Krystyna Naszkowska

Książka jest w formie wywiadu, prowadzonego z osobami, które musiały lub przez trudną sytuację w kraju, chciały, wyemigrować z Polski, w latach 68-72. Była to emigracja pomarcowa, polsko-żydowskiej społeczności. Doszło do tego tuż po wiecu, na którym Władysław Gomułka wygłosił antysyjonistyczne przemówienie, które zapoczątkowało w Polsce antysemicką kampanię propagandową. Wszystkich bohaterów oprócz tego, że łączą duże osiągnięcia na obczyźnie, łączy również wspomniane pochodzenie żydowskie oraz to, że nie myśleli i nie myślą o powrocie do Polski. Trochę jak zdradzona żona, która ani myśli wracać do kogoś, kto rozczarował, zawiódł a poza tym...zostali przecież wygnani do raju. Polska-Szwecja, dwa różne światy. W Polsce, cenzura, represje, absurdalne prześladowania. W Szwecji wolność, swoboda wypowiedzi oraz działania. W Polsce antysemityzm, rasizm, często wrogość. W Szwecji uprzejmość lub chociażby neutralność wobec siebie. Duża tolerancja, chociaż conajmniej w części przypadków pod tą tolerancją kryje się zwykła obojętność. Nie jest to jednak negatywna obojętność. Szwedzka mentalność różni się od polskiej, szwedzi nie analizują zbytnio, nie krytykują a bardziej są skupieni na sobie. Jakkolwiek by to nazwać, istniała duża przychylność wobec emigrantów z Polski. Bohaterowie książki osiągnęli w tym pięknym kraju na Półwyspie Skandynawskim, bardzo dużo, jednak nic nie spadło im z nieba. Co prawda dość szybko dostali prawo pobytu, mieszkanie i pomoc finansową, jednak w sprawie pracy czy podjęcia studiów, często bez dostatecznej znajomości języka, realiów gospodarczych, musieli pukać do wszystkich możliwych drzwi, za które często byli miło wypraszani. Nikomu nie znani, musieli zaczynać od zera, w pierwszej kolejności doszkalając język. Podolali dzięki uporowi i ambicji i przede wszystkim nie zalamywali rąk, gdy nie wszystko szło po ich myśli. Ktoś napisał, że Polska straciła, pośrednio pozbywając się tak wybitnych fachowców w swojej dziedzinie. Ja jednak mam inne przemyślenia - w Polsce niekoniecznie udałoby im się wskoczyć na tak wysokie szczeble. Bardzo dobra pozycja, która mocno wciąga. Czyta się rewelacyjnie. Każda opowieść jest inna chociaż łączą je wspólne elementy. Krystyna Naszkowska swoich rozmówców jak i czytelników, zaprosiła na swój okręt i jako kapitan pięknie potrafiła obrać prawidłowy kurs. Bez żadnego zbaczania, bez nieprzyjemnych niespodzianek. Było miło płynąć razem, z Polski do Szwecji przez morskie głębiny wspomnień.