Antropologia kulturowa

Jest to podręcznik akademicki dający obraz tego czym zajmowała się i czym zajmuje się antropologia - kulturą ludzką. Autor poruszył szereg ważniejszych zagadnień ważnych dla tego działu wiedzy i zrobił to rzetelnie. Niemniej nie jest to książka dla czytelnika nieobeznanego z nauką jako taką i traktującego nauki społeczne jako broń ideologiczną. Taki znajdzie tu tylko dowody na swoje teorie spiskowe. Czytelnik dojrzały będzie pod wrażeniem autora i publikacji, choć nie musi się ze wszystkim zgadzać i mieć podobne zapatrywania na prezentowane tu poglądy i sprawy - pomimo rzetelności jako takiej pewne rzeczy autor ujął po prostu w ujęciu mu najbliższym tzn. ma optykę amerykańską (USA). Niemniej książkę polecam.

Genialna książka z dziedziny sztuki i kultury wizualnej czyli wiedzy o obrazie, jego pochodzeniu i zjawiskach temu towarzyszących. Autorzy wyjaśniają poszczególne pojęcia w kilku rozdziałach zaczynając od prehistorii i na czasach współczesnych kończąc. Zapoznajemy się z pochodzeniem obrazów od jaskini i pierwszego człowieka poczynając. Człowiek pierwotny jaki zostawiał ślad wizualnej twórczości na ścianach swojego domostwa? Jednym słowem malarstwo jaskiniowe (Lascaux). Autorzy ukazują źródła sztuki i tłumaczą na przykładach co to jest widzenie i postrzeganie. Jak pokazać obraz i jak go odbierać. Poszczególne rozdziały jak na przykład: "Mumia i śmierć" wyjaśniają czytelnikowi tajniki symboliki i alegorii często zamieszczanych w obrazach (czaszki, maski, etc). Książka wyjaśnia współczesne postawy wobec śmierci i życia, mówi o naśladownictwie, ikonach czyli obrazach świętych ale również o przedstawieniach świeckich takich jak sceny rodzajowe. Poznajemy wiele innych zagadnień ważnych dla nas jako odbiorców w momencie kiedy chcemy oglądać dzieła sztuki ze zrozumieniem. Jak na przykład rozdział: Czego chcą obrazy?. Zachęcam do lektury wszystkich miłośników sztuki i kultury, którzy chcą zapoznać się bardziej szczegółowo z tajnikami oraz przekazami jakie kryją w sobie obrazy bowiem nie wystarczy patrzeć trzeba jeszcze zobaczyć, widzieć.

Ta książka podobała mi się nieco mniej w porównaniu do innych tego autora. Dotyczy śmierci, ale nie tylko. Oczywiście wszystko opisane jest w odniesieniu do teorii symulakrów Baudrilliarda. Fragmenty o śmierci i ostatnie o języku podobały mi się najbardziej. W tej plątaninie trudnych zdań można odnaleźć ważne myśli.

Outsiderzy/dewianci to bardzo "problematyczne" jednostki i grupy społeczne. Są oni nieoczywiści i często bliżsi nam niż chcemy sami to przyznać. Z drugiej strony moralny dyskurs i systemy formalne i nieformalne etykietuje ich, nadając im negatywną i mocno stereotypowaną konotację. Zawsze mnie to pojęcie się nie podobało, głównie dlatego że większość ludzi odwołuje się (nieświadomie) do statystycznej metody jego określania. Coś jest "nienormalne", bo jest odstępstwem od normy. Bardzo to prymitywna i utrwalająca status quo metodologia. Miło było więc przeczytać autora, który w kwestii outsiderów postulował "powrót do rzeczy samych". Powrót do socjologii interakcji z realnymi podmiotami. I to bezpośrednio, a nie przez kwestionariusze (nie negując jednak empirycznej metodologii). Takim autorem jest Howard S. Becker. Na łamach swojej stosunkowo krótkiej książki prezentuje swoją interakcjonistyczną teorię dewiacji. Charakteryzuje ją, jak to interakcjonistów symbolicznych, pragmatyzm i fenomenologiczne podejście. Becker sprawia czytelnikowi wrażenie takiego sprytnego kolegi z klasy. Język nie jest stosunkowo wybiórczy i łatwo można go przyswoić. Momentami lektura przypomina czytanie reportażu na temat ruchów społecznych (istota interakcjonizmu). Nie oznacza to że nie ma w pracy krzty naukowej pracy. Wręcz przeciwnie, autor podaje wiele badań na poparcie swoich tez, czy to innych autorów czy swoje na palaczach marihuany oraz muzykach. Jest jednak świadomy ograniczeń metodologicznych analizowania dewiacji, więc utrzymuje ostrożnie tylko te wnioski, których jest stanowczo pewien. Pozostawia jednak sporo przestrzeni do dalszej analizy w przyszłości. Jeżeli miałbym coś zarzucić pracy, to to że w pewnym momencie wywiady z "dewiantami" robią się monotonne. Wynika to po prostu z powtarzalnych praktyk i zjawisk zachodzących między członkami danej grupy społecznej. Nie odebrało to jednak przyjemności z lektury i wiedzy jaką zdobyłem, gdyż książka jest podzielona na krótkie rozdziały i jak wspomniałem wcześniej, krótka. Czytelnik więc nie zdąży się szybko znudzić błyskotliwą, żywą analizą Beckera.

Dosyć bogaty podręcznik, który wprowadza w problematykę szeroko rozumianej kultury, która nas otacza i jest obecna w życiu każdego z nas. Zagadnienia zawarte w tym podręczniku pomagają nam zrozumieć pewne zagadnienia dotyczące kultury, jej odłamów, jej kształtów i jej celów. Jest to bardzo przydatne do rozumienia pewnych schematów, w których my sami się obracamy. Myślę, że podręcznik przyda się każdym osobom, szczególne tym studiującym kierunki humanistyczne. Polecam.

Znakomita książka. Pierwszy rozdział tej książki poświecony opisowi gęstemu to podstawowy tekst antropologiczny, który jest według mnie najważniejszym tekstem w historii antropologii kulturowej. Zawiera wiele intrygujących studiów na czele ze słynnym esesjem Głęboka gra o walkach kogutów na wyspie Bali.

Nienowa, ale w wielu punktach wciąż pobudzająca do refleksji książka o tym, jak to tworzy się rzekomo odwieczne tradycje. Współcześnie wiele ustaleń tej pracy nie budzi już zdziwienia, ale na pewno w momencie, gdy ukazała się jej wersja oryginalna, musiała być wręcz rewolucyjna. Szkoda, że Autorzy ograniczyli się niemal wyłącznie do kręgu Wielkiej Brytanii i jej imperium, ponieważ trochę spłaszcza to perspektywę. Trudno się dziwić, że brytyjski ceremoniał monarchiczny powstał w XIX w., skoro zawiera on tyle pierwiastków imperialnych, a imperium brytyjskie to tak naprawdę dopiero to właśnie stulecie. W wielu sytuacjach można rozważania Autorów podsumować następująco: pewne rzeczy mogły zyskać wymiar symboliczny i stać się elementem tradycji, dopiero wtedy, gdy przestały funkcjonować w swoim pierwotnym, normalnym kontekście. Tak wygląda sprawa ze strojem szkockich górali, o którym traktuje akurat najciekawszy rozdział tej pracy. Można powiedzieć, że dawniej wymyślano tradycje, a dziś tworzy się np. w samej Wielkiej Brytanii jakieś "polityki spójności" i inne takie twory, może za sto lat też ktoś je będzie odkrywał i demaskował? Któż to wie. Generalnie książka jest godna polecenia, zwłaszcza jeśli kogoś interesuje Britannia. Tomasz Babnis

"Wstęp do psychoanalizy - nowy cykl" autorstwa Freuda jest kontynuacją wcześniejszych wykładów ze "Wstępu do psychoanalizy". Freud który miał raka jamy ustnej nie był w stanie już za bardzo mówić, postanowił tym razem napisać wykłady. Można jednak wyczuć, czytając te wykłady że jesteśmy na nieco innych wykładach. Nie lepszych czy gorszych ale innych. Pierwszy wykład o symbolice marzeń sennych jest uzupełnieniem tego co wcześniej twórca psychoanalizy głosił. Drugi zaś wykład jest na temat okultyzmu. Według mnie ciekawy lecz zbędny w gruncie rzeczy nie musiałoby go tam w ogóle być. Trzeci zaś wykład jest zaś głównie o strukturze osobowości, jest napisany interesująco, choć są w nim też rzeczy które wiele do psychoanalizy jednak nie wnoszą. W czwartym mamy sporo o lęku i życiu popędowym, zwłaszcza na temat rozwoju psychoseksualnego. Jednym z ciekawszych wykładów jest wykładem piątym który jest wykładem o kobiecości, zatem o czymś nieco tajemniczym ale i intrygującym. Najciekawszym wykładem jest jednak według mnie wykład szósty. Wykład ten jest odpowiedzią na krytykę psychoanalityczną z różnych stron, odpowiedzią niezwykle pragmatyczną, która doprowadza jeszcze bardziej do szału krytyków. W wykładzie tym jest także miejsce na to aby opisać nieco psychoterapię psychoanalityczną i rozwiać wszelkie wątpliwości z nią związane. Siódmy ostatni wykład, jest chyba zaskakujący nawet dla osób które są Freudystami. Jest to wykład naukowo - światopoglądowy. Freud na samym jego początku zaznacza że psychoanaliza, jako nauka nie ma mieć prawa przypisanego określonego światopoglądu a jedynym światopoglądem Psychoanalizy jest to że jako nauka ma być drogą do prawdy, nawet jeśli jest ona bolesna. Freud w tym wykładzie skupia się na światopoglądach dlatego iż chce pokazać że nic nie mają wspólnego z nauką i prawdą. Na pierwszy front poszły wszelkie religie, ostatecznie znokautowane tym że są złudzeniami i nie mają z prawdą nic wspólnego, to samo stało się z teoriami filozoficznymi którym też się dostało. Anarchiści również zostali w tym wykładzie ośmieszeni, najciekawsza jest jednak konfrontacja Freudowsko - Marksistowska. Kończy się ona w taki sposób, że według Freuda, Marksizm który chce zwalczać obecny światopogląd, sam upodabnia się do tego co zwalcza. Freud stwierdza że marksizm tworzy wobec siebie zakaz myślenia dając do zrozumienia, że marksizm który zwalcza wszelkie złudzenia i systemy ideologiczne sam stał się teraz złudzeniem i wielkim systemem ideologicznym. Freud na pytanie czy chciałby uczestniczyć w eksperymencie Bolszewicko - Marksistowskim stwierdza że warunki w jakich odbywa się ten eksperyment zniechęca jego i osoby związane z Freudyzmem. Stwierdza on na końcu że rewolucja rosyjska jest zapowiedzią lepszej przyszłości niż trwanie w pobożności chrześcijańskiej, mimo to nie wierzy w jej powodzenie. Freud uważa że rewolucję rosyjską podjęto zbyt wcześnie i nie ma ona szans z uporaniem się z nedzą materialną ludzi. Freud w tym wykładzie pokazuje że nie wyklucza on poparcia jakieś rewolucji społecznej, lecz z pewnością nie na takich zasadach jak chcę Marksistowska Rosja, chrześcijańska Europa, czy laiccy anarchiści. Freud miał coś z progresywisty, uwzględniając przy tym jednak przede wszystkim popędliwość człowieka, co jest dla niego warunkiem koniecznym. Reasumując, ta pozycja ojca Psychoanalizy jest inna od "klasycznych" - psychologicznych. To właśnie w niej jasno i dobitnie mówi nie tylko o samej psychologii lecz także o sprawach światopoglądowych i społecznych, co we wcześniejszych ujęciach tytułów związanych bezpośrednio z psychoanalizą się nie zdarzało. Ze względu na specyficzność wykładów oraz na język i styl ten tytuł oceniam na 9 gwiazdek. Końcówka nieco zaskakująca zwłaszcza dla osoby takiej jak ja która jednak ceni bardziej pobożność chrześcijańską niż rewolucję rosyjską, jednak szanuję i ten punkt widzenia ojca psychoanalizy :) Kończąc do ideału tej książce czegoś zabrakło. Czego? Na to pytanie odpowiedź znałby już tylko sam Zygmunt Freud ; )

Znakomita książka wybitnego socjologa, etnografa a dziś byśmy powiedzieli antropologa o zjawisku kulturowym i cesze społecznej jaką jest megalomania narodowa. Ta książka to jedno z pierwszych tak szczegółowych opracowań o wywyższaniu się grupy swojej i deprecjonowaniu innych grup narodowościowych, etnicznych. To lektura obowiązkowa dla tych wszystkich, którzy interesują się współczesnymi problemami nacjonalizmu.

Jedna z nielicznych pozycji omawiających tematykę memów internetowych. Zawiodą się na niej jednak Ci, którzy liczą na szczegółowe omówienie lub choćby wprowadzenie zadowalającej definicji. Memom poświęcono w całości tylko jeden z 12 rozdziałów, choć niemal wszystkie są interesujące. Zauważalne jest doświadczenie Autorki w obcowaniu z nowymi mediami oraz szerokie wykształcenie przejawiające się w licznych koncepcjach, do jakich się Ona odnosi. Analizom brakuje jednak głębi, w przeważającej części jest to praca deskryptywna, a kategoryzacje wprowadza raczej sporadycznie. Przyjemna lektura dla osób zainteresowanych kulturoznawczą perspektywą badań nad nowymi mediami. Polecam

Co tu pisać, tytuł wprowadza w tematykę książki. Tom I. poświęcony jest opisowi grup ludności i dawnej kulturze umysłowej. Rozdziały: Kraj i ludzie, Współmieszkańcy obcego pochodzenia, Stosunki z zagranicą (Europa łacińska, wschód i kraje zamorskie),Szlachta, Miasta i mieszczanie, Chłopi, Wiedza i wiara, Życie religijne, Szkoła i książka, Życie literackie, Medycyna. LC Dla miłośników historii pozycja obowiązkowa. Mam tylko nadzieję, że kogoś mniej zainteresowanego historią, temat też zainteresuje. POLECAM !!!

Antropofagiczny negacjonizm, będący głównie negacjonizmem aprioryczności w nauce. Może czasem zbyt agresywne, ale w gruncie rzeczy istotne. Zarówno dla ogólnej metodologii nauk (każdej innej, nie tylko antropologii),jak i pokazania pewnych schematów myślowych na linii "my" - "oni": cywilizacja vs dzikość, sąsiad kontra sąsiad.

Niczego lepszego na temat klątwy w kulturze ludowej Słowian nie przeczytacie. Engelking po prostu nie zostawia innym szans. Problem został tutaj tak wnikliwie przeanalizowany i wyjaśniony, że innym pozostaje już tylko pokornie dopowiadać mniej znaczące kwestie. Engelking tłumaczy jaka była zależność między językiem a rzeczywistością, dlaczego magia słowa wydawała się mieć podstawy racjonalne (w ogóle sama magia staje się zrozumiała),a gdy czytelnik ma już otwarte oczy tak, że świat ludowej wyobraźni przestaje być zlepkiem bezsensownych przesądów a staje się logiczną konstrukcją wtedy umiejscowienie w tym układzie rozumienia "klątwy" i "klęcia" staje się już tylko formalnym dopełnieniem.

Wznowienie, klasycznej pozycji antropologii kulturowej opisującej zjawiska społeczne na podstawie badań społeczności, grup społecznych, religijnych, w chwilach rozwoju i fazie przechodzenia do momentów kryzysowych. Pozycja konieczna dla zrozumienia (choć nie do końca akceptacji) opisu procesów psychologicznych i społecznych w czasie ewolucji poglądów, zmian, rozwoju. Wyróżnia tutaj kilka rodzaje rytuałów (magiczny, religijny-chrzest, , materialny -awans , faktyczny, przejscia - slub, przyjecie do grona np. studentow). Zachowania rytualne służą stabilizacji i przekazywaniu tradycji. Trochę trudna w odbiorze, szczególnie na początku. Poza tym nie lubię tego formatu książki, jest dla mnie niewygodny.