Wojownicy i wilkołaki

We wstępie do niniejszej pozycji jej autor: ceniony mediewista, archeolog i historyk religii Leszek Paweł Słupecki zwraca uwagę na niezaprzeczalną atrakcyjność motywu likantropii, która wydaje się nie słabnąć na przestrzeni wieków. Przyznaję, że również ja od wczesnego dzieciństwa przejawiałem mocną fascynację wszelkimi mitologicznymi stworzeniami, ze szczególnym uwzględnieniem, a wręcz zamiłowaniem do wilkołaków. Sprowadzało się to nawet do pragnienia stania się jednym z nich, ale bez bolesnej i przymusowej przemiany podczas pełni księżyca i wiążącej się z nią utratą człowieczeństwa i samokontroli.

Lata minęły, ale moje zainteresowanie tematem nie przeminęło. Czekałem tylko na odpowiedni moment, żeby zapoznać się z omawianą książką. Okazja nadarzyła się w lutym, kiedy w ramach zgłębiania tematu dowiedziałem się, że dla naszych słowiańskich przodków był to wilczy miesiąc, co wiąże się z faktem, że właśnie w jego połowie przypada jedyna w ciągu roku ruja u wilczych samic.
Ponadto piętnastego dnia tego miesiąca Rzymianie i Rzymianki świętowali i świętowały Luperkalia. Była to uroczystość obchodzona na cześć wilczycy, która wykarmiła Romulusa i Remusa, a swoją nazwę wzięła od Luperkusa: wilczo-koźlego Boga, utożsamianego z Faunem, który chronił stada przed tymi drapieżnymi przodkami psów.
Powracając do Słowian należy jeszcze zaznaczyć, że w strachu przed wilkami zamiast ich zwyczajowej nazwy stosowano zamienniki takie jak „luty” lub „luty zwierz”, aby zgodnie ze staropolskim przysłowiem nie wywołać ich przypadkiem z lasu.

Książkę tak jak sobie postanowiłem udało mi się całą ukończyć w Luperkalia, mogę więc przystąpić do recenzji. „Wojownicy i Wilkołaki” to kompletne omówienie zjawiska "likantropii", z jakim mamy do czynienia w języku polskim, przy czym autor stosuje aparat badawczy przynależny do antropologii kulturowej.
Dla mnie jest to największa zaleta tej książki, ponieważ nie mamy w niej do czynienia z popkulturowym streszczeniem najsłynniejszych horrorów o wilkołakach. Zamiast tego autor opisuje wszystkie zachowane przekazy na temat tych istot, jakimi dysponujemy, zaczynając od tych najstarszych, czyli tradycji antycznej. W następnej kolejności analizuje motyw likantropów w legendach średniowiecznych i sagach skandynawskich, po traktaty demonologiczne i zachowane podania z kultury ludowej.
Bardzo ciekawy jest rozdział dotyczący pochodzenia terminu „wilkołak” oraz tego jak ten fascynujący potwór jest nazywany w różnych językach.
Równie intrygujące jest omówienie innych kultur, które posiadają bardzo podobne przekazy na temat zmieniania się ludzi w drapieżne zwierzę, ale z racji zamieszkania na innej szerokości geograficznej, w której naturalnie nie żyją wilki zamiast likantropa mamy transformację w tygrysa, lamparta, lwa, hienę, kojota, a nawet aligatora.

Najlepsza część książki to jej zakończenie, w której autor rekapituluje najważniejsze zachowane informacje na temat wilkołaków i na ich podstawie dostarcza najbardziej przekonującego wytłumaczenia powstania zjawiska likantropii, które wiąże z okresem rozpadu wspólnoty rodowo-plemiennej i powstaniem protopaństw, co prowadziło jednocześnie do tworzenia się tajemnych bractw młodych wojowników identyfikujących się z najbardziej rozpowszechnionymi drapieżnikami działającymi w watahach, czyli wilkami.

To antropologiczne wyjaśnienie modelu likantropicznego, jego treści, sensu i znaczenia dla społeczeństw pierwotnych to dla mnie największa zaleta tej publikacji. Cały wywód układa się w logiczną i spójną całość, dzięki czemu lepiej rozumiem wszystkie elementy składowe wilkołaczego motywu i podobnie jak autor preferuję ten klucz interpretacyjny zamiast próby wytłumaczenia źródła wilkołactwa w chorobie psychicznej.

Natomiast największa wada omawianej pozycji jest też paradoksalnie jedną z jej największych zalet, ponieważ w czasie lektury autor chcąc jak najbardziej wyczerpać temat przytacza tyle opisów dotyczących zjawiska likantropii, które są na tyle do siebie podobne, że w pewnym momencie czytanie staje się momentami nużące. Nie umniejsza jednak to wiele tej pracy, ponieważ większość książki jest napisana bardzo przystępnym stylem i w moim przypadku udało mi się ją przeczytać w ciągu jednego dnia.

Podsumowując "Wojownicy i wilkołaki" to kompleksowa i naukowa analiza zjawiska likantropii. Ponadto jest to najlepsza pozycja na ten temat, z jaką do tej pory miałem styczność. Lektura obowiązkowa dla wszystkich miłośników tych fascynujących i przerażających stworów, w moim przypadku byłem bardzo usatysfakcjonowany tym, czego się dowiedziałem, ponieważ znacząco wzbogaciłem swoją wiedzę na ten temat.

(Przeczytałem i posiadam Wydanie IV, Wydawnictwo Replika, Warszawa, 2023)

We wstępie do niniejszej pozycji jej autor: ceniony mediewista, archeolog i historyk religii Leszek Paweł Słupecki zwraca uwagę na niezaprzeczalną atrakcyjność motywu likantropii, która wydaje się nie słabnąć na przestrzeni wieków. Przyznaję, że również ja od wczesnego dzieciństwa przejawiałem mocną fascynację wszelkimi mitologicznymi stworzeniami, ze szczególnym...

To co w antropologii lubię najbardziej. Sprawne badanie archetypów i symboli. Nie brak tu i analizy i syntezy. Rzuca interesującą perspektywę na początki cywilizacji, rolę przemocy, agresji, alienacji. Po tej fascynującej lekturze- choć momentami gęstej od szczegółowych badań, nieco przynudzających czytelnika nie-naukowca- wilkołak wydaje się czymś więcej niż tylko kolejnym straszydłem z dawnych opowieści. Wilkołaki są wszędzie

To co w antropologii lubię najbardziej. Sprawne badanie archetypów i symboli. Nie brak tu i analizy i syntezy. Rzuca interesującą perspektywę na początki cywilizacji, rolę przemocy, agresji, alienacji. Po tej fascynującej lekturze- choć momentami gęstej od szczegółowych badań, nieco przynudzających czytelnika nie-naukowca- wilkołak wydaje się czymś więcej niż tylko kolejnym...

"Chwilę" to trwało, ale finalnie skończyłem. Była to książka, którą porównałbym do szkolnych lektur, czyli niezbyt szalenie porywająca, ale z jakiejś przyczyny potrzebna do przerobienia. Z tym, że tu nikt mnie nie zmuszał do czytania, sam się na to skazałem.

Wydane w ramach nowej serii od Repliki stare już dzieło skusiło mnie okładką i tematyką. Nie jest to jednak tak dobra pozycja, jak inne z serii (chociażby Kwaidan. Demony japońskiego folkloru),ale zawiera sporo wiedzy na rzeczony temat. Słupecki z sporym pietyzmem zebrał różnorodne mity i legendy, jakie powstały na przestrzeni wieków.

To swoiste kompendium, które pokazuje jak powstawał obraz istoty nocy, jakimi są wilkołaki. Fascynują ludzkość od wieków, w naszych czasach przerażając głównie już tylko w kinematografii, choć w prozie też się trzymają dobrze. Niemniej fajnie było mieć taki naprawdę dobry przegląd na temat tego jak się rozwijało postrzeganie wilczków na przestrzeni tysiącleci.

I kultur, bowiem co cywilizacja, tak geneza i wygląd potworków jest jednak nieco inna. A rozstrzał materiału jest ogromny. To nie tylko Europa, ale też Afryka, Azja czy obie Ameryki. Wilkołactwo jest motywem przewijającym się dosyć często w prawie wszystkich dawnych kulturach, co czyni temat jeszcze bardziej interesującym, nie tylko dla badaczy tematu.

Niemniej ma to też spory minus. Książka ma formę dokumentu, a jej styl bywa bardzo męczący. Łapałem się na tym, że po kilkunastu stronach temat już mnie na tyle wymęczył, że aby sięgnąć ponownie po tytuł musiał minąć jakiś tydzień lub dwa (dobrze, że w bibliotece nikt się tym nie zainteresował - długo trzymałem ten egzemplarz i tylko przedłużałem wypożyczenie...).

"Wojownicy i wilkołaki" mają wiele wiedzy, ale to też dla mnie akurat nic absolutnie nowego. Jeżeli ktoś się fascynuje tematem, tak sporą porcję wiedzy tu zawartą na pewno zna z drugiej ręki. Nadal twierdzę, że warto to przeczytać, ale z pewnym dozowaniem. W większej ilości odrzucało mnie to na długo, zwyczajnie nużąc.

"Chwilę" to trwało, ale finalnie skończyłem. Była to książka, którą porównałbym do szkolnych lektur, czyli niezbyt szalenie porywająca, ale z jakiejś przyczyny potrzebna do przerobienia. Z tym, że tu nikt mnie nie zmuszał do czytania, sam się na to skazałem.

Wydane w ramach nowej serii od Repliki stare już dzieło skusiło mnie okładką i tematyką. Nie jest to jednak tak...

Bardzo dobre, pełne szczegółów i przytaczanych źródeł opracowanie wilkołactwa i innych motywów wcielania się ludzi w zwierzęta. Autor bada podania, mity i opowieści od czasów starożytnych, szczególnie greckie i rzymskie, następnie germańskie, celtyckie, skandynawskie, słowiańskie, aż po literaturę. Dostajemy odwołania i przybliżenia mnóstwa takich wątków z przeróżnych mitologii, z całego świata.
Tytułowe zestawienie wynika z twierdzenia o tym, że wilkołactwo powiązane było w swojej narracji z bractwami młodych wojowników, budujących nowe więzy, w oderwaniu od dotychczasowych czyli rodowych, plemiennych. Autor sięgając do prac niemieckich naukowców, z których rzadziej się korzysta, z powodu tego jak wykorzystywali je, niezgodnie z zamiarami autorów, hitlerowcy.
Książka jest bardzo rzetelna, odwołująca się i przybliżająca czytelnikowi mnóstwo podań, wierzeń, mitów, przekazów, a wszystko wokół przywdziewania skór zwierząt, wiary we wcielanie się w nie, łączenia tego z szałem bojowym.
Ogólne wrażenie bardzo dobre, a książka, mimo że oryginalnie była pracą naukową napisana jest żywym, przystępnym językiem. Temat jest ciekawy, tezy autora, możliwość śledzenia rozwoju i ewolucji różnych motywów niezwykle interesujące.
Bardzo dobra pozycja.

Bardzo dobre, pełne szczegółów i przytaczanych źródeł opracowanie wilkołactwa i innych motywów wcielania się ludzi w zwierzęta. Autor bada podania, mity i opowieści od czasów starożytnych, szczególnie greckie i rzymskie, następnie germańskie, celtyckie, skandynawskie, słowiańskie, aż po literaturę. Dostajemy odwołania i przybliżenia mnóstwa takich wątków z przeróżnych...

Wilkołactwo potraktowane kompleksowo. Od genezy lingwistycznej, poprzez aspekty historyczne, postrzeganie w kulturze i w społeczeństwie, ze szczególnym uwzględnieniem grup młodych mężczyzn - wojowników, a przy tym wyrzutków, będących poza nawiasem społeczeństwa. Autor nie szczędzi też opisów wierzeń i przesądów różnych ludów, kładąc nacisk na wierzenia mieszkańców Północy i Indian. Osobiście za najciekawsza część uważam poglądy traktujące wilkołactwo jako tymczasową klątwę i łącząca przemieniających się w wilki z legendarnymi berserkami.
Jeśli k
toś chce poznać genezę tak częstego w popkulturze motywu wilkołactwa, to ta lektura jest idealnym wyborem.

Wilkołactwo potraktowane kompleksowo. Od genezy lingwistycznej, poprzez aspekty historyczne, postrzeganie w kulturze i w społeczeństwie, ze szczególnym uwzględnieniem grup młodych mężczyzn - wojowników, a przy tym wyrzutków, będących poza nawiasem społeczeństwa. Autor nie szczędzi też opisów wierzeń i przesądów różnych ludów, kładąc nacisk na wierzenia mieszkańców Północy i...

Czy interesowaliście się kiedykolwiek postaciami wilkołaków? Czy wiecie, że każda kultura (słowiańska, celtycka, germańska) przedstawia te stworzenia w inny sposób?
Zapewne wiecie już, że wilkołak to mityczny człowiek przemieniony w zwierzę, ale zastanawialiście się z jakich legend wywodzi się ten stwór? Jakie jest jego powiązanie z diabłem? W jakich dziełach literackich spotkamy tę postać?
"Wojownicy i wilkołaki" to kolejna książka z serii "Wierzenia i zwyczaje" wydawnictwa Replika. Napisana w sposób rzetelny i konkretny, poparta rzeczową wiedzą z wielu źródeł. Idealna pozycja naukowa, świetne kompendium wiedzy o mitycznych stworach jakimi są wilkołaki. Z racji, iż jest to książka popularnonaukowa, to nie jest to raczej lektura do przeczytania dla relaksu. Zdecydowanie bardziej poleciłabym ją pasjonatom wierzeń ludowych lub naukowcom.
Pięknie wydana pozycja, uzupełniona cennymi i ciekawymi ilustracjami, które pozwalają bardziej dogłębnie zrozumieć treść i unaoczniają problem. Treść nie jest łatwa do przyswojenia, zastosowany język naukowy jest tego powodem. Jednak przy skupieniu i zaangażowaniu można przebrnąć przez tę lekturę i rozkoszować się zdobytą wiedzą.
Historyk Leszek P. Słupecki przedstawia w tej pozycji swoje ciekawe podejście do tematu. Jest to naprawdę warta zainteresowania książka, a szczególnie dla osób żywo pasjonujących się folklorem.

Czy interesowaliście się kiedykolwiek postaciami wilkołaków? Czy wiecie, że każda kultura (słowiańska, celtycka, germańska) przedstawia te stworzenia w inny sposób?
Zapewne wiecie już, że wilkołak to mityczny człowiek przemieniony w zwierzę, ale zastanawialiście się z jakich legend wywodzi się ten stwór? Jakie jest jego powiązanie z diabłem? W jakich dziełach literackich...

Książka Leszka Słupeckiego opisuje postać wilkołaka w różnych mitologiach i wierzeniach różnych ludów. Wśród nich znalazły się ludy antyczne, średniowieczne, ludowe a nawet ludów Azji, Afryki i Ameryki. Dodatkowo można tu znaleźć informacje o różnicach i podobieństwach do berserkerów oraz gdzie postać wilkołaka posłużyła jako główny motyw literacki. Reasumując jest to przekrój przez postać wilkołaka w literaturze i wierzeniach.

Nie jest to książka beletrystyczna, tylko książka popularnonaukowa, tak więc czyta się ją nie tak łatwo. Referencje do innych książek powodują, że jak ktoś ma ochotę sięgnąć do źródła, to zawsze ma ku temu możliwość.

Książka Leszka Słupeckiego opisuje postać wilkołaka w różnych mitologiach i wierzeniach różnych ludów. Wśród nich znalazły się ludy antyczne, średniowieczne, ludowe a nawet ludów Azji, Afryki i Ameryki. Dodatkowo można tu znaleźć informacje o różnicach i podobieństwach do berserkerów oraz gdzie postać wilkołaka posłużyła jako główny motyw literacki. Reasumując jest to...

Wojownicy i Lisiołaki
.
Lisioł nie lubi braków – zarówno w truskawkach, jak i butelkach. Jednakże tym razem brak nie dotyczył ulubionych lisich futrzaków, ale obecności lisiołaków. Bo widzicie – pisnął Lisioł – są wilkołaki i wojownicy zmieniający się w niedźwiedzie, ale gdzie jest miejsce dla najwspanialszego z rudzielców? Aby poznać przyczynę tego zaniedbania, futrzak sięgnął po książkę „Wojownicy i wilkołaki” Leszka Słupeckiego.
.
Lisioł swoją przygodę zaczął w ojczyźnie nieumiarkowanego nacierania ciała oliwą, czyli w starożytnej Grecji. Zezwolił, aby gromada młodzików wniosła go na szczyt góry Likajon, gdzie można było doświadczyć przemiany w wilka. Jako że opcji lisiej nie przewidziano, futrzak skorzystał z przejażdżki na wilczym grzbiecie i wylądował w Rzymie. Tam wziął udział w luperkaliach – czyli podgryzał łydki biegnących kapłanów – ale pomimo zapału wciąż nie otrzymał odpowiedzi, gdzie podziały się lisiołaki.
.
Dużą zaletą „Wojowników i wilkołaków” jest sposób ułożenia rozdziałów, które pozwalają prześledzić zmiany w postrzeganiu wilkołactwa na przestrzeni dziejów. Lisioł przetuptał przez antyk, a następnie zawitał do średniowiecza, gdzie wierzenia skandynawskie zderzały się z chrześcijańskim postrzeganiem wilka jako diabelskiego sługi. Z dużym zainteresowaniem Lisioł zajrzał nie tylko do berserków oraz ulfheddinów na kufel miodu (albo dziewięć),ale również posłuchał o mniej znanych wilczych opowieściach. Tereny dzisiejszych krajów bałtyckich obfitują w bardzo interesujące legendy, podobnie jak Azja i Afryka. Tak, autor nie skupił się jedynie na terenach Europy, ale poświęcił też kilka słów innym kontynentom.
.
Lisioła również usatysfakcjonowały końcowe rozdziały, poświęconej wilkołactwu z perspektywy językoznawstwa oraz wilczemu motywowi literackiemu. Chociaż tajemnica lisiołaków nie została odkryta, to futrzak musi przyznać, że bardzo przyjemnie mu się buszowało między stronami. To przekrojowa pozycja nie tylko dla pasjonatów, którzy spędzili niejedną noc, wyjąc do księżyca, ale również dla świeżych członków watahy, poszukujących podstawowych informacji lub inspiracji.

Wojownicy i Lisiołaki
.
Lisioł nie lubi braków – zarówno w truskawkach, jak i butelkach. Jednakże tym razem brak nie dotyczył ulubionych lisich futrzaków, ale obecności lisiołaków. Bo widzicie – pisnął Lisioł – są wilkołaki i wojownicy zmieniający się w niedźwiedzie, ale gdzie jest miejsce dla najwspanialszego z rudzielców? Aby poznać przyczynę tego zaniedbania, futrzak...

Od lat, raz po raz, wracam do tej książki. Mnóstwo przytoczonych fragmentów, podań, tradycji, oraz świetna bibliografia, sprawiają, że ta książka jest doskonałą monografią na temat wilkołactwa.
Polecam!

Od lat, raz po raz, wracam do tej książki. Mnóstwo przytoczonych fragmentów, podań, tradycji, oraz świetna bibliografia, sprawiają, że ta książka jest doskonałą monografią na temat wilkołactwa.
Polecam!

Książka "Wojownicy i wilkołaki" to pozycja wydana po raz pierwszy przez Pana Profesora Słupieckiego w roku 1987 pt. "Wilkołactwo". Ja mam wydanie poprawione, z 2011. Wilkołactwo jak wiecie lub nie, wbrew nazwie jest traktowane przez znawców jako możliwość przemiany w dowolne zwierzę. Pozycja zbiera właśnie podania z nim związane z niemalże całego świata, w tym oczywiście ze Słowiańszczyzny, choć wątek po raz pierwszy opisywany jest prawdopodobnie u starożytnych Greków. Komentuje ich podłoże społeczne i psychologiczne. Zbiera oczywiście najstarsze przejawy wzmianek i wyrazów sztuki owołujących się do likantropii, i jak się można domyślić z tytułu, jej wpływu na obrzędy inicjacyjne młodych wojowników. Mimo, iż wątek był dość powszechny w społeczeństwach pierwotnych, pocieszę Was, jest on oryginalny dla terenów Słowiańszczyzny i nie jest zapożyczeniem z innych kultur, a wykształcił się w wierzeniach słowiańskich niezależnie, co potwierdza rodzima, rdzenna nazwa takiej przemiany.
Najciekawszy jednak jest chyba zbiór podań spisany przez historyków starożytnych, bowiem część z nich nawiązuje do postaci historycznych, których istnienie potwierdzają nam kroniki i inne dokumenty, zawierający ich prywatne zdanie na ten temat, wkładając podobne podania między bajki, lub dając im świadectwo wiary. W każdym razie opisywane, historyczne poctaci obrosły w nich mitologią do rangi herosów. Dzięki takim podaniom wiemy, że przypadki wilkołactwa zdarzały się nawet w znamienitych, czy królewskich rodach. Jeden z bardziej porywających, opisanych przekazów dotyczy przeklętego rodu Ossyriańczyków, którzy parami, naprzemiennie na 7 lat mieli się zmieniać w wilkołaki przez przeklęcie przez... świętego (swoją drogą tu zabrakło mi przyrównania o wątków słowiańskich, w których osoba mogła być przeklęta demonizmem przez samych Bogów). Mimo tego pozostali oni w wierze, a w jednym przypadku wygnana para prosi nawet księdza o ostatnie namaszczenie w wilczej postaci.
Z książką warto zapoznać się nie tylko ze względów historyczno - antropologicznych. Jeden z rozdziałów traktuje o wątkach likantropicznych w literaturze pięknej, więc jeśli ktoś jest żywo zaiteresowany tematyką, znajdzie w niej nie tylko odpowiedzi na wiele pytań oraz bibliografię naukową, ale dowie się również w jakich lekturach szukać wątków, w którym okresie były one zdecydowanie najbardziej popularne i jaki wpływ mogła mieć rzeczona literatura na dzisiejszy, przeromantyzowany obraz tegoż ciekawego zagadnienia.
Cała pozycja okraszona jest rycinami z epok.
Czemu Remus i Romulus mogli być wychowani przez ku*wę? Odpowiedź na to i inne pytania znajdziecie w książce "Wojownicy i wilkołaki".

Książka "Wojownicy i wilkołaki" to pozycja wydana po raz pierwszy przez Pana Profesora Słupieckiego w roku 1987 pt. "Wilkołactwo". Ja mam wydanie poprawione, z 2011. Wilkołactwo jak wiecie lub nie, wbrew nazwie jest traktowane przez znawców jako możliwość przemiany w dowolne zwierzę. Pozycja zbiera właśnie podania z nim związane z niemalże całego świata, w tym oczywiście ze...