Wojny husyckie 1419-1436

Jedno z moich ulubionych zagadnień – początki chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Tym razem wpadła mi pozycja Philipa Steela. Krótka książeczka traktująca o genezie chrztu polski. Przed lekturą zapoznałem się z oficjalną recenzją tym samym miałem jeszcze większą chęć na lekturę. Zasadnicza teza jaką stawia autor sprowadza się do tego, że u podstaw decyzji Mieszka co do przyjęcia chrztu mogły stać jego autentyczne potrzeby duchowe – nawrócenie. Jednak sama treść nie zawiera w sobie wielu przekonywujących argumentów za jej poparciem. Tych raczej być nie może skoro Mieszko nie prowadził dziennika osobistego, a nawet gdyby (co raczej niewiarygodne) to trudno by takowy się nam ostał. Wiedzieć więc nie będziemy co Mieszkowi w duszu grało. Wartością jednak tej pozycji jest ciekawa polemika jaką autor prowadzi ze zwolennikami tezy o wyłącznie politycznych przesłankach chrztu – świetne jest zwłaszcza zestawienie z osobą Konstantyna czy Chlodwiga. Książka nie odkrywcza ale uzupełniająca wiedzę dzięki jej polemicznemu charakterowi.

Druga część trylogii. Opis redakcji LC wyczerpuje temat. Na temat Kozaków i wojen, które Polacy z nimi prowadzili napisano już nieskończoną ilość książek, a nowe wciąż powstają. Pierwszych 100 000... albo coś koło tego, już przeczytałem, ale w pamięci zostały mi dzieła Wł. A. Serczyka " Na dalekiej Ukrainie " i " Na płonącej Ukrainie ", jak również te trzy, polecane przeze mnie pozycje. Powodem jest przystępny i łatwo przyswajalny sposób narracji. Z przyjemnością mogę je POLECIĆ !!!

Przeczytaj, proszę, rekomendację LC. Więcej nie mogę nic dodać, a powtarzać się nie lubię ! Książka obowiązkowa dla miłośników tematu, ale również dla tych, którzy pragnęliby zapoznać się jedną z największych polskich tragedii !!! Dobrze się czyta, a o to też chodzi. POLECAM !!!

Książka jest próbą spisania zagmatwanej nieco historii oddziałów lisowczyków. Jest to synetyczna praca, bez szczegółowych opisów bitew czy grabieży jakich dopuszczali się ci "piekielni jeźdźcy" w Rzeczypospolitej i poz jej granicami. Uzmysławia jak trudny był cały XVII wiek i z czym musiała sobie radzić Rzeczypospolita i jej mieszkańcy.

Autor przedstawia opracowanie zapisów akt sądowych dotyczących szlacheckich lecz nie szlachetnych zachowań z XVII w. Najazdy, napady, kradzieże, porwania, pobicia były na porządku dziennym. Czytania nie ułatwia duża ilość łacińskich zwotów, których tłumaczenie umieszczono w porządku alfabetycznym na końcu książki. Pomimo to, warto zdać sobie trud i zapoznać się z nieszkolnym obrazem szlachty polskiej w XVII w.

Po czterokrotnym przeczytaniu tej pozycji w ciągu ostatnich 5 lat, w końcu czuję się na siłach by wystawić jej ocenę. Obszerna tematycznie - dająca znakomite podstawy. Należy podkreślić, że mimo wszystko pozostaje to dziełem absolutnie bazowym i w p r o w a d z a j ą c y m do tematu wojny trzydziestoletniej. Brak rozwinięcia wielu tematów nadrabia naprawdę mistrzowskimi wskazówkami bibliograficznymi zamieszczonymi w przypisach. Podnoszono kilkukrotnie, że Wilson zdaje się faworyzować stronę habsburską i bawarską. W kilku miejscach jest to rzeczywiście widoczne, ale autor zdaje się raczej po prostu zlikwidować istniejące w historiografii mity stworzone przez hagiografów czy to Gustawa Adolfa (demitologizacja bitwy pod Lutzen jako wielkiej wygranej szwedzkiej) czy d'Enghiena (Rocroi w wydaniu Wilsona nie jest wcale jakieś bardzo zatrważające). Wykorzystuje też okazje by podnieść z błota zapomnienia kilku wybitnych dowódców wojny (e.g. Mercy czy Guebriant),dotychczas ocenianych jako średnich lub niewspominanych. Nie boi się krytykować spostrzeżeń wcześniejszych autorów (lady Wedgewood czy też samego wielkiego Parkera) - plus za odwagę. Wilson również bardzo bezkompromisowo rozlicza czarną legendę Wallensteina jako rzekomego zdrajcy. Pod względem sposobu napisania, rozmiaru i doboru treści - dzieło doskonałe. Ma oczywiście również (co prawda nieliczne) błędy merytoryczne - te drobne, niewielkie literówki (e.g. pomyłka przy dacie ordynacji Reichskammergericht wprowadzającej procedurę wizytacji),ale również nieco większe - co prawda obecne właściwie we wszystkich większych opracowaniach dotyczących omawianego tematu (S. Murdoch parę lat temu już wykazał, że opis bitwy pod Lemgo, który znajdujemy m.in. u Wilsona to absolutna bzdura, niemająca pokrycia w źródłach). Mimo wszystko jest to absolutnie najlepsza dostępna na rynku pozycja wprowadzająca do tematyki wojny trzydziestoletniej - przez wiele lat będzie najpewniej stanowić podstawową literaturę w temacie największego konfliktu nowożytnej Europy.

Dlaczego Biała Armia poniosła klęskę? Na to pytanie chciałem sobie odpowiedzieć sięgając po tę książkę i mogę teraz z zadowoleniem przyznać, że znam już na nie odpowiedź. Początkowo miałem trudności w lekturze. Nie wydawała mi się ona ciekawie napisana i szła dosyć wolno. Jednak z każdą stroną książka była coraz przyjemniejsza w odbiorze. Może to też sprawa tego, że opisywane historie swoje najciekawsze momenty miały nie na samym początku wojny. W połowie książki poznawanie losów wojny domowej było już czystą przyjemnością. Z niemałym podekscytowaniem śledziłem ruchy antybolszewików oraz ich oponentów. Miejscami miałem nawet nadzieję na inne zakończenie, ale ze smutkiem musiałem wtedy stwierdzić, że przecież dobrze wiem jak skończy się opowieść o kontrrewolucjonistach. O czym dokładnie pisze Evan Mawdsley? Jeżeli chcesz odpowiedzieć sobie na pytanie dlaczego doszło do rewolucji bolszewickiej, to ta książka nie udzieli Ci na nie odpowiedzi, bo nie to jest jej istotą. Jeżeli jednak chcesz zrozumieć samą wojnę domową, przyczyny klęsk i zwycięstw, to dzięki tej pozycji zdobędziesz interesującą Cię wiedzę. Książka szczegółowo opisuje wygląd poszczególnych kampanii. Poznajemy tu obraz starć na wszystkich głównych frontach. Nie pominięto tu też mniejszych starć z dalszych terenów Rosji, które nie miały większego znaczenia dla losów wojny, ale są istotne w celu wyrobienia sobie obrazu Rosji z tamtych lat. Jako ważny element autor ukazał również wojnę polsko-bolszewicką. O ile opisy pozwalają pojąć obraz walki, o tyle map, jako pomocy w zrozumieniu, mogłoby być więcej, bo nie przedstawiają wielu istotnych posunięć strategicznych. Utrudnieniem jest też fakt, że znajdują się one na końcu książki, a nie w miejscu gdzie opisywane jest przedstawione przez nie starcie. Ważne jednak, że jest ich aż 9. Dla mnie to wciąż mało, ale w porównaniu z licznymi działami przedstawiającymi wojny, to ilość tę można uznać za zadowalającą. Na pochwałę zasługuje natomiast to, że szczegółowo wykazano przyczyny klęski. Autor nie skupia się tutaj tylko na wojskowości. Przedstawia cały szereg czynników, które miały wpływ na ostateczny wynik tego starcia. W książce poznajemy też sylwetki bohaterów tego dramatu. Z uwagą potraktowano tu wszystkie strony konfliktu. Mnie najbardziej ciekawili biali i dzięki tej książce miałem okazję poznać te elementy ich życiorysu, które miały wpływ na przebieg starcia. Dlatego jeżeli podobnie jak mnie interesuje Cię Admirał Kołczak, generał Denikin, generał Wrangel i wielu innych żołnierzy kontrrewolucji, to z tej książki dowiesz się sporo o tych postaciach, poznasz ich wady, zalety, popełnione błędy i akty geniuszu. Według mnie na szczególną uwagę zasługuje Wrangel, któremu autor poświęcił pokaźnych rozmiarów rozdział. Sądzę, że niewielu Polaków zdaje sobie sprawę jak ogromny wpływ na losy Polski mieli Biali, a szczególnie „Czarny Baron”, który ostatnimi siłami prowadził jeszcze walki na Krymie, mimo możliwości ucieczki, i w ten sposób odebrał bolszewikom te siły, które mogły być przyczyną ich zwycięstwa w Polsce. Książka nie była tylko suchym poznawaniem faktów. Wzbudziła we mnie emocje, poruszała i motywowała. Najważniejsze jednak, że zrealizowała postawione przed nią zadanie, dlatego z czystym sumieniem mogę ją polecić innym.

Niniejsza monografia przedstawia zagadnienie państwa cześnika Mieszka II i możnowładcy Miecława obejmującego Mazowsze, Kujawy i wschodnią Wielkopolskę. Istniało ono w latach 1037 – 1047. Miecław wykorzystał chaos jaki zapanował po śmierci Mieszka II i ogłosił się „księciem", tym samym zakładając własne państwo w 1037 r. Według badań M. Boguckiego umocnił swoje rządy przez emisję własnych monet. Plusy: + Dogłębna analiza źródeł i zagadnienia państwa Miecława, + Wykorzystanie obszernej bazy źródłowej, w tym źródeł archeologicznych, + Dotarcie przez autora do nowych źródeł i ich umiejętne wykorzystanie, + Omówienie polityki i osoby Miecława, + Przedstawienie zasięgu terytorialnego państwa Miecława, + J. Bieniak opierając się na dowodach w nowy sposób nakreślił sylwetkę Miecława nie jako uzurpatora, lecz przedstawiciela dynastii Piastów lub lokalnej dynastii mazowieckiej, który był kontynuatorem pierwszej monarchii wczesnopolskiej prowadzącym niezależną politykę. Przedstawia też Miecława jako władcę ratującego ludność polską po najeździe Brzetysława, który udzielił jej schronienia na Mazowszu Minusy: - Skomplikowany język naukowy stosowany przez autora

Cóż, gdybym był profesorem Harvardu czy Oxfordu ośmieliłbym się ocenić tą wspaniałą pracę podobnie jak inną Pana Delestowicza "Zbigniew" . Niemniej jednak jako zawodowy historyk chylę czoła przed tak doskonałą książką . Z pewnością współczesny czytelnik może nie rozumieć doniosłości i zawiłości tej pozycji jak i wymagań pracy historyka ale ...serce rośnie" gdy czytam historię pisaną przez Pana Norberta Delestowicza, Pawła Borawskiego czy oczywiście Macieja Maciejaka. Kto nie zna ich dorobku nic na temat historii nie wie. Zresztą ich prace wycenia nawet rynek co w temacie badań naukowych jest rzadkością. Spróbujcie kupić ich książki...ceny jak za średniowieczne manuskrypty...

Jak dla mnie bardzo dobra pozycja Rebisu, autor zgrabnie prowadzi historię przez zawiłości i zależności skomplikowanej sytuacji w krajach bałtyckich i w Prusach. Język nie jest nadmiernie trudny, nie przywiązuje się nadmiernie do nazwisk i dat, za to umiejętnie opowiada co nieco o każdym aktorze, który miał swoje interesy w przeprowadzeniu krucjat. Nie miało to wiele wspólnego z chrześcijaństwem ale co tam. Gdzieniegdzie można się nieźle uśmiać, a gdzie indziej dostrzec analogie do czasów teraźniejszych (Wielkie Księstwo Moskiewskie). Warto!

WAŻNE !!! Dla zainteresowanych. Od listopada 2025 r. w sprzedaży 7 t. prof. Andrzeja Nowaka !!! Definicja historii jako nauki: " Historia jest nauką, która analizuje i INTERPRETUJE fakty z przeszłości na podstawie źródeł historycznych " Rozumiesz ? Słowo klucz to, INTERPRETUJE !!! Dlatego dla osób interesujących się historią Polski, najważniejszy jest wybór pisarza - historyka, do którego możesz mieć zaufanie. Historia nie jest nauką ścisłą, daje nieograniczone możliwości do manipulacji. Nie jest to zjawisko nowe. Istnieje odkąd sięga nasza wiedza historyczna. Przykłady mógłbym mnożyć, ale nie chcę obrażać Twojej inteligencji. Jak uchronić się przed fałszywą interpretacją, manipulacją, a często kłamstwem ? Sprawdzaj kto reklamuje pisarza lub książkę, są media które nie dają gwarancji uczciwości ( o Michniku już pisałem ). Sprawdzaj w IPN -e, czy pisarz był zarejestrowany. Sprawdzaj gdzie pisarz się dokształcał, Moskwa i Berlin wykluczają uczciwość. Sprawdzaj, czy i gdzie wyjeżdża na odczyty: uniwersytety, konferencje, spotkania, kursy, dokształcania. To zawsze jest formą wynagrodzenia za odpowiednie interpretacje, oczekiwane przez fundatora. Sprawdzaj narodowość, by obywatelstwo na pewno było polskie, niestety to nie zawsze daje gwarancję uczciwości !!! " Naród wspaniały, tylko ludzie k---- " J. Piłsudski Narodu coraz mniej, ale tych drugich lawinowo przybywa !!! Autor, historyk i pisarz, specjalista od Rosji dawnej i współczesnej, ale oczywiście nie tylko. Kawaler Orderu Orła Białego !!! Nie ukrywa swojego umiłowania do Ojczyzny. Co mnie nie dziwi, bo jest POLSKIM historykiem i patriotą. Daje to gwarancję uczciwej interpretacji historii Polski. Nie pozwólmy, żeby naszą historię pisali nam inni: Niemcy, Rosjanie i ci tam... Niestety, obecnie wszystko na to wskazuje, że to już się dzieje. Książka arcyciekawa, napisana przystępnym językiem. To wielka historyczna przygoda. Obecnie najlepsza na polskim rynku wydawniczym. Na pewno przez długi czas nie pojawi się nic lepszego. Cała seria będzie ozdobą Twojej biblioteczki. POLECAM !!!

Książka wydana po raz pierwszy w 1939 r. ( cieszę się , że właście to wydanie mam na półce: ZATORSKI Wacław Mjr. Dypl. Czyngis-Chan. Z 6 mapami i 3 szkicami. W-wa. 1939. Wyd. staraniem Sekcji Kawalerii Towarzystwa Wiedzy Wojskowej ),a wznowiona w 2015 r. Klasyczna, szczegółowa analiza taktyki i strategi armii mongolskiej. Autor opisuje zjednoczenie plemion, organizację armii oraz kampanie wojenne, które wykorzystując jazdę i chińską technikę stworzyły jedno z największych imperiów w historii. Obejmuje okres od 1194 do 1242 roku. Książka uznawana jest za istotną pozycję w polskiej literaturze historycznej. POLECAM !!!

Pierwsza część trylogii. Opis redakcji LC wyczerpuje temat. Na temat Kozaków i wojen, które Polacy z nimi prowadzili napisano już nieskończoną ilość książek, a nowe wciąż powstają. Pierwszych 100 000... albo coś koło tego, już przeczytałem, ale w pamięci zostały mi dzieła Wł. A. Serczyka " Na dalekiej Ukrainie " i " Na płonącej Ukrainie ", jak również te trzy, polecane przeze mnie pozycje. Powodem jest przystępny i łatwo przyswajalny sposób narracji. Z przyjemnością mogę je POLECIĆ !!!

Książka przypomina mi trochę " Boże igrzysko " Normana Daviesa, tylko w tym wypadku inny angielski historyk zabrał się za opisywanie historii, nie Polski, a Litwy. Ilość naukowych opracowań na ten temat jest ograniczona, dlatego tym bardziej jest ciekawa, bo przez wiele stuleci historia obu państw była ze sobą ściśle powiązana. Dla czytelnika łatwiejsze będzie zrozumienie, ujmę to eufemistycznie, odwieczna niechęć Litwinów do Polski i Polaków ( czekam na historię Ukrainy, autorstwa kolejnego Anglika ). Dla osób interesujących się tematem, pozycja obowiązkowa !!! POLECAM !!!

Szukałem długo czegoś na temat tego władcy. Jest to moja ulubiona postać w całym poczcie i w ogóle w naszej historii z jej wczesnych początków. Źródła są skąpe jeśli chodzi o ten okres. Natomiast ta pozycja przybliża nam postać Kazimierza Odnowiciela. Szybko się czyta, bardzo prosty język, naprawdę dużo podstawowej wiedzy na jego temat. Spekulacji także oczywiście, ale jest to w końcu domena historii, jej domysłów i badań. Polecam bardzo.

Kolejna cegiełka budująca wiedzę na temat dynastii piastowskiej. Władysław Wygnaniec z uwagi na szczupłość źródeł oraz niezbyt przychylną opinię, nie doczekał się dotąd własnej monografii. Pamiętam, że przez wiele lat jedynym źródłem wiedzy na temat księcia był epos „Carmen Mauri.” Poemat przypominał konflikt władcy z Piotrem Włostowicem, co zaogniło konflikt z młodszymi braćmi Bolesławem i Mieszkiem. Doprowadzenie do wojny domowej oraz przyspieszenie rozkładu państwowości nie przysporzyła zwolenników Władysławowi w historiografii. Podobnie jak dążenie do zbrojnych interwencji mających na celu utrzymanie (posiłki rusińskie) bądź odzyskanie władzy (wyprawy niemieckie). Ciekawy okres w dziejach Polski, godny szerszego zbadania i upamiętnienia. Co warte zauważenia, autor stara się skupić na wydarzeniach z życia księcia, niż wprowadzać na siłę do monografii szerszych rozważań na temat rozwoju gospodarczego czy społecznego. Zwięzłe, acz treściwe opracowanie naukowe z czasów rozbicia dzielnicowego.

Świetna książka, napisana przystępnym językiem ale gęsto nafaszerowana faktami. Autor porusza w niej nie tylko aspekt militarny, ale również społeczny i polityczny (zarówno po polskiej, jak i rosyjskiej stronie). Z licznie przywoływanych źródeł dowiadujemy się o ponurych szczegółach codzienności żołnierzy polskich i litewskich na Kremlu. Pan Tomasz Bohun podaje informacje w sposób rzetelny, z naukowego dystansu, bez niepotrzebnego wartościowania, oceniania czy uderzania w patetyczne tony dawnej wielkości. Z pewnością sięgnę po inne książki tego autora.

Mam w planach lekturę innej książki Andrzeja Nowaka, a mianowicie “Powrót ‘Imperium Zła’“, ale pomyślałem, że pewnie rozsądniej będzie zacząć od zapoznania się ze wcześniejszym okresem historii Rosji. Zdecydowanie nie zawiodłem się i pozycja “Metamorfozy Imperium Rosyjskiego 1721-1921” spełniła moje oczekiwania, przybliżając istniejące w owym czasie Imperium Rosyjskim prądy ideologiczne oraz sposoby zapatrywania rosyjskiej elity się na takie kwestie jak: * stosunek imperium wobec Europy (Zachodniej) oraz Azji * początki rosyjskiej państwowości i to, które ziemie uznawane są za przynależne im * różne sposoby myślenia o imperializmie i o kierunkach, w jakich powinno rozwijać się imperium * relacje z narodami i grupami etnicznymi wchodzącymi w skład imperium; rusyfikacja vs autonomia * Moskwa jako Trzeci Rzym Autor przytacza fragmenty tekstów różnych rosyjskich pisarzy, myślicieli, ideologów i poetów, przede wszystkim: * Nikołaja Karamzina - twierdzącego, że “niezbędnym warunkiem dla naszego bezpieczeństwa jest (…) aby Polska nie istniała w jakiejkolwiek formie, ani pod jakąkolwiek nazwą” i głoszącego tezę o “decydującym dla szczęścia Rosji znaczeniu samej jej terytorialnej wielkości” * Michaiła Mienszykowa, który diagnozuje stan rosyjskiego imperium, jako oblężonego od wewnątrz przez “inorodców” w postaci Polaków i Żydów, okreslanych jako “toksyny” i “groźne mikroby”. * Nikołaja Danilewskiego, głoszącego teorię walki cywilizacji * Piotra Sawickiego - twórcy teorii eurazjanizmu * Michaiła Lermontowa Oprócz tego autor daje też wykład, dotyczący mechanizmów działania imperiów, zarówno w czasie jego kształtowania się, jak i na późniejszym etapie, kiedy dla podtrzymania wielkości potrzebne są ofiary - zarówno mieszkańców państwa, jak i podbijanych narodów. Fakty, o których wcześniej nie miałem pojęcia: * mocna pozycja języka polskiego w niektórych momentach trwania Imperium. Np. w 1785 Katarzyna wydaje istotny dla całego państwa akt prawny, publikując go w dwóch językach: rosyjskim oraz właśnie polskim, zaś “w 1815 roku więcej osób pod panowaniem Aleksandra I umiało pisać i czytać po polsku niż po rosyjsku” * muzyka pierwszego hymnu Imperium Rosyjskiego (od 1791 do 1833),czyli “Niech rozgrzmiewa pieśń zwycięstwa” została skomponowana przez Polaka - Józefa Kozłowskiego * znany kompozytor Dmitrij Szostakowicz to niestety w pewnym sensie ofiara rusyfikacyjnej polityki imperium - jego dziadek był polskim powstańcem styczniowym zesłanym na Syberię, w wyniku czego kolejne pokolenia tej rodziny były już Rosjanami. Książka jest miejscami mocno szczegółowa, ale jako całość pozwala zbudować czytelnikowi dość dobry obraz tego, jak rosyjskie elity postrzegały swoje Imperium w XVIII, XIX i początkach XX. wieku. --- > Wedle trafnej formuły liberalnego emigranta, Nikołaja Turgieniewa, Karamzin swoją “Historią…” “wykarmił nienawiść, która istniała w Rosji przeciwko Polsce” > Jeśli owe elity będą skuteczne, jeśli idea poświęceń dla imperium zostanie głęboko zinternalizowana, wówczas łatwiej może przyjść uzasadnienie ofiar kolejnego typu: ofiar którymi są inni. Ofiar imperium, a nie dla imperium. > [W rosyjskiej kulturze politycznej] charakterystyczne jest uznanie przemocy za nieodłączny atrybut władzy. Władza nie tylko może, ale musi odwoływać się w tej tradycji do przemocy, jeśli ma utrzymać swój autorytet. Wyraża się on właśnie w przemocy wobec własnych poddanych. Według Boczarowa jest to zjawisko typowe - jak to uogólnia - dla niezachodnich społeczeństw. > Praca carskiego wielkorządcy nad wypolszczeniem tej ziemi, utorowała drogę jej ukrainizacji. > Mniejsze wspólnoty wydają się często naturalne, imperia wymagają uzasadnień. > Imperium to przymus, przeciw któremu stale odnawia się bunt > [Mienszykow] uogólnia ten argument do generalnej zasady: nie ma na świecie miejsca dla małych, słabych państw. Małe narody się nie utrzymają. (…) Taniej i zdrowiej wyjdzie małym narodom zrezygnować z niepodległości - bo ich na nią nie stać.

Bardzo ciekawa książka opisująca historie Cesarstwa Bizantyjskiego. Jednak poziomy poszczególnych rozdziałów bardzo nierówne. Niektóre rozdziały były bardzo ciekawe i zaskakujące, natomiast inne nudne przez napór wieku wątków, postaci i wydarzeń, że ciężko było coś konkretnego zapamiętać. Generalnie polecam bo świat Bizancjum to naprawdę ciekawe miejsce, szczególnie jeśli jest się chrześcijaninem bo owa religia była integralną częścią cesarstwa i dużo wątków religijnych jest w tej książce poruszonych.