Film na świecie nr 382/1991 Świat według Lyncha

Śpieszymy z pomocą tym kinomanom, których wyobraźnią zawładnął w tym roku David Lynch. DZIKOŚĆ SERCA zbulwersowała publiczność Konfrontacji, natomiast serial MIASTECZKO TWIN PEAKS stał się bezkonkurencyjnym hitem telewizyjnego sezonu.


Trudno sprawdzić, ile w tej nagłej popularności amerykańskiego reżysera snobizmu czy mody, a ile prawdziwego zachwytu. Jedno jest pewne: Lyncha znacznie łatwiej polubić (albo znienawidzieć) aniżeli wytłumaczyć się z odczuć, jakie prowokują jego filmy. Kiedy zadebiutował, jeden z brytyjskich krytyków napisał: „To utwór, który należy raczej przeżywać niż rozumieć". Może właśnie dlatego nasza krytyka filmowa przeoczyła wcześniejszą obecność Lyncha na ekranach naszych kin, gdzie jego BLUE VELVET znalazł się wśród innych trzeciorzędnych produktów amerykańskiej kultury masowej, z pozoru niczym się wśród nich nie wyróżniając. Tymczasem Lynch doprowadzając do rozpasanego absurdu poetykę kina gwałtu i kiczu „made in USA", stał się jego namiętnym - by nie rzec - rozpaczliwym krytykiem, parodystą i szydercą, a jego filmy stopniowo złożyły się na odbity w krzywym zwierciadle, karykaturalny wizerunek American dream.


Zbierając materiały do tego numeru naszego pisma, byliśmy zaskoczeni ich obfitością. Okazuje się, że przynajmniej od połowy lat 80-tych Lynch był autorem dobrze znanym europejskiej krytyce filmowej, która z narastającą uwagą śledziła ewolucję jego oryginalnej twórczości. Zażenowani nadwiślańskim prowincjonalizmem, w jakim pogrążyła nas miniona dekada izolacji od światowego repertuaru filmowego, staraliśmy się zmontować możliwie najciekawszy obraz kina Davida Lyncha - w nadziei, że pozwoli on przeżywać jego filmy bardziej świadomie...

[Redakcja]


* * *


W NUMERZE:


À la carte


DAVID LYNCH

Mateusz Werner, Lynch i „ Lynchomania” / Philippe „ Bleak” Le Ross, Gotyk amerykański: mrok w duszy / Sean French, W mroku jaskini / Chciałbym malować moje obrazy zębami - z Davidem Lynchem rozmawia Marie-José Simpson / Jacques Valot, Mechanika strachu / David Lynch, We władzy pomysłów / Henry Welsh, Męczący sen / Catherine Taconet, Kino w stanie czystym / Brian McFarlane, CZŁOWIEK-SŁOŃ / Michel Chion, Twarze i nazwy / Jacques Zimmer, Po drugiej stronie lustra / Laurent Vachaud, Fuck me deadly / Marek Hendrykowski, Dzikość serca jako grand guignol / Dobre czasy na naszej ulicy z Davidem Lynchem rozmawiają Michel Ciment i Hubert Niogret / Fabrizio Liberti, „Choroba” w Twin Peaks / Biofilmografia Davida Lyncha


MAREK HENDRYKOWSKI PRESENTS

BLUES BROTHERS


VARIA

Jorge Luis Borges, Filmy


DO PODUSZKI

Wolf Donner, Jürgen Menningen, Mechanizmy napędowe