Artykuły
Artykuły
Artykuły
Artykuły
Nominacja w Plebiscycie 2017 
Patronat Patronat Połączenie wykwintnej prozy, błyskotliwej satyry społecznej i opisów szokującego okrucieństwa. Oto świat angielskiej arystokracji, pełen zbytku i ogromnej pustki, olśniewającego piękna i niewypowiedzianej ohydy, ujmującego wdzięku i skrywanej nienawiści. Tocząca się w Londynie, Nowym Jorku i na Riwierze Francuskiej historia Patricka Melrose’a i jego relacji z despotycznym ojcem to bogata i świetnie skonstruowana przypowieść o bezbronności dzieci, ciężarze rodzicielstwa i koszmarze wspomnień, od których nie sposób się uwolnić.
Pięć powieści oryginalnego cyklu, który zapewnił brytyjskiemu arystokracie miano jednego z najwybitniejszych współczesnych pisarzy w Anglii, w wydaniu polskim ukaże się w dwóch tomach, ze wstępem Zadie Smith.
"St Aubyn nie przychodzi chwalić klasy wyższej, tylko ją grzebać – choć nigdy do końca i nie bez pewnej czułości" – Zadie Smith
Szukamy ofert...Gdyby Edward St Aubyn spisał klasyczne wspomnienia wywołałby pewnie krótkotrwałą sensację. Gdyby napisał zaledwie przeciętną powieść, prawdopodobnie nikt by o nim dziś już nie pamiętał. Tymczasem od ponad dwudziestu lat Edward St Aubyn znajduje się pod bacznym okiem mediów i czytelników (a ostatnio zainteresowali się nim również filmowcy). Nie dość bowiem, że St Aubyn wywodzi się z brytyjskich wyższych sfer, to jest jeszcze posiadaczem burzliwego życiorysu i trudnego dziedzictwa, z którym przez długi czas w ogóle sobie nie radził. Do tego jest też rewelacyjnym pisarzem, o czym najlepiej świadczy jego cykl o Patricku Melrosie, gdzie własne doświadczenia umiejętnie przerobił na fikcję literacką. St Aubyn zawsze bowiem kultywował sztukę, a nie wyznania.
Trzy pierwsze powieści o Patricku Melrosie - wydane teraz w Polsce w jednym tomie - po raz pierwszy ukazały się przed ponad dwudziestu laty. Każda z tych krótkich powieści opisuje inny epizod z życia głównego bohatera, ale za każdym razem reprezentujący zasadniczy etap w jego życiu. Trylogię otwiera niepozorne „Nic takiego”, co w tym wypadku oznacza dzień, w którym skończyło się beztroskie dzieciństwo Patricka. To wówczas ledwie pięcioletni Patrick - przy czynnym udziale ojca – doznaje traumy na całe życie. Wszystko, co dzieje się później a więc jego destrukcyjne skłonności, wszelkiej maści używki czy problemy emocjonalne są już tylko następstwem druzgocących wydarzeń z dzieciństwa. St Aubyn, sam uzależniony od narkotyków od 16 do 28 roku życia i nie raz bliski przedawkowania, brawurowo oddaje ten czas w „Złych wieściach”, epizodzie nowojorskim, gdy Patrick wyrusza po prochy ojca. Lata później, już w „Jakiejś nadziei” bohater próbuje pogodzić się z przeszłością i próbuje zdobyć się na przebaczenie; a przy okazji daje w kość snobistycznemu i uprzywilejowanemu środowisku, z którego sam się wywodzi.
Myślałam, że nikt nie kala własnego gniazda tak bezlitośnie, a przy tym tak zabawnie jak Philip Roth, ale Edward St Aubyn mógłby stanąć z nim w szranki. Pisarz o przedstawicielach brytyjskich elit „mających pieniądze, nazwisko i niewiele poza tym” wypowiada się bez najmniejszych sentymentów. Wystawne przyjęcie zwieńczające trylogię (autor nie zawahał się zaangażować w fabułę samą księżniczkę Małgorzatę) staje się dość smutną karykaturą takiego stylu życia. Ale St Aubyn nie oszczędza nikogo, a zwłaszcza własnej rodziny. Tutaj jest jeszcze gorzej. Z powieści wyłania się odstręczający obraz ojca Patricka, który jak się wydaje nie miał w życiu lepszych zajęć niż gnębienie swoich najbliższych. Autor za to stosunkowo niewiele wspomina o matce, ale to wcale nie świadczy na jej korzyść - po prostu Eleanor Melrose nigdy nie była osobą, u której syn mógł szukać wsparcia. Czyżby St Aubyn miał się rozprawić z nią dopiero w dalszej części?
Ciężar emocjonalny tej prozy byłby pewnie trudny do zniesienia, gdyby nie była ona tak komiczna. Edward St Aubyn rozkłada na łopatki swoim niestrudzonym poczuciem humoru w obliczu coraz to nowych przeszkód na drodze Patricka Melrose'a, czyli również na własnej. W końcu ten gość pisze o najgorszych chwilach swojego życia, a robi to tak jakby go to w ogóle nie dotyczyło - jakby pisał o kimś innym; o wymyślonym pięciolatku i jego ojcu sam na sam w sypialni czy o jakimś obcym narkomanie, który nie umiał żyć bez siedmiu gramów kokainy dziennie. Dopiero gdzieś w „Jakiejś nadziei” ironia zostaje oficjalnie zaliczona do kolejnych mechanizmów obronnych, a przy innej okazji zostaje metaforycznie zestawiona z heroiną. W każdym razie, Edward St Aubyn pisze tak, że mógł wpędzić w kompleksy bardzo wielu pisarzy. Założę się jednak, że żaden z nich nie chciałby ryzykować jego doświadczeń, bo to one w konsekwencji uczyniły go takim człowiekiem, a później również takim pisarzem.
Nie trudno zrozumieć, czemu „Patrick Melrose” wzbudza takie emocje i robi takie wrażenie. Ta historia bywa nie tylko wstrząsająca, ale jest przede wszystkim w całej swej rozciągłości prawdziwa. Nie ma tu żadnych fałszywych tonów i próżno szukać w niej śladów manipulacji czy nieszczerości. Dzisiaj, Edward St Aubyn już otwarcie mówi o swojej przeszłości i wydaje się, że wreszcie odnalazł wewnętrzny spokój. Ważnym krokiem na tej drodze było właśnie pisanie o Melrose'ach. To znaczące, gdy literatura potrafi równie silne oddziaływać na twórcę, co odbiorcę! A póki, co, z Patrickiem nie rozstajemy się na długo, finałowa odsłona cyklu w postaci „Mleka matki” i „W końcu” dopiero przed nami. I tą pokrzepiającą myślą muszę się teraz zadowolić - w końcu to zawsze jakaś nadzieja.
Anna Aniszczenko
OPINIE i DYSKUSJE o książce Nic takiego. Złe wieści. Jakaś nadzieja
Wstrząsający obraz angielskiej arystokracji, świetny język. Ogrom podziwu i współczucia dla autora
Wstrząsający obraz angielskiej arystokracji, świetny język. Ogrom podziwu i współczucia dla autora
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toBoli. Nie ma dobra. Najczystszym zagraniem jest sarkazm. Studium obsesji i zgrozy, w dodatku zabawne. Nie dziwię się że Patrick walił heroinę jak oszalały.
Boli. Nie ma dobra. Najczystszym zagraniem jest sarkazm. Studium obsesji i zgrozy, w dodatku zabawne. Nie dziwię się że Patrick walił heroinę jak oszalały.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toprzeczytałam ksiażkę i obejrzałam ekranizację i -jak prawie nigdy się nie zdarza- ekranizacja wypadła o niebo lepiej.
przeczytałam ksiażkę i obejrzałam ekranizację i -jak prawie nigdy się nie zdarza- ekranizacja wypadła o niebo lepiej.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMomentami ciekawa i wciągająca, ale nudne, filozoficzne przemyślenia wszystkich bohaterów bardzo się ciągnęły i sprawiły, że pierwsze 3 części strasznie mnie wymęczyły. Po 2 ostatnie części nie sięgnę.
Momentami ciekawa i wciągająca, ale nudne, filozoficzne przemyślenia wszystkich bohaterów bardzo się ciągnęły i sprawiły, że pierwsze 3 części strasznie mnie wymęczyły. Po 2 ostatnie części nie sięgnę.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDyskretny urok burżuazji to coś, co świeci z wierzchu i niewątpliwie przyciąga, gdyż ciekawi. Autor w trzech kolejnych częściach powieści, których akcja toczy się we Francji, Nowym Jorku i w Wielkiej Brytanii, a które łączy osoba tytułowego bohatera w różnych okresach jego życia, ukazał przedstawicieli tego świata w jego schyłkowym okresie.
Świat ten, ludzi zepsutych i często wręcz pustych, a przy tym wyniosłych i okrutnych, mających do zaoferowania i na sprzedaż swoim amerykańskim majętnym małżonkom jedynie tytuł i koneksje towarzyskie, jest tłem zmagań Patricka z traumą, której źródłem były wydarzenia dzieciństwa i niezwykle skomplikowana relacja z rodzicami.
Powieść wciągająca, dobrze skomponowana, ciekawie przedstawiająca różne figury i gry towarzyskie, a przy tym na swój mroczny sposób zabawna, biorąc pod uwagę flegmatyczną naturę bohaterów drugiego planu i ich niesłychane akrobacje obyczajowe początkujące skandale towarzyskie. Z przyjemnością sięgnę po kolejne części. Lekturę umila staranne i estetyczne wydanie książki.
Dyskretny urok burżuazji to coś, co świeci z wierzchu i niewątpliwie przyciąga, gdyż ciekawi. Autor w trzech kolejnych częściach powieści, których akcja toczy się we Francji, Nowym Jorku i w Wielkiej Brytanii, a które łączy osoba tytułowego bohatera w różnych okresach jego życia, ukazał przedstawicieli tego świata w jego schyłkowym okresie.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toŚwiat ten, ludzi zepsutych i...
Wydawca postarał się, aby czytelnik jeszcze przed rozpoczęciem lektury miał świadomość, że ma do czynienia z prozą najwyższej próby – w tym celu zamieścił bardzo pochlebną, ale i merytoryczną przedmowę.
I jako czytelnik w pełni zgadzam się z tymi pochwałami, ponieważ Edwart St Aubyn bardzo zręcznie opisał życie wyższych sfer.
W „Nic takiego” poznajemy dzieciństwo Patricka, jego relacje z ojcem – część ta jest niejako wytłumaczeniem tego, co z bohaterem działo się potem.
„Złe wieści” to jeden wielki ciąg narkotykowy, a dla chętnych poradnik co brać i jak brać, żeby odlecieć, ale nie na zawsze. Patrick staje się nieodrodnym synem swojej klasy społecznej, trwoni pieniądze, bo może i trochę jakby na złość ojcu.
Trzecia część, „Jakaś nadzieja” – jak dla mnie najbardziej nużący przybliża nam arystokrację, jej poglądy i życie.
Wyświechtane powiedzenie mówi, że pieniądze szczęścia nie dają – myślę, że cały cykl (a przynajmniej przeczytane przeze mnie 3 tomy) są tego najlepszym przykładem.
Wydawca postarał się, aby czytelnik jeszcze przed rozpoczęciem lektury miał świadomość, że ma do czynienia z prozą najwyższej próby – w tym celu zamieścił bardzo pochlebną, ale i merytoryczną przedmowę.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toI jako czytelnik w pełni zgadzam się z tymi pochwałami, ponieważ Edwart St Aubyn bardzo zręcznie opisał życie wyższych sfer.
W „Nic takiego” poznajemy dzieciństwo Patricka,...
Nie zaskoczyła mnie niczym.
Męcząca i przygnębiająca.
Nie zaskoczyła mnie niczym.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMęcząca i przygnębiająca.
Pierwsze trzy tomy cyklu "Patrick Melrose" weszły mi jak złoto. No prawie. Stworzona pod koniec XX-go wieku historia dekadenta z wyższych sfer, dobrze oddawała klimat końca wieku. My poznaliśmy ją dużo później, dzięki serialowi. A szkoda. "Patrick Melrose" w swoich pierwszych odsłonach nie jest przepełniony elektronicznymi gadżetami i internetami. Uświadamia mi to jak wielka rewolucja technologiczna dokonała się w ostatnim ćwierćwieczu. Nawet narkotyki, które zażywa Patrick są analogowe. Tak samo wszystkie ekskluzywne gadżety, którymi się otacza - najlepsze artefakty i najlepsze posiłki i alkohole w najlepszych restauracjach. I udało się St Aubynowi oddać to dominujące w życiu głównego bohatera uczucie pustki. Pierwszy tom, "Nic takiego", to opis zepsutego świata i relacji z ojcem-potworem. Dekadencja i nuda wyższych sfer w pigułce pokazuje obraz faszystowskiego obozu w mikroskali rodziny - te demony czają się gdzieś w pięknych rezydencjach, gdzie ukrywają się potwory. Łatwiej nam zrozumieć jak zło rodzi się w biedzie, ale to nie sprawa pieniędzy tylko diabłów, żywiących się ludzkim bólem. Oczywiście najbardziej poruszający jest element kazirodczej pedofilii. "Złe wieści" przesycone są narkotykami i śmiercią - martwy jest zarówno ojciec, czekający w domu pogrzebowym na kremację, jak i syn, który próbuje zaćpać na śmierć swoje traumy. Trzeci tom, "Jakaś nadzieja", to trzeźwy Patrick na ekskluzywnym przyjęciu, które wygląda niczym parada zombie. W moim rankingu po dwóch wstrząsających książkach ta trzecia wypada najsłabiej - jest najzwyczajniej przegadana. Miałem wrażenie, że autor nie ma pomysłu jak pociągnąć historię dalej i wypełnił karty martwymi postaciami i ich dialogami.Jedyny żywy pozostał Patrick, którego jest tutaj mało. Zresztą miałem podobnie podczas serialu - pierwsze dwa odcinki mnie wciągnęły niesamowicie, a w trzecim coś się zatarło. ciekawe, co się stanie dalej.
Pierwsze trzy tomy cyklu "Patrick Melrose" weszły mi jak złoto. No prawie. Stworzona pod koniec XX-go wieku historia dekadenta z wyższych sfer, dobrze oddawała klimat końca wieku. My poznaliśmy ją dużo później, dzięki serialowi. A szkoda. "Patrick Melrose" w swoich pierwszych odsłonach nie jest przepełniony elektronicznymi gadżetami i internetami. Uświadamia mi to jak...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDobrze napisane.
Dobrze napisane.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toWIELKOBUKOWE BINGO wyzwanie 2020: POWIEŚĆ OBYCZAJOWA
W opisie widzę, że jest to "historia Patricka Melrose’a" - nic bardziej mylnego. Gdybym nie wiedziała z opisu, że Patrick ma być głównym bohaterem to za chiny ludowe bym się nie domyśliła bo jest on po prostu postacią jedną z wielu. Dodajmy jeszcze, że nie ma wśród owych postaci ani jednej przyjemnej, ciekawej osoby do której czytelnik poczułby sympatię.
Ta książka to zlepek sytuacji, przemyśleń, wynurzeń i dziwactw niefajnych ludzi. Jest dobrze napisana, nie mówię że nie, ale przy tym przeraźliwie nieciekawa. Tym samym nie mogę jej chyba, mimo wszystko, nazwać DOBRĄ.
Słuchałam audiobooka i łapałam się na tym, że się totalnie wyłączam, lektor stawał się szumem w tle a ja gubiłam 2-3 rozdziały. Przewijałam je sobie oczywiście, skupiałam się, dowiadywałam że nic ciekawego się nie wydarzyło i ponownie mój mózg zaczynał ignorować czytaną historię. Dziwne doświadczenie.
W związku z tym nie mam najmniejszej ochoty sięgać po kolejne części. Może lepiej obejrzę serial, podobno bardzo dobry.
Na koniec OSTRZEŻENIE.
W audiobooku (zakładam, że w wersji papierowej też) 1 i 2 rozdział to wstęp/recenzja Zadie Smith.
Ten tekst to analiza, streszczenie fabuły i spoiler w jednym. Właściwie nie trzeba czytać książki, tam jest wszystko. Łącznie z przepisanymi fragmentami książki. Łącznie z opisaniem co dzieje się w ostatnim rozdziale. Omińcie to, serio.
Takie teksty powinno umieszczać się na końcu książki i nie nazywać ich wstępem.
WIELKOBUKOWE BINGO wyzwanie 2020: POWIEŚĆ OBYCZAJOWA
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toW opisie widzę, że jest to "historia Patricka Melrose’a" - nic bardziej mylnego. Gdybym nie wiedziała z opisu, że Patrick ma być głównym bohaterem to za chiny ludowe bym się nie domyśliła bo jest on po prostu postacią jedną z wielu. Dodajmy jeszcze, że nie ma wśród owych postaci ani jednej przyjemnej, ciekawej osoby do...