną", ale zdać sobie sprawę z tego, co dla ,,Homo Sapiens Sapiens" i innych inteligentnych istot oznacza. Tak właśnie – zarówno na fali ekscytacji, i jakiegoś niepojęcia – reaguje osoba chwytająca za treść tejże publikacji, tworu pisanego przystępnym językiem, jakby to powiedział Hawking ,,bez żadnych umieszczanych równań, które mogły by zniechęcić czytelników, bo tak każe wydawca”. Problemem w przypadku niniejszym omawianej książki Hawkinga jest to, czy bardziej chwalić i doceniać ją za wartości merytoryczne i treść, które ze sobą niesie, które to są częściowo adekwatne (częściowo, gdyż w temacie prac, którym poświęcał się śp. Hawking zaszły już bardzo duże zmiany, wprowadzono nowe poprawki, a baza informacji na dobre została zaktualizowana),bo nakreślone prawie trzy dekady temu, czy prawić ku niej peany, oceniać bardzo, ale to bardzo pozytywnie raczej za tą drugą jej stronę: za ogrom inspiracji, odwagi i tytanicznej niezłomności autora, która niszczy pojęcie ,,kalectwa” w przypadku Hawkinga, które to cechy sprawiły, że ów uczony osiągnął przez wiele dziesięcioleci życia z tą chorobą po prostu.... ogrom: od napisania "Krótkiej historii Czasu" czy omawianej publikacji, aż po odkrycie, że ,,czarne dziury nie są czarne”, i próbę nauczenia świata, że teoria ,,Czasu Urojonego” i ,,Sumy po historiach” są tak samo bardzo ważne dla zrozumienia powstania Wszechświata, jego obecnej i przyszłej ewolucji i rewolucji, jak klasyczny ,,Wielki Wybuch” czy w Kosmologii ,,Inflacja”. Nie możemy oceniać, a tym bardziej, negatywnie przyjmować tej pracę brytyjskiego fizyka, głównie za to, że powstała te ,,entej lat temu” w stosunku do aktualnego stanu wiedzy ludzkości w dziedzinach ścisłych, w tym astronomii, astrofizyki i kosmologii. Pan Hawking nadając książce takiego a nie innego tonu, nie stroniąc przy tym od żartów (pewien ,,suchy żart”, który może naprawdę zwalić z nóg, znalazł się gdzieś w okolicach ¾ objętości pracy i dotyczy on Inflacji Wszechświata na jego wczesnym etapie rozrostu i porównania takowej inflacji do Inflacji w ekonomii współczesnych państw). Profesor przemawiał do nas w języku prostym, ale i profesjonalnym, wyprzedzał on tym samym swoją epokę, wiedząc, że odbiorcą książek mogą być zwykli laicy, jak i specjaliści mu podobni nie tylko obecnie, ale i za wiele dekad w przód. Zresztą sama konstrukcja tytułu "Czarne dziury i Wszechświaty Niemowlęce" w pewien sposób to potwierdza: Hawking nakierowuje nasze myślenie, zdolności łączenia informacji i wyciągania wniosków, tak, aby przedstawiony przez niego problem/zagadnienie było zrozumiane, i aby w razie czego ,,zwykłego Kowalskiego, pracującego w piekarni” zarazić szukaniem z własnej inicjatywy rozleglejszej wiedzy w takim a nie innym obszarze.

Bardzo ciekawa z punktu widzenia cżłowieka-biologii-mowy ciała... pewnego "podprogowego" języka jakim operujemy jako rodzaj ludzki. Ciekawa, intrygująca, zmuszajaca do myślenia i obserwacji siebie w interakcji w innymi... zmuszajaca do obserwacji innych w interakcji z nami ;) Uniwersalna i ponadczasowa.. nie ze wszystkim się zgadzam .. ale zdecydowanie warta uwagi i przedyskutowania!

Daje do myślenia. Autor rozprawia się z mitami "czystej tablicy" i "szlachetnego dzikusa", które rozpowszechniły się wśród naukowców, polityków i ogólnie społeczeństwa i (zdaniem autora) szkodliwe wpływają na decyzje odnośnie całej rzeszy tematów: od wychowania dzieci, przez kierunki badań naukowych, aż do ustalania praw i kar za przestępstwa. Autor porusza nawet wątek taki jak dlaczego sztuka współczesna nie znajduje uznania u przeciętnego odbiorcy. W książce "dostaje się" przekonaniom zarówno z prawej, jak i z lewej strony (lub jak kto woli, tak konserwatystom, jak i liberałom),więc warto zachować otwarty umysł i nie porzucać lektury przed końcem, nawet jeśli jakieś stwierdzenia autora wywołują wewnętrzny opór.

Książka jest ciekawa i na pewno każe zastanowić się co najmniej nad sensem mianowania ludźmi świętymi. Czy jeśli cenimy jakiegoś człowieka za to co robi, to nie może on po prostu zostać w naszej pamięci jako wzór i inspiracja? Musimy go od razu "święcić" i czcić jako prawą rękę Boga? Książka na pewno udowadniania że w przypadku Matki Teresy do tej inspiracji daleko, przynajmniej mnie. Oczekiwałem trochę więcej konkretów, myślę że temat możnaby rozwinąć jescze bardziej, ale niewątpliwie jest to bardzo ciekawa i zmuszająca to samodzielnego myślenia (o co w przypadku wielu wierzących ciężko) lektura.

Autor przedstawia ciekawe spojrzenie na pojęcie „niczego” oraz pustki, która według współczesnej fizyki nie jest stabilna i mogła zapoczątkować powstanie Wszechświata. Interesujące były również rozważania na temat płaskości Wszechświata i tego, że nie musi on mieć żadnego celu, co wcale nie jest wizją negatywną. Książka jest napisana przystępnym językiem, ale wymaga skupienia i uwagi. Mimo że liczy około 200 stron, nie czyta się jej bardzo szybko.

Początkowe rozdziały są świetne. Autor w niesamowity sposób tłumaczy teorię względności i mechanikę kwantową. Czytało się to lekko i z dużym zaciekawieniem – naprawdę miałem poczucie, że ta lektura otwiera mi umysł na to, jak działa świat. Za tę część dałbym najwyższą notę. Niestety, im dalej w las, tym trudniej. Kiedy zaczęła się teoria strun, poczułem, że autor trochę mnie „zgubił”. Dla kogoś, kto nie siedzi głęboko w fizyce, te koncepcje to na razie czysta abstrakcja, którą trudno sobie wyobrazić. Przez to końcówka książki była dla mnie sporym wyzwaniem i nie wciągnęła mnie już tak bardzo. Podsumowanie: Daję 7/10. Warto przeczytać choćby dla samej pierwszej połowy.

Książka trudna do przeczytania i oceny. Jako ateistka zgadzam się z większością postulatów Harrisa jednak niektóre z nich są dla mnie zbyt jednostronne. Uwiera też czas w jakim publikacja była wydana czyli chwilę po atakach na World Trade Center. Pomimo tego, że zgadzam się z ogólnymi założeniami nie potrafiłam pozbyć się wrażenia, że jednak jest to książka, która ma bezpośrednio odpowiadać właśnie na to przykre wydarzenie. To co było dla mnie ciekawe to, że w momentach łapałam się na myśleniu "nieee no chyba przesada" po to żeby po chwili zdać sobie sprawę, że autor rzeczywiście ma rację :) Książka na pewno nie dla wszystkich, ale polecam tym, którzy szukają odpowiedzi.

Znacie żart Reagana o ateistach? https://www.youtube.com/shorts/kXFeLwRssnI Richard F. Feynman był ponoć ateistą. Tak przynajmniej o sobie mówił. Ja jednak myślę, że gdyby spotkał sie z Reaganem, szybko by się dogadali. Zwłaszcza, że w trzecim, ostatnim wykładzie, który został spisany w tej książce, padają takie słowa: "Wierzę, że nie da się osiągnąć...( czyli wierzy, lapiac go za slowka...) (...) uważam encyklikę papieża Jana XXIII, ktora przeczytałem, za jedno z największych wydarzeń naszych czasów i wielki krok w przyszłość. Nie potrafiłbym znaleźć lepszego sposobu wyrażenia moich poglądów na sprawy moralne, na obowiązki i odpowiedzialność ludzkości, na stosunki [pomiędzy ludźmi, niż jest to zrobione w tej encyklice. Nie podzielam pewnych motywacji, stojących za niektórymi ideami, wyprowadzonymi od Boga. Osobiscie nie uważam, by niektóre z tych idei były w wyraźny sposób naturalną konsekwencją idei głoszonych przez wcześniejszych papieży. Z tym sie nie zgadzam, ale nie bede tego wyśmiewał ani nie będę się spierał. Podzielam papieskie poglądy na sprawę odpowiedzialności i obowiązków ludzi." W końcu wolność to odpowiedzialność. Nie każdy jest na nią gotowy. Wykłady Feynmana spisane w tej niewielkiej książce, raptem 100 stron, to trochę groch z kapustą. Jest tu, jak wskazuje podtytuł, o życiu, religii, polityce i nauce. Wkradł się, przez to nagromadzenie tematów, chaos i sporo emocji. Jest trochę ciekawych spostrzeżeń jak na przykład to, że to język powinien byc dostosowany do ludzi, a nie na odwrót. Na koniec polecam Wam opowieść o przyjemności z wyobrażania sobie różnych rzeczy: https://www.youtube.com/watch?v=P1ww1IXRfTA Szalenie interesujący jest fragment o ogniu. Ciekawa jestem szczególnie co na to klimatolodzy. Jeśli nie czytaliście biografii czlowieka, który, majac 24 lata zrobił doktorat z fizyki, bardzo polecam. Cenię Feynmana najbardziej za wspaniałe poczucie humoru i lekkość z jaka potrafi tłumaczyć skomplikowane zagadnienia. Nade wszystko jednak imponuje mi jego wątpienie i wszędobylskie "nie wiem", do ktorego nie boi sie przyznać. Tego kwestionowania spraw, wydawałoby się, oczywistych, powinniśmy się od niego uczyć.