30/130/2026
#BraczBingo 2026: Reportaż
Trzydzieści lat (z okładem) minęło od napisania tego reportażu. Czy raczej od zebrania wspomnień z dzieciństwa oraz notatek z kilku podróży i wydania ich w jednym tomie. Tyle lat, a z tego, co się słyszy o Rosji, to niewiele się tam zmieniło.
Wiele tu o barbarzyństwie caratu i komunistów: zapaćkaniu pięknych fresków w gruzińskim kościele (bo carski gubernator chciał mieć ściany wybielone jak baby w Rosji bielą piece…),wyburzeniu (a wcześniej ogołoceniu) Świątyni Chrystusa Zbawiciela, budowanej za caratu przez 45 lat (bo na jej miejscu miał powstać Pałac Sowietów, z pomnikiem Lenina, którego palec wskazujący miał mieć 6 metrów… nie powstał, bo nadeszła II wojna światowa, a ostatecznie w wykopie zrobiono za Chruszczowa basen) albo o zniszczeniu, według szacunków, 20-30 milionów ikon (bo przecież nadawały się jako tarcze strzelnicze w wojsku, chodniki w kopalniach, do zbijania skrzynek na ziemniaki, jako deski do krojenia w kuchniach, a przede wszystkim – na opał!).
Oczywiście w całym potężnym państwie radzieckim albo nie ma wody zimnej, albo ciepłej, albo nie ma jej wcale. O kanalizacji nie ma co wspominać.
A wyobrażacie sobie księgę, pisaną jeszcze na skórze, która waży 32 kilo i poszło na nią 700 cielaków? To Ormianie takie mieli skarby. Również książeczki „małe jak chrabąszcz”.
„Światu grożą trzy plagi, trzy zarazy. Pierwsza – to plaga nacjonalizmu. Druga – to plaga rasizmu. Trzecia – to plaga religijnego fundamentalizmu.” Patrzcie, jak to Kapuściński trafnie przewidział. Sprawdza się wzorcowo. Pisał to o Rosji, ciekawe, czy się tego w Polsce spodziewał.
„W latach 1932-33 Stalin zagłodził na śmierć kilka milionów chłopów ukraińskich i kazał rozstrzelać dziesiątki tysięcy ukraińskich inteligentów. Uratowali się ci, którzy uciekli za granicę. Kultura ukraińska przechowała się lepiej w Toronto i Vancouver niż w Doniecku i Charkowie.”
„Przede wszystkim do roku 1917, a na znacznych obszarach aż do roku 1939, Ukraina to był jeden z najbarwniejszych na świecie kobierców kultur, religii, języków, przebogaty, kolorowy ogród, który ludzie z Zachodu zgłębiali ze zdumieniem i fascynacją. Ileż tu ciągle mimo dewastacji i zniszczeń śladów polskich, rosyjskich, żydowskich, węgierskich, włoskich, austriackich, niemieckich, rumuńskich.” Tak było na przełomie lat 80-tych i 90-tych. Teraz pewnie tych śladów mniej, a za to zniszczeń więcej.
Na końcu książki pisze Kapuściński o przyszłości Rosji. Wieszczy jej wzrost nacjonalizmu, chęć utrzymania dużego i silnego państwa (sprawdza się),w tym możliwą konfrontację między chrześcijaństwem a islamem (to się chyba nie sprawdziło) oraz postępujące zróżnicowanie materialnych warunków życia. Biedni będą coraz biedniejsi, a bogaci – coraz bogatsi. A po trzecie – rozwój enklawowy (określenie autora). Czyli na obszarach biedy będą małe wysepki bogactwa. Luksusowy bank wśród odrapanych kamienic. Elegancki hotel wśród brudnych ulic zabudowanych slumsami. Obok imponujących aut – stare, śmierdzące i zatłoczone autobusy miejskie. Na koniec widzi Kapuściński przyszłość Rosji optymistycznie. Naprawdę! Porównuje ją do Chin, Indonezji czy Indii, które umiały zacząć się rozwijać, spodziewa się także, że komu jak komu, ale Rosji Europa zawsze pomoże. No cóż. Pisał to przed Wołodią P.
Mimo tej nie końca aktualnej końcówki książka jest absolutnie warta przeczytania. Wcale nie z powodu renomy autora. Dla mnie najciekawsze jest to, że Kapuściński zjechał przed wszystkim radzieckie republiki zakaukaskie. Egzotyczne, dalekie. A jednak podobne, niestety…
Szukamy ofert...
Opinie i dyskusje o książce Heban
Jest pełen Kapuściński - próbujący znaleźć właściwą interpretację, nawet jeżeli zaraz przedstawia przeciwną. W ten sposób opisuje Afrykę jako krainę paradoksów - niezmienną i w ciągłym ruchu, kultury wyjątkowej i niedojrzałej, próbującej się wyzwolić i zniewalającej się samemu bardziej. Ten problem poznania dotyczy i naszej rzeczywistości, myślę, że w ogóle nie bardzo rozumiemy życie.
Heban się świetnie czyta przy tym, bo jest o wielu miejscach i sytuacjach, przekrój całej Afryki, różnorodny, skondensowany.
Jest pełen Kapuściński - próbujący znaleźć właściwą interpretację, nawet jeżeli zaraz przedstawia przeciwną. W ten sposób opisuje Afrykę jako krainę paradoksów - niezmienną i w ciągłym ruchu, kultury wyjątkowej i niedojrzałej, próbującej się wyzwolić i zniewalającej się samemu bardziej. Ten problem poznania dotyczy i naszej rzeczywistości, myślę, że w ogóle nie bardzo...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKlasyka reportażu, must read dla każdego!
Klasyka reportażu, must read dla każdego!
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toGenialna książka, po prostu. Nawet niektóre zmyślenia Kapuścinskiego nie przeszkadzają :)
Genialna książka, po prostu. Nawet niektóre zmyślenia Kapuścinskiego nie przeszkadzają :)
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toŚwietna rzecz, jedna z najbardziej poczytnych książek cesarza reportażu i nie ma się czemu dziwić. Aż kipi autentycznością, sporo w niej polityki, skupienia na wojnach - tak samo obecnych w Afryce dziś, jak i przed pięćdziesięcioma laty - ale bohaterami przede wszystkim są zwykli ludzie, mieszkańcy, ich problemy, bolączki, ale też niezwykle pozytywne nastawienie do życia. Afryka jest piękna, a Kapuściński przedstawia ją w znakomity sposób.
Świetna rzecz, jedna z najbardziej poczytnych książek cesarza reportażu i nie ma się czemu dziwić. Aż kipi autentycznością, sporo w niej polityki, skupienia na wojnach - tak samo obecnych w Afryce dziś, jak i przed pięćdziesięcioma laty - ale bohaterami przede wszystkim są zwykli ludzie, mieszkańcy, ich problemy, bolączki, ale też niezwykle pozytywne nastawienie do życia....
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toZajmujący oraz merytoryczny zbiór opowiadań o Afryce. Polecam.
Zajmujący oraz merytoryczny zbiór opowiadań o Afryce. Polecam.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toTo był bardzo dobry reportaż. Napisany w bardzo przystępny sposób, tak jakby Autor momentami snuł bajkę na dobranoc, tylko że jej treść wcale nie jest piękna. Jest bolesna, trudna i wstrząsająca. Niby człowiek wiedział , ale i tak nie zdawał sobie sprawy.
Kiedy byłam na studiach moim marzeniem było wyjechać na Afryki aby napisać doktorat o ludzie Ashanti o którym pisałam magisterkę. Dopiero jednak po latach jestem w stanie docenić opiekę mojego promotora, który odwodził mnie od tej decyzji. To nie jest tak, że nie wiedziałam jak tam jest ale chyba do końca nie byłam świadoma wszystkich zagrożeń...
To był bardzo dobry reportaż. Napisany w bardzo przystępny sposób, tak jakby Autor momentami snuł bajkę na dobranoc, tylko że jej treść wcale nie jest piękna. Jest bolesna, trudna i wstrząsająca. Niby człowiek wiedział , ale i tak nie zdawał sobie sprawy.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKiedy byłam na studiach moim marzeniem było wyjechać na Afryki aby napisać doktorat o ludzie Ashanti o którym pisałam...
Mistrz reportażu - nic dodać nic ująć. Niby pisze o swoich podróżach ale w taki sposób, że przedstawia obraz odwiedzanego świata. Przenosi mnie w przestrzeni i czasie. Bo historie są bardzo, bardzo odległe w czasie. I jeszcze jedno - książka nie zestarzała się wcale, przeszła próbę czasu.
Mistrz reportażu - nic dodać nic ująć. Niby pisze o swoich podróżach ale w taki sposób, że przedstawia obraz odwiedzanego świata. Przenosi mnie w przestrzeni i czasie. Bo historie są bardzo, bardzo odległe w czasie. I jeszcze jedno - książka nie zestarzała się wcale, przeszła próbę czasu.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo tozakazana w niektórych krajach afrykańskich (lokalne zakazy) - '90.–2000 - krytyczne opisy dyktatur, niewygodne dla lokalnych władz...
zakazana w niektórych krajach afrykańskich (lokalne zakazy) - '90.–2000 - krytyczne opisy dyktatur, niewygodne dla lokalnych władz...
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKapuściński zabiera nas w fascynującą podróż po Afryce. Pełna barwnych opisów, historii i refleksji nad kontynentem i jego mieszkańcami.
Kapuściński zabiera nas w fascynującą podróż po Afryce. Pełna barwnych opisów, historii i refleksji nad kontynentem i jego mieszkańcami.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toBardzo ciekawa książka na temat Afryki. Jestem niesamowicie zaskoczony jak wiele dowiedziałem się od Kapuścińskiego na temat Czarnego Lądu pomimo tak łatwego dostępu do informacji jaki mamy obecnie dzięki internetowi. To kolejna pozycja, którą mogę polecić.
Bardzo ciekawa książka na temat Afryki. Jestem niesamowicie zaskoczony jak wiele dowiedziałem się od Kapuścińskiego na temat Czarnego Lądu pomimo tak łatwego dostępu do informacji jaki mamy obecnie dzięki internetowi. To kolejna pozycja, którą mogę polecić.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to