Patronat Patronat 
Szukamy ofert...Łukasz Orbitowski, którego znałem dotychczas głównie z opowiadań i kilku fragmentów powieści, kojarzył się mi głównie z szeroko pojętą literaturą grozy. Wiadomość, że tym razem autor napisał powieść fantastyczno-obyczajową, biorąc na tapetę motyw alternatywnej rzeczywistości, sprawiła, że poczułem chęć poznania prozy Orbitowskiego bliżej. Było warto.
„Widma” to wspomniana alternatywna historia - opowieść o Warszawie bez Powstania, w której w przytłaczającej, peerelowskiej rzeczywistości żyją przedstawiciele pokolenia Kolumbów, którym nie dane było zginąć z bronią w ręku. Z tajemniczych, magicznych przyczyn 1 sierpnia 1944 roku broń odmawia posłuszeństwa, a młodzi ludzie, gotowi by ginąć za wolność swojego narodu, zmuszeni są żyć w rozpoczętej niebawem epoce PRL-u, u Orbitowskiego wyglądającej na jeszcze ciemniejszą i bardziej nieprzyjemną, niż ta, którą sami znamy (z doświadczenia lub opowieści starszych). „Widma” to historia kilku postaci - przede wszystkim Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, zwanego przez autora konsekwentnie przez całą książkę Krzysiem i żony poety, Basi. Poza tą dwójką, występuje tu także kilka innych postaci, których historie są równie poruszające i istotne - Janek, więzień polityczny, Wiktor, późniejszy milicjant, czy też Hania, „dziewczyna mająca stać się Jaszczurką”. To powieść w pewnym stopniu wielowątkowa, wszystko jednak spajają pewne wydarzenia i problemy oraz wspólna walka z przeciwnościami losu w rzeczywistości, która nie powinna nastać. Trudno się oprzeć wrażeniu, że mimo występowania w powieści jednostkowych bohaterów, to miasto jest tutaj bohaterem głównym. Warszawa jest nie tylko planem akcji powieści, ale też niejako żywym, toczonym paskudną chorobą organizmem, co udało się autorowi przedstawić w bardzo trafny, sugestywny sposób.
Orbitowski porusza w „Widmach” wiele bardzo istotnych problemów - zarówno tych uniwersalnych, ważnych zawsze i wszędzie, jak i tych, które odnoszą się tylko do nas, Polaków. Autor stawia przed czytelnikiem pytanie o istotę naszego narodowego ducha, naszej ogólnie rozumianej polskości i zmusza do licznych refleksji. Porusza też problem stereotypu męskości, którego zupełnym przeciwieństwem jest właśnie Krzyś - wieczny chłopiec, nie potrafiący pogodzić się z rzeczywistością, nie umiejący znaleźć w niej miejsca dla siebie i swojej twórczości. To, co dzieje się z Krzysiem i to jaki jest, sprawia, że nie może znaleźć zrozumienia również w oczach swojej żony, Basi. „Widma” to bowiem także historia miłości - nieszczęśliwej, niewłaściwie odbieranej, ulatującej, której małżonkowie łapią się resztkami sił. To nie jest książka, którą można czytać bezmyślnie, niejednokrotnie trafia się w niej na coś, co sprawia, że trzeba podumać trochę nad głoszonymi przez bohaterów poglądami, ich sposobem postrzegania świata i radzenia sobie z nim.
"Widma" to solidnie napisana, wiarygodnie przedstawiona historia alternatywnych losów Warszawy, która naprawdę zasługuje na bliższe spotkanie. Chociaż podstawy tej opowieści są czysto fantastyczne i nierealne, to jej treść wydaje się bardzo prawdopodobna, co nie wszystkim autorom udaje się osiągnąć. „Widma” łączą w sobie elementy kilku gatunków literackich, roi się w nich od odniesień do twórczości Baczyńskiego, bohaterowie są prawdziwi, niemal namacalni. To naprawdę dobra lektura, która zapewni długie godziny zaczytania i zamyślenia - książka liczy ponad 600 stron, a jej tematyka nie należy do najlżejszych, dlatego poświęcić trzeba jej trochę czasu. Na pewno jednak nie będzie to czas stracony, każdy powinien znaleźć w niej coś wartościowego dla siebie. Polecam.
Paweł Kukliński
Niezwykle cenię Łukasza Orbitowskiego, uważając go za jednego z lepszych prozaików na polskiej scenie literackiej, a jednocześnie wspaniałego publicystę. Niemniej do tej powieści nie poczułem "flow". Oczywiście warsztat literacki bez zarzutów, ale struktura książki, szeroko rozumiana fabuła, tło historyczne i kontekst w ogóle mnie nie porwały. Nie mówię, że ta książka jest zła, być może dla wielu osób czytanie tej powieści będzie niezapomnianym doświadczeniem, ale po prostu nie wstrzeliła się w moje gusta.
719 
477 
Jakbyś weszła do pokoju zamkniętego wcześniej przed tobą, i odkrywała nagromadzone tam wspaniałości, a potem ktoś by ten pokój zatrzasnął-to...
RozwińJanek szybko malał, zlewał się z dniem, brał na siebie szarość niskiego nieba, brud ścian, odbijały się w nim gruz i wertepy, teraz był niem...
Rozwiń
Opinie i dyskusje o książce Widma
Orbitowski w „Widmach” pokazuje swoją mistrzowską rękę w kreowaniu grozy i napięcia. Historia łączy elementy horroru z psychologiczną głębią bohaterów, a narrator prowadzi czytelnika przez świat pełen tajemnic, wspomnień i nierozwiązanych traum. Każdy rozdział wciąga, a atmosfera niepokoju rośnie stopniowo, utrzymując czytelnika w stanie ciągłej czujności.
Największą siłą książki jest sposób, w jaki autor balansuje codzienność z nadprzyrodzonymi elementami – groza wynika tu z psychologii postaci i z napięcia między tym, co realne, a tym, co wyobrażone. Język i styl Orbitowskiego sprawiają, że historia staje się sugestywna i zapada w pamięć.
Zgrzyt: Momentami narracja może wydawać się zbyt powolna, a niektóre wątki poboczne – nie do końca rozwinięte, co chwilami osłabia tempo fabuły. Fani dynamicznych horrorów mogą poczuć chwilowy brak akcji.
Podsumowując: „Widma” to książka, która wciąga, niepokoi i pozostaje w głowie długo po przeczytaniu – idealna dla fanów mrocznych, psychologicznie gęstych opowieści Orbitowskiego.
Orbitowski w „Widmach” pokazuje swoją mistrzowską rękę w kreowaniu grozy i napięcia. Historia łączy elementy horroru z psychologiczną głębią bohaterów, a narrator prowadzi czytelnika przez świat pełen tajemnic, wspomnień i nierozwiązanych traum. Każdy rozdział wciąga, a atmosfera niepokoju rośnie stopniowo, utrzymując czytelnika w stanie ciągłej czujności.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNajwiększą siłą...
Niezwykle cenię Łukasza Orbitowskiego, uważając go za jednego z lepszych prozaików na polskiej scenie literackiej, a jednocześnie wspaniałego publicystę.
Niemniej do tej powieści nie poczułem "flow". Oczywiście warsztat literacki bez zarzutów, ale struktura książki, szeroko rozumiana fabuła, tło historyczne i kontekst w ogóle mnie nie porwały.
Nie mówię, że ta książka jest zła, być może dla wielu osób czytanie tej powieści będzie niezapomnianym doświadczeniem, ale po prostu nie wstrzeliła się w moje gusta.
Niezwykle cenię Łukasza Orbitowskiego, uważając go za jednego z lepszych prozaików na polskiej scenie literackiej, a jednocześnie wspaniałego publicystę.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNiemniej do tej powieści nie poczułem "flow". Oczywiście warsztat literacki bez zarzutów, ale struktura książki, szeroko rozumiana fabuła, tło historyczne i kontekst w ogóle mnie nie porwały.
Nie mówię, że ta książka...
Wizja Polski bez powstania warszawskiego, z ludźmi którzy ginąć nie musieli, może i fajna, ale czy ich wegetacja w PRL to coś, czego oczekiwali? Może są tacy, którzy lubią takie historie, mnie jakoś nie przekonała, tym bardziej nie porwała, po prostu nie przepadam za kreowanymi na siłę rzeczywistościami alternatywnymi.
Wizja Polski bez powstania warszawskiego, z ludźmi którzy ginąć nie musieli, może i fajna, ale czy ich wegetacja w PRL to coś, czego oczekiwali? Może są tacy, którzy lubią takie historie, mnie jakoś nie przekonała, tym bardziej nie porwała, po prostu nie przepadam za kreowanymi na siłę rzeczywistościami alternatywnymi.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPoddałem się po około 100 stronach. Treść mnie nie zainteresowała i nie widziałem żadnej nadziei na poprawę.
Poddałem się po około 100 stronach. Treść mnie nie zainteresowała i nie widziałem żadnej nadziei na poprawę.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNo i cóż ja mam począć... Lubie gościa, śledzę jego dokonania publicystyczne, mam większość książek ( jeszcze sporo do przeczytania),śledzę jego Insta itd. Ta książka jest jednak... słaba. :( Niezwykle cięęęęzko było przez nią przebrnąć. Niby dobry warsztat, bardzo dobre słownictwo, styl nie stukający po piszczelach, ale nie ma sukcesu. Największa porażka to moim zdaniem realizacja pomysłu opowieści. Toż to klimat komunistycznej szarzyzny z czasów Gomułki. A już największa bieda to KRZYŚ. Bohater bez jakiegokolwiek potencjału. Chyba więc udać się nie mogło. Nie zaczynajcie przygody z autorem od tej powieści. Grozi niefortunnym zniechęceniem.
No i cóż ja mam począć... Lubie gościa, śledzę jego dokonania publicystyczne, mam większość książek ( jeszcze sporo do przeczytania),śledzę jego Insta itd. Ta książka jest jednak... słaba. :( Niezwykle cięęęęzko było przez nią przebrnąć. Niby dobry warsztat, bardzo dobre słownictwo, styl nie stukający po piszczelach, ale nie ma sukcesu. Największa porażka to moim zdaniem...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPodobała mi się. Wspaniały język, świetne opisy, wulgaryzmy - owszem, ale w większości przypadków uzasadnione. I poezja wpleciona w nurt narracji. I postaci, które czuję, że żyją, nie są papierowe, cóż z tego, że czasem irytujące, widocznie taki był autorski zamysł. Najbardziej przemówił do mnie Wiktor, trochę zły, trochę dobry, trochę po dobrej stronie, a trochę po złej. No i Hania. Trochę dziecinna, trochę zbyt dojrzała, energiczna, sprytna, a jednak zagubiona.
Jestem także pełna podziwu dla autora, że tak trafnie, precyzyjnie potrafił opisać życie w czasach katastrofy. Zupełnie jakby był i widział: zawiść, strach, zezwierzęcenie, cwaniactwo, chęć przetrwania... Wszystko poparte przykładami zachowań mało ludzkich.
Nie podobała mi się natomiast alternatywność. Może dlatego, że zwyczajnie było jej za mało? Alternatywna historia bez Powstania powinna przyczynić się do powstania innego świata, a tymczasem... Znowu pojawił się Bierut i komunizm... Czepiam się? No, może troszkę się czepiam.
W każdym razie akcja toczy się bez przestojów, książkę czyta się z przyjemnością. Brakuje mi końcowej kropki nad "i". Przysłowiowo.
Podobała mi się. Wspaniały język, świetne opisy, wulgaryzmy - owszem, ale w większości przypadków uzasadnione. I poezja wpleciona w nurt narracji. I postaci, które czuję, że żyją, nie są papierowe, cóż z tego, że czasem irytujące, widocznie taki był autorski zamysł. Najbardziej przemówił do mnie Wiktor, trochę zły, trochę dobry, trochę po dobrej stronie, a trochę po złej....
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toŚwietny pomysł pokazania Warszawy i pokolenia kolumbów bez rzezi powstania, kiepskie wykonanie niestety, książka męczy udziwnieniami, bohater główny to Krzysztof Kamil Baczyński, który przeżył wojnę i radzić musi sobie w siermiężnej rzeczywistości, znów pomysł świetny, ale realizacja - taka sobie, postaci nie przemawiają, szkoda.
Świetny pomysł pokazania Warszawy i pokolenia kolumbów bez rzezi powstania, kiepskie wykonanie niestety, książka męczy udziwnieniami, bohater główny to Krzysztof Kamil Baczyński, który przeżył wojnę i radzić musi sobie w siermiężnej rzeczywistości, znów pomysł świetny, ale realizacja - taka sobie, postaci nie przemawiają, szkoda.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPo uhonorowaniu Orbitowskiego dwukrotnie dziewięcioma gwiazdkami („Inna dusza”, „Szczęśliwa ziemia”) i mojej sugestii wyrażonej w recenzji "Szczęśliwej ziemi":
"...uważam, że jego miejsce jest w REALIZMIE i liczę na to, że w tym kierunku będzie tworzyć ..."
.....zostałem częściowo usatysfakcjonowany, bo w tej jego właśnie omawianej alternatywnej historii Polski zdecydowanie przeważa realizm, w oryginalnej formie, ale realizm.
Orbitowski uniemożliwił mnie napisanie poważnej recenzji, gdyż cynicznie i złośliwie skatował starego człowieka tj mnie, rozciągając swoją opowieść z pożądanych (góra!) 200 stron do 615. Wprawdzie Orbitowski nie pisze "short stories", ale przydałby mu się taki przyjaciel jak Lisz, o którym pisałem w eseju na temat Raymonda Carvera: (http://wgwg1943.blogspot.ca/search?q=Carver)
"...Otóż, okazuje się, że formę "short stories" zawdzięczamy przyjacielowi i wydawcy autora, Gordonowi Lish, który skracał opowiadania średnio z pięciu tysięcy słów do dwóch..." .
Orbitowski odważny jest, bo d e m i t o l o g i z u j e historię Polski, co szczególnie dzisiaj wobec powszechnej tromtadracji bazującej na ksobności i ksenofobii, jest szczególnie niebezpieczne.
Zmęczony, lecz zadowolony, wyręczam się po raz któryś Jarosławem Czechowiczem, którego recenzję w całości polecam, sam przytaczając jej zakończenie:
http://krytycznymokiem.blogspot.ca/2012/03/widma-ukasz-orbitowski.html
"......„Widma” to batalistyczna wizyjność na wysokim, literackim poziomie. To w sferze symboliki opowieść zapierająca dech w piersiach. Książka, która kwestionuje polskie mity narodowe, ale także wchodzi z nimi w dialog. Tu dość istotna jest postać Janka, nieznośnego romantycznego cierpiętnika, który wdziera się do Belwederu i chce zabić polskiego króla jak niegdyś Kordian chciał pozbawić życia cara. Janek jest wytrzymały na cierpienie, ale jednocześnie słaby. To jemu widmo króla mówi o tym, czym jest nasz kraj. „Polska jest krwawym teatrem. Jaka jest nadzieja dla krwawego teatru? Nie można zmienić go w dom, w sklep, w łąkę. On może stać się tylko burdelem. To jedyny ratunek”. I niezły burdel opisuje Orbitowski, ale to książka nie tylko o pomieszaniu i konsekwencjach ingerencji w bieg historii. To panoramiczna i wielowątkowa opowieść o niespełnieniu oraz goryczy. I trudno doprawdy orzec, czy więcej w niej fantastyki czy realizmu. Lepiej byłoby się postrzegać „Widma” jako totalne zmyślenie, ale wtedy nie można już zadawać pytań o istotę polskości, której – niestety – często musimy się wstydzić."
Dość trudna to lektura, lecz na pewno nie gorsza niż dwie poprzednie wspomniane na wstępie, więc tradycyjne 9/10
Po uhonorowaniu Orbitowskiego dwukrotnie dziewięcioma gwiazdkami („Inna dusza”, „Szczęśliwa ziemia”) i mojej sugestii wyrażonej w recenzji "Szczęśliwej ziemi":
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to"...uważam, że jego miejsce jest w REALIZMIE i liczę na to, że w tym kierunku będzie tworzyć ..."
.....zostałem częściowo usatysfakcjonowany, bo w tej jego właśnie omawianej alternatywnej...
wymęczyła mnie ta książka....
wymęczyła mnie ta książka....
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toBardzo przykra i przygnębiająca książka o nieszczęśliwych ludziach.
Bardzo przykra i przygnębiająca książka o nieszczęśliwych ludziach.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to