Inkwizycja hiszpańska

do czasu Hitlera w świecie anglosaskim nie funkcjonowal bardziej przerażający potwór, niż inkwizycja; zwłaszcza Anglicy uwielbiali terroryzować się obrazem tej zbrodniczej instytucji, a stosowne książki świetnie się sprzedawały. Potem Ponury Adolf zajął miejsce inkwizycji na pierwszym miejscu w rankingu największych zbrodniarzy, ale inkwizycja do końca XX wieku też nieźle się trzymała.

Na LubimyCzytać jest kilka przykładów na to, jak świetnie sprzedawał się horror o inkwizycji: John Edwards, Roberta Leigh (nie ma chyba najwybitniejszego dzieła z tego nurtu, autorstwa Sebaga Montefiore, ale są wyjątki, jak Henry Kamen). Ale praca Rawlings jest chyba – uwaga, pozostałe znam tylko z recenzji, nie czytałem – najgorsza.

Cóż my tu mamy za brednie! 1) średniowiecze, 2) okrucieństwo, 3) krwawa rzeź, 4) polowania na czarownice, 5) polowania na heretyków, 6) stosy, 7) fanatyzm, 8) wyjątkowe prześladowania, 9) ciemnota, 10) wszechmocna, 11) prześladowania innowierców, 12) powszechnie znienawidzona, 13) gnębiła wybitnych intelektualistów.

I to wszystko pisała pani profesor od historii Hiszpanii, co z tego że na prowincjonalnym uniwersytecie (Leicester) i co z tego, że dawno temu (pierwodruk 1955, choc trzeba przyznać, że poprawiała przez dekady).

Tymczasem: 1) szczyt potęgi przypadł na wiek XVII, 2) okrucieństw było wtedy powszechne, torturowano chętnie; inkwizycja pierwsza wprowadziła obostrzenia jeśli chodzi o zeznania wymuszone torturami, 3) wielka rewolucja francuska, chluba ludzkości, teleportowała do lepszego świata w ciągu 2 lat więcej niż inkwizycja w ciągu 500 lat, 4) inkwizycja brała na spytki za oskarżenie kogoś o czary (wiara w czarną magię),5) celem nie było upolowanie i zabicie heretyka, tylko jego nawrócenie, 6) promil podsądnych kończył na stosie, orzekano raczej strój pokutny, złożenie z urzędu, kary finansowe etc 7) w ok. 95% przypadków uniewinniano podsądnego, 8) katoliccy inkwizytorzy to wiśniowy sad w porównaniu z tym co działo się w Anglii, Szwajcarii, Holandii, krajach północnoniemieckich 9) wieloinstancyjność i obrońca z urzędu zostały wprowadzone przez... no... tak! inkwizycję 10) królowie hiszpańscy lubili wykorzystywać inkwizycję żeby pognębić nielubianych biskupów albo przeczesać jakiś zakon czy klasztor żeby zdobyć trochę kasy 11) inkwizycja w zasadzie nie zajmowała się innowiercami, tylko katolikami, Żydzi czy protestanci jako tacy jej nie obchodzili 12) jeszcze w XIX wieku w Hiszpanii wybuchały powstania chłopskie z żądaniem przywrócenia inkwizycji, 13) Giordano Bruno nie został skazany za jego teorie o Ziemi, Słońcu i astronomii, tylko za to, że upierał się przy teorii o możliwym zbawieniu szatana. A większość ofiar to byli członkowie fanatycznych sekt, gwarantuję że nie chcielibyście Państwo prowadzić dyskusji z katarem, waldensem czy patrobruzjaninem , bo moglibyście tej dyskusji nie przeżyć.

Książkę da się przeżyć, ale z trudem. Na 7 rozdziałów 3 są może nie tyle nie na temat (3. konwersi, 4. moryskowie, 5. protestanci),ile dotyczą wątków pobocznych. Owszem, inkwizycja zajmowała się tymi kategoriami. Natomiast to, co ją głównie zajmowało (czyli herezje wśród wiernych) potraktowane jest w jednym rozdziale (6.) na równi z konewersami, moryskami i protestantami. A czytelnik odłoży tą książkę z przekonaniem, że fanatyczni inkwizytorzy zasadzili się głównie na Żydów, Arabów i Anglików.

To też zresztą ciekawy wątek, Anglicy bardzo nie lubią obsadzać się w roli ofiar, oni zawsze muszą wygrywać (nawet pod Dunkierką jak zmiatają z podkulonym ogonem, to w filmie wychodzi że wielkie zwycięstwo) a tu proszę, jest wyjątek.

do czasu Hitlera w świecie anglosaskim nie funkcjonowal bardziej przerażający potwór, niż inkwizycja; zwłaszcza Anglicy uwielbiali terroryzować się obrazem tej zbrodniczej instytucji, a stosowne książki świetnie się sprzedawały. Potem Ponury Adolf zajął miejsce inkwizycji na pierwszym miejscu w rankingu największych zbrodniarzy, ale inkwizycja do końca XX wieku też nieźle...

To moja pierwsza lektura związana z tematem inkwizycji, więc nie mam porównania, ale wydaje mi się, że to najlepsza pozycja. Jest obiektywna, naukowa, oparta na różnych badaniach i statystykach. Wydanie jest bardzo dobre, jest dobry font do czytania. Jedynie drażniło mnie pisanie % słownie, a jestem wzrokowcem i to by mi ułatwiło przetwarzanie. No i wyjaśnienie poszczególnych słów mogło być w przypisie na tej samej stronie, a nie zbiorczo na końcu. Autorka pokolei omawia różne aspekty, znajdziecie tu opisy procesów i przykłady ludzi, za co konkretnie byli skazywani. W ostatnim rozdziale jest opisana sztuka Francisca Goi, który utrwalił przykładowe sytuacje lub je interpretował. Czasami rozdziały mi się dłużyły, ale uważam, że warto było przeczytać tę książkę. No i jednak wymawiam to odwrotnie, czyli Hiszpańska inkwizycja (Monty Python),której nikt się nie spodziewał;-)

To moja pierwsza lektura związana z tematem inkwizycji, więc nie mam porównania, ale wydaje mi się, że to najlepsza pozycja. Jest obiektywna, naukowa, oparta na różnych badaniach i statystykach. Wydanie jest bardzo dobre, jest dobry font do czytania. Jedynie drażniło mnie pisanie % słownie, a jestem wzrokowcem i to by mi ułatwiło przetwarzanie. No i wyjaśnienie...

Rzetelna, obiektywna, bardzo przystępnie napisana.

Rzetelna, obiektywna, bardzo przystępnie napisana.