Nasz człowiek w Botswanie. Opowieść o Wojciechu Albińskim

Jeśli ktoś liczy na standardowy reportaż z podróży z mnóstwem niesłychanych przygód, może się rozczarować. Książka inna od tych, które do tej pory miałam okazję przeczytać z kategorii "literatura podróżnicza". Napisana jak świetna powieść. Naprawdę urzekający styl i język. Sposób, w jaki autor charakteryzuje napotkane osoby zdradza jego dojrzałość. Czytelnik od pierwszych stron wie, że nie mógł napisać tej książki młody człowiek, niewiele wiedzący o życiu. Bo ta książka jest bardziej o życiu właśnie, nie o podróżowaniu. Piękne opisy miejsc i ludzi. Teraźniejszość w spójny sposób przeplatająca się z historią. Niezwykła. Pozostawia z niedosytem. Zdecydowanie za krótka.

Kolejna ostatnio przeczytana książka w której Egipt miał być tematem przewodnim i kolejne rozczarowanie, choć już nie tak wielkie jak w poprzednich dwóch przypadkach. Temat na książkę bardzo intrygujący, bo osią fabuły są unikalne dokumenty znalezione w kairskiej genizie z Synagogi Ben Ezry w Kairze, jednak wplecenie losów autora i jego pobytu badawczego w Egipcie wyszło średniawo :( Do tego nie jest to książka o samym Egipcie ponieważ mamy też min. Indie oraz "podróż w czasie i przestrzeni" Widać trud włożony w napisanie tej książki, nie wiem czy miała być to przy okazji pozycja naukowa, wyszło kombo które nie do końca mi podeszło...

To nie tylko literatura podróżnicza w klasycznym ujęciu. To także literatura podróżnicza w sensie metafizycznym. Przy okazji odpowiada na pytania dlaczego nie dalo się 'ucywilizować' Afganistanu (z punktu widzenia kultury Zachodu). Ludzie, krajobraz, przygoda, emocje. Wszytko okraszone wątkami kulturowymi, historycznymi, religijnymi.

Lekka, przyjemna, powiedziałabym nawet, że całkiem beztroska książka o Gambii. To pozycja dla początkujących, ponieważ pokrótce przedstawia różne aspekty tego afrykańskiego kraju. Można byłoby uznać ją nawet za przewodnik w trakcie podróży, ponieważ zawiera mnóstwo przydatnych adresów czy krótkie opisy poszczególnych miejsc do zobaczenia. Porusza także kwestie związane z historią, religią, kulturą czy jedzeniem. Dzięki niej dopisałam kilka miejsc do mojej podróżniczej listy marzeń.

Lubię Palina jako aktora a teraz jako autora.Jest niepoprawny politycznie i to jest jego największy walor.Jezeli jest brudno to jest tak napisane,jak kiczowato to to samo i etc.To oczekuję od literatury faktu a nie bezsensownego zachwytu.Lubię jego sarkastyczne poczucie humoru i specyficzną spostrzegawczość.

Styl pisania autorki jest bardzo blisko mojej granicy akceptowalności jednak w przypadku opisu Mołdawii wpisuje się idealnie i nie raz zdarzyło mi się śmiać. Po prostu w książce jest opisana prawda. Być może gdyby nie udało mi się odwiedzić tego kraju miałabym inne zdanie ale naprawdę miło i szybko się czytało, i zarazem wspominało :)

Druga książka o drodze 66 jaką ostatnio przeczytałem, więc siłą rzeczy trochę porównam z pierwszą. Książka Artura Owczarskiego ( https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5055283/droga-66-droga-matka-o-historii-legendzie-podrozy ) była przewodnikiem bardziej "do podróży" i o podróży, ta tutaj jest bardziej o ludziach spotykanych podczas podróży... i jest to też ciekawe, owszem, ale jako przewodnik może trochę mniej przydatne... co nie znaczy że nie znalazłem tu przydatnych dla siebie informacji (np. Oklahoma CIty - co najmniej dwa dni przeznaczyć, zanotowałem ;) ),albo że i owszem, bardzo chciałbym zobaczyć na żywo Gallup Intertribal Indian Ceremonial, a odbywa się to na początku sierpnia, więc to też jakośtam ustawia podróż czasowo inaczej niż sobie wyobrażałem chyba ;) No ale wracając do książki: właściwie to dobrze, że to nie była kalka z Owczaskiego (a raczej odwrotnie, bo ta jest starsza) i właściwie oceniam ją też dosyć wysoko. Absolutnie nie była dla mnie ani nudna ani nużąca, ani nie uważam że brak w niej pasji. Jest pasja, tylko do ludzi chyba większa niż do podróży, co w przypadku poradnika na temat podróży jest może takim małym minusikiem ;) Cytat jaki zaznaczyłem będzie natomiast ciekawostką nie związaną szczególnie z podróżą, ale zostawiam go sobie, bo mi się może przydać do innych dyskusji ;) "Richard Dieter, dyrektor Centrum Informacji na temat Kary Śmierci - badawczej organizacji non profit - dowodził, że nawet w bardzo „efektywnym” systemie teksańskim koszty szacuje się na dwa-trzy miliony dolarów na jednego skazanego. To trzy razy więcej niż kosztowałoby przetrzymanie tego więźnia w separatce przy zaostrzonych środkach bezpieczeństwa przez czterdzieści lat. To tylko jeden z argumentów przeciwko karze śmierci, który sprawia, że społeczne poparcie dla niej w całej Ameryce się zmniejsza (z osiemdziesięciu procent w 1994 roku, do sześćdziesięciu dziewięciu w 2007 roku) i coraz więcej stanów z niej rezygnuje (już czternaście zniosło ten rodzaj kary)." (pdf.str. 139) - to tak żeby zmiażdżyć argument że rzekomo kara śmierci pozwala społeczeństwu zaoszczędzić ;) No i koniecznie muszę obejrzeć "Auta" (no i może "Bagdad Cafe") w ramach przygotowania ;) (czytana/słuchana: 11-15.02.2026) 4/5 [7/10]

Łatwa i przyjemna lektura. Bez głębszych przemyśleń i wgryzania się w miejsca, które autor odwiedził. Dziennik z podróży, który równie dobrze mógłby zostać w szufladzie autora. Dobra pozycja dla tych, którzy wybierają się do Ameryki Środkowej i chcą zobaczyć jak tam jest, tak na "pierwszy rzut oka". Czytelnik przespaceruje się kilkoma zocalo i poobserwuje życie mieszkańców. Plus za plastyczne opisy i łatwość pióra.

"Podróże po Syberii" to reportaż z pięciu wypraw autora. Okraszone jest to wszystko mnóstwem odniesień historycznych, począwszy od Czyngis-chana, a skończywszy na dobrze nam znanym Putinie. Autor z wielką lubością oraz wyrozumiałością opisuje swoje wojaże po Syberii (chociaż generalnie pisze o Rosji). Nie jest to książka napisana w formie przewodnika, ani tym bardziej nie jest to dzieło obiektywne (w końcu to reportaż). Autor wielokrotnie wyda się śmieszny - w czasie lektury można się przekonać, że Rosja mało różni się od Polski, a jednak jest tam jakby gorzej - gdyż jego reakcje na pewne zachowania czy zjawiska będą dla nas niezrozumiała. Ale trzeba mu wybaczyć, w Ameryce chował się jak pączek w maśle.

Doskonała książka, miałem przyjemność ją czytać podczas pobytu w Meksyku to tym bardziej czuć klimat i tą kuchnie. Prowadzi nas przez historie ludzi zamieszkujących tereny Meksyku wraz ze zmieniającą się dietą zamieszkających te tereny ludów. Pozwala poznać ewolucje kuchni wraz z tym jak zmieniali się ludzie.

Lubię takie reportaże. Jest tu przede wszystkim dużo codziennego życia i codziennych przeżyć. Poprzeplatane jest to historią Chin, ale w ciekawym, nie męczącym stopniu. Autor poznaje Chiny dzięki podróżowaniu samochodem przez ten kraj jak i wynajmując dom na wsi (co według mnie jest najciekawsze w tej pozycji). Ciekawa pozycja, czytałam ją z przyjemnością.

Dobrze wrócić do świata Chatwina. Po achach i ochach spodziewałem się czegoś bardziej spektakularnego, a okazało się, że inne książki podobały mi się bardziej, np "Co ja tu robię?" Tutaj czułem, że za dużo jest historii, a za mało osobistych odczuć autora. Ale, sięgam po jego następne pozycje ;)

"W Indiach religia przenika każdą strefę życia". Szukasz książki o Indiach? To nie jest książka dla Ciebie. Będzie dla Ciebie, jeśli szukasz reportażu o Hindusach oraz Hinduskach. Brytyjski noblista, Naipaul, nie poczęstował publiki suchym reportażem - wszystko dzięki ogromnemu dorobkowi w obszarze literatury pięknej. Wykwintne, wyważone opisy przeplatają się z informacjami pobranymi z pierwszej ręki. Od ludzi. Dla ludzi. Dzięki temu poznajemy mężczyzn, którzy żenią się z córkami swoich sióstr. Wchodzimy do mieszkania o powierzchni 10 metrów kwadratowych, które jest zamieszkiwane przez 9 osób. Zaglądamy do kuchni, w których nie pije się kawy ze względu na jej pobudzające właściwości. Zerkamy do salonu, w których muzułmanie nie oglądają telewizji, bo uznają, że to niezgodne z ich religią. Aż w końcu próbujemy odetchnąć na ogrodzie świeżym powietrzem, gdzie widzimy, że wycinane są kolejne drzewa ze względu na przeludnienie. Ale czy w Indiach da się odetchnąć świeżym powietrzem? Czy można posłuchać własnych myśli będąc w miejscu publicznym? Książka jest dobra - nie jest szczególnie zła, lecz nie zapada wybitnie w pamięci. Czy jest dłuższa, niż powinna być? Tak, ale to wynik subtelnej mieszanki reportażu z dziełem literatury pięknej. Kobiety w Indiach są szczególnie pokrzywdzone i niesłuchane - mogłoby pojawić się więcej wątków na ich temat. Dlatego wystawiam 6 gwiazdek.

Ta książka to nie fantastyka !!! Puszcza amazońska to piekło na Ziemi, wcale się nie dziwię, że członkowie wyprawy zaginęli bez śladu. Pamiętam kilkanaście lat tem historię niemieckiego podróżnika i zwolennika sportów ekstremalnych, zapomniałem nazwiska. Śmigłowcem został dostarczony gdzieś tam w środek dżungli i miał zrobić sobie przez nią kilkudniową wycieczkę. Dobrze, że miał GPS -a i go uratowali. Przez odbyt do organizmu dostały mu się jakieś bestie, które od środka zaczęły go konsumować, inne robiły to samo dostając się przez skórę.... brrrr. Po pobycie w szpitalu władze Brazylii zamknęły go w więzieniu i oskarżyły o współpracę z koncernami farmaceutycznymi. Zarzucono mu poszukiwanie nieznanych roślin i chęć wywozu ich z kraju, co w Brazylii jest zakazane i karane. Książki, miłośnikom przygód, nie muszę polecać !!!

Dość lekko zobrazowany Iran oczami w końcu eksperta p. Orzecha. Na pewno zachęca do podróży do tego niezwykłego kraju. Warto na własne oczy przekonać się jak wygląda ten kraj bez cienia wypaczonego obrazu przedstawionego prze proamerykańskie media. Tak było ze mną, i nie żałuję, Polecam wręcz... i książkę i wyjazd.

Safari Mrocznej Gwiazdy to fascynująca wyprawa Paula Therouxa do miejsc w Afryce, w których autor przebywał w przeszłości. Theroux zestawia wspomnienia „tamtą Afryką” sprzed lat z dzisiejszą rzeczywistością, odsłaniając zmiany społeczne, polityczne i kulturowe. Czytelnik podróżuje z nim przez Egipt, Sudan, Etiopię, Kenię, Ugandę, Tanzanię aż do Kapsztadu, przemierzając kontynent różnymi środkami transportu – od samochodu, przez autobus, po pociąg. Każdy kraj opisany jest w szerokim kontekście społeczno-politycznym. Theroux ukazuje biedę, opieszałość urzędników, lokalne zwyczaje oraz aspiracje emigracyjne mieszkańców. Autor nie pomija trudnych tematów: skutków kolonializmu, konfliktów wewnętrznych i rosnącej przestępczości, równocześnie ukazując piękno kontynentu i jego kontrasty. W reportażu obecne są zarówno osobiste doświadczenia autora, jak i rozmowy z mieszkańcami – od przypadkowych osób po dawnych znajomych . Brak ilustracji lub map, które mogłyby jeszcze lepiej przybliżyć klimat książki i opisane regiony jest jedynym minusem.

Tylko tak wyrafinowani, a zarazem lgnący do ludzi intelektualiści, jak Krzysztof Środa potrafią podróż do dalekich miejsc przetworzyć w esej o istocie człowieczeństwa, pisząc - zdawałoby się - o "niczym" (co na swój sposób pojęli niektórzy komentujący, poszukujący chyba zbyt usilnie czysto turystycznego zapewne konkretu). Śledzę twórczość Autora od początku. I od początku pozostaje w nieustającym zachwycie nad jego czułą wrażliwością dla ludzi i świata. Lubię też jego pasję do takich krajów, w których – jak pisze - ”zmroczniki oleandrowce widuje się nie raz na lat trzydzieści, lecz praktycznie co roku” (a kto choć raz widział te nocne motyle, nigdy już nie będzie zupełnie nieszczęśliwy). A tu są wręcz mistrzowskie opisy. Np. cudownie imaginacyjne wydarzenia w erywańskim tunelu. Znaczenie antycznej literatury, nie tylko narodowej, dla Ormian, którzy są „drugim ludem Księgi”, po Żydach. Opadające wody jeziora Sewan (największego jeziora w Armenii, a także jednego z najwyżej położonych jezior świata - 1916 m npm.). No i przede wszystkim ludzkie losy, które nagle staną się Autorowi bardzo bliskie, jak przystało na prawdziwego humanistę (w tym kontekście cień Osipa Mandelsztama) . Jako miłośnika ptaków, szczególnie radują mnie właśnie ich przedstawienia. Mamy tu np. gardłowe poświstywania żołn o zupełnie niezwykłych barwach, którymi miałem rozkosz zachwycać się w Rumunii. Trafny jest wniosek Autora, że nie sposób uznać, który z kolorów w nich dominuje. Zgadzam się też z panteistyczną tezą, że pasja do ptaków wynika z „pokornego podziwu dla samej formy istnienia świata, z przeczuciem ukrytej za tą zmysłową formą tajemnicy”. „Ich trudna do wytłumaczenia różnorodność prowokuje do uznania ich za litery alfabetu, w którym ktoś próbuje nam przekazać jakieś przesłanie. A ponieważ alfabet ten liczy dużo więcej niż 36 liter, z góry wiadomo, że nie uda nam się go odczytać” - czytam z zachwytem. I jeszcze oczywista konstatacja, że najciekawszych obserwacji przyrodniczych dokonuje się nie wtedy, gdy niestrudzenie wędrować w ich poszukiwaniu, lecz wówczas, gdy się zastygnie, aby poczekać aż pojawią się same… To chyba zresztą dewiza Autora nie tylko do przyrody się odnosząca. Bo to chęć kontaktu z Drugim przewyższa u niego wszystko inne – zawsze go szuka i często znajduje (jesteśmy na Wschodzie, gdzie kontakty międzyludzkie to nie tylko „smalltalk”). A to dziś już rzadkie zjawisko w czasach, gdy „turyści” spędzają wyjazdy w dalekie miejsca w basenach z kieliszkiem w dłoni… Język Środy to może nie dokładnie styl mojego ukochanego W.G. Sebalda, ale są tu pewne korzystne pokrewieństwo z jego poetycką prozą podróżną.

Niewątpliwie ta książka jest w stanie wybić czytelnika z normalnego, codziennego rytmu dnia, rozsypać cegiełki układające się w jego głowie w kolorowy obrazek szczęśliwej Ziemi, zamieszkanej przez najinteligentniejsze ze znanych (sobie) gatunków stworzeń, rozbijających atomy, czy wylatujących na orbitę swojej malutkiej planety, wydzielonej z kosmosu warstwą ozonu - niczym ściankami hermetycznie zamykanego pudełka. Odsuwamy na bok wyobrażenia genialnych naukowców w CERN, specjalistów z NASA, wzruszających śpiewaków, poetów, genialnych inżynierów, kuratorów sztuki, wolontariuszy, misjonarzy, ludzi w pocie czoła pracujących dla wyższej idei ogólnego dobra. W "Kronice..." na pierwszy plan wynurzają się raczej brutalni terroryści, paramilitarne bojówki, narkomani, religijni ekstremiści, tyrani, dyktatorzy. Oczywiście NIE TYLKO - ale to ich zapamiętacie po lekturze książki. Na starcie autor pokazuje widziany przez siebie obraz Europy, który zdawać by się mogło nie zrobi wrażenia na człowieku współczesnym - tak bardzo przecież wyzwolonym, tolerancyjnym, akceptującym wszystko co podtyka mu się pod nos. Niestety, chyba jednak aż tak liberalnym przedstawicielem rasy ludzkiej nie jestem i opisy pana Mielnika wywołują u mnie skrajne emocje, potrzebę stanięcia o krok od rzeczywistości i przekonanie o postępującym wynaturzeniu społeczeństw i kultur. Na początku obserwujemy świat po obu stronach muru berlińskiego - rozpasanie moralne i zachłyśnięcie się wolnością - rozumianą niemalże w kategoriach anarchii, a wszystko to zatopione w delirycznych wizjach młodych Londyńczyków, Holendrów, Niemców, Francuzów. A dalej? Ciągły pęd i pośpiech napędzany przez rozwijające się społeczeństwo informacyjne. W Kronice... autor ukazuje prawdziwe oblicze życia w egzotycznych (z naszego punktu widzenia) krajach, na które nieraz patrzymy z lekką fascynacją - Japonię, Tajwan, Kambodżę, Irak, Bałkany. Tutaj jednak widzimy obdrapane z lukru małe hoteliki na końcu świata, puste lotniska, ciemne interesy, buntowniczy Berlin, Paryż bez całej otoczki Chanel nr 5, Londyn jako raj dla ekscentryków maści wszelakiej, zatłoczone kluby w brudnych podziemiach, prawdziwe i sztuczne uśmiechy, prawdziwe i sztuczne życie, pogoń za pieniądzem, informacją, potrzebę coraz to nowszych i mocniejszych doznań, ciągłe nienasycenie, przeświadczenie o tym, że TAM jest tajemniczo, lepiej i "bardziej", a TUTAJ jest zawsze nijakie i wyblakłe. Witkacy miał swoja powieść - worek, a to co prezentuje nam pan Jakub Mielnik jest czymś w rodzaju papki, zupki instant pełnej pstrokatych odpadów historii i krwawych strzępów teraźniejszości. Początek mnie w pewnym sensie przeraził. Obrazy wykluwające się pod wpływem czytanych treści wywoływały na mojej twarzy odrobinę pobłażliwy, ale w większej części zniesmaczony uśmiech. A potem... zniknęli ludzie zza muru berlińskiego, ci z obu stron żelaznej kurtyny, którzy przesadnie zachłysnęli się wolnością, tolerancją, rozpasane moralnie dzieci i wnuki niegdysiejszych protoplastów dekadencji. Autor przeszedł do wspomnień obejmujących znacznie bardziej oddalone od nas tereny - Nadżafu, Manili, Tajpej - i to one właśnie, chociaż brudne, obskurne i pordzewiałe - zostawały ciągle na swój sposób piękne i unikatowe, oddające mikroklimat tamtych społeczności. I nagle zdałam sobie sprawę, że ktoś na świecie może traktować w podobny sposób szare blokowiska Warszawy czy dworzec w Katowicach przepełniony zbieraniną przypadkowych ludzi. I trochę mnie to zdołowało. W pewnym momencie, podnosząc głowę znad książki że zdziwieniem i przykrością stwierdziłam, ze tak na prawdę wszędzie jest tak samo. To jedynie MY jesteśmy przyzwyczajeni do różnych rzeczywistości, do tego czego codziennie jesteśmy obserwatorami, świadkami, uczestnikami. Jeśli otworzymy oczy i zdamy sobie sprawę z tej jednolitości i spójności świata, dopiero wtedy zaczniemy dostrzegać jego różnorodność. Różnorodność w jedności.

MINUS za brak zdjęć z wyprawy. Trochę nudny początek, ale kiedy jesteśmy już w Amazonii robi się ciekawiej. Realistyczna, nie ma ubarwień, niesamowitych przygód itp. Poznajemy mentalność nie tylko rdzennych Indian, ale chyba wszystkich mieszkańców am. pd. do białego człowieka. Pozycja godna uwagi.

Kolejna, po indyjskiej, 'alfabetyczna' gawęda Carriere'a, którego to do Meksyku 'ściągnęła' głównie współpraca z mieszkającym tam przez lata Louisem Bunuelem. Ale Carriere pisze nie tylko o kontaktach z wielkimi ludźmi filmu (choć także - i są to naprawdę smakowite relacje, notabene z książki można się także dowiedzieć, iż był czas, gdy Meksyk był jednym z największych światowych potentatów filmowych!),ale - podobnie jak przy Indiach - dzieli się ogólnie swą fascynacją kolejnym niezwykłym, jakże bogatym kulturowo i historycznie (tym razem jest też więcej o historii - od konkwistadorskich podbojów, aż po rewolucyjne przewroty) krajem. Krajem wielkich kontrastów i sprzeczności, krajem trudnym do 'ogarnięcia' i może i przez to tak fascynującego. Napisana ze swadą książka to bardzo wciągająca lektura i - też podobnie jak przy Indyjskim alfabecie - ilość przekazanej wiedzy okazuje się trudna (czy wręcz niemożliwa) do pełnego ogarnięcia już po pierwszym przeczytaniu. To może więc być dla czytelnika pierwszą 'groźbą' - że trzeba będzie do tej książki wracać. Drugą natomiast stanowić może fakt, że koniecznie zachce mu się pojechać do Meksyku:D